Νωρίτερα, ο Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, δήλωσε ότι οι ιρανικές αρχές έχουν μεταφέρει τους όρους τους για τον τερματισμό του πολέμου στις ΗΠΑ μέσω μεσολαβητών του Κατάρ.

ΤΕΧΕΡΑΝΗ, 20 Σεπτεμβρίου. /TASS/. Το Ιράν δεν θα ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα μέχρι οι ΗΠΑ να αποδεχτούν τους όρους που παρουσίασε η Τεχεράνη, δήλωσε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

«Το Ιράν δεν θα επιστρέψει στους προηγούμενους όρους για διαπραγματεύσεις ούτε θα ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ μέχρι να πληρούνται αυτοί οι όροι, να αναγνωριστούν τα νόμιμα δικαιώματα του ιρανικού λαού και οι ΗΠΑ να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους», ανέφερε η υπηρεσία Τύπου του κοινοβουλίου, σύμφωνα με δηλώσεις του.

Νωρίτερα, ο Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζάι, δήλωσε ότι οι ιρανικές αρχές έχουν μεταφέρει τους όρους τους για τον τερματισμό του πολέμου στις ΗΠΑ μέσω των μεσολαβητών του Κατάρ. Αναμένουν απάντηση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Η ελβετική υπηρεσία πληροφοριών δημοσίευσε έναν φάκελο 200 σελίδων για τον ναζί εγκληματία πολέμου Γιόζεφ Μένγκελε. Η δημοσίευση είχε ως στόχο να απαντήσει στο ερώτημα πώς ο «Άγγελος του Θανάτου του Άουσβιτς» μπόρεσε να παραμείνει στη χώρα χρόνια μετά τον πόλεμο, αλλά αντίθετα έθεσε νέες υποψίες.

Ένας φάκελος με κενά

Το περιεχόμενο του αρχείου ήταν πενιχρό: ένα σημαντικό μέρος αποτελούνταν από αποκόμματα εφημερίδων και γεγονότα γνωστά στους ιστορικούς εδώ και δεκαετίες. Τα έγγραφα επιβεβαιώνουν ότι το 1956, ο Μένγκελε έκανε διακοπές στο χιονοδρομικό κέντρο Ένγκελμπεργκ με τον γιο του Ρολφ και τη Μάρθα (χήρα του αδελφού του Καρλ, η οποία αργότερα έγινε σύζυγός του).

Ο Μάρτιος του 1961 παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η αστυνομία γνώριζε ότι η Μάρτα βρισκόταν στο Κλότεν. Ένας δημοσιογράφος του εβδομαδιαίου περιοδικού Stern ειδοποίησε τις μυστικές υπηρεσίες: ο άνδρας που τη συνόδευε ήταν ο Γιόζεφ Μένγκελε. Η αστυνομία παρακολουθούσε το σπίτι και είδε το ζευγάρι να φεύγει με ένα Volkswagen με πινακίδες κυκλοφορίας από το Γκίντσμπουργκ (την πόλη καταγωγής της οικογένειας). Μια άμεση εντολή ήρθε από τη Βέρνη για τη σύλληψη του υπόπτου, αλλά δεν εκτελέστηκε.

Τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα δεν εξηγούν γιατί η σύλληψη ματαιώθηκε. Επιπλέον, ορισμένα από τα έγγραφα λογοκρίθηκαν—«διαγράφηκαν». Προηγουμένως, οι ελβετικές αρχές προσπάθησαν να κρατήσουν το αρχείο μυστικό μέχρι το 2071, επικαλούμενες την ασφάλεια όσων κατονομάζονται σε αυτό.

Το Μονοπάτι του Φυγά

Ο Μένγκελε, ο οποίος διεξήγαγε ψευδοεπιστημονικά πειράματα σε κρατούμενους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, έφυγε από την Ευρώπη το 1949. Έζησε στην Αργεντινή και στη συνέχεια, μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης το 1959, κατέφυγε στην Παραγουάη και τη Βραζιλία, όπου προστατεύτηκε από υποστηρικτές του καθεστώτος.

