Ένας ήρωας ενσυνείδητος, με οργανισμό εξασθενημένο από το άσθμα

Είκοσι χρόνια τώρα ο Τσε ελέγχει τις συνειδήσεις μας. Από τη μακρινή Βολιβία, γιατί από κει το θέλησε. Η Βολιβία, που σήμερα τ’ όνομά της ανακαλεί στη μνήμη και το δικό του, ίδια όπως μας θυμίζει τον Μπολιβάρ και τον Σούκρε (σ.σ. εθνικοί ήρωες της Βολιβίας, μπροστάρηδες του αγώνα για την ανεξαρτησία της), είναι μια χώρα που συγκαταλέγεται στους άγιους τόπους της ιστορίας των ανθρώπων που με πάθος αναζητούν την αξιοπρέπεια και τη λευτεριά.

Πέρα από το χρόνο και το χώρο ακούμε σήμερα τη διαπεραστική φωνή του Τσε, που μας καλεί ν’ αποκριθούμε: ναι, μόνο η ένοπλη επανάσταση θα κάνει ναρθεί μια κοινωνία νέα κι ένας άνθρωπος νέος· ναι, μόνο η ένοπλη επανάσταση θα μπορέσει να μας απελευθερώσει απ’ όλες τις απεχθείς μορφές της αλλοτρίωσης. Τούτη την απόκριση ο Τσε την έδωσε ήδη με το θάνατό του.

«ΤΑ ΝΕΑ», 12.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Κι αν δεν είναι πάντα ακριβείς στο ραντεβού τους οι ωραίες μέρες που προσμένουμε, κι αν πρέπει εκατό φορές να ξαναρχίζουμε απ’ την αρχή, το ξέρουμε κι είμαστε βέβαιοι πως άλλη λύση δεν υπάρχει, παρά η ένοπλη επανάσταση, όσο τον άνθρωπο θα τον εκμεταλλεύονται, θα τον υποδουλώνουν και θα τον αλλοτριώνουν.

«ΤΑ ΝΕΑ», 12.10.1987, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Όσο θα υπάρχει ο κόσμος, θα υπάρχει κι εκείνο το φως κι εκείνο το μήνυμα. Θα μας ακολουθεί παντοτινά σαν ένα κάλεσμα επίμονο να εξαρθούμε σε κείνες τις ουσιαστικές στιγμές της ζωής που καθορίζουν το μέλλον μας.

«Τι σημασία έχει που θα μας αιφνιδιάσει ο θάνατος», έλεγε, «καλώς να ’ρθει, αρκεί ν’ ακουστεί η κραυγή μας, ας απλωθεί άλλο χέρι ν’ αδράξει τ’ άρματά μας, άλλοι ας σηκωθούν να πιάσουνε το πένθιμο τραγούδι μες στο κροτάλισμα των πολυβόλων, του πολέμου και της νίκης τις ιαχές».

Από τον Τσε αυτό είναι που θα μας μείνει αιώνια. Πέρα από τα επεισόδια που σφράγισαν τη ζωή του, πέρα από την αφθονία των γραφτών δοκησίσοφων και μικρόψυχων μπουρδολόγων που τάχα αναλύουν τις πράξεις και τη στάση του, με εμβριθείς αναφορές σε συγκυρίες και συνεκτιμήσεις επιτυχιών και αποτυχιών, πέρα από κάτι κορόνες του είδους «όφειλε να…» ή «αν δεν γινόταν αυτό, τότε…» Τότε τι, δηλαδή; Πέρα απ’ αυτή τη μηχανική και επιπόλαιη ανάγνωση της Ιστορίας, που κάνει νεκροψία στα γεγονότα και τ’ ανθρώπινα έργα, αλλά θέλει ν’ αγνοεί τον άνθρωπο, που κατεργάζεται την Ιστορία, τον θνητό και κάποτε τόσο μεγάλο και τόσο εύθραυστο. Τον άνθρωπο που το κορμί του είναι από σάρκα και αίμα, και μες στον πόνο και την αρρώστια τον προδίδει, κάποτε. Ο άνθρωπος αυτός, που είναι επίσης ικανός να ξεπερνάει τον εαυτό του, να σπρώχνει όλο και πιο πέρα τα όρια των δυνατοτήτων του, είναι το αληθινό θαύμα της φύσης. Και τέτοιος ήταν ο Τσε.

