Στέφανος Δραγούμης

Έλληνας πολιτικός, νομικός και συγγραφέας. Διετέλεσε πρωθυπουργός της χώρας  το 1910.

Ο Στέφανος Δραγούμης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1842 και ήταν γιος του Κωνσταντινουπολίτη δημοσιογράφου και πολιτικού Νικολάου Δραγούμη (1809-1879), με καταγωγή από το Βογατσικό της Καστοριάς. Σπούδασε νομικά στο Παρίσι και έλαβε το διδακτορικό του το 1861. Το 1864 εισήλθε στον δικαστικό κλάδο και έφθασε μέχρι τον βαθμό του εφέτη το 1875. Στενός φίλος του Χαρίλαου Τρικούπη, διορίστηκε τον Μάιο του 1875 Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, αλλά σε σύντομο χρονικό διάστημα παραιτήθηκε, λόγω διαφωνίας του με τον υπουργό Ιωάννη Παπαζαφειρόπουλο. Συγχρόνως, παραιτήθηκε και από το δικαστικό σώμα και επιδόθηκε στη δικηγορία.

Μετά το στρατιωτικό κίνημα στου Γουδή (15 Αυγούστου 1909) και την παραίτηση της κυβέρνησης Μαυρομιχάλη, ανέλαβε να σχηματίσει μεταβατική κυβέρνηση, με πρόγραμμα τη σύγκληση Εθνοσυνελεύσεως για την αναθεώρηση του Συντάγματος του 1864. Υπουργός Στρατιωτικών διορίστηκε ο ηγέτης του κινήματος συνταγματάρχης Νικόλαος Ζορμπάς. Ο Δραγούμης ορκίστηκε πρωθυπουργός στις 18 Ιανουαρίου 1910 και μία από τις πρώτες ενέργειες της κυβέρνησής του ήταν η αναθεώρηση των μη θεμελιωδών διατάξεων του Συντάγματος, η οποία έγινε δεκτή από τη Βουλή στις 18 Φεβρουαρίου. Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του δημιουργήθηκε το Υπουργείο Γεωργίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας. 

Ο Βενιζέλος πέτυχε να διεξαχθούν αρκετά σύντομα νέες εκλογές (28 Νοεμβρίου 1910), στις οποίες κατήγαγε αληθινό θρίαμβο. Ο Δραγούμης εξελέγη και πάλι ανεξάρτητος βουλευτής Αττικοβοιωτίας και ανέλαβε την προεδρία της Επιτροπής για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Στο διάστημα των Βαλκανικών Πολέμων διετέλεσε γενικός διοικητής Κρήτης (12 Οκτωβρίου 1912 – 8 Ιουνίου 1913) και στη συνέχεια γενικός διοικητής Μακεδονίας έως τις 23 Σεπτεμβρίου 1913, οπότε παραιτήθηκε λόγω διαφωνίας του με τον Βενιζέλο.

Στις εκλογές του 1915 εξελέγη για τελευταία φορά βουλευτής Αττικοβοιωτίας. Κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού διετέλεσε υπουργός Οικονομικών των φιλοκωνσταντινικών κυβερνήσεων Ζαΐμη (1915) και Σκουλούδη (1915-1916). Στις εκλογές του 1916 εκλέχθηκε βουλευτής Θεσσαλονίκης, όπως και στις εκλογές του 1920. Μετά την παραίτηση του βασιλιά Κωνσταντίνου (1917) διώχθηκε και παραπέμφθηκε σε δίκη από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου, αλλά απαλλάχθηκε.

Από τον γάμο του με την Ελίζα Κοντογιαννάκη απέκτησε 11 παιδιά (6 κορίτσια και 5 αγόρια), με πιο γνωστό τον θεωρητικό του ελληνικού εθνικισμού Ίωνα Δραγούμη (1878-1920). Η μεγαλύτερη κόρη του Ναταλία (1872-1973) είχε παντρευτεί τον ήρωα του Μακεδονικού Αγώνα Παύλο Μελά. Δισέγγονη του Στέφανου Δραγούμη είναι η γνωστή ηθοποιός Ναταλία Δραγούμη.

Για μεγάλο διάστημα διετέλεσε ηγετικό στέλεχος διαφόρων κοινωνικών οργανώσεων. Ως πρόεδρος της επιτροπής Ολυμπίων εγκαινίασε το Ζάππειο Μέγαρο και επέβλεψε τη φύτευση του Ζαππείου Κήπου, του Λόφου του Αρδηττού και του κήπου του Θησείου. Δημοσίευσε πολλές μελέτες νομικού, πολιτικού, φιλολογικού και αρχαιολογικού περιεχομένου σε ελληνικά και ξένα περιοδικά.

Ο Στέφανος Δραγούμης πέθανε στην Κηφισιά στις 17 Σεπτεμβρίου 1923.