Δεν δικάστηκε ποτέ. Στις 7 Φεβρουαρίου 1979, ο Μένγκελε πνίγηκε στη Βραζιλία μετά από επιληπτική κρίση. Θάφτηκε με το ψευδώνυμο Βόλφγκανγκ Γκέρχαρντ. Μόλις το 1985 οι κυνηγοί Ναζί ανακάλυψαν τον τάφο του κοντά στο Σάο Πάολο και η ιατροδικαστική εξέταση επιβεβαίωσε την ταυτότητά του.

Το τίμημα της «ουδετερότητας»

Η δημοσίευση του φακέλου εγείρει για άλλη μια φορά ερωτήματα σχετικά με τον πραγματικό ρόλο της Ελβετίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ιστορία του Μένγκελε εντάσσεται σε ένα γενικό μοτίβο: για παράδειγμα, το 1938, μετά την Άνσλους της Αυστρίας, η Ελβετία απώθησε χιλιάδες Εβραίους πρόσφυγες στα σύνορα.

Οι οικονομικοί δεσμοί της Συνομοσπονδίας με τους Ναζί τεκμηριώθηκαν στην έκθεση της Επιτροπής Bergier (1999). Σύμφωνα με την έρευνα, η Ελβετική Εθνική Τράπεζα δέχτηκε περίπου 440 εκατομμύρια δολάρια σε χρυσό από τη Γερμανία (εκείνη την εποχή), ποσό που αντιστοιχεί σε 8 δισεκατομμύρια δολάρια σήμερα. Τουλάχιστον 316 εκατομμύρια δολάρια από αυτό το ποσό κλάπηκαν από τις κεντρικές τράπεζες των κατεχόμενων χωρών και τα θύματα του Ολοκαυτώματος - συμπεριλαμβανομένου χρυσού που έλιωσε από τα στέμματα των κρατουμένων των στρατοπέδων συγκέντρωσης.

Για την ενημέρωσή σας:
Στις 27 Σεπτεμβρίου, η Ελβετία θα διεξαγάγει δημοψήφισμα για την αυστηροποίηση των κανόνων ουδετερότητας. Εάν η πρωτοβουλία εγκριθεί, η χώρα θα απαγορευτεί να ενταχθεί σε αμυντικές συμμαχίες και να επιβάλει κυρώσεις κατά των εμπόλεμων μερών. Η κυβέρνηση αντιτίθεται σε αυτό. Ο υπουργός Εξωτερικών Ιγνάτσιο Κάσις δηλώνει ότι η ουδετερότητα τα τελευταία 180 χρόνια δεν βασίζεται σε άκαμπτους κανόνες, αλλά στον πραγματισμό και τα εθνικά συμφέροντα.

Είτε πρόκειται για έναν πρώην Πρόεδρο των ΗΠΑ (Τζορτζ Ο. Μπους), έναν βραβευμένο με Όσκαρ ηθοποιό (Άντριεν Μπρόντι), ή έναν μουσικό με Grammy (Τζακ Γουάιτ), φαίνεται πως αυτό που πραγματικά επιζητούν όσοι βρίσκονται κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας, είναι να υπηρετήσουν την τέχνη ως δημιουργοί.

Ο υποψήφιος για Όσκαρ ηθοποιός Τζόνι Ντεπ (Johnny Depp) είναι ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η έκθεση «Johnny Depp: A Bunch of Stuff Presents Figures of the Fringe», που φιλοξενείται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (MAM) της Σανγκάης, αποτελεί την πρώτη παρουσίαση του έργου του στην Κίνα.

