Η Eurostat διαλύει το αφήγημα Μητσοτάκη περί βελτίωσης της ζωής των Ελλήνων – Αυξήθηκε η φτώχεια από το 2019
Η νέα έκθεση της Eurostat για τις συνθήκες διαβίωσης εμφανίζει την Ελλάδα να διολισθαίνει στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ. Το πραγματικό εισόδημα παραμένει χαμηλότερο από το 2010 κατά 22,3%.
Άλλη μια φορά τα δεδομένα της Eurostat διαψεύδουν τους αυτοέπαινους του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι επί της θητείας του βελτιώθηκε η ζωή των πολιτών. Η φετινή έκθεση «Key figures on European living conditions 2026» για τις συνθήκες διαβίωσης των Ευρωπαίων, αποδεικνύει με αδιάσειστα στοιχεία ότι η Ελλάδα αντί να συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, συνεχίζει την κούρσα προς τα κάτω. Παρά την πρόοδο σε επί μέρους μακροοικονομικά μεγέθη, όπως τα ποσοστά απασχόλησης και τον λόγο χρέους ως προς το ΑΕΠ, οι βασικοί κοινωνικοί δείκτες διολισθαίνουν, αποτυπώνoντας μια εικόνα ανάπτυξης χωρίς ευημερία για τους πολλούς.
Σχεδόν εννέα στους δέκα κατοίκους της Ελλάδας δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα οικονομικά, με το 87,1% να δηλώνει το 2025 ότι αντιμετωπίζει τουλάχιστον κάποια δυσκολία. Το ποσοστό είναι μακράν το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι δείκτες που το συνοδεύουν, από το πραγματικό εισόδημα μέχρι τη στέγαση και την πρόσβαση στην υγεία, τοποθετούν τη χώρα σταθερά στο κατώτερο άκρο της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Επιδείνωση μεταξύ 2022 και 2025
Για όσους σπεύσουν να μιλήσουν για «στατιστική κοπτοραπτική» ή «μιζέρια», όπως κάνουν συνήθως τα γαλάζια στελέχη, η σύγκριση των φετινών στοιχείων με τις προηγούμενες χρονιές είναι αποκαλυπτική.
Από το 2022 ως και το 2025, έτη για τα οποία οι πίνακες της Eurostat επιτρέπουν άμεσες συγκρίσεις, οι σχετικοί δείκτες φτώχειας, κοινωνικού αποκλεισμού και ανισοτήτων επιδεινώνονται.
Το 2025 το ποσοστό πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα άγγιξε το 27,5%, έναντι 26,3 το 2022. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο μετά τη Βουλγαρία (29,8%), η οποία όμως βελτίωσε τη θέση της στο ενδιάμεσο διάστημα.
Για τα παιδιά ως 17 ετών η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη, με τον σχετικό δείκτη να ανέρχεται στο 29,6%, από 28,1% το 2022.
Η φτώχεια αυξήθηκε από το 2019
Αναζητώντας παλαιότερα δεδομένα, από τις εκθέσεις της ΕΛΣΤΑΤ, παρατηρούμε επιδείνωση σε κρίσιμους δείκτες καθ’ όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησης της ΝΔ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο κίνδυνος φτώχειας (χωρίς τον κοινωνικό αποκλεισμό). Το 2019, με περίοδο αναφοράς εισοδήματος το 2018, ο κίνδυνος φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (συντάξεις, επιδόματα) ανερχόταν στο 17,9% του πληθυσμού και η παιδική φτώχεια στο 21,1%. Μετά από εφτά χρόνια κυβέρνησης Μητσοτάκη τα φτωχά νοικοκυριά αυξήθηκαν στο 19,6% και η παιδική φτώχεια στο 22,8%.
