Ο άσημος μαθηματικός πίσω από το παγκόσμιο SOS για την ΤΝ
Η παρουσία του στο διαδίκτυο ήταν σχεδόν ανύπαρκτη, ενώ πρόσωπα του στενού περιβάλλοντός του δεν θεωρούσαν ότι θα εγκατέλειπε μια δουλειά σε μία από τις κορυφαίες εταιρείες ΤΝ στον κόσμο για λόγους ηθικής. Και όμως, ο Βρετανός Τζέικομπ Κόξον το τόλμησε, πυροδοτώντας μια κολοσσιαία αντιπαράθεση που, όπως όλα δείχνουν, έχει μέλλον
Μέσα σε λίγες ημέρες, την προηγούμενη εβδομάδα, η ολοένα αυξανόμενη ανησυχία για τους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης μεταδόθηκε από τα πρωτοποριακά εργαστήρια της Σίλικον Βάλεϊ σε όλον τον κόσμο, καθώς και στα κέντρα εξουσίας στην Ουάσινγκτον και στο Πεκίνο. Αυτό το άτυπο κάλεσμα σε επαγρύπνηση πιστώνεται σε έναν άνθρωπο που μέχρι τις αρχές του τρέχοντος μήνα ήταν σχεδόν παντελώς άγνωστος – έως ότου αποφάσισε να παραιτηθεί από την Anthropic, προειδοποιώντας στη συνέχεια ότι η ΤΝ θα μπορούσε να οδηγήσει την ανθρωπότητα στον αφανισμό. Ο Τζέικομπ Κόξον γεννήθηκε πριν από 27 χρόνια στη Βρετανία.
Σπούδασε μαθηματικά στο Κέιμπριτζ, ενώ στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής του ανήκε στους «Ορθολογιστές», μια λονδρέζικη πνευματική κοινότητα. Πριν βρει τον δρόμο του προς τη Σίλικον Βάλεϊ είχε ασχοληθεί για κάποιο διάστημα με τις χρηματιστηριακές συναλλαγές εμπορευμάτων. Ομως η παρουσία του στο διαδίκτυο ήταν σχεδόν ανύπαρκτη, ενώ πρόσωπα του στενού περιβάλλοντός του δεν τον θεωρούσαν άνθρωπο που θα εγκατέλειπε μια δουλειά σε μία από τις κορυφαίες εταιρείες ΤΝ στον κόσμο για λόγους ηθικής. Ούτε ήταν κάποια εξέχουσα μορφή της κλειστής κοινότητας των ακτιβιστών υπέρ του αυστηρού ελέγχου της ΤΝ, οι οποίοι δεν σταματούν να συζητούν τα πιο εφιαλτικά σενάρια σε μπαρ και καφέ του Σαν Φρανσίσκο.
Ολα άλλαξαν όταν αποφάσισε να παραιτηθεί, αποκαλύπτοντας δημοσίως αμέσως μετά ότι πρώην συνάδελφοί του και στην OpenAI και στην Anthropic «πιστεύουν ειλικρινά ότι η ΤΝ θα μπορούσε να μας σκοτώσει όλους μέχρι το τέλος της δεκαετίας». Πρόσθεσε ότι τα κορυφαία αμερικανικά εργαστήρια που ανταγωνίζονται για την ανάπτυξη αυτής της πανίσχυρης τεχνολογίας «παίζουν τις ζωές μας στα ζάρια». Ερευνητές με ειδίκευση στην ΤΝ προειδοποιούν για τους κινδύνους της ΤΝ εδώ και χρόνια. Ποτέ όμως μέχρι σήμερα οι προειδοποιήσεις τους δεν είχαν προκαλέσει τόσο γρήγορα τόσο μεγάλη αναστάτωση σε όλη την υφήλιο.
Οπως γράφει εύστοχα η Wall Street Journal, αυτό που έκανε ουσιαστικά ο Τζέικομπ Κόξον ήταν «να βάλει φωτιά σε ένα σωρό από ανησυχητικές εξελίξεις, οι οποίες μεμονωμένα δεν είχαν καταφέρει να τραβήξουν την παγκόσμια προσοχή». Μέσα σε λίγες ημέρες από την προειδοποίηση του βρετανού αναλυτή, τρεις «βαρόνοι» της ΤΝ, επικεφαλής κορυφαίων (και ανταγωνιστικών) εργαστηρίων στον κόσμο, αποφάσισαν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και, σε μια σπάνια στιγμή σύμπνοιας, συμφώνησαν ότι είχε έρθει η ώρα να επιβραδυνθεί ο ξέφρενος ρυθμός ανάπτυξης της ΤΝ. Εν τω μεταξύ, όμως, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε σπεύσει να δηλώσει πως η μοναδική ασφαλιστική δικλίδα που χρειάζονται οι ΗΠΑ είναι ένας «ισχυρός και έξυπνος» πρόεδρος, ενώ και το Πεκίνο απέρριψε τις ανησυχίες ως «κινδυνολογία».