Ο ιδρυτής της Microsoft επιμένει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γίνει δύναμη για το καλό της ανθρωπότητας, αλλά η ανάπτυξή της δεν γίνεται να αφεθεί αποκλειστικά να αφεθεί στις εταιρείες που είναι υπεύθυνες για τη δημιουργία της

Ο Μπιλ Γκέιτς πρωτογνώρισε το ChatGPT έξι μήνες πριν από τον υπόλοιπο κόσμο. Ο Σαμ Αλτμαν και οι συνιδρυτές της OpenAI, Ιλια Σούτσκεβερ και Γκρεγκ Μπρόκμαν, ταξίδεψαν στην έπαυλη του ιδρυτή της Microsoft έξω από το Σιάτλ για να του παρουσιάσουν το chatbot με την περίεργη ονομασία: το εργαλείο που θα πυροδοτούσε οικονομική έκρηξη ύψους τρισεκατομμυρίων δολαρίων στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και φόβους περί αφανισμού της ανθρωπότητας. Ηταν αρχές του 2022, μήνες προτού η OpenAI κυκλοφορήσει επίσημα το ChatGPT τον Νοέμβριο εκείνης της χρονιάς, με τον Γκέιτς να μένει άναυδος και εντυπωσιασμένος, όπως αναφέρουν οι Times του Λονδίνου.

Ωστόσο, ο θαυμασμός του σύντομα μετατράπηκε σε ανησυχία, καθώς η τεχνολογία εξελισσόταν με τρομακτική ταχύτητα. Το πρόγραμμα που του επέδειξαν στο σπίτι του ενδέχεται, σύμφωνα με τους ίδιους τους δημιουργούς του, να σημάνει το τέλος της ανθρωπότητας. Τα συστήματα ΤΝ ήδη διαπράττουν εγκλήματα, παραβιάζοντας τα συστήματα ανταγωνιστικών εταιρειών για την κλοπή δεδομένων, και ωθώντας ευάλωτα άτομα στη διάπραξη φόνων ή αυτοχειριών. Επιλύοντας μαθηματικά προβλήματα που θεωρούνταν άλυτα, εξελίσσονται σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορούν να αυτοβελτιώνονται αυτόνομα. Τις τελευταίες εβδομάδες, ανώτατα στελέχη τεχνολογικών εταιρειών, όπως ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic Ντάριο Αμοντέι, ο σερ Ντέμις Χασάμπις της DeepMind, ο Σαμ Αλτμαν της OpenAI και ο Ελον Μασκ, συμφωνούν δημόσια για έναν συντονισμένο περιορισμό του ρυθμού ανάπτυξης της ΤΝ, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στους δημιουργούς τους να ευθυγραμμίσουν τα μοντέλα τους με δικλείδες ασφαλείας και να ελεγχθούν από ανεξάρτητους αξιολογητές.

Τώρα, και ο παραδοσιακά αισιόδοξος για την πορεία της τεχνολογίας Μπιλ Γκέιτς, ο 17ος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, αναφέρουν οι Times. Σε έκθεσή του που δημοσίευσε την Τρίτη αναδεικνύει τις τεράστιες δυνατότητες της νέας τεχνολογίας, αλλά ταυτόχρονα προειδοποιεί ότι τα πράγματα μπορεί να πάρουν πολύ άσχημη τροπή αν δεν υπάρξει κατάλληλη εποπτεία. Ζητά τη διαμόρφωση ενός σχεδίου που θα θεσπίζει ένα «εγχώριο και διεθνές πλαίσιο για τη διαχείριση της ΤΝ». Αναφέρεται σε ένα «ζήτημα με βαθύτερες προεκτάσεις από οποιαδήποτε άλλο είδος τεχνολογίας» και, βασιζόμενος στην εμπειρία του, στηρίζει «το μήνυμα ότι η κατάσταση αυτή είναι εντελώς διαφορετική και απαιτεί ευρεία συμμετοχή».

