Το Μουσείο Αφηγηματικής Τέχνης Lucas (Museum of Narrative Art) ανοίγει στις 22 Σεπτεμβρίου, με την υπογραφή της εντυπωσιακής αρχιτεκτονικής του Μα Γιανσόνγκ και μια πλούσια συλλογή που συνδέει την τέχνη των κόμικς, την εικονογράφησης και του κινηματογράφου
Στην άκρη του Exposition Park, στο Νότιο Λος Άντζελες, ένα λευκό, γιγαντιαίο κτίριο μοιάζει να έχει μόλις προσγειωθεί από το διάστημα. Με τις αεροδυναμικές καμπύλες του, τις φυτεύσεις που μοιάζουν να ξεπηδούν από την οροφή και τις μεγάλες ανοιχτές διόδους του, το νέο Αφηγηματικό Μουσείο Lucas κάθε άλλο παρά απαρατήρητο περνάει.
Ένα είναι σίγουρο: το μουσείο του δημιουργού της εποποιίας «Star Wars» και της συζύγου του επιχειρηματία Μέλοντι Χόμπσον ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό στις 22 Σεπτεμβρίου ως το νέο τοπόσημο της Πόλης των Αγγέλων.
Συνολικής επιφάνειας περίπου 27.900 τ.μ., το κτίριο-Γολιάθ σχεδιάστηκε από τον διακεκριμένο κινέζο αρχιτέκτονα Μα Γιανσόνγκ, ιδρυτή του MAD Architects. Το κόστος του ξεπέρασε το 1 δισ. δολάρια, με τον Λούκας και τη Χόμπσον να αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου τη χρηματοδότηση. Είναι το πρώτο μεγάλο αμερικανικό έργο πολιτισμού του Γιανσόνγκ, ο οποίος έχει γίνει γνωστός για τα οργανικά, σχεδόν εξωγήινα κτίριά του, όπως η Όπερα του Χαρμπίν στην Κίνα και το Μουσείο του Ορντός στην έρημο Γκόμπι.
Ένα μουσείο που μοιάζει με διαστημόπλοιο
Ο ίδιος ο Τζορτζ Λούκας έχει μια ιδιαίτερη σχέση με την τοποθεσία, όπου υψώνεται πλέον το μουσείο του, καθώς σπούδασε κινηματογράφο στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, ακριβώς απέναντι.
Η σιλουέτα ενός επισκέπτη διακρίνεται μπροστά από τα παράθυρα με θέα στο κέντρο του Λος Άντζελες, στο Μουσείο Αφηγηματικής Τέχνης «Lucas» στο Λος Άντζελες. (AP Photo/Chris Pizzello))
Η αρχιτεκτονική του Γιανσόνγκ διεκδικεί τον ενθουσιασμό στην εξωτερική θέα του κτιρίου. Το κτίριο μοιάζει άλλοτε με διαστημόπλοιο, άλλοτε με βουνό που ξεφυτρώνει ξαφνικά από το αστικό τοπίο και άλλοτε με ένα τεράστιο αεροδυναμικό όχημα. Οι κάτοικοι του Λος Άντζελες το χαρακτηρίζουν ενίοτε και ιπτάμενο… σνίκερ, ανάλογα με το φως της μέρας και τη διάθεση που έχει κανείς.
Η εξωτερική επιφάνεια αποτελείται από 1.271 χειροποίητα επεξεργασμένα πάνελ, μεγέθους περίπου ενός σχολικού λεωφορείου, κατασκευασμένα από υλικό ενισχυμένο με υαλοΐνες. Τα πάνελ ενώνονται μεταξύ τους σαν κομμάτια ενός τεράστιου παζλ. Η κατασκευή τους ανατέθηκε σε εταιρεία της Καλιφόρνιας με εμπειρία στη ναυπήγηση πλοίων.
Ένα «μάτι» εμφανίζεται ανάμεσα στις δύο εισόδους της αυλής του Μουσείου Αφηγηματικής Τέχνης «Lucas» στο Λος Άντζελες. (Φωτογραφία AP/Chris Pizzello)
Στο κέντρο βρίσκεται ένα εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό στοιχείο: μια τεράστια τοξωτή πύλη, ύψους τεσσάρων ορόφων και πλάτους περίπου 56 μέτρων, που σχηματίζει ένα μεγάλο άνοιγμα προς το Πάρκο Exposition. Ο Γιανσόνγκ το σχεδίασε ως «γέφυρα» που δεν χωρίζει το μουσείο από την πόλη αλλά λειτουργεί ως πέρασμα ανάμεσά τους.
Από τον «Πόλεμο των Αστρων» στον Νόρμαν Ρόκγουελ
Στην καρδιά του μουσείου βρίσκεται η συλλογή που με προσήλωση συγκέντρωσε ο Τζορτζ Λούκας επί δεκαετίες. Περιλαμβάνει περισσότερα από 40.000 έργα, από κόμικς και εικονογραφήσεις έως έργα που σχετίζονται με τον κινηματογράφο, το animation και τη λαϊκή εικονογραφία.
