πάλι το μπαλάκι στους πολίτες - Δηλαδή μας καλείτε να κάνουμε και ατελείωτη υπομονή και θα πρέπει πληρώσει ο καθένας από εμας ένα τσουβάλι λεφτά για να βάλουμε φωτοβολταϊκά;

Η τοποθέτηση του υπουργού Οικονομικών στο Συνέδριο για τις Μικρές Επιχειρήσεις και την Επιχειρηματικότητα, που διοργάνωσε το κόμμα Fine Gael στο Δουβλίνο 

Στην αντιμετώπιση του διαρκώς αυξανόμενου ενεργειακού κόστους, τις πιστοληπτικές αναβαθμίσεις της Ελλάδας αλλά και την Τεχνητή Νοημοσύνη αναφέρθηκε ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης ο οποίος συμμετείχε μαζί με τον αντιπρόεδρο της ιρλανδικής κυβέρνησης και υπουργό Οικονομικών Σάιμον Χάρις, στο Συνέδριο για τις Μικρές Επιχειρήσεις και την Επιχειρηματικότητα, που διοργάνωσε το κόμμα Fine Gael στο Δουβλίνο. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στις κοινές εμπειρίες της Ελλάδας και της Ιρλανδίας από την οικονομική κρίση, στην ανάγκη επιτάχυνσης των ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων, καθώς και στις προκλήσεις που δημιουργούν η ενεργειακή κρίση και η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ακολουθούν τα βασικά σημεία της τοποθέτησης του υπουργού.

Για την ενεργειακή κρίση και τις πιέσεις στις τιμές: «Εάν εξετάσουμε τη συνολική εικόνα, από τη μία πλευρά έχουμε τις αυξημένες τιμές της ενέργειας. Αυτό είναι το κυρίαρχο ζήτημα στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Από όσα αντιλαμβάνομαι, αποτελεί αναμφίβολα βασική πηγή ανησυχίας και στην Ιρλανδία. Αυτή ακριβώς είναι η ανησυχία που έχουμε και εμείς για το πετρέλαιο θέρμανσης στα νοικοκυριά, για τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων και για όλα τα συναφή ζητήματα. Από την άλλη πλευρά, βλέπουμε ότι οι αγορές ομολόγων και οι αποδόσεις τους παρουσιάζουν αυξημένη μεταβλητότητα. Και, περιττό να πω, προερχόμαστε και οι δύο από χώρες για τις οποίες αυτό είχε μια πολύ συγκεκριμένη σημασία το 2009 και το 2010.

Επομένως, η δημοσιονομική και η μακροοικονομική πολιτική καλούνται να υπηρετήσουν παράλληλους στόχους. Αφενός, πρέπει να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις, τις οικογένειες και τους πολίτες και, αφετέρου, δεν πρέπει να αποσταθεροποιήσουμε τη μακροοικονομία, διότι μάθαμε με τον δύσκολο τρόπο τι σημαίνει μακροοικονομική αποσταθεροποίηση. Και αυτό ακριβώς προσπαθούμε να διαχειριστούμε, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων: να στηρίξουμε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη και να σχεδιάσουμε μέτρα που μπορούν να στηρίξουν τις οικογένειες. Το κάνουμε αυτό στο πλαίσιο των προϋπολογισμών μας.

Και οι δύο προσπαθούμε να διαχειριστούμε την κατάσταση, ακολουθώντας συγκεκριμένες ευρωπαϊκές πολιτικές, οι οποίες θα πρέπει να διέπονται από μια αρχή: να είναι τα μέτρα στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα στις ανάγκες (targeted, temporary and tailored). Καμία χώρα στην Ευρώπη δεν εφαρμόζει πλήρως αυτή την αρχή, διότι ορισμένα από τα μέτρα που λαμβάνουμε έχουν πιο πολύ οριζόντιο χαρακτήρα. Ωστόσο, προσπαθούμε να στηρίξουμε τους πολίτες που έχουν ανάγκη. Και πιστεύω ότι αποτελεί απόδειξη των επιτυχιών της ιρλανδικής και της ελληνικής οικονομίας το γεγονός ότι διαθέτουμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες.

Υπάρχουν αυτή τη στιγμή άλλες χώρες στην Ευρώπη, των οποίων τα δημοσιονομικά ελλείμματα είναι τόσο υψηλά, που δεν μπορούν να προσφέρουν την ίδια στήριξη που εσείς και εγώ, ως Υπουργοί Οικονομικών, σχεδιάζουμε και προσπαθούμε να κατευθύνουμε με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο στους πολίτες που τη χρειάζονται, ιδιαίτερα σε αυτές τις συνθήκες. Θα ήθελα να ολοκληρώσω με μια γενικότερη παρατήρηση για την ενέργεια. Οι αποφάσεις που λαμβάνουμε βραχυπρόθεσμα έχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες. Ποιες ήταν, για παράδειγμα, οι συνέπειες της πετρελαϊκής κρίσης της δεκαετίας του 1970; Η Γαλλία επέκτεινε την παραγωγική της ικανότητα στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.