Χρειάζεται μια ανάγνωση διαφορετική, πιο στοχαστική, αν θέλει κανείς ν’ αποδώσει στις πράξεις και τη στάση του το πραγματικό τους νόημα. Ό,τι απόλυτα ενδιέφερε τον Τσε ήταν ο Άνθρωπος. Ο όρθιος και περήφανος άνθρωπος. Ο αξιοπρεπής και ελεύθερος, όπως έπρεπε να ’ναι από τότε που πλάστηκε ο κόσμος.

Προπαντός, προπαντός όμως, απεχθανόταν, γιατί τις ήξερε καλά, τις εκδηλώσεις του οπορτουνισμού, όλες τις πονηριές, τις κατεργαριές, τα ψέματα, την υποκρισία, που είναι τα συμπτώματά του. Και είχε τον τρόπο να τις εντοπίζει και να τις εξουδετερώνει, όσο καλά μασκαρεμένες κι αν ήταν.

Ήξερε πως τα κακά αυτά ήταν οι πραγματικοί νεκροθάφτες των επαναστάσεων. Με όσα είχε μάθει από την πολύχρονη και πλούσια πείρα του, σαν χειρούργος που κρατεί με χέρι σταθερό το νυστέρι του, ενεργούσε κάθε φορά για να βγάλει τον κακοήθη αυτόν όγκο που είχε παρεισφρήσει μέσα στη σάρκα της επανάστασης.

Όσα, όμως, κι αν έχει πει και γράψει για τον ανταρτοπόλεμο, ο Τσε δεν μας έχει αφήσει ένα σαφή και πλήρη κώδικα των ιδιοτήτων του τέλειου αντάρτη. Αυτόν θα τον «καταρτίζουν» κάθε φορά μόνοι τους, όταν οι περιστάσεις και τα γεγονότα θα τους υποχρεώνουν, οι άνθρωποι που παίρνουν οριστικά την απόφαση να ριψοκινδυνεύσουν τη ζωή τους για ένα ιδανικό, και το ιδανικό αυτό θα ταυτίζεται με τη ζωή τους. Ίσως να κερδίσουν, ίσως να χάσουν. Δεν έχει τόση σημασία αυτό· εκείνο που εμπλουτίζει τη ζωή και εξευγενίζει τον άνθρωπο εξυψώνοντας τη συνείδησή του είναι ο αγώνας.

Αλλά ο Τσε μάς κληροδότησε κάτι που αξίζει πολύ περισσότερο από ένα διδακτικό εγχειρίδιο. Μας άφησε ιδέες κι έναν κώδικα ζωής, ώστε, καθώς έλεγε εκείνος, «τούτη η αγάπη για τη ζωντανή ανθρωπότητα να μετουσιώνεται σε συγκεκριμένες πράξεις, που χρησιμεύουν για παραδείγματα και διεγείρουν».

Ο Φιντέλ Κάστρο έχει πει γι’ αυτόν ότι «η αχίλλειος πτέρνα του ήταν το ότι περιφρονούσε απόλυτα τον κίνδυνο». Ίσως, πράγματι, αυτό να ήταν μια μοιραία αδυναμία, αλλ’ ασφαλώς ήταν κι η δύναμη και το μεγαλείο του.

Το δίχως άλλο, ο Τσε ήταν ένας ήρωας, μα ένας ήρωας ενσυνείδητος, με οργανισμό εξασθενημένο από το άσθμα.

