Αν και ο Τραμπ εμφανίστηκε βέβαιος ότι διατηρεί τον έλεγχο των εξελίξεων, ο Νετανιάχου έδειξε για ακόμη μία φορά ότι είναι διατεθειμένος να ακολουθήσει δική του πορεία.

Η εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή δοκιμάζεται ξανά, καθώς οι διαφορετικές επιδιώξεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου απειλούν να αναζωπυρώσουν τη σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, η νέα ανταλλαγή πυραυλικών επιθέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες ανέδειξε τις βαθιές διαφωνίες που υπάρχουν μεταξύ του Αμερικανού προέδρου και του Ισραηλινού πρωθυπουργού, παρά τη στενή συνεργασία τους τους προηγούμενους μήνες. Αν και ο Τραμπ εμφανίστηκε βέβαιος ότι διατηρεί τον έλεγχο των εξελίξεων, ο Νετανιάχου έδειξε για ακόμη μία φορά ότι είναι διατεθειμένος να ακολουθήσει δική του πορεία.

«Εκείνος δεν παίρνει τις αποφάσεις», λέει ο Τραμπ για τον Νετανιάχου

«Εγώ παίρνω όλες τις αποφάσεις. Εκείνος δεν παίρνει τις αποφάσεις», δήλωσε ο Τραμπ στους Financial Times, λίγες ημέρες μετά τις πληροφορίες ότι είχε εξαπολύσει σφοδρή φραστική επίθεση κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, αποκαλώντας τον «τρελό» και λέγοντάς του ότι «δεν ξέρει τι κάνει» και πως «όλοι πλέον τον μισούν».

Παρά τις αμερικανικές προειδοποιήσεις, ο Νετανιάχου ενέκρινε πλήγματα κατά θέσεων της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό, κίνηση που προκάλεσε ιρανική πυραυλική απάντηση. Ακολούθησαν ισραηλινά αντίποινα, πριν οι δύο πλευρές ανακοινώσουν νέα παύση των εχθροπραξιών.

Ο Τραμπ επιμένει ότι μια ευρύτερη συμφωνία βρίσκεται κοντά. «Τα πράγματα θα κινηθούν γρήγορα», ανέφερε μέσω της πλατφόρμας Truth Social, επαναλαμβάνοντας τη βεβαιότητά του ότι η εκεχειρία μπορεί να διατηρηθεί.

Οι αντίθετες κατευθύνσεις Τραμπ – Νετανιάχου

Ωστόσο, οι πολιτικές ανάγκες των δύο ηγετών φαίνεται να κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Ο Τραμπ επιδιώκει σταθερότητα ενόψει των αμερικανικών εκλογών και των οικονομικών επιπτώσεων από μια παρατεταμένη κρίση, ενώ ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει έντονες εσωτερικές πιέσεις και αναζητά μια στρατηγική επιτυχία που θα ενισχύσει τη θέση του πριν από τις ισραηλινές εκλογές.

Στο πλαίσιο αυτό, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξελίσσονται χωρίς άμεση ισραηλινή συμμετοχή, γεγονός που προκαλεί προβληματισμό στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Σύμφωνα με την ανάλυση, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εξακολουθεί να θεωρεί πιθανό ένα νέο αδιέξοδο στις συνομιλίες, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει εκ νέου σε στρατιωτική κλιμάκωση.

«Θα ήσουν στη φυλακή αν δεν ήμουν εγώ», φέρεται να είπε ο Τραμπ στον Νετανιάχου την περασμένη εβδομάδα, αποτυπώνοντας το κλίμα που επικρατεί στις σχέσεις των δύο ηγετών.

Οσο η προσωπική και πολιτική αντιπαράθεση Τραμπ – Νετανιάχου παραμένει άλυτη, η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή θα εξακολουθήσει να βρίσκεται υπό διαρκή απειλή.