Ενισχύθηκαν οι έρευνες για πετρέλαιο στη Βόρεια Θάλασσα. Ιδρύθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). Και παράλληλα, αυξήθηκε το ενδιαφέρον για τους σοβιετικούς ενεργειακούς πόρους. Τέσσερις συνέπειες που αποδείχθηκαν μακροχρόνιες. Διατηρήθηκαν για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Επομένως, όσα κάνουμε σήμερα θα έχουν συνέπειες που θα διαρκέσουν. Και όλοι μας έχουμε πλήρη επίγνωση αυτού του γεγονότος. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μάς επισημαίνει ότι, ασφαλώς, πρέπει να στηρίξουμε τους πολίτες βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, οι επενδύσεις που θα πραγματοποιήσουμε στον τομέα της ενέργειας, οι οποίες θα μειώσουν με βιώσιμο τρόπο το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και συνολικά το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, είναι πολύ πιο σημαντικές, ακόμη και αν χρειάζονται δύο, τρία ή τέσσερα χρόνια για να αποδώσουν.

Εφόσον, βεβαίως, είμαστε σε θέση να τις χρηματοδοτήσουμε και να τις υλοποιήσουμε. Αυτός είναι ο κεντρικός μας στόχος. Σε αυτόν πρέπει να παραμείνουμε προσηλωμένοι. Και, παράλληλα, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών μας δυνατοτήτων, να κάνουμε όλα τα υπόλοιπα. Και γνωρίζω ότι σε αυτό το ζήτημα, οι απόψεις μας ταυτίζονται πλήρως». Σχετικά με την αναβάθμιση της Ελλάδας από την Moody’s και την Scope Ratings: «Μιλώντας για την Ελλάδα, χάσαμε 25 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μας κατά τη διάρκεια της κρίσης, η οποία διήρκεσε δέκα χρόνια. Και αυτό ήταν εξαιρετικά σημαντικό. Η ανεργία έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο της ιστορίας μας.

Η ανάπτυξη κατέρρευσε. Μπορείτε, λοιπόν, να φανταστείτε τις κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες. Και χθες το βράδυ, εν μέσω της σημερινής γεωπολιτικής συγκυρίας, η πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας αναβαθμίστηκε από τη Moody’s και τη Scope. Για όσους βρίσκονται στην αίθουσα και δεν γνωρίζουν τα στατιστικά μας στοιχεία, το δημόσιο χρέος μας μετά την πανδημία έφτασε στο 208% του ΑΕΠ. Σήμερα, όμως, καταγράφουμε την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημόσιου χρέους στον κόσμο. Η πρόβλεψη για φέτος είναι ότι το χρέος θα διαμορφωθεί στο 136,8% του ΑΕΠ, από περίπου 210% του ΑΕΠ, ενώ μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα έχει υποχωρήσει κάτω από το 120%.

Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αναβαθμιζόμαστε διαρκώς. Είναι αποτέλεσμα της δημοσιονομικής σύνεσης που επιδεικνύουμε. Με μια φράση, αυτό που λέμε στην Ελλάδα, είναι ότι δεν πρόκειται να μεταφέρουμε τον λογαριασμό στην επόμενη γενιά. Ακριβώς όπως είπατε και εσείς, διότι αυτό έκαναν όλες οι προηγούμενες γενιές. Και πρόκειται για ένα πολύ ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς τις αγορές. Ξέρετε, τα συλλογικά τραύματα δημιουργούν διδάγματα για την άσκηση πολιτικής. Για την Ελλάδα, αυτή η κρίση αποτέλεσε ένα συλλογικό τραύμα. Η απώλεια 25 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ είναι αντίστοιχη με εκείνη της Μεγάλης Υφεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το μέγεθος της απώλειας ήταν ακριβώς το ίδιο. Βεβαίως, εμείς το βιώσαμε υπό διαφορετικές κοινωνικές συνθήκες. Η δομή της ελληνικής οικογένειας διαδραμάτισε διαφορετικό ρόλο στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, αλλά το κόστος ήταν τεράστιο. Επομένως, δεν σκοπεύουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος. Οπως λέει και το γνωστό απόφθεγμα: όσοι δεν θυμούνται το παρελθόν είναι καταδικασμένοι να το ξαναζήσουν». Για την Ιρλανδία, τις κοινές εμπειρίες και την ευρωπαϊκή συνεργασία: «Πιστεύω ότι υπάρχει και ένας ισχυρός συμβολισμός εδώ, διότι, όπως αναφέρατε, η Ιρλανδία είχε προηγουμένως την προεδρία του Eurogroup μέσω του Πασκάλ (Ντόναχιου).