Χαμηλότερο από τη Βουλγαρία το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα
Το διάμεσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα ανήλθε το 2025 σε 13.612 Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (PPS) ανά κάτοικο, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 22.630. Ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι έτσι περίπου 66% υψηλότερος από τον ελληνικό. Χαμηλότερα ποσά καταγράφουν μόνο η Ουγγαρία με 11.958 και η Ρουμανία με 12.861, ενώ στην κορυφή βρίσκονται το Λουξεμβούργο με 37.673, η Αυστρία με 32.002 και η Ολλανδία με 29.714. Οι μονάδες αγοραστικής δύναμης λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές τιμών μεταξύ των χωρών, γι’ αυτό και επιτρέπουν συγκρίσεις της πραγματικής αγοραστικής δυνατότητας. Σε πείσμα των ισχυρισμών του υπουργού Επικρατείας κ. Σκέρτσου, η Βουλγαρία μας ξεπερνάει σε διάμεσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα, με 14.843 Mονάδες Αγοραστικής Δύναμης.
Η Ελλάδα εμφανίζει τη μεγαλύτερη διολίσθηση στο πραγματικό εισόδημα σε σύγκριση με το 2010, κατά 22,3%, όταν στην ΕΕ το εισόδημα έχει αυξηθεί κατά 25,4%. – πηγή: Eurostat
Πραγματικό εισόδημα 22,3% κάτω από το 2010
Σε βάθος χρόνου η εικόνα γίνεται πιο βαριά. Αφαιρώντας την επίδραση του πληθωρισμού, το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα ήταν το 2025 κατά 22,3% χαμηλότερο από το 2010, ενώ στο σύνολο της Ε.Ε. αυξήθηκε κατά 25,4%. Η μοναδική χώρα πλην της Ελλάδας με μείωση του πραγματικού διαθέσιμου το ίδιο διάστημα είναι η Γαλλία. Όμως για τους Γάλλους η μείωση είναι οριακή, μόλις -0,6%. Η Ρουμανία σημείωσε άνοδο 160,2%, ενώ αυξήσεις τουλάχιστον 50% κατέγραψαν η Βουλγαρία, η Πολωνία, η Κροατία, η Μάλτα, η Ουγγαρία και οι τρεις χώρες της Βαλτικής.
Το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα είναι το ποσό που χωρίζει τον πληθυσμό ακριβώς στη μέση, με το 50% να κερδίζει λιγότερα χρήματα και το 50% περισσότερα. Θεωρείται πιο αντιπροσωπευτικό για το επίπεδο διαβίωσης ενός πληθυσμού από ό,τι το μέσο εισόδημα, αφού αποκλείει τις επιδράσεις των ακραίων τιμών (π.χ. των πολύ φτωχών ή των πολύ πλούσιων).
Ζούμε χειρότερα από την εποχή των μνημονίων;
Μεταξύ 2022 – 2025 το διάμεσο πραγματικό εισόδημα εμφανίζει αυξομειώσεις, με χειρότερο έτος το 2023, όταν η απόσταση από το 2010 άγγιξε το 28,4%. Υπενθυμίζουμε ότι το 2010 δεν είναι έτος ευμάρειας, αλλά η χρονιά που η Ελλάδα μπήκε στα μνημόνια, αφού η οικονομική κρίση είχε ξεσπάσει από το 2009. Η ανάρτηση της Νέας Αριστεράς ότι «Οι πολίτες ζουν χειρότερα ακόμα και από την εποχή των μνημονίων» ακούγεται υπερβολική, αλλά δυστυχώς πατάει σε πραγματικά δεδομένα.
Δυσκολία να τα βγάλουν πέρα
Ένας από τους πλέον πολυσυζητημένους δείκτες είναι η «ικανότητα να τα βγάλουν πέρα» (ability to make ends meet), που αξιολογεί το πόσο εύκολα ή δύσκολα μπορεί ένα νοικοκυριό να καλύψει τις βασικές του ανάγκες με το καθαρό οικογενειακό εισόδημα (αφού αφαιρεθούν φόροι και εισφορές). Οι απαντήσεις είναι σε μια κλίμακα από το 1 ως το 6: πολύ εύκολα, εύκολα, σχετικά εύκολα, με κάποια δυσκολία, με δυσκολία, με μεγάλη δυσκολία.
Όπως εξηγεί η Eurostat, ο υποκειμενικός αυτός δείκτης αντικατοπτρίζει το πώς βιώνουν τα νοικοκυριά τις οικονομικές πιέσεις, συμπληρώνοντας τους αντικειμενικούς δείκτες για το εισόδημα και την υλική στέρηση.