• Το Πεκίνο χαρακτήρισε τις διεπαφές εγκεφάλου-υπολογιστή ως στρατηγική βιομηχανία, επιτάχυνε τις κλινικές δοκιμές και ξεπέρασε τις ΗΠΑ στην εμπορική έγκριση. Η τεχνολογία υπόσχεται να αποκαταστήσει την αυτονομία για εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά τα ηθικά ζητήματα γίνονται όλο και πιο δύσκολα.

• Η Κίνα ενέκρινε το πρώτο εμπορικό εμφύτευμα εγκεφάλου στον κόσμο, ξεπερνώντας την Neuralink στην αγορά. Η κούρσα του BCI είναι πλέον ένας γεωπολιτικός ανταγωνισμός μεταξύ της κρατικά υποστηριζόμενης ταχύτητας του Πεκίνου και της πιο αργής αλλά πιο προσεκτικής διαδικασίας FDA των ΗΠΑ.

  Ο έλεγχος μιας μηχανής με το μυαλό σας ήταν κάποτε επιστημονική φαντασία. Τώρα είναι ένα ρυθμιζόμενο ιατρικό προϊόν, τουλάχιστον στην Κίνα.

  Νωρίτερα φέτος, η Εθνική Διοίκηση Ιατρικών Προϊόντων της Κίνας ενέκρινε το NEO, μια διεπαφή εγκεφάλου-υπολογιστή σε μέγεθος νομίσματος που αναπτύχθηκε από  ερευνητές του NeuraMatrix με έδρα τη Σαγκάη και του Πανεπιστημίου Tsinghua , για εμπορική χρήση σε ασθενείς με τραυματισμούς του νωτιαίου μυελού. Είναι η πρώτη φορά που μια εθνική ρυθμιστική αρχή χορηγεί εμπορική έγκριση σε μια επεμβατική συσκευή BCI.

  Πώς λειτουργεί το NEO

  Κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας 90 λεπτών, οι οκτώ αισθητήρες της συσκευής τοποθετούνται στη σκληρά μήνιγγα, την προστατευτική μεμβράνη που καλύπτει τον εγκέφαλο. Σε αντίθεση με  την προσέγγιση της Neuralink , η οποία εισάγει νήματα ηλεκτροδίων απευθείας στον εγκεφαλικό ιστό, το NEO τοποθετείται στην κορυφή της μεμβράνης.

• Το σύστημα αποκωδικοποιεί τα εγκεφαλικά σήματα σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας στους ασθενείς να ελέγχουν ένα πνευματικό γάντι με τις σκέψεις τους. Δραστηριότητες όπως το να πιάνουν αντικείμενα ή να πίνουν νερό καθίστανται δυνατές για άτομα που είχαν χάσει την ικανότητα να κινούν τα χέρια τους.

  Βιομηχανικό εγχειρίδιο της Κίνας

  Η έγκριση ακολουθεί την ίδια κρατικά υποστηριζόμενη στρατηγική που ώθησε  την βιομηχανία ηλεκτρικών οχημάτων της Κίνας  στην παγκόσμια κυριαρχία. Το Πεκίνο όρισε την BCI ως μία από τις έξι στρατηγικές μελλοντικές βιομηχανίες, έθεσε εθνικό στόχο για παγκόσμια ηγεσία στην τεχνολογία εγκεφάλου έως το 2030 και ήρε τα κανονιστικά εμπόδια για την επιτάχυνση των κλινικών δοκιμών.

  Το αποτέλεσμα είναι ένα κύμα κινεζικών νεοσύστατων επιχειρήσεων BCI που υποστηρίζονται από κρατική χρηματοδότηση και επιταχύνονται μέσω μιας κανονιστικής διαδικασίας που διήρκεσε χρόνια σε άλλες χώρες. Η προσέγγιση δίνει προτεραιότητα στην ταχύτητα και την κλίμακα έναντι των πιο προσεκτικών, σταδιακών οδών έγκρισης που απαιτεί η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ.