Τώρα, την ασκεί η Ελλάδα μέσω εμού. Αυτό αποτελεί απόδειξη όσων χρειάστηκε να αντέξουν οι χώρες μας. Και οι δύο βιώσαμε υπαρξιακές κρίσεις». «Η κριτική που δεχόμαστε στην Ευρώπη είναι ότι τα πράγματα προχωρούν, αλλά δεν προχωρούν αρκετά γρήγορα. Θέλω να το πω αυτό δημόσια: θέλω να αναγνωρίσω την ηγετική σας συμβολή στο ECOFIN. Πιστεύω ότι αυτό που κάνετε με τη δέσμη μέτρων για την ενοποίηση των αγορών και την εποπτεία (Market Integration and Supervision Package – MISP), επιδιώκοντας την ολοκλήρωσή της μέσω του καθορισμού μιας ιδιαίτερα απαιτητικής πολιτικής προθεσμίας, είναι ο σωστός δρόμος. Πιστεύω, επίσης, ότι πρέπει να ακολουθήσουμε το παράδειγμά σας και στα υπόλοιπα πεδία αρμοδιότητας και στα υπόλοιπα θέματα της ατζέντας, όπως η Τραπεζική Ένωση. Και θεωρώ ότι αυτό αποτελεί συνολικά απόδειξη της ηγετικής συμβολής της ιρλανδικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτή την περίοδο».

«Ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στις προκλήσεις που αυτή δημιουργεί, είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσει η Ευρώπη. Σε όλα τα μέτωπα έχουμε σημειώσει πρόοδο, αλλά με καθυστέρηση. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, παρατηρείται μια αλλαγή δυναμικής. Πιστεύω ότι αυτή η αλλαγή δυναμικής οφείλεται στη μεταβολή των συνθηκών που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει. Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι η τεχνολογική επιτάχυνση που βιώνουμε, ιδίως στο πεδίο της Τεχνητής Νοημοσύνης, μας επηρεάζει όλους. Θεωρώ ότι όλοι όσοι καθόμαστε στο ίδιο τραπέζι αντιλαμβανόμαστε αυτή την πραγματικότητα.

Θα έλεγα ότι διακρίνω μια ομοιότητα, τουλάχιστον με την Ελλάδα, υπό την εξής έννοια: Αφού βγήκαμε από την κρίση και χρειάστηκε να αρχίσουμε ξανά να αναπτυσσόμαστε, να μειώνουμε την ανεργία και να δημιουργούμε πλεονάσματα αντί για ελλείμματα, έπρεπε να προχωρήσουμε σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων. Και μέσα από αυτές τις μεταρρυθμίσεις αποκομίσαμε αυτό που θα περιέγραφα ως το μέρισμα του προφανούς. Είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Όταν υλοποιείς κάτι αυτονόητο, το οποίο δεν έχεις κάνει για πάρα πολύ καιρό, προκύπτει ένα προφανές αναπτυξιακό μέρισμα, εφόσον διαθέτεις την πολιτική βούληση να το πραγματοποιήσεις.

Πιστεύω, λοιπόν, ότι υπάρχει εδώ μια αναλογία με την Ευρώπη. Είτε μιλάμε για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, είτε για τις τράπεζες, είτε για την τεχνολογική μας πρωτοπορία ή την τεχνολογική μας στρατηγική, είτε για την Ενεργειακή Ένωση και όλα αυτά τα πεδία, γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε. Η διάγνωση δεν είναι πλέον το πρόβλημα. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι υλοποίηση. Αυτό που κάνατε με τη δέσμη MISP αποτελεί παράδειγμα ηγεσίας που δίνει έμφαση στην υλοποίηση. Όλοι μας πρέπει να κάνουμε το ίδιο σε κάθε επιμέρους προτεραιότητα αυτής της μεταρρυθμιστικής ατζέντας. Η σημερινή γενιά των υπευθύνων χάραξης πολιτικής δεν πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε μία από τις πέντε ή σε μία από τις έξι μεταρρυθμίσεις.

