Οι αρχές των νησιών αντιμετώπισαν τα προτεινόμενα μέτρα με ανοιχτή δυσπιστία

Η Κίνα παρουσίασε μια σειρά από νέα μέτρα οικονομικής ενίσχυσης για την Ταϊβάν, προσφέροντας την επανέναρξη ορισμένων σχέσεων με το νησί. Η ανακοίνωση έρχεται μετά από επίσκεψη του επικεφαλής του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης της Ταϊβάν, του Κουομιντάνγκ (KMT), στο Πεκίνο.

Η Ταϊβάν είναι de facto αυτοδιοικούμενη περιοχή από το 1949, όταν οι κινεζικές εθνικιστικές δυνάμεις κατέφυγαν εκεί μετά την ήττα στον εμφύλιο πόλεμο. Το Πεκίνο θεωρεί το νησί αναπόσπαστο μέρος της επικράτειάς του στο πλαίσιο της πολιτικής της Μίας Κίνας, η οποία υποστηρίζεται από τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών του ΟΗΕ.

Το Γραφείο Υποθέσεων της Ταϊβάν του Πεκίνου παρουσίασε την Κυριακή το πακέτο οικονομικών κινήτρων 10 σημείων για το νησί, το οποίο περιλαμβάνει την ταχεία επανέναρξη των τακτικών απευθείας πτήσεων μέσω του Πορθμού της Ταϊβάν και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ταϊβανέζικων τροφίμων στην κινεζική αγορά. Το σχέδιο προβλέπει επίσης την κοινή χρήση ενέργειας και νερού με τα νησιά Ματσού και Κινμέν, τα οποία διοικούνται από την Ταϊβάν και βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά στην ηπειρωτική χώρα, καθώς και την κατασκευή μιας γέφυρας προς αυτά.

Η Τσενγκ δήλωσε ότι ήταν «πολύ ευγνώμων» στην ηγεσία της Κίνας για τα προτεινόμενα προτιμησιακά μέτρα. «Όπως είπα κατά τη διάρκεια της συνάντησης Τσενγκ-Σι, τα πράγματα πρέπει να γίνουν ένα προς ένα», δήλωσε.

Ωστόσο, οι αρχές της Ταϊβάν έδειξαν ανοιχτά την δυσπιστία τους προς το Πεκίνο και εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους που παραγκωνίστηκαν από το Κουομιντάν. Η εκπρόσωπος του Προεδρικού Γραφείου, Κάρεν Κούο, δήλωσε ότι «οποιεσδήποτε ανταλλαγές δεν θα πρέπει να υπόκεινται σε πολιτικές προϋποθέσεις, ούτε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως εργαλεία για πολιτικούς ελιγμούς ή συμφωνίες από συγκεκριμένα κόμματα».

Το MAC προέτρεψε για προσοχή σχετικά με την τελευταία ανακοίνωση του Πεκίνου, δηλώνοντας ότι παρόμοια μέτρα είχαν επανειλημμένα εφαρμοστεί και ανασταλεί από την Κίνα στο παρελθόν. «Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται τώρα, χωρίς καμία θεσμική εγγύηση για τις βιομηχανίες της Ταϊβάν, τους αγρότες, τους αλιείς ή τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του κοινού, γεγονός που καθιστά τα μέτρα εξαιρετικά επικίνδυνα», ανέφερε σε ανακοίνωσή του.

Πηγή: RT

«Δεχόμαστε τον τερματισμό του πολέμου μόνο με εγγυήσεις ότι δεν θα δεχτούμε ξανά επίθεση», δήλωσε ο Μοτζτάμπα Φερντούσι Πουρ, επικεφαλής της ιρανικής διπλωματικής αποστολής στο Κάιρο, πριν από τη συνομιλία.

ΠΕΚΙΝΟ, 12 Απριλίου (Xinhua) -- Μετά από 21 ώρες μαραθωνίων διαπραγματεύσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία στον τελευταίο γύρο συνομιλιών, δήλωσε την Κυριακή ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν.

Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim του Ιράν ανέφερε επίσης ότι οι διαπραγματεύσεις στην Ισλαμαμπάντ ολοκληρώθηκαν χωρίς κανένα αποτέλεσμα, καθώς οι «υπερβολικές απαιτήσεις» των Ηνωμένων Πολιτειών εμπόδισαν την ανάπτυξη ενός κοινού πλαισίου και συμφωνίας.

ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ;

Ο τρίτος γύρος των συνομιλιών πρόσωπο με πρόσωπο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ολοκληρώθηκε εντός ενός παραθύρου δύο εβδομάδων υπό όρους εκεχειρίας, περισσότερο από ένα μήνα μετά την έναρξη των κοινών στρατιωτικών επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν. Οι ιστορικές συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ έχουν προσελκύσει την παγκόσμια προσοχή εν μέσω συνεχιζόμενων αναταραχών.

Ωστόσο, οι συνομιλίες δεν κατάφεραν να οδηγήσουν σε καμία σημαντική πρόοδο. Επιβεβαιώνοντας τη συνεχή επικοινωνία του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και άλλους στην κυβέρνηση, ο Βανς δήλωσε ότι η αμερικανική πλευρά παρουσίασε την «τελική και καλύτερη προσφορά» της μετά από συνεχή επικοινωνία, προσθέτοντας ότι διεξήχθησαν ορισμένες ουσιαστικές συζητήσεις «καλή τη πίστει», αλλά η πρόταση δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει καμία έγκριση.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με εκπρόσωπο του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, οι συνομιλίες διεξήχθησαν σε ατμόσφαιρα δυσπιστίας και δεν θα πρέπει να αναμένεται να επιτευχθεί συμφωνία σε μία μόνο συνεδρίαση.

«Δεχόμαστε τον τερματισμό του πολέμου μόνο με εγγυήσεις ότι δεν θα δεχτούμε ξανά επίθεση», δήλωσε ο Μοτζτάμπα Φερντούσι Πουρ, επικεφαλής της ιρανικής διπλωματικής αποστολής στο Κάιρο, πριν από τη συνομιλία.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι το βασικό ερώτημα μεταξύ των δύο πλευρών είναι εάν το Ιράν είναι πρόθυμο να επιδείξει διαρκή πρόθεση να απέχει από την επιδίωξη πυρηνικών δυνατοτήτων, όχι μόνο στο άμεσο μέλλον αλλά και στα επόμενα χρόνια.

Ο Βανς δήλωσε ότι οι εγκαταστάσεις εμπλουτισμού πυρηνικού ούρου του Ιράν έχουν «καταστραφεί», μετατοπίζοντας το επίκεντρο των διαπραγματεύσεων στην εξασφάλιση μιας μακροπρόθεσμης δέσμευσης από την Τεχεράνη να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

«Το απλό γεγονός είναι ότι πρέπει να δούμε μια καταφατική δέσμευση ότι δεν θα επιδιώξουν πυρηνικά όπλα και δεν θα επιδιώξουν τα εργαλεία που θα τους επιτρέψουν να αποκτήσουν γρήγορα πυρηνικά όπλα», δήλωσε ο Βανς. «Αυτός είναι ο βασικός στόχος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και αυτό προσπαθούμε να επιτύχουμε μέσω αυτών των διαπραγματεύσεων».

Η ιρανική πλευρά επιβεβαίωσε αργότερα ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία σε διάφορα ζητήματα, αλλά οι απόψεις τους διέφεραν σε δύο ή τρία κρίσιμα ζητήματα.

Νωρίτερα σήμερα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, δήλωσε στο X ότι οι συζητήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες τις τελευταίες 24 ώρες περιελάμβαναν το Στενό του Ορμούζ, το πυρηνικό ζήτημα, τις πολεμικές αποζημιώσεις, την άρση των κυρώσεων και τον πλήρη τερματισμό του πολέμου κατά του Ιράν.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΑΚΡΟ;

Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι «δεν έχει καμία διαφορά» για αυτόν αν και οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμφωνία.

Ωστόσο, η αποτυχία εξασφάλισης συμφωνίας έχει εγείρει νέες αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της εκεχειρίας, με διαφωνίες σχετικά με το πεδίο εφαρμογής της, συμπεριλαμβανομένου του εάν θα επεκταθεί στον Λίβανο. Η αβεβαιότητα γύρω από το Στενό του Ορμούζ επιδεινώνει τις περιφερειακές εντάσεις.

Παρά την αποτυχία των συνομιλιών, το Πακιστάν επανέλαβε την ετοιμότητά του να διευκολύνει τον διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Μοχάμεντ Ισάκ Νταρ, δήλωσε την Κυριακή ότι το Ισλαμαμπάντ θα συνεχίσει να διαδραματίζει εποικοδομητικό ρόλο στην προώθηση της συνεργασίας μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.

«Ελπίζουμε ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν με θετικό πνεύμα για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης και ευημερίας σε ολόκληρη την περιοχή και πέρα ​​από αυτήν».