Τον συνόδευα μια φορά στα υψώματα της Chréa, πάνω από την Blida (πόλη της Αλγερίας, στους πρόποδες του όρους Άτλαντος), και τον είδα που τον έπιανε η κρίση και πρασίνιζε το πρόσωπό του. Όποιος έχει διαβάσει το ημερολόγιό του από τη Βολιβία, ξέρει με πόσο κλονισμένη υγεία είχε περάσει τις τρομερές φυσικές και ηθικές δοκιμασίες με τις οποίες ήταν σπαρμένος ο δρόμος του.

Τελικά, εκτός από την εικόνα, που είναι ανεξίτηλα χαραγμένη στα βάθη της μνήμης μας και της καρδιάς μας, ο Τσε είναι για μας η προσωποποίηση μιας τέχνης να ζεις και να πεθαίνεις.

Είναι αδύνατο να μιλήσεις για τον Τσε χωρίς να μιλήσεις για την Κούβα και τους ιδιαίτερους δεσμούς που μας ένωναν, εφόσον η ιστορία του, η ζωή του, συνδέονται με τη χώρα τούτη, που έγινε η δεύτερη πατρίδα του πριν στραφεί εκεί όπου τον καλούσε η επανάσταση. Τον γνώρισα παραμονές της διεθνούς κρίσης για την υπόθεση των πυραύλων και του αποκλεισμού της Κούβας που κήρυξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Αλγερία τότε είχε μόλις ανακηρυχτεί ανεξάρτητο κράτος και είχε σχηματιστεί η πρώτη αλγερινή κυβέρνηση. Ο δε αρχηγός της αλγερινής κυβέρνησης επρόκειτο να παραστεί, εκείνον τον Σεπτέμβριο του 1962, στη σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, γιατί θα γινόταν και η έπαρση της αλγερινής σημαίας συμβολικά στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών — τελετή που τιμούσε τη νίκη μας στον εθνικό απελευθερωτικό αγώνα και την εισδοχή της Αλγερίας στη συναυλία των ελευθέρων εθνών.

Το Πολιτικό Γραφείο του ΕΑΜ (Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου της Αλγερίας) είχε αποφασίσει, μετά την επίσκεψη αυτή στα Ηνωμένα Έθνη, ν’ ακολουθήσει και επίσκεψη στην Κούβα. Η τελευταία αυτή θα ήταν κάτι περισσότερο από μια απλή επίσημη επίσκεψη, θα ήταν προπαντός μια acte de foi (σ.σ. διακήρυξη πίστης) δηλωτική των πολιτικών μας δεσμεύσεων. Η Αλγερία ήθελε να διαδηλώσει την πλήρη αλληλεγγύη της με την κουβανική επανάσταση, ιδιαίτερα μάλιστα στις δύσκολες εκείνες στιγμές της ιστορίας της. […]

*Κείμενο του πρωτεργάτη της αλγερινής ανεξαρτησίας και πρώτου προέδρου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αλγερίας, Αχμέντ Μπεν Μπελ(λ)ά, που είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Τα Νέα» (και μάλιστα ως παγκόσμια αποκλειστικότητα) τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 1987, με αφορμή τη συμπλήρωση είκοσι ετών από το θάνατο του περίφημου Τσε Γκεβάρα. Όπως διαβάζουμε στο εισαγωγικό σημείωμα, το κείμενο (υπό τον τίτλο «Η κληρονομιά του Τσε Γκεβάρα»), αυτή η ανέκδοτη έως τότε αφήγηση, είχε παραχωρηθεί στους υπευθύνους της εφημερίδας από την κυρία Μπεν Μπελλά, η οποία εκείνες τις ημέρες είχε βρεθεί στην Αθήνα.

Ο Αχμέντ Μπεν Μπελά

Ο Αχμέντ Μπεν Μπελά έφυγε από τη ζωή το 2012, πλήρης ημερών.

Ο Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σέρνα, ο θρυλικός επαναστάτης Τσε Γκεβάρα, γεννήθηκε στην πόλη Ροσάριο (Ροζάριο) της Αργεντινής στις 14 Ιουνίου 1928 και απεβίωσε στη Λα Ιγκέρα της Βολιβίας στις 9 Οκτωβρίου 1967.