Πρέπει να προσπαθήσουμε να προωθήσουμε και τις έξι ταυτόχρονα, προκειμένου να απελευθερώσουμε το πλήρες δυναμικό της Ευρώπης. Και, παρεμπιπτόντως, αυτό θα ωφελήσει την Ιρλανδία, θα ωφελήσει την Ελλάδα, θα ωφελήσει όλα τα κράτη μέλη. Έχετε επιδείξει ισχύ και ηγετική ικανότητα μέσα από την εξωστρέφεια. Πιστεύω ότι αυτό είναι ένα μάθημα από την Ιρλανδία για την Ευρώπη συνολικά. Πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με όρους εξωστρέφειας των οικονομιών μας, με όρους δυναμισμού, χωρίς να φοβόμαστε αυτό που έρχεται, αλλά αξιοποιώντας το κύμα των αλλαγών. Και έχουμε όλες τις δυνατότητες να το πετύχουμε».

Για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την παραγωγικότητα: «Πριν μιλήσουμε για την Τεχνητή Νοημοσύνη, πρέπει να δούμε τη συνολική εικόνα. Η τεχνολογική καινοτομία υπάρχει από την εποχή της εφεύρεσης του τροχού και της ανακάλυψης της φωτιάς. Στην οικονομική επιστήμη, τη διαδικασία αυτή την περιέγραψε ο Σουμπέτερ με τη θεωρία της δημιουργικής καταστροφής (Schumpeterian creative destruction). Πρόκειται για μια διαδικασία εκθετικής εξέλιξης που μετασχηματίζει τις οικονομίες μας. Κάτι αντικαθιστά κάτι άλλο. Το αυτοκίνητο αντικαθιστά τα άλογα. Το Netflix αντικαθιστά το Blockbuster. Στη δική μας γενιά, οι προηγούμενες τεχνολογικές καινοτομίες χρειάζονταν 10 ή 15 χρόνια για να υλοποιηθούν και να επιφέρουν έναν πλήρη μετασχηματισμό σε διάφορους επιχειρηματικούς κλάδους.

Το πρόβλημα σήμερα, ή μάλλον η πρόκληση, είναι ότι η καινοτομία που συντελείται μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσεται πλέον μέσα σε εβδομάδες. Επομένως, δεν έχουμε αρκετό χρόνο για να την αφομοιώσουμε. Εμείς τείνουμε να σκεφτόμαστε γραμμικά, ενώ, γενικότερα, σε θεσμικά πλαίσια κατακερματισμένης πολιτικής λήψης αποφάσεων, όπως αυτό της Ευρώπης, οι αποφάσεις λαμβάνονται με πιο αργούς ρυθμούς. Αυτή, λοιπόν, είναι μια πρόκληση που έχουμε μπροστά μας. Τα οφέλη που μπορούμε να αποκομίσουμε από την Τεχνητή Νοημοσύνη σε επίπεδο παραγωγικότητας είναι τεράστια. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει πραγματοποιήσει μια σειρά υπολογισμών, όπως και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι μπορούμε να επιτύχουμε πρόσθετη αύξηση της παραγωγικότητας κατά 0,3% έως 0,4% μόνο χάρη στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι η αύξηση αυτή μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ οι υπολογισμοί της ΕΚΤ αφορούν την Ευρώπη. Αυτό που πρέπει όλοι να σκεφτούμε είναι πώς μπορούμε να ενσωματώσουμε έξυπνες εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Αυτό αφορά τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους θεσμούς που χαράσσουν πολιτική. Συνολικά, αυτή η συζήτηση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την τεχνολογία και την ψηφιακή πολιτική, διότι παράλληλα πρέπει να ψηφιοποιήσουμε τις οικονομίες των χωρών μας.

Δεν το έχουμε κάνει στον βαθμό που θα έπρεπε. Παρεμπιπτόντως, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες το έχουν κάνει στον βαθμό που θα έπρεπε. Εάν συγκρίνετε την Ουάσιγκτον με τη Silicon Valley, πρόκειται για δύο διαφορετικούς κόσμους. Οι καινοτομίες που αναπτύσσονται στη Δυτική Ακτή δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί στον σχεδιασμό πολιτικής της Ανατολικής Ακτής. Και όταν συζητάμε για την Τεχνητή Νοημοσύνη, οι πολίτες σκέφτονται την καθημερινότητά τους και τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με το κράτος. Πώς ανανεώνεις την άδεια οδήγησής σου; Πώς εγγράφεις το παιδί σου στο νηπιαγωγείο; Πώς πληρώνεις τους φόρους σου; Αυτού του είδους οι διαδικασίες, σε πολλές περιοχές της Ευρώπης και του κόσμου, δεν έχουν ακόμη ψηφιοποιηθεί πλήρως.