Στην Ελλάδα σχεδόν τα 9 στα 10 νοικοκυριά (87%), δηλώνουν ότι τα βγάζουν πέρα τουλάχιστον με κάποια δυσκολία, έναντι 42,5% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Ακόμη και η Βουλγαρία, με 76,9%, απέχει αισθητά από την Ελλάδα, ενώ στη Γερμανία το ποσοστό περιορίζεται στο 18,3% και στην Ολλανδία στο 19,8%.
Στεγαστική κρίση
Το 26,4% του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά όπου οι δαπάνες στέγασης απορροφούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Στην Ε.Ε. το ποσοστό είναι 7,7%, με τη Δανία να ακολουθεί την Ελλάδα στο 23,4%. Παράλληλα, το 18,1% των κατοίκων δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να διατηρεί επαρκώς ζεστό το σπίτι του, το υψηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε., όπου ο μέσος όρος ήταν 8,8%. Στην άλλη άκρη της κατάταξης βρίσκεται η Φινλανδία με 2,6%.
Υλική στέρηση και αίσθηση φτώχειας
Η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση αφορά όσους δεν μπορούν να καλύψουν τουλάχιστον 7 από 13 στοιχεία που θεωρούνται απαραίτητα για μια επαρκή ποιότητα ζωής. Το 14,9% των Ελλήνων βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, τρίτη χειρότερη επίδοση στην EE μετά τη Ρουμανία με 16,8% και τη Βουλγαρία με 15%. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 6,3% και το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφεται στη Σλοβενία, με 1,9%. Το 27,3% των Ελλήνων δεν μπορεί να πληρώσει για τακτική συμμετοχή σε δραστηριότητες αναψυχής, το υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στα κράτη-μέλη, όταν στην Ε.Ε. είναι 12,1%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση στην «υποκειμενική φτώχεια». Όπως επιβεβαιώνει η έκθεση της Eurostat το 67,2% των Ελλήνων θεωρεί τον εαυτό του φτωχό, δηλαδή δηλώνει ότι τα βγάζει πέρα με δυσκολία ή μεγάλη δυσκολία. Η Βουλγαρία ακολουθεί με την υποκειμενική φτώχεια στο 36,1% και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο 17,6%. Στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. ο δείκτης δεν ξεπερνά το 25%.
Πρώτοι και στις ανικανοποίητες ανάγκες υγείας
Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό πληθυσμού με αυτοαναφερόμενες ανικανοποίητες ανάγκες υγείας. Το 11,5% του πληθυσμού της Ελλάδας αναφέρει ότι τουλάχιστον μία φορά το 2025 δεν μπόρεσε να υποβληθεί σε ιατρικές εξετάσεις, ενώ τις είχε ανάγκη, ποσοστό υπετετραπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (2,4%)
Και οι 13 ελληνικές περιφέρειες εμφάνισαν το 2025 υψηλότερα ποσοστά ανικανοποίητων αναγκών για ιατρική εξέταση από οποιαδήποτε άλλη περιφέρεια της Ε.Ε. Τα ποσοστά κυμαίνονταν από 9,1% στο Νότιο Αιγαίο έως 13,4% στο Βόρειο Αιγαίο. Η υψηλότερη τιμή εκτός Ελλάδας ήταν 9%, σε περιφέρεια της Φινλανδίας. Η Eurostat εξετάζει ως αιτίες το κόστος, την απόσταση και τις λίστες αναμονής, που σε επίπεδο Ε.Ε. αντιστοιχούν σε 1%, 0,1% και 1,2% του πληθυσμού.
Το ευρωπαϊκό υπόβαθρο και ο στόχος του 2030
Στο σύνολο της Ε.Ε. 92,7 εκατ. άνθρωποι, ή το 20,9% του πληθυσμού, βρέθηκαν το 2025 σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, περίπου 0,5 εκατ. λιγότεροι από το 2024. Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για τον Κοινωνικό Πυλώνα στοχεύει σε μείωση κατά τουλάχιστον 15 εκατ. ανθρώπους έως το 2030, με 5 εκατ. από αυτούς να είναι παιδιά.
Διαβάστε την πλήρη έρευνα της Eurostat ΕΔΩ
- Κατηγορία ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΣ
- 0