Όπως σημειώνει ο Τομεάρχης Υγείας και Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Παύλος Πολάκης, «το 'Ιατρείο Ευζωίας και τρόπου ζωής' της φυσίατρου κυρίας Καλαϊτζή, συζύγου του υπουργού Χατζηδάκη, στο Κολωνάκι, που στα εγκαίνιά του παρευρέθηκε η μισή κυβέρνηση, είναι παράνομο, δεν στηρίζεται πουθενά και λειτουργεί χωρίς κανένα θεσμικό πλαίσιο» και θέτει το ερώτημα: «Αυτούς πάει να σώσει ο κ. Γεωργιάδης;».

Τη «σπουδή» του υπουργού Υγείας να υπογράψει απόφαση για σύσταση «Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής για τη δημιουργία ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου που θα διέπει τις πράξεις, ιατρικές ή μη, αντιγήρανσης και μακροβιότητας», μετά το σάλο που ξέσπασε με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, καυτηριάζει ο τομεάρχης Υγείας και Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Παύλος Πολάκης.

«Ο Άδωνης Γεωργιάδης παραδέχεται στεγνά πως η μέχρι τώρα εκρηκτική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, αυτών των ‘Κέντρων Αγυρτείας’ έγινε εντελώς παράνομα, χωρίς καμιά νομιμοποίηση πατώντας πάνω στην κατάργηση των ελεγκτικών μηχανισμών του ΣΕΥΥΠ που η Νέα Δημοκρατία έκανε το 2019-20», τονίζει χαρακτηριστικά το στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ καλεί, επιπλέον, τους γιατρούς που δέχτηκαν να συμμετέχουν σε αυτήν την επιτροπή του Αδ. Γεωργιάδη, να παραιτηθούν «αν θέλουν να διατηρήσουν τη στοιχειώδη σοβαρότητά τους», αλλιώς θα αποτελέσουν «μέρος του σχεδίου των ιδιωτικών συμφερόντων που κάνει ντελίβερι ο Γεωργιάδης!».

Ο Παύλος Πολάκης υπογραμμίζει πως, πριν από οποιοδήποτε «θεσμικό πλαίσιο», «πρέπει να προηγηθεί ο έλεγχος, το κλείσιμο και η ποινική τιμωρία αυτών που μέχρι σήμερα λειτουργούν χωρίς καμιά νομιμοποίηση πουλώντας ‘νερό Καματερού’ και ‘καθαρισμούς από παράσιτα στο αίμα’, τάζοντας ‘αιώνια νεότητα και μακροζωία’».

Και σημειώνει, απευθυνόμενος στον υπουργό Υγείας: «Άλλο πράγμα η Γηριατρική και άλλο η αντιγήρανση. Άλλο η επιστήμη και άλλο η μαγεία. Άλλο οι γιατροί και άλλο οι τσαρλατάνοι!».

Σε χώρες όπου έχει αυξηθεί ο χρόνος εργασίας, όπως η Ελλάδα, η οποία είχε ήδη τις περισσότερες ώρες εργασίας στην ΕΕ και πλέον επιτρέπει εξαήμερη εβδομάδα και 13ωρο, δεν υπάρχει κανένα σημάδι ότι αυτό έχει καταστήσει τη βιομηχανία πιο ανταγωνιστική, λένε οι μελέτες.