Η Ιρλανδία αποτελεί εξαίρεση. Και εμείς προσπαθήσαμε να αποτελέσουμε εξαίρεση σε αυτόν τον τομέα τα τελευταία επτά χρόνια. Έχουμε προχωρήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ψηφιοποίησή μας. Ομως, πρέπει να κάνουμε και τα δύο. Και εφόσον καταφέρουμε να προχωρήσουμε ταυτόχρονα στην ψηφιοποίηση και στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, μπορούμε να απελευθερώσουμε τεράστιες δυνατότητες. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα από την Ελλάδα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά χρήσιμη στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Μπορούμε να αναλύουμε τα δεδομένα των φορολογουμένων και να εντοπίζουμε αποκλίσεις από την αναμενόμενη φορολογική συμπεριφορά.

Εχουμε ήδη καταφέρει να το κάνουμε αυτό σε πολύ μεγάλο βαθμό, αξιοποιώντας ψηφιακά μέσα. Οι απώλειες εσόδων από ΦΠΑ στην Ελλάδα βρίσκονταν στο 30%. Σήμερα είναι κάτω από το 9%. Αλλά μπορούμε να κάνουμε περισσότερα. Μπορούμε πάντα να βελτιώνουμε τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούμε και καταγράφουμε τις δαπάνες μας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί, επίσης, να έχει εξαιρετικά σημαντικές εφαρμογές στο εκπαιδευτικό σύστημα, προσφέροντας εξατομικευμένη εκπαίδευση για κάθε παιδί. Μπορεί να συμβάλει σημαντικά σε αυτό. Επομένως, πρέπει να προχωρήσουμε και στα δύο. Για να συνοψίσω, κατά την άποψή μου, πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως τις θετικές δυνατότητες που προσφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Χρειαζόμαστε, λοιπόν, ένα σχέδιο δράσης. Και αυτό το σχέδιο πρέπει να αφορά κάθε υπουργείο, κάθε οργανισμό και κάθε επιχείρηση. Παράλληλα, πρέπει να περιλαμβάνει και τη διαχείριση των πιθανών κινδύνων. Διότι, στην πραγματικότητα, αυτή η τεχνολογία δημιουργεί και σημαντικές προκλήσεις. Ας αναλογιστούμε το Mythos της Anthropic. Εάν διαθέτουμε μια τεχνολογία που μπορεί ουσιαστικά να παραβιάσει οποιοδήποτε σύστημα, τότε ανακύπτει μια πολύ μεγάλη πρόκληση ως προς το πώς μπορούμε να προστατευτούμε αποτελεσματικά από αυτήν. Και πέρα από την ενίσχυση των δυνατοτήτων των κρατών μας στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, κάτι που όλοι προσπαθούμε να κάνουμε, χωρίς να υπεισέλθω εδώ σε δημόσια συζήτηση για το σχετικό νομικό πλαίσιο, απαιτείται και ένας βαθμός θεσμικού συντονισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.

Απαιτείται να συνομιλήσουμε, εσείς και εγώ, με τους συναδέλφους μας από όλο τον κόσμο, προκειμένου να συντονίσουμε λύσεις σε επίπεδο διακυβέρνησης. Και καλούμαστε να το κάνουμε αυτό σε μια περίοδο κατά την οποία η πολυμερής συνεργασία βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο. Επομένως, η πρόκληση είναι ιδιαίτερα σημαντική». 

Από τις σημερινές κρατιδιακές εκλογές σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία κρίνεται η πολιτική αντοχή του Γερμανού καγκελάριου Μερτς, σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό που τρίζει

«Είμαστε όλοι βαθιά σοκαρισμένοι», αλλά «η παραίτηση δεν αποτελεί για εμένα επιλογή», είχε δηλώσει πριν από δύο εβδομάδες ο Φρίντριχ Μερτς, μετά τη βαριά ήττα των Χριστιανοδημοκρατών και τη σαρωτική νίκη της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-‘Ανχαλτ.

Όμως τα σοκ για τον Γερμανό καγκελάριο και το κεντροδεξιό κόμμα του κάθε άλλο παρά έχουν τελειώσει.

Σαν κερασάκι στην τούρτα, δε, δημοσκόπηση του YouGov καταγράφει καθίζηση σε πανεθνικό επίπεδο, σε ιστορικό χαμηλό, για τη Χριστιανική Ένωση (CDU/CSU): τη συντηρητική συμμαχία των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) με το «αδελφό» κόμμα των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU).

Στο υποθετικό ερώτημα εάν διεξάγονταν σήμερα ομοσπονδιακές εκλογές, συγκεντρώνει μόλις 18%, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγράψει το ινστιτούτο για την Ένωση σε μηνιαία έρευνα πρόθεσης ψήφου.