  Πού βρίσκονται οι ανταγωνιστές των ΗΠΑ

  Η Neuralink εμφύτευσε τη συσκευή N1 σε τουλάχιστον 21 ασθενείς βάσει ερευνητικών πρωτοκόλλων. Ο πρώτος ασθενής της, ο Noland Arbaugh, επέδειξε την ικανότητα να παίζει σκάκι, να περιηγείται στο διαδίκτυο και να ελέγχει έναν κέρσορα μόνο με τη σκέψη.

  Ωστόσο, η Neuralink δεν έχει ακόμη εμπορική έγκριση. Η εταιρεία σχεδιάζει να αυξήσει την παραγωγή σε μεγάλο όγκο και σχεδόν πλήρως αυτοματοποιημένη χειρουργική επέμβαση το 2026, αλλά η έγκριση του FDA για εμπορική πώληση απέχει ρεαλιστικά χρόνια.

  Η Synchron, η οποία εισάγει τη συσκευή Stentrode μέσω της σφαγίτιδας φλέβας και όχι μέσω ανοιχτής χειρουργικής επέμβασης στον εγκέφαλο, κατέχει την πρώτη εξαίρεση του FDA για μια ερευνητική συσκευή για ένα μόνιμα εμφυτευμένο BCI και χρησιμοποιεί ένα πρόγραμμα Σειράς D ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων για να χρηματοδοτήσει μια κεντρική κλινική δοκιμή φέτος.  Η Precision Neuroscience  ακολούθησε μια διαφορετική πορεία, ανοίγοντας την οδό 510(k) τον Απρίλιο του 2025 και συνεργαζόμενη με την Medtronic για να ενσωματώσει την τεχνολογία της σε υπάρχοντα συστήματα νευροχειρουργικής.

  Δεν υπάρχει εμπορικά διαθέσιμο BCI στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όλα τα τρέχοντα εμφυτεύματα εκτελούνται βάσει ερευνητικών πρωτοκόλλων ή προγραμμάτων διευρυμένης πρόσβασης.

  Τι μπορεί ήδη να κάνει το BCI

  Η τεχνολογία έχει προχωρήσει πολύ πέρα ​​από τις εργαστηριακές επιδείξεις. Ασθενείς με εμφυτευμένους BCI έχουν περιηγηθεί στο διαδίκτυο, έχουν μετακινήσει ρομποτικούς βραχίονες και έχουν μεταγράψει σκέψεις σε κείμενο.

  Οι εξελίξεις αυτές οφείλονται σε δύο συγκλίνουσες τάσεις: καλύτερο υλικό που μπορεί να διαβάζει περισσότερα εγκεφαλικά σήματα με μικρότερο χειρουργικό κίνδυνο, και  μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης  που μπορούν να αποκωδικοποιούν αυτά τα σήματα ταχύτερα και με μεγαλύτερη ακρίβεια. Καθώς και τα δύο βελτιώνονται, το εύρος των ενεργειών που μπορεί να μεταφράσει ένα BCI διευρύνεται.

  Το ηθικό όριο

  Στην καλύτερη περίπτωση, η τεχνολογία BCI αποκαθιστά την αυτονομία για εκατομμύρια ανθρώπους που την έχουν χάσει λόγω παράλυσης, τύφλωσης, απώλειας ακοής ή άλλων παθήσεων. Η ιατρική περίπτωση είναι σαφής και η ανάγκη τεράστια.

  Τα πιο δύσκολα ερωτήματα αρχίζουν όταν η τεχνολογία ξεπερνά την αποκατάσταση. Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι οι Βιώσιμες Τεχνητές Νοημοσύνης (BCI) θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέες μορφές Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), μοντελοποιώντας τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες. Άλλοι βλέπουν μια πορεία προς την  αύξηση των ανθρώπινων ικανοτήτων , την ενίσχυση της μνήμης, την επιτάχυνση της μάθησης ή την άμεση επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλων.