Η εκρηκτική αντίδραση που ακολούθησε τις δηλώσεις του αιφνιδίασε και τον ίδιο τον Κόξον, καθώς από τη μια στιγμή στην άλλη αυτός ο εξαιρετικός μεν στα μαθηματικά αλλά άσημος αναλυτής με τα κοκάλινα γυαλιά –ένας ανάμεσα σε εκατοντάδες παρόμοιους τύπους που εργάζονται στις εταιρείες TN της Σίλικον Βάλεϊ– έγινε ο πρωταγωνιστής του παγκόσμιου διαλόγου για την ασφάλεια της ΤΝ. Οπως δήλωσε σε συνέντευξή του, την απόφαση να παραιτηθεί από την Anthropic την πήρε μόνος του και μόνο στη συνέχεια ζήτησε τη γνώμη φίλων αλλά και ειδικών στους κινδύνους της ΤΝ. Αρκετοί από αυτούς έσπευσαν να ενισχύσουν δημοσίως τις δηλώσεις του, συμπεριλαμβανομένου ενός δικτύου ερευνητών ΤΝ που εργάζονται σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και προειδοποιούν εδώ και χρόνια για το ενδεχόμενο μιας καταστροφής.
Στο δημοσίευμα της Wall Street Journal σημειώνεται ότι ορισμένοι από τους χρηματοδότες αυτών των οργανώσεων συνδέονται με το κίνημα του λεγόμενου «αποτελεσματικού αλτρουισμού», αποστολή του οποίου είναι να γίνει ο κόσμος μας όσο το δυνατόν καλύτερος, αλλά και να αποτραπούν οι όποιοι κίνδυνοι –περιλαμβανομένων και εκείνων που εγκυμονεί η ΤΝ– θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές. Ωστόσο, οι δηλώσεις του Κόξον τον κατέστησαν επίσης στόχο όσων τάσσονται υπέρ της ταχείας ανάπτυξης της ΤΝ. Πολλοί εξ αυτών πιστεύουν, μάλιστα, ότι η πολύκροτη αποχώρησή του αποτελεί μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας για την επιβολή αυστηρότερων κανόνων σε παγκόσμιο επίπεδο, οι οποίοι όμως θα είναι ευνοϊκοί για τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου.
Κατά την άποψή τους οι φόβοι που εκφράζονται είναι υπερβολικοί και η παραίτηση του Κόξον χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο για την επίτευξη αυτού του στόχου. Από την παραίτησή του και έπειτα, κορυφαία στελέχη ορισμένων από τις πολυτιμότερες εταιρείες και τα ισχυρότερα εργαστήρια ΤΝ στον κόσμο έχουν βρεθεί σε αντίθετες πλευρές της αντιπαράθεσης που εκείνος πυροδότησε. Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, δήλωσε ότι συμφωνεί με τον Κόξον σε περισσότερα σημεία από όσα διαφωνεί μαζί του. Και ο Τζένσεν Χουάνγκ, διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, είπε ότι θαυμάζει το θάρρος του, αμφισβήτησε όμως τις εκτιμήσεις του για το μέλλον, ενώ χαρακτήρισε ανεύθυνες τις προβλέψεις περί Αρμαγεδδώνα.
Τόσο οι υποστηρικτές όσο και οι επικριτές τον βλέπουν ως «whistleblower», ο ίδιος όμως απορρίπτει την ταμπέλα. Δεν αποκάλυψε κανένα εταιρικό ή άλλο μυστικό, απλώς δήλωσε δημοσίως όλα όσα συζητούν ιδιωτικώς οι ερευνητές της ΤΝ. Σε κάθε περίπτωση, ο Τζέικομπ Κόξον βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε εκείνους που τάσσονται υπέρ της επιτάχυνσης της ανάπτυξης της ΤΝ, θεωρώντας ότι τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων και ότι οι κίνδυνοι μπορούν να περιοριστούν εάν περισσότεροι άνθρωποι αποκτήσουν πρόσβαση σε ισχυρά μοντέλα, και στους ερευνητές που θέλουν να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη της τεχνολογίας προτού οι εταιρείες χάσουν τον έλεγχό της.
Στον κόσμο της ΤΝ, όσοι ανησυχούν περισσότερο για τους κινδύνους που εγκυμονεί χαρακτηρίζονται πλέον «καταστροφολόγοι». «Αν καταστροφολόγος είναι κάποιος που πιστεύει ότι αν δεν αλλάξουμε πορεία θα πεθάνουμε, τότε εγώ είμαι σίγουρα», δηλώνει ο Τζέικομπ Κόξον.