Πρώτο παραμένει το ακροδεξιό AfD, με 29%.

Ακολουθούν η Αριστερά (10%), το φιλελεύθερο FDP (5%) και η αριστερή λαϊκιστική Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (4%).

Το αποτέλεσμα;

Η καρέκλα του Φρίντριχ Μερτς, ενός από τους πλέον αντιδημοφιλείς καγκελάριους, τρίζει.

Δέχεται αυξανόμενες εσωκομματικές πιέσεις, σε βαθμό που η πτώση του πλέον δεν αποκλείεται.

Ενδεικτικής της κρισιμότητας της κατάστασης είναι η απόφασή του να ακυρώσει το ταξίδι του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, όπου θα εκφωνούσε ομιλία την Τετάρτη και να συγκαλέσει για αργότερα σήμερα έκτακτη συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής του κόμματος.

Περαιτέρω συνεδριάσεις των Χριστιανοδημοκρατών έχουν προγραμματιστεί για τη Δευτέρα και της κοινοβουλευτικής ομάδας τους την Τρίτη.

Ένα κρίσιμο τριήμερο για τον ίδιο και το κόμμα.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς βιώνει μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις της πολιτικής καριέρας του (REUTERS/Nadja Wohlleben)

Καγκελάριος υπό εποπτεία;

Ο αναπληρωτής πρόεδρος του CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, Τίνο Σόμαν, έχει ήδη ζητήσει την παραίτηση του Φρίντριχ Μερτς.

Η Κλάρα φον Νατούσιους, ταμίας της Ένωσης Νέων -της πανίσχυρης νεολαίας της Χριστιανικής Ένωσης- δήλωσε ότι οι Χριστιανοδημοκράτες έχουν πλέον τεράστιο πρόβλημα αξιοπιστίας.

Το κυβερνών κόμμα, εκτίμησε, δεν θα πρέπει να προσδοκά εκλογικές νίκες, όσο ο Μερτς παραμένει στην καγκελαρία.

Όμως τέσσερις ημέρες πριν ανοίξουν οι κάλπες στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, οι οκτώ Χριστιανοδημοκράτες πρωθυπουργοί ομόσπονδων γερμανικών κρατιδίων αποφάσισαν, στην παρούσα φάση, να ρίξουν τους τόνους της εσωκομματικής αντιπαράθεσης.

«Η πολιτική σκηνή της Γερμανίας χρειάζεται τώρα, περισσότερο από ποτέ, σταθερότητα. Σε αυτή την κατάσταση, καθοριστική σημασία έχουν η ενότητα, η δυναμική και η σαφής πορεία της γερμανικής χριστιανοδημοκρατίας», τόνισαν σε κοινή δήλωσή τους, δεσμευόμενοι για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας των πολιτών.

«Θέλουμε και θα κάνουμε το καθήκον μας, μαζί με τον καγκελάριο», υπογράμμισαν, χωρίς να αναφερθούν ονομαστικά στον Μερτς…

Επί της ουσίας, του προσέφεραν προσωρινή στήριξη με αστερίσκους και υπό πολιτική εποπτεία.

Ο ίδιος, αναφέρουν γερμανικά ΜΜΕ, σκοπεύει να θέσει τους εσωκομματικούς αμφισβητίες του προ διλήμματος: είτε τον στηρίζουν σε μια σκληρή μεταρρυθμιστική ατζέντα -στην οποία αντιδρούν οι συγκυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες- είτε ορίζουν αντικαταστάτη.

Οι υποψήφιοι «μνηστήρες» της καγκελαρίας δεν λείπουν στις τάξεις της Χριστιανικής Ένωσης.

Ως επικρατέστεροι προβάλλουν ο δημοφιλής χριστιανοδημοκράτης πρωθυπουργός του δυτικού κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βουστ, και ο Μάρκους Ζέντερ, αρχηγός των Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) και πρωθυπουργός της Βαυαρίας.

Στη λίστα εσχάτως προστέθηκε και ο χριστιανοδημοκράτης υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας, Αλεξάντερ Ντόμπριντ.

Όμως ο τελευταίος δεν έχει ισχυρό ρεύμα στις τάξεις των Χριστιανοδημοκρατών.

O Ζέντερ προέρχεται από διαφορετικό -αν και «αδελφό»- κόμμα και έχει δημιουργήσει αντιπάθειες στο CDU.

O δε Βουστ δεν δείχνει να βιάζεται.