  Αυτές οι πιθανότητες εγείρουν ερωτήματα στα οποία οι ρυθμιστικές αρχές δεν είναι ακόμη σε θέση να απαντήσουν. Ποιος κατέχει τα δεδομένα που συλλέγει ένα εγκεφαλικό εμφύτευμα; Μπορεί μια κυβέρνηση να επιβάλει την πρόσβαση σε νευρωνικά σήματα; Τι συμβαίνει όταν η διαχωριστική γραμμή μεταξύ της θεραπείας μιας αναπηρίας και της ενίσχυσης ενός υγιούς εγκεφάλου γίνεται εμπορική και όχι ιατρική;

  Η έγκριση του NEO από την Κίνα αποτελεί ορόσημο για τους ασθενείς που χρειάζονται την τεχνολογία τώρα. Είναι επίσης το έναυσμα για έναν παγκόσμιο διαγωνισμό στον οποίο οι κανόνες δεν έχουν ακόμη γραφτεί.

•  

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Είναι ένας συγγραφέας που τον έχουν για σοβαρό, σημαντικό και για σπουδαίο ακόμα. Κατά τη γνώμη μου δεν διαβάζεται. Εχω φιλότιμα πασχίσει με τέσσερα μυθιστορήματά του. Το ένα πιο ανούσιο, πιο κακότεχνο από το άλλο. Στο νεανικό του, που τον καθιέρωσε, παριστάνει τον κοινωνικό αφυπνιστή. Κουνάει το δάχτυλο στην παγκόσμια φτώχεια, στην καταστροφή του περιβάλλοντος, στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, οι ήρωές του φλυαρούν ακατάσχετα ώσπου να πέσουν ηρωικά, στις επάλξεις. Στο επόμενο μιμείται τον μαγικό ρεαλισμό των Λατινοαμερικανών. Ο,τι εξαίσια ευτράπελο συμβαίνει στα «Εκατό χρόνια μοναξιάς» του Μαρκές το μεταφέρει στην ελληνική ύπαιθρο. Το γαρνίρει με παγανιστικούς μύθους, τον θεό Πάνα και τους τραγοπόδαρους, χώνει και ένα παλαιοημερολογίτικο μοναστήρι και κάτι αντάρτες περιφερόμενους στα βουνά από το 1949, τα ανακατεύει όλα, φλομώνει τον αναγνώστη. Στο πρόσφατό του, που βραβεύτηκε από μια φεμινιστική οργάνωση, έχει φορέσει τον μανδύα της πολιτικής ορθότητας. Κατακεραυνώνει την πατριαρχία, ομνύει στη γυναικεία απελευθέρωση, εναγκαλίζεται τις μειονότητες και τους πρόσφυγες.

Οσο και να τον απεχθάνεται κανείς, οφείλει να του αναγνωρίσει τρία χαρίσματα. Πρώτον, έχει μια αστείρευτη λογοδιάρροια. Μπορεί να γεμίζει εκατοντάδες σελίδες μονοκοντυλιά σχεδόν, αμφιβάλλω εάν έχει ποτέ σβήσει έστω και μία φράση του. Δεύτερον, πιάνει τον σφυγμό της κάθε εποχής. Οποια ζητήματα απασχολούν την κοινή γνώμη τής τα δίνει σε ψευτολογοτεχνικό περιτύλιγμα. Τρίτον, έχει φτιάξει μια περσόνα και την περιφέρει βιρτουόζικα. Σε ημερίδες για τον πολιτισμό, σε σχολεία που τον καλούν για να ευαισθητοποιήσει τους μαθητές, αλλά και σε συλλαλητήρια, όπου πάντα εμφανίζεται με τραγιάσκα και απευθύνει χαιρετισμό εκ μέρους των πνευματικών ανθρώπων. Τα βράδια δειπνεί με νεότερους συναδέλφους που τον αντιμετωπίζουν σαν τον σοφό Νέστορα. Ή με πλούσιες κυρίες, οι οποίες δηλώνουν θαυμάστριες, «εγώ είμαι θαυμαστής σας!» τις αντιφλερτάρει, η ηλικία του – αλοίμονο – δεν του επιτρέπει να περάσει σε πράξεις, παλιά του έδινε και καταλάβαινε.

Γεμίζει το πουγκί του με όλα αυτά τα καραγκιοζιλίκια; Ακόμα κι αν δεν είναι ιδιαιτέρως ευπώλητος, λέξη που προφέρει με βαθιά περιφρόνηση, απολαμβάνει άφθονο κοινωνικό μισθό. Κεράσματα, προσκλήσεις σε συνέδρια στο εξωτερικό – κι ας μην έχει ποτέ μεταφραστεί, «η γλώσσα σας, μετρ, δυσκολεύει τους κουτόφραγκους…» –, διακοπές σε σπίτια συγγραφέων. Διάγει εν ολίγοις ωραιότατα εδώ και πενήντα σχεδόν χρόνια, ως ζωντανό μπιμπελό. Εχει ο ίδιος συνείδηση της ασημαντότητάς του; Υποψιάζομαι πως ναι. Κάπου κάπου στα τραπέζια μελαγχολεί, κοιτάει το κενό, παίρνει ένα ύφος παιδιού των φαναριών –  ξεκίνησε πράγματι από την έσχατη φτώχεια, το υπενθυμίζει σε κάθε συνέντευξη. Αμέσως συνέρχεται, ξαναπηγαίνει η γλώσσα του ροδάνι. Χτυπάει ανελέητα το σύστημα και ενδιαμέσως κουτσομπολεύει. Διηγείται πιπεράτες ιστορίες, που εκθέτουν κατά προτίμησιν μακαρίτες.

Γιατί δεν αναφέρω το όνομα του; Γιατί όποτε τον συναντάω ανταποδίδω τον εγκάρδιο χαιρετισμό του, ακούω με ενδιαφέρον δήθεν τις γελοίες ιδέες του; «Εμείς οι γραφιάδες πρέπει να οργανωθούμε επιτέλους, να ταρακουνήσουμε την εξουσία!».

Αφενός τον λυπάμαι. Ποιος ο λόγος να αναφωνήσω «ο βασιλιάς είναι γυμνός!» για έναν ηλικιωμένο φτωχοδιάβολο, ο οποίος τρέφεται από την ψευδαίσθηση ότι όλοι τον σέβονται; Αφετέρου δεν έχω λόγο να μπλέξω. Αφού ξεπερνούσε την ταραχή, θα οργάνωνε την αντεπίθεσή του. Εκατοντάδες τρυφερές ψυχές που τον λατρεύουν – και ας μην καταφέρνουν να διαβάσουν τα βιβλία του – θα μου χυμούσαν διαδικτυακά. Θα με κατηγορούσαν ότι υβρίζω, ότι φθονώ, πως πιθανότατα με έχει βάλει κάποιο πολιτικό κόμμα ή κάποιος διαπλεκόμενος επιχειρηματίας – «η φωνή τού δασκάλου ενοχλεί!» θα ολόλυζαν και θα με λιθοβολούσαν.

Αυτά σκεφτόμουν προχθές ενώ έπινα καφέ με έναν φίλο γιατρό. «Ο τάδε καθηγητής καρδιολογίας» μου έλεγε «ενώ θεωρείται κορυφή είναι ντενεκές ξεγάνωτος. Στέλνει αδιάβαστο κόσμο και κοσμάκη. Ποιος τολμάει να τον καταγγείλει;».

Μια κοινωνία, η οποία ανέχεται αλμπάνηδες που παίρνουν τους αρρώστους στον λαιμό τους, σε ένα μπιμπελό θα βγάλει την αυστηρότητά της; Τον αέρα μας ανασαίνει; Μπορεί, στο κάτω κάτω, να είναι άθλιος συγγραφέας. Μα θα γινόταν εξαιρετικός ήρωας μυθιστορήματος.-