ΗΚομισιόν ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι παρέχει ευελιξία στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών για τη λήψη στοχευμένων μέτρων στήριξης σε επιχειρήσεις στους τομείς της ενεργοβόρας βιομηχανίας, των μεταφορών, της γεωργίας και της αλιείας, καθώς αυτοί οι τομείς αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος εξαιτίας της μεγάλης αύξησης στις τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων. Η ευελιξία όμως αφορά μόνο την εξαίρεση από τον δρακόντειο κανόνα που απαγορεύει το state aid, δηλαδή την κρατική ενίσχυση σε επιχειρήσεις.

Ωστόσο, η άλλη ευελιξία, στην οποία ήλπιζε η ελληνική κυβέρνηση, δηλαδή η δημοσιονομική ευελιξία ώστε να μην καταγράφονται οι σχετικές δαπάνες στο ελεγχόμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλλειμμα και το χρέος, απορρίφθηκε από την Κομισιόν.

Αυτή η «μισή» ευελιξία δεν ικανοποίησε την κυβέρνηση, η οποία διά του πρωθυπουργού αλλά και του προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη είχε ταχθεί με αυτούς που πίεζαν για άμεση, έστω και προσωρινή, ενεργοποίηση της δημοσιονομικής ρήτρας διαφυγής, κατά τα πρότυπα της πανδημίας. Η «μισή» ευελιξία της Κομισιόν σημαίνει ότι το κόστος των όποιων μέτρων θα βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό και θα περιορίσει τον δημοσιονομικό χώρο για τη χρηματοδότηση της «καθαυτής» προεκλογικής τακτικής.

Η κυβέρνηση είναι «συγκρατημένη» για νέα μέτρα στην παρούσα φάση και για έναν ακόμη λόγο: φοβάται ότι το πολιτικό τους όφελος θα «καεί» από τους… φακέλους της κ. Κοβέσι - που ο κύκλος τους δεν έχει ακόμη κλείσει.

Επιπλέον, ο δημοσιονομικός «μηχανισμός» λιτότητας που παράγει υπερπλεονάσματα (τον οποίο έχουμε αποκαλύψει με λεπτομέρειες) δεν είχε… προβλέψει τον πόλεμο στη Μ. Ανατολή, την ενεργειακή κρίση και τις συνέπειές της, επομένως και τις έκτακτες ανάγκες που θα δημιουργήσει. Πιθανότατα η κυβέρνηση είχε… προβλέψει τις εξελίξεις με την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στη ΔΕΗ, η οποία έχει κι αυτή σημαντικό κόστος που θα βαρύνει τις δαπάνες του προϋπολογισμού το 2026 – περί τα 2 δισ. ευρώ.

Τούτων δοθέντων, η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει να ανταποκριθεί με νέα μέτρα σε αυτή τη φάση. Θα περιμένει μέχρι τη ΔΕΘ, ανακοινώνοντας μέτρα που θα ισχύσουν από το 2027. Τα μέτρα αυτά θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα και η κυβέρνηση θα φροντίσει να έχουν μεγάλη «περίμετρο», δηλαδή να αφορούν πολλούς - ώστε να είναι κατά το δυνατόν εκλογικώς αποτελεσματικά. Αν μάλιστα η ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί σοβαρά και η Ε.Ε. αποφασίσει να ενεργοποιήσει ξανά τη δημοσιονομική ρήτρα διαφυγής, τότε η κυβέρνηση θα κάνει... πλουσιοπάροχες εκλογές.

Εκτίναξη του πληθωρισμού στην Ελλάδα πάνω από το 4%

Το μεγάλο πρόβλημα –αν μη τι άλλο, επειδή ασκεί πολιτικές πιέσεις στην κυβέρνηση– είναι το θέμα της αύξησης των τιμών σε αγαθά και υπηρεσίες ευρείας λαϊκής κατανάλωσης. Η προχθεσινή ανακοίνωση της Eurostat με τις προσωρινές εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό Απριλίου έδειξε εκτίναξη του πληθωρισμού στην ευρωζώνη στο 3% μεσοσταθμικά, στη δε Ελλάδα στο 4,6%. Η ανακοίνωση του εθνικού πληθωρισμού από την ΕΛΣΤΑΤ στις 15 Μαΐου αναμένεται να αποτελέσει αρνητική έκπληξη, ανεβάζοντάς τον πάνω από το 4%, καθώς τον Μάρτιο με μέσο όρο ευρωζώνης στο 2,6% ανήλθε σε 3,9%. Δεδομένου ότι η ακρίβεια στο «καλάθι του νοικοκυριού» είναι πολύ υψηλότερη του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, αυτό σημαίνει ότι τα ήδη πολύ πιεσμένα νοικοκυριά θα πιεστούν ακόμη περισσότερο – και η δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση θα μεγαλώσει…