Επιδιώκει την πανηγυρική επανεκλογή του τον ερχόμενο Απρίλιο στις κρατιδιακές εκλογές στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία: το πολυπληθέστερο κρατίδιο στη Γερμανία.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς με τον σοσιαλδημοκράτη αντικαγκελάριο Λαρς Κλίνγκμπεϊλ, σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, στο Βερολίνο (REUTERS/Liesa Johannssen)

Τρίζει η καρέκλα του Μερτς, τρίζει και ο συνασπισμός

Παρά την ανοιχτή αμφισβητήσή του μέσα στο ίδιο του το κόμμα, ο 70χρονος Μερτς έχει καταστήσει σαφές τις τελευταίες ημέρες ότι θα αγωνιστεί για τη θέση του, την οποία εποφθαλμιούσε εδώ και χρονια και κατάφερε να αποκτήσει μόλις πριν από 16 μήνες.

Το κατάφερε με επεισοδιακό τρόπο, περνώντας στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ως ο πρώτος υποψήφιος καγκελάριος, με προσυμφωνημένο κυβερνητικό συνασπισμό, που δεν κατάφερε να εκλεγεί με την πρώτη ψηφοφορία στη Μπούντεσταγκ (ομοσπονδιακή Βουλή).

«Η αποφασιστικότητά μου να συνεχίσω την πορεία των μεταρρυθμίσεων παραμένει ακλόνητη», διακηρύττει, κάνοντας λόγο για «δοκιμασία της αντοχής του συνασπισμού».

Η συνοχή του τρίζει, όσο και η καρέκλα του Μερτς.

Αντιμέτωποι με βαθιά πολιτική φθορά και αντικρουόμενες πολιτικές ατζέντες, Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες συχνά αδυνατούν να βρουν κοινό βηματισμό στην προώθηση του πακέτου μεταρρυθμίσεων που έχει συμφωνηθεί, καθώς απευθύνονται σε διαφορετικά εκλογικά ακροατήρια και δέχονται πιέσεις από τη βάση.

Ενόσω η κρίση ηγεσίας στους Χριστιανοδημοκράτες βρίσκεται πλέον στο πολιτικό προσκήνιο, στο παρασκήνιο η κατάσταση του ηγετικού διδύμου των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) δείχνει όλο και πιο εύθραυστη.

Στελέχη της Χριστιανικής Ένωσης ήδη στοχοποιούν την Μπέρμπελ Μπας, συμπρόεδρο του SPD και υπουργό Εργασίας της Γερμανίας.

Εάν, δε, το κόμμα χάσει σήμερα την πρωτοκαθεδρία του στο ανατολικό κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας από το ακροδεξιό AfD, δεν αποκλείεται να αρχίσουν τα όργανα και για τον έτερο συμπρόεδρο των Σοσιαλδημοκρατών, αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών, Λαρς Κλινγκμπέιλ.

Όχι τυχαία, κατά πολλούς, οι οκτώ Χριστιανοδημοκράτες κρατιδιακοί πρωθυπουργοί φρόντισαν -πέρα από τη γενικόλογη στήριξη «στον καγκελάριο»- να συμπεριλάβουν στην κοινή τους δήλωσή ορισμένες ενδιαφέρουσες επισημάνσεις.

Απέρριψαν κατηγορηματικά την ιδέα μιας ομοσπονδιακής κυβέρνησης μειοψηφίας και τόνισαν ότι το κόμμα τους είναι έτοιμο να συνεργαστεί με όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις.

Στη γλώσσα των Χριστιανοδημοκρατών, αυτό αποκλείει το ακροδεξιό AfD και το κόμμα της Αριστεράς.

Κλείνει όμως το μάτι στους Πράσινους…

Κλιμακώνει τη ρητορική του το Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ και προειδοποιεί με αντίποινα και τα κράτη της περιοχής που θα δώσουν το «πράσινο φως»

Η Τεχεράνη ενημερώθηκε ότι οι ΗΠΑ με τη στήριξη κάποιων περιφερειακών χωρών ετοιμάζονται να επαναλάβουν τις επιχειρήσεις τους εναντίον του Ιράν, ανέφερε σε ανακοίνωσή της η κεντρική διοίκηση του ιρανικού στρατού, όπως μετέδωσαν κρατικά μέσα ενημέρωσης.

«Σύμφωνα με πληροφορίες που περιήλθαν σε γνώση μας, οι Ηνωμένες Πολιτείες —επιδιώκοντας να συγκαλύψουν τις αποτυχίες τους και να αποκομίσουν τεχνητά οφέλη σε έναν πόλεμο που ξεκίνησε με βάση ισραηλινά ψεύδη και μεθοδεύσεις, και ο οποίος συντηρείται μέσω της εξαπάτησης και των τεχνασμάτων— αποφάσισαν για άλλη μια φορά, με το “πράσινο φως” ορισμένων χωρών της περιοχής, να επαναλάβουν τις ενέργειες κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, έπειτα από κοινή συνάντηση σε ευρωπαϊκή χώρα».