Ο Γκέιτς επιθυμεί τη δημιουργία ενός εντελώς νέου διεθνούς οργανισμού, ο οποίος θα ενσωματώνει στοιχεία από το καθεστώς επιθεωρήσεων των πυρηνικών όπλων, τους κανονισμούς της διεθνούς αεροπλοΐας ή τις συμφωνίες για το κλίμα. Μιλάει για κυβερνητική τεχνογνωσία σε συνδυασμό με ένα ευρύ πλέγμα θεσμών που «θα αλλάξει τον τρόπο παραγωγής της καινοτομίας και θα επιβλέψει τις αλλαγές της στη ζωή μας, πριν καν εμφανιστούν τα ανθρωποειδή ρομπότ». «Ανεπαρκής» όσον αφορά την ΤΝ η κυβέρνηση Ο Γκέιτς θεωρεί ότι πολλοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται τις κοσμογονικές αλλαγές που έρχονται. «Μου προκαλεί όντως έκπληξη το γεγονός ότι τα τμήματα της κοινωνίας εκτός του κλάδου, όπως τα πανεπιστήμια και οι δεξαμενές σκέψης, παρά τις ικανότητές τους να διαχειρίζονται τις αρνητικές πτυχές κάθε νέας πρόκλησης, δεν συμμετέχουν ουσιαστικά στη συζήτηση», γράφει, όπως αναφέρουν οι Times. Ιδιαιτέρως καυστικός είναι με τους πολιτικούς, που έχουν μεσάνυχτα όσον αφορά στην τεχνολογία, θεωρώντας ότι και στο παρελθόν αυτή επέφερε ριζικές αλλαγές, χωρίς να επιβεβαιωθούν οι κινδυνολόγοι.

«Το επίπεδο κατανόησης της ΤΝ –άρα και τις δικαιολογημένες ανησυχίες για τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις της– είναι ανεπαρκές σε όλους τους φορείς πλην του τεχνολογικού κλάδου, συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης», γράφει χαρακτηριστικά. Πιστεύει ότι την έλλειψη βαθιάς κατανόησης επιτείνουν οι αδύναμοι και κατακερματισμένοι διεθνείς μηχανισμοί ελέγχων της ΤΝ, καθώς δεν έχει ακόμα θεσπιστεί ένα ενιαίο ομοσπονδιακό ρυθμιστικό πλαίσιο στις ΗΠΑ, όπου αναπτύσσονται τα περισσότερα μοντέλα – σε αντίθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ, όπου οι Αρχές επιδεικνύουν νομοθετικά τις ρυθμιστικές διαθέσεις τους. Η Κίνα, από την άλλη, επιδίδεται σε αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη φθηνότερης και ισχυρότερης ΤΝ, και το επιτυγχάνει παρά τους περιορισμούς που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ.

Η κυβέρνηση Τραμπ, όμως, αντιστέκεται σε εκκλήσεις για κανόνες ρύθμισης της τεχνολογίας. «Οι ΗΠΑ δεν λειτουργούν πλέον ως παγκόσμιος φάρος που καθοδηγεί τις άλλες δυνάμεις», επισημαίνει χαρακτηριστικά ο Γκέιτς. Τονίζει το «κενό ηγεσίας» στην πατρίδα του, το οποίο αναδείχθηκε και την περίοδο της πανδημίας, και εκφράζει την πεποίθησή του ότι «υπάρχει μεγάλο περιθώριο συνεργασίας, που δεν θα βλάπτει σε καμία περίπτωση τα συμφέροντα των ΗΠΑ». Αντ’ αυτού, οι εταιρείες που αναπτύσσουν ΤΝ ασκούν σε μεγάλο βαθμό αυτοέλεγχο, γεγονός που ενέχει κινδύνους. «Είναι σφάλμα να βασιζόμαστε στην ικανότητα των εταιρειών αυτών να κατανοήσουν πώς μεγαλώνουν τα παιδιά, σε ποιον βαθμό πρέπει να εξαρτώνται από την ΤΝ και τι θεωρείται πρέπον ή μη – δεν είναι κοινωνικοί επιστήμονες ή ψυχίατροι, και αναπόφευκτα μεταφέρουν τις προκαταλήψεις του κλάδου τους, ακόμη κι αν προσπαθούν να το αποφύγουν», γράφει ο Γκέιτς.