Ο Λούκας απέκτησε το πρώτο του έργο τέχνης, ένα κόμικ «Alley Oop» του V.T. Hamlin, για ένα δολάριο τη δεκαετία του 1970. Με την πάροδο των δεκαετιών, η συλλογή του διογκώθηκε και περιλαμβάνει πλέον περισσότερα από 40.000 έργα από διάσημους δημιουργούς εικόνων και συγγραφείς graphic novels, σκηνογράφους ταινιών και δημιουργούς anime, εικονογράφους αμερικανικών περιοδικών της χρυσής εποχής, καθώς και σημαντικούς ζωγράφους του 20ού αιώνα, όπως η Φρίντα Κάλο και ο Τόμας Χαρτ Μπέντον.
Οι ελαιογραφίες του Μελ Ράμος «Man of Steel» (αριστερά) και «The Green Lantern» στο Μουσείο Αφηγηματικής Τέχνης «Λούκας» στο Λος Άντζελες. (AP Photo/Chris Pizzello)
Στον τέταρτο όροφο του μουσείου αναπτύσσονται πάνω από 7.400 τετραγωνικά μέτρα εκθεσιακών χώρων. Εκεί παρουσιάζεται, μεταξύ άλλων, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα αντικείμενα της μυθολογίας του Λούκας: το X-34 Landspeeder του Λουκ Σκαϊγουόκερ από τον πλανήτη Τατουΐν.
Η παρουσία του «Star Wars» είναι αναμενόμενη, αλλά το μουσείο δεν αποτελεί ένα γιγαντιαίο αφιέρωμα στο κινηματογραφικό σύμπαν του δημιουργού του. Δίπλα σε αυτό βρίσκουν χώρο εκθέσεις αφιερωμένες στον Νόρμαν Ρόκγουελ, στην τέχνη των manga, στη μητρότητα, στην αγάπη και σε διαφορετικές μορφές λαϊκής και εικονογραφικής αφήγησης.
>
Το landspeeder του Λουκ Σκαϊγουόκερ από την ταινία του 1977 «Star Wars: Επεισόδιο IV – A new hope» εκτίθεται στη Cinema Gallery του Μουσείου Αφηγηματικής Τέχνης Lucas. (AP Photo/Chris Pizzello)
Δύο κινηματογραφικές αίθουσες τελευταίας τεχνολογίας αποτελούν επίσης μέρος του συγκροτήματος, μαζί με κατάστημα και καφέ. Στην οροφή, ένας ολόκληρος κήπος δημιουργεί ένα νέο δημόσιο χώρο με φυτεύσεις, διαδρομές και θέα στην πόλη.
Σε ένα ξεχωριστό κτίριο στεγάζεται μια βιβλιοθήκη με έπιπλα σε στυλ Arts and Crafts, καθώς και ένα φοιτητικό κέντρο. Εκεί, ένα κίτρινο Naboo N-1 Starfighter από το σύμπαν του «Star Wars» κρέμεται από την οροφή του λόμπι.
Μια άποψη της τριώροφης βιβλιοθήκης του Μουσείου Lucas στο Λος Άντζελες. (AP Photo/Chris Pizzello)
Ένα μαχητικό Naboo N-1 από την ταινία «Star Wars: Επεισόδιο I – Η Αόρατη Απειλή» κρέμεται πάνω από την είσοδο του Εκπαιδευτικού Αίθριου του Μουσείου Αφηγηματικής Τέχνης Lucas (AP Photo/Chris Pizzello)
Όπως σημειώνεται στους New York Times: «Η λογική πίσω από τη συλλογή του Λούκας είναι αυτή που καθορίζει και την ταυτότητα του μουσείου: η αφήγηση δεν περιορίζεται στους παραδοσιακούς τρόπους με τους οποίους ένα μουσείο τέχνης ορίζει το «υψηλό» και το «λαϊκό». Η εικονογράφηση, τα κόμικς, το animation, ο κινηματογράφος και η ζωγραφική συνυπάρχουν ως διαφορετικές μορφές οπτικής αφήγησης.
Αυτοί ήταν, φυσικά, καλλιτέχνες που ταιριάζουν απόλυτα με το πνεύμα του Λούκας —δεξιοτέχνες της εικόνας και αφηγητές ιστοριών με το βλέμμα στραμμένο στο θέαμα για το ευρύ κοινό. Ο Λούκας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα μουσεία σύγχρονης τέχνης τους υποτιμούσαν ή τους αγνοούσαν. Έτσι, αποφάσισε να χτίσει έναν ναό αφιερωμένο σε ομοϊδεάτες του.»