Οι εργαζόμενοι, παρά τους περί αντιθέτου ισχυρισμούς κυβερνήσεων και εργοδοτών, δεν αποτελούν το πρόβλημα του κόστους στην Ευρώπη. Όπως αποδεικνύουν σχετικές μελέτες, ενώ τα κέρδη έχουν αυξηθεί σχεδόν δύο φορές πιο γρήγορα από τους μισθούς στην ΕΕ από το 2000, ζητείται από τους εργαζόμενους να εργάζονται περισσότερο, με την Ελλάδα να έχει, για μία ακόμη φορά, την αρνητική πρωτιά, καθώς και καταγράφει την πιο πολύωρη εργασία στην Ένωση, και το «περίφημο» 13ωρο που εγκαινίασε η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν φαίνεται να φέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα αφορά στο Βέλγιο, καθώς; στις 9 Οκτωβρίου εργαζόμενοι από όλη τη χώρα συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες για μια εθνική ημέρα δράσης. Το μήνυμά τους προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση ήταν απλό: μην ανακατεύεστε στα πορτοφόλια μας! Όχι σε περαιτέρω παρεμβάσεις στην αυτόματη αναπροσαρμογή των μισθών, η οποία προστατεύει τους εργαζόμενους από τον πληθωρισμό. Όχι σε αύξηση του ΦΠΑ, ο οποίος πλήττει περισσότερο όσους έχουν τα λιγότερα. Και όχι στον ετήσιο υπολογισμό του εργασιακού χρόνου, ο οποίος θα επέτρεπε στους εργοδότες να επιμηκύνουν την εβδομάδα εργασίας.

Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, τα στοιχεία, καθώς και η εμπειρία των βιομηχανικών εργαζομένων της Ευρώπης, δείχνουν το αντίθετο. Από το 2000, τα συνολικά μικτά κέρδη στον μη χρηματοπιστωτικό τομέα της Ευρώπης αυξήθηκαν σχεδόν δύο φορές πιο γρήγορα από τους μέσους μισθούς. Στον μεταποιητικό τομέα, η προστιθέμενη αξία ανά εργαζόμενο ξεπέρασε τον μισθό ανά εργαζόμενο κατά 16 ποσοστιαίες μονάδες. Οι εργαζόμενοι είναι πιο παραγωγικοί από ποτέ. Απλώς δεν έχουν μοιραστεί τον πλούτο που δημιούργησαν οι ίδιοι.

Ούτε το κόστος εργασίας αποτελεί το βάρος που βυθίζει την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Σε πολλούς τομείς, το κόστος εργασίας έχει παραμείνει σταθερό ως ποσοστό των εσόδων εδώ και 25 χρόνια, ενώ στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και των προμηθευτών μειώθηκε από 13,9% των εσόδων το 2020 σε 10,7% το 2025.

Στην Ελλάδα, το 13ωρο δεν έκανε πιο ανταγωνιστική την αγορά

Τα επιχειρήματα υπέρ της αύξησης των ωρών εργασίας είναι ακόμη πιο αδύναμα. Τα εργοστάσια αυτοκινήτων, τα χαλυβουργεία και οι χημικές μονάδες σε όλη την Ευρώπη λειτουργούν ήδη πολύ κάτω από τη δυναμικότητά τους. Δεν θα πωληθεί ούτε ένα επιπλέον αυτοκίνητο, ούτε μια ανεμογεννήτρια, ούτε ένα κιλό τσιμέντου, επειδή το εργατικό δυναμικό θα παραμείνει μια ώρα περισσότερο στη δουλειά.

Και προσθέτει πως αυτό το έχουμε ξαναδεί: μετά την κρίση του 2008-09, η Ευρώπη πάγωσε τους μισθούς και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Το αποτέλεσμα ήταν μια δεύτερη, αυτοπροκαλούμενη ύφεση, επειδή οι εργαζόμενοι δεν μπορούσαν πλέον να αγοράσουν όσα παρήγαγαν. Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος για τον οποίο οι κανόνες αναπροσαρμογής των μισθών, που υπερασπίζονται τα βελγικά συνδικάτα, αποτελούν το είδος της προστασίας που θα μπορούσε να αποτρέψει την επανάληψη μιας παρόμοιας κατάστασης.