Επώδυνα πλήγματα

«Οποιοδήποτε λάθος θα έχει ως αποτέλεσμα επώδυνα πλήγματα», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το στρατιωτικό επιτελείο «Χατάμ αλ-Ανμπιγιά» του Ιράν, η οποία μεταδόθηκε από τα επίσημα μέσα ενημέρωσης.

«Προειδοποιούμε ότι, εάν οι χώρες της περιοχής —συνεχίζοντας τη διπλή τους πολιτική απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν— ταχθούν υπέρ της επιθετικότητας του “Μεγάλου Σατανά” κατά ενός ισχυρού και κυρίαρχου Ιράν, θα θεωρηθούν όλες συνεργοί σε αυτή την κακόβουλη ενέργεια και δεν θα μπορούν πλέον να αναμένουν αυτοσυγκράτηση ή κόσμια στάση από τις ισχυρές ένοπλες δυνάμεις του Ιράν», προστίθεται στην ανακοίνωση.

Στη Κηφισιά πότε θα συμβεί το ίδιο;

Με εισαγγελική εντολή παραμένει σφραγισμένη η Πολεοδομία Μυκόνου, ενώ στις αρχές της εβδομάδας αναμένεται έλεγχος στα αρχεία της υπηρεσίας.

Στο σφράγισμα της Πολεοδομίας Μυκόνου, έχουν προχωρήσει εδώ και δύο ημέρες οι Αρχές, μετά από εισαγγελική παρέμβαση, προκειμένου να ερευνηθούν δεκάδες λιμνάζουσες υποθέσεις αυθαιρέτων.

Το κτήριο παραμένει σφραγισμένο και δεν έχουν πρόσβαση στα αρχεία ούτε οι υπάλληλοι της υπηρεσίας. Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, αιτία αυτής της εξέλιξης φαίνεται να είναι η μη διευθέτηση εισαγγελικών παραγγελιών και καταγγελιών.

Σύμφωνα με τη δημοτική Αρχή, το πρόβλημα οφείλεται σε δυσλειτουργία του προγράμματος e-poleodomia, το οποίο χρησιμοποιείται για πρωτοκόλληση εγγράφων σχετικά με πολεοδομικά θέματα, όπως οι αυθαιρεσίες και οι καταγγελίες.

Όπως σημείωσε ο δήμαρχος Μυκόνου Χρήστος Βερώνης «πριν από δύο μέρες, η αστυνομία έλαβε εντολή από την εισαγγελία να σφραγίσει την πολεοδομία, προκειμένου να ελεγχθεί το πρόγραμμα e- poleodomia. Την επόμενη ημέρα ήρθε έγγραφο σε μένα που συνοδεύετο από το έγγραφο της εισαγγελίας, η οποία έλεγε επειδή έχει κλείσει το πρόγραμμα, να στείλει δύο υπαλλήλους της πολεοδομίας Σύρου, που είναι η πολεοδομία της πρωτεύουσας, να ελεγχθεί το πρόγραμμα».

Σε ερώτηση για το αν έχει εικόνα εύρυθμης λειτουργίας για την πολεοδομία, ο κ. Βερώνης απάντησε: «Δεν λέω τέτοια πράγματα. Αν είναι εύρυθμη ή δεν είναι εύρυθμη, να ασχοληθεί η πολεοδομία και το κράτος».

«Γενικά, είχαμε πάντα πρόβλημα με τη συγκεκριμένη υπηρεσία, γιατί πάντα κάναμε, κι εμείς οι επαγγελματίες, και οι πολίτες πολλά αιτήματα και πολλές καταγγελίες, και περνούσαν χρόνια… Έχουν περάσει δυο και τρία χρόνια από αιτήματα, και δεν έχουν έρθει ούτε να κάνουν αυτοψίες, όταν καταγγέλλονταν αυθαίρετες κατασκευές, και δεν μας απαντούσαν καν. Ήταν δύσκολο ακόμα και να πάρουμε αντίγραφα», δήλωσε στην ΕΡΤ η δικηγόρος Μυκόνου Ανέζα Μητιούδη.

Στην αρχή της ερχόμενης εβδομάδας αναμένεται η παρουσία κλιμακίου της αρμόδιας υπηρεσίας, παρουσία εισαγγελέα, προκειμένου να πραγματοποιηθεί έλεγχος στα αρχεία της Πολεοδομίας του νησιού.