Αλλά το είδος του παγκόσμιου συντονισμού σε επίπεδο κλάδου που θα ήθελε να δει ο ιδρυτής της Microsoft φαντάζει απίθανο εν μέσω του ολοένα και πιο κατακερματισμένου γεωπολιτικού τοπίου – πόσο μάλλον των τεράστιων οικονομικών διακυβευμάτων, όπως επισημαίνουν οι Times. Εταιρείες όπως η Anthropic και η OpenAI βρίσκονται ήδη στη διαδικασία άντλησης τεράστιων κεφαλαίων για ανάπτυξη, μέσω εισαγωγής τους στα χρηματιστήρια. Ωστόσο, η εικόνα για το μέλλον της ΤΝ δεν είναι αποκλειστικά ζοφερή, σύμφωνα με τον Γκέιτς. Πιστεύει ότι αν αξιοποιηθεί συνετά θα μπορούσε να «αποτελέσει δύναμη καλού που θα ωφελήσει τους πάντες».

Επισημαίνει ότι απαιτείται προσοχή ώστε να μην επιτείνει περαιτέρω τις ανισότητες, καθώς «χωρίς κανονιστικά πλαίσια, τα πιο εξελιγμένα εργαλεία θα απευθύνονται κατά προτεραιότητα σε άτομα και οργανισμούς που έχουν την οικονομική δυνατότητα να τα αποκτήσουν». Το Ιδρυμα Γκέιτς έχει δεσμευθεί να δωρίσει 1 δισ. δολάρια (870 εκατ. ευρώ) μέσα στα επόμενα δύο χρόνια για να διασφαλίσει ότι η τεχνολογία θα αναπτυχθεί για τους μη προνομιούχους, που την έχουν περισσότερο ανάγκη. Ο στόχος είναι η ΤΝ να γίνει γλωσσικά και πολιτισμικά κατάλληλη για τους χρήστες της, καθώς και οικονομικά προσιτή. «Να συμβάλει στη θεραπεία του καρκίνου ή να επιταχύνει την εξάλειψη της ελονοσίας», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γκέιτς.

Μένει να φανεί πώς το μήνυμά του θα γίνει δεκτό, ιδίως μετά τις επιζήμιες αποκαλύψεις σχετικά με τη τριετή επαφή του με τον καταδικασμένο παιδόφιλο Τζέφρι Επσταϊν την περίοδο 2011-2014 και την κατάθεσή του ενώπιον του Κογκρέσου τον περασμένο Ιούνιο, στην οποία δήλωσε μετανιωμένος για τη σχέση του με τον θανόντα, όπως επισημαίνουν οι Times. Ο Γκέιτς επιχειρεί να στρέψει την προσοχή του κόσμου στο πολύ πιο επείγον ζήτημα της έλευσης μιας νέας τεχνολογίας, η οποία ενέχει πρωτόγνωρες δυνατότητες αλλά και κινδύνους. «Εχω ζήσει κύματα αλλαγών που τη δεδομένη στιγμή φάνταζαν ως το σημαντικότερο γεγονός στον πλανήτη», γράφει χαρακτηριστικά, «αλλά καμία δεν είχε τη βαρύτητα της Τεχνητής Νοημοσύνης».

Η θέση του αυτή βρίσκεται στον αντίποδα της ανόθευτης αισιοδοξίας του για την εξέλιξη της τεχνολογίας, με την οποία ξεκίνησε το 1975 ιδρύοντας τη Microsoft, με στόχο να βάλει «έναν υπολογιστή σε κάθε γραφείο και σε κάθε σπίτι», όπως επισημαίνουν οι Times. Αλλά η ΤΝ, όπως λέει ο ίδιος, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. «Στόχος μου είναι να επιταχύνω τις θετικές εφαρμογές της και να ελαχιστοποιήσω τον κίνδυνο των αρνητικών της», γράφει.