Τα κέρδη δεν κατευθύνονται εκεί όπου θα έπρεπε

Πώς, λοιπόν, θα μπορούσε η Ευρώπη να ξεπεράσει την τρέχουσα οικονομική δυσχέρεια; Ένας τομέας που αξίζει περισσότερη προσοχή αφορά στους κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης, τα κίνητρα για τη διοίκηση και τις δομές ιδιοκτησίας. Καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία ελέγχεται όλο και περισσότερο από παγκόσμιους διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων και ταμεία ιδιωτικών κεφαλαίων, που δίνουν προτεραιότητα στα βραχυπρόθεσμα κέρδη και τις άμεσες αποδόσεις, οι ηγέτες των επιχειρήσεων ακολουθούν στρατηγικές μεγιστοποίησης της αξίας για τους μετόχους και συχνά ανταμείβονται για περικοπές και όχι για ανάπτυξη. Η αξία που δημιουργείται στα ευρωπαϊκά εργοστάσια καταβάλλεται στη συνέχεια στους μετόχους, οι οποίοι συχνά δεν θα πατήσουν ποτέ το πόδι τους στα εργοστάσια που τους ανήκουν.

Ως αποτέλεσμα, τα κέρδη δεν κατευθύνονται εκεί όπου θα έπρεπε. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις στην ΕΕ έχουν μειωθεί από το 13,9% του ΑΕΠ το 2019 στο 12,5% το 2024, κάτι που αποτελεί την άλλη όψη της αυξανόμενης αποζημίωσης των μετόχων. Καθώς τα μερίσματα έχουν αυξηθεί, το ποσοστό των κερδών που επανεπενδύεται έχει μειωθεί.

Γι’ αυτό και οι εναλλακτικές λύσεις που προτείνουν τα βελγικά συνδικάτα έχουν σημασία. Η φορολόγηση της επαναγοράς μετοχών και των εισοδημάτων από κεφάλαιο δεν αποτελεί επίθεση κατά των επιχειρήσεων. Πρόκειται για ένα εύλογο αίτημα, ώστε όσοι έχουν αποκομίσει το μεγαλύτερο μερίδιο των κερδών να συνεισφέρουν περισσότερο στις κοινές προσπάθειες, αντί να αναγκάζονται για άλλη μια φορά οι εργαζόμενοι να πληρώσουν το τίμημα.

Ανάλογες προτάσεις έχουν τα συνδικάτα και τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην Ελλάδα – πλήρη επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων και των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, αύξηση και προστασία των μισθών και αυστηρούς ελέγχους της αγοράς εργασίας.

Η ίδια λογική πρέπει να καθοδηγεί ολόκληρη την Ευρώπη. Η δημόσια στήριξη της βιομηχανίας, από τον «Νόμο για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας» έως τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ, πρέπει να συνοδεύεται από δεσμευτικούς κοινωνικούς όρους: εγγυημένες ποιοτικές θέσεις εργασίας, δικαιώματα συλλογικών διαπραγματεύσεων, πρόσβαση στην κατάρτιση και προστασία από τη μετεγκατάσταση, χωρίς δημόσια χρήματα για μερίσματα ή επαναγορές μετοχών.

Όλοι αυτοί οι όροι αποτελούν τρόπους με τους οποίους μπορούμε να κατευθύνουμε το κεφάλαιο πίσω στην ευρωπαϊκή βιομηχανία και προς την παραγωγική ικανότητα, συμβάλλοντας παράλληλα στην επίτευξη κρίσιμων κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων. Ο «Νόμος για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας» αποτελεί μια άλλη βασική επιλογή, καθώς θα δίνει προτεραιότητα στα προϊόντα ευρωπαϊκής κατασκευής στις δημόσιες συμβάσεις και θα παρέχει δημόσια στήριξη σε στρατηγικούς τομείς, αξιοποιώντας μια σημαντική πηγή ζήτησης για την άμεση στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τη διατήρηση των ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας.

Οι βιομηχανικοί εργαζόμενοι της Ευρώπης βρίσκονται σε σταυροδρόμι, τονίζει IndustriAll Europe. Διαθέτουμε όλα τα απαραίτητα συστατικά για να ευημερήσουμε: εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, τη μεγαλύτερη ενιαία αγορά, ερευνητικά ιδρύματα παγκόσμιας κλάσης, ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και πολιτική σταθερότητα. Κανένα από αυτά δεν απαιτεί να πληρώσουν οι εργαζόμενοι το τίμημα για δεκαετίες υποεπένδυσης.