Το χάλκινο γλυπτό του Λόρενς Νομπλ (2025), που απεικονίζει τον «Ιντιάνα Τζόουνς» στο Μουσείο Αφηγηματικής Τέχνης «Lucas». (AP Photo/Chris Pizzello)
Ένα όραμα που πραγματοποιείται 16 χρόνια μετά
Ο ίδιος και η Χόμπσον παρουσίασαν για πρώτη φορά την ιδέα στο Εθνικό Πάρκο του Πρεσίντιο του Σαν Φρανσίσκο το 2010. Οι δημοτικές αρχές εκεί ενθουσιάστηκαν με την προοπτική. Όμως, όταν οι διαχειριστές του Πρεσίντιο έδειξαν δισταγμό, ο Λούκας και ο Χόμπσον στράφηκαν προς το Σικάγο, γενέτειρα της Χόμπσον, προσλαμβάνοντας τον Μα Γιανσόνγκ για να σχεδιάσει ένα μουσείο σε μια τοποθεσία δίπλα σε λίμνη.
Ο Μα Γιανσόνγκ επινόησε ένα σχέδιο σε σχήμα ηφαιστείου που υψωνόταν από τις επίπεδες πεδιάδες της «Πόλης των Ανέμων», το οποίο όμως προσέκρουσε στην αγωγή που άσκησε μια μη κερδοσκοπική οργάνωση του Σικάγο για τη διατήρηση των πάρκων, με αποτέλεσμα το έργο να εμπλακεί σε δικαστικές διαμάχες. Αφού μια δεύτερη απόπειρα απέτυχε στην Bay Area, για ανέγερση κτιρίου σε τοποθεσία στο Νησί των Θησαυρών, ο Λούκας και η Χόμπσον στράφηκαν προς το Λος Άντζελες.
Γλυπτική εγκατάσταση που απεικονίζει τους χαρακτήρες της ταινίας «Star Wars», την Πριγκίπισσα Λέια και τον Τζάμπα Χατ, στον κήπο του Μουσείου Αφηγηματικής Τέχνης «Lucas». (AP Photo/Chris Pizzello)
Ένα γλυπτό εμπνευσμένο από την εμβληματική φιγούρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου «Rosie the Riveter» βρίσκεται στον κήπο του Μουσείου Αφηγηματικής Τέχνης «Lucas». (AP Photo/Chris Pizzello)
Από το Σαν Φρανσίσκο στο Λος Άντζελες
Βρίσκοντας τη θέση του στην Πόλη των Αγγέλων και το Νότιο Λος Άντζελες, το Lucas Museum of Narrative Art εντάσσεται σε ένα ιδιαίτερα πυκνό πολιτιστικό τοπίο. Το Λος Άντζελες διαθέτει ήδη το Μουσείο Γκετί, το Huntington, το Norton Simon, το Hammer και το Broad, μουσειακά ιδρύματα που δημιουργήθηκαν σε μεγάλο βαθμό χάρη στην ιδιωτική πρωτοβουλία και συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός σπουδαίου πολιτιστικού τοπίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το νεότευκτο μουσειακό κέλυφος εντάσσεται στην μεταβαλλόμενη αρχιτεκτονική γεωγραφία της πόλης και είναι το δεύτερο που ανοίγει στο Λος Άντζελες μετά το Los Angeles County Museum of Art. Εκεί όπου βρισκόταν ένας χώρος στάθμευσης υπάρχουν πλέον κήποι, χλοοτάπητες, πεζόδρομοι και περάσματα που επιχειρούν να συνδέσουν το μουσείο με τους γύρω δρόμους και το Exposition Park.
Το εισιτήριο εισόδου στο μουσείο κοστίζει ούτε λίγο ούτε πολύ 25 δολάρια, ενώ η είσοδος είναι δωρεάν για τους επισκέπτες κάτω των 18 ετών αλλά και για τους κατοίκους στις γειτονιές πέριξ της περιοχής, όπου ζουν πολλοί με χαμηλά εισοδήματα. Το ερώτημα βέβαια είναι αν το εντυπωσιακό αυτό κτίριο θα μπορέσει να λειτουργήσει ως πραγματικός δημόσιος χώρος. Στο μεταξύ, ο Μα Γιανσόνγκ έχει φροντίσει ώστε η πρώτη εντύπωση που αποκομίζει ο οποιοσδήποτε αφήσει το βλέμμα του να περιπλανηθεί στο μουσείο-μπλοκμπάστερ (όπως και οι ταινίες του Τζορτζ Λούκας), να είναι αδύνατον να ξεχαστεί.
Κεντρική φωτογραφία: Ένα γλυπτό του Γιόντα από το «Star Wars» εκτίθεται στον κήπο του Μουσείου Αφηγηματικής Τέχνης Λούκας. (AP Photo/Chris Pizzello)
Με πληροφορίες από The New York Times