Πηγή: RT

Η Ουάσινγκτον δεν θα ρισκάρει τα πάντα, και τώρα όλοι το ξέρουν

Ποιες θα είναι οι συνέπειες για τις Ηνωμένες Πολιτείες από την αποχή από τη λήψη ακραίων μέτρων κατά του Ιράν;

Είναι πολύ νωρίς για να πούμε τι είδους διαρκής τάξη, αν υπάρχει, θα αναδυθεί στη Μέση Ανατολή μετά την αποτυχία της εκστρατείας των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Τεχεράνης. Ωστόσο, η απόφαση να αποφευχθεί η κλιμάκωση και, τελικά, η καταστροφή ενός ολόκληρου πολιτισμού, επιτρέπει ήδη πολλά συμπεράσματα, όχι μόνο για την περιοχή αλλά και για την ευρύτερη πορεία της παγκόσμιας πολιτικής.

Πρώτον, το επεισόδιο καταδεικνύει για άλλη μια φορά τα όρια των δυνατοτήτων των υπερδυνάμεων όταν δεν διακυβεύονται άμεσα ζωτικά συμφέροντα. Δεύτερον, η διεθνής πολιτική συνεχίζει να παρεκκλίνει προς μια επικίνδυνη κατεύθυνση, όπου η πιθανότητα μιας γενικής στρατιωτικής καταστροφής παραμένει πάντα παρούσα. Αυτή η παρέκκλιση, επιπλέον, δεν δείχνει άμεσα σημάδια επιβράδυνσης.

Μόλις έγινε σαφές ότι η Ουάσινγκτον δεν μπορούσε να κάμψει την αντίσταση του Ιράν ή να το αναγκάσει να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ χρησιμοποιώντας συμβατικά μέσα, οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν μια δύσκολη επιλογή: υποχώρηση ή κλιμάκωση σε πυρηνικό επίπεδο. Το τελευταίο δεν εξετάστηκε ποτέ σοβαρά, παρά τις ρητορικές απειλές. Η ηγεσία των ΗΠΑ κατάλαβε ότι τα διακυβεύματα απλώς δεν δικαιολογούσαν μια τέτοια κίνηση.

Ως αποτέλεσμα, η σύγκρουση ουσιαστικά έχει σταματήσει με όρους ευνοϊκούς για την Τεχεράνη. Για πολλούς παρατηρητές, αυτό ισοδυναμεί με φιάσκο για τις Ηνωμένες Πολιτείες: αποτυχία να νικήσουν έναν σημαντικά ασθενέστερο αντίπαλο και αδυναμία να προστατεύσουν τους συμμάχους τους στον Κόλπο, οι οποίοι έχουν πληγεί από τις ιρανικές αντεπιθέσεις.

Ταυτόχρονα, αυτός ήταν ένας μακρινός πόλεμος για την Ουάσινγκτον, καθώς οι μάχες λάμβαναν χώρα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το αμερικανικό έδαφος. Από καθαρά τεχνικούς όρους, ακόμη και η χρήση πυρηνικών όπλων εναντίον του Ιράν δεν θα είχε διαταράξει την καθημερινή ζωή στις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι πολιτικοί και στρατηγικοί λόγοι για μια τέτοια κλιμάκωση ήταν σαφώς ανεπαρκείς. Αυτό διακρίνει την τρέχουσα στιγμή από το καλοκαίρι του 1945, όταν οι ατομικοί βομβαρδισμοί της Ιαπωνίας συνέπεσαν με την τελική φάση ενός παγκόσμιου πολέμου και την αναδυόμενη αντιπαράθεση με τη Σοβιετική Ένωση. Τότε, η χρήση βίας συνδεόταν με ζωτικούς στρατηγικούς στόχους. Στην περίπτωση του Ιράν, δεν ήταν.

Για την Ουάσινγκτον, με άλλα λόγια, το παιχνίδι δεν άξιζε ούτε τα λεφτά.

Αυτός ο περιορισμός, ωστόσο, έχει συνέπειες. Έχει γίνει ολοένα και πιο σαφές ότι οι αμερικανικές «εγγυήσεις ασφαλείας» είναι υπό όρους και περιορισμένες. Οι ΗΠΑ δεν θα καταβάλουν καμία προσπάθεια για να υπερασπιστούν τους εταίρους τους, ακόμη και εκείνους που βασίζονται σε αυτές σε μεγάλο βαθμό.

Αυτή η πραγματικότητα εκτείνεται πέρα ​​από τη Μέση Ανατολή. Στην Ευρώπη, ιδίως μεταξύ των κρατών κατά μήκος της δυτικής περιφέρειας της Ρωσίας, η εμπιστοσύνη στην άνευ όρων αμερικανική προστασία θεωρείται εδώ