Στο σημείο αυτό εντάσσεται η συζήτηση για μέτρα ελάφρυνσης του κόστους στη γεωργία και την αλιεία, που περιέχονται στις κατευθύνσεις της Κομισιόν. Η αύξηση των τιμών των λιπασμάτων θα επηρεάσει, όχι μόνο άμεσα αλλά και σε δεύτερο χρόνο, τις τιμές των γεωργικών προϊόντων μειώνοντας τη σοδειά και ταυτόχρονα αυξάνοντας το κόστος παραγωγής. Ηδη ο πληθωρισμός τροφίμων στην ευρωζώνη σκαρφάλωσε στο 4,6% τον Απρίλιο, ενώ στην Ελλάδα η αύξηση τιμών τον Μάρτιο ήταν 6,9% στα φρούτα, 8,9% στα λαχανικά και 4,7% στα γαλακτοκομικά και αυγά. Τον Απρίλιο αναμένονται ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις.

Συνολικά, η αυξητική επίδραση των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών θα παραμείνει ισχυρή για όλο το 2026.

«Κόφτης» δαπανών μέχρι τις… προεκλογικές παροχές

Οσον αφορά τα μέτρα για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες και τις μεταφορές, η κυβέρνηση θεωρεί ότι «εξάντλησε τα περιθώρια». Ισως μια μικρή χρονική επέκταση του fuel pass… και τελειώσαμε. Οσο για τα μέτρα στήριξης της καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών, αυτά αν είναι ουσιαστικά θα έχουν υψηλό κόστος – και αυτό δεν επιλέγεται σε αυτή τη φάση.

Η κυβέρνηση βέβαια θα μπορούσε να διευρύνει τον δημοσιονομικό χώρο με μέτρα έκτακτης ή και μόνιμης αύξησης των εσόδων.

Ομως αρνείται πεισματικά να λάβει μέτρα όπως η φορολόγηση των υπερκερδών των πετρελαϊκών εταιρειών, των εταιρειών ηλεκτρισμού και των τραπεζών και να ανοίξει ένα τέτοιο «κεφάλαιο». Θα μπορούσε επίσης να πάρει ένα τουλάχιστον μέτρο μόνιμης αύξησης των εσόδων, αυξάνοντας ξανά τον συντελεστή αυτοτελούς φορολόγησης των μερισμάτων για τους πολύ πλούσιους μερισματούχους, με έσοδα πάνω από 1,5 δισ. ευρώ ετησίως. Αρνείται όμως εξίσου πεισματικά να θίξει και τα μερισματικά… υπερκέρδη.

Ο ευρωπαϊκός «κόφτης» δαπανών δεν τα απαγορεύει όλα αυτά – απλώς είναι απαγορευμένα από τις κυβερνήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Πηγή: efsyn

Τα τρία γράμματα “GSE” εκφράζουν την ηλεκτροκίνηση υψηλών επιδόσεων και τη δυναμική οδήγηση.

Η Opel ποντάρει στην ηλεκτροκίνηση με γκάζια χάρη στη νέα σειρά μοντέλων της, με τα χαρακτηριστικά GSE! Ειδικότερα, το νέο Corsa GSE αποτελεί το επόμενο sport μοντέλο καθημερινής χρήσης που υπόσχεται συναρπαστικές ηλεκτρικές επιδόσεις. «Μικρό, ευέλικτο και εξαιρετικά πρακτικό, το Opel Corsa αποτελεί ένα διαχρονικό best seller.

Τα τρία γράμματα “GSE” από την άλλη, εκφράζουν την ηλεκτροκίνηση υψηλών επιδόσεων και τη δυναμική οδήγηση. Το νέο Corsa GSE είναι η νέα, αμιγώς ηλεκτρική, κορυφαία έκδοση του μικρού μας μοντέλου και θα προσφέρει ανόθευτη, ηλεκτρική οδηγική απόλαυση», δήλωσε ο CEO της Opel, Florian Huettl. Σύντομα, το νέο  Corsa GSE θα προσφέρει έντονες συγκινήσεις, δυναμικές επιδόσεις και αυθεντική ηλεκτρική οδηγική εμπειρία επεσήμανε το στέλεχος της φίρμας.

Η ραγδαία μείωση του παραγωγικού πληθυσμού καθιστά τη μετανάστευση και την τεχνητή νοημοσύνη τις μόνες σανίδες σωτηρίας για μια Ευρώπη που γερνάει και αδειάζει επικίνδυνα

Οι δημογραφικές τάσεις διαμορφώνουν πλέον τον απόλυτο καθοριστικό παράγοντα για το μέλλον των παγκόσμιων οικονομιών. Η ανάλυση των δεδομένων αποκαλύπτει μια κατακερματισμένη εικόνα, όπου ο πλανήτης κινείται ξεκάθαρα σε δύο διαφορετικές ταχύτητες: από τη μία πλευρά καταγράφεται ιστορική πληθυσμιακή αύξηση σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες, και από την άλλη, η Ευρώπη αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή απομείωση στη σύγχρονη ιστορία της.

Ασύμμετρη ανάπτυξη

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα στατιστικά στοιχεία πιστοποιούν μια αλματώδη αύξηση. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 25 ετών, ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε κατά 46,6%, ξεπερνώντας πλέον το ορόσημο των 8,2 δισεκατομμυρίων κατοίκων. Ωστόσο, η μεγέθυνση αυτή δεν κατανέμεται ισομερώς. Οι μετρήσεις δείχνουν ότι ο κύριος όγκος αυτής της πληθυσμιακής έκρηξης συγκεντρώνεται στις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής και στα κράτη του Κόλπου, όπου οι ρυθμοί γεννήσεων παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Η ραγδαία αυτή αύξηση στον αναπτυσσόμενο κόσμο δημιουργεί μια πλήρη αναστροφή των ισορροπιών σε σχέση με το βόρειο ημισφαίριο, το οποίο καταγράφει ιστορικά χαμηλά ποσοστά αναπλήρωσης.

Δημογραφική υποχώρηση

Τα δεδομένα για την ευρωπαϊκή ήπειρο αποτυπώνουν μια μη αναστρέψιμη πορεία συρρίκνωσης. Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες προβολές της Eurostat, ο συνολικός πληθυσμός των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να μειωθεί κατά 11,7% έως το έτος 2100. Σε απόλυτους αριθμούς, αυτή η ποσοστιαία μείωση μεταφράζεται σε δραματική πτώση από τα 452 εκατομμύρια, που είναι σήμερα, στα 399 εκατομμύρια. Η Ευρώπη θα χάσει δηλαδή περίπου 53 εκατομμύρια κατοίκους μέσα στις επόμενες δεκαετίες.

Το «παράδοξο της ευημερίας» επαναχαράσσει βίαια τον χάρτη, απειλώντας την επιβίωση της Δύσης

Στον αντίποδα, υπάρχουν εννέα κράτη-μέλη που εκτιμάται ότι θα δουν τον πληθυσμό τους να αυξάνεται. Ενδεικτικά, το Λουξεμβούργο αναμένεται να καταγράψει εντυπωσιακή άνοδο της τάξης του 36% και άνω, ενώ θετικά πρόσημα προβλέπονται επίσης για την Ισλανδία και τη Μάλτα. Αναφορικά με τις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις της ηπείρου, τα στοιχεία δείχνουν ότι η Γερμανία και η Ιταλία θα υποστούν σημαντική πληθυσμιακή συρρίκνωση. Εξαίρεση αποτελεί η Ισπανία, η οποία αναμένεται να σημειώσει ελαφρά αύξηση, αναβαθμίζοντας τη θέση της ώστε να καταστεί η τρίτη πολυπληθέστερη χώρα της Ένωσης. Με τους δείκτες γονιμότητας σε όλη την Ευρώπη να κινούνται πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης των γενεών, οι στατιστικές υποδεικνύουν ότι ο ευρωπαϊκός πληθυσμός είναι αδύνατον να διατηρηθεί στα σημερινά επίπεδα χωρίς την καθοριστική συμβολή των μεταναστευτικών ροών.

Στην Ελλάδα, τα δημογραφικά στοιχεία διαμορφώνουν μια εικόνα εντόνως πτωτική, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ αυτών που θα αντιμετωπίσουν τις οξύτερες πιέσεις. Ο εγχώριος δείκτης γονιμότητας έχει μείνει στάσιμος κοντά στο 1,25 παιδιά ανά γυναίκα, ποσοστό που διατηρεί την Ελλάδα σταθερά στις τελευταίες θέσεις της σχετικής ευρωπαϊκής λίστας.

Βάσει των προβολών που δημοσιεύουν τόσο τα Ηνωμένα Έθνη όσο και η Eurostat, οι μεσοπρόθεσμες εκτιμήσεις προβλέπουν καθαρή μείωση του ελληνικού πληθυσμού κατά 14% μέχρι το 2050. Επεκτείνοντας το μοντέλο έως το 2100, η πληθυσμιακή συρρίκνωση θα οδηγήσει τον αριθμό των μόνιμων κατοίκων στα 7,3 εκατομμύρια.

Ενώ ο παγκόσμιος πληθυσμός ξεπέρασε τα 8,2 δισεκατομμύρια, η Ευρώπη συρρικνώνεται δραματικά, με την Ελλάδα να οδεύει στα 7,3 εκατομμύρια το 2100

Πέρα από τους απόλυτους αριθμούς, το κρισιμότερο στατιστικό αφορά τη ριζική αλλοίωση της ηλικιακής πυραμίδας. Οι προβολές δείχνουν ότι το τμήμα του παραγωγικού πληθυσμού, δηλαδή οι πολίτες ηλικίας από 15 έως 64 ετών, θα μειωθεί κατά περίπου 2 εκατομμύρια άτομα έως το 2050. Η ταχύτητα επιδείνωσης των δεικτών εξάρτησης είναι χαρακτηριστική: το 2004, η αναλογία στην Ελλάδα ήταν τέσσερις πολίτες σε παραγωγική ηλικία (15-64) για κάθε έναν πολίτη ηλικίας άνω των 65 ετών. Μέσα σε μια δεκαετία, το 2014, η αναλογία αυτή μειώθηκε στους τρεις προς έναν, και τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι η πτωτική αυτή τάση συνεχίζεται χωρίς σημάδια ανάσχεσης.

Οικονομικές επιπτώσεις

Σε μακροοικονομικό επίπεδο, το δημογραφικό δεν αποτελεί απλώς μια κοινωνική μεταβλητή, αλλά τον κύριο «πολλαπλασιαστή κινδύνων» για την οικονομία της επόμενης ημέρας. Τα στατιστικά του φαινομένου αναδεικνύουν άμεση συσχέτιση με το «παράδοξο της ευημερίας». Τα διαθέσιμα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η άνοδος του βιοτικού επιπέδου και η διεύρυνση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συνοδεύονται στατιστικά από μείωση του μεγέθους της οικογένειας, καθώς οι χρόνοι σπουδών επιμηκύνονται και οι επαγγελματικές προτεραιότητες μετατοπίζονται.

Αυτή η τάση επιφέρει άμεσο και μετρήσιμο αντίκτυπο στην αγορά εργασίας και στα δημόσια οικονομικά. Σύμφωνα με τα ιστορικά και προβολικά στοιχεία στελεχών του ΟΟΣΑ, καταγράφεται μια ραγδαία μεταβολή στην αναλογία ηλικιωμένων προς τον ενεργό πληθυσμό. Ενώ τη δεκαετία του 1960 η αναλογία βρισκόταν στο ασφαλές επίπεδο του 1 προς 10 (ένας ηλικιωμένος για κάθε δέκα εργαζόμενους), σήμερα η αναλογία έχει συμπιεστεί στο 1 προς 3. Οι προβολές για τα επόμενα χρόνια είναι ακόμη πιο δυσοίωνες, καθώς αναμένεται η αναλογία να διαμορφωθεί στο 1 προς 2.

Αυτή η μαθηματική εξέλιξη μεταφράζεται σε γεωμετρική αύξηση της πίεσης που ασκείται στα ασφαλιστικά συστήματα και στις δομές υγειονομικής περίθαλψης. Οι οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν μέσα από τα δεδομένα ότι το παραδοσιακό μοντέλο του κοινωνικού κράτους δεν διαθέτει τους πόρους για να ανταποκριθεί σε αυτές τις αναλογίες. Η κάλυψη αυτού του κενού, σύμφωνα με τις αναλύσεις, απαιτεί την ένταξη στον ενεργό πληθυσμό δεξαμενών εργατικού δυναμικού που σήμερα παραμένουν ανενεργές, προκειμένου να αντισταθμιστεί, έστω και μερικά, η απώλεια εκατομμυρίων εργατικών χεριών από την αγορά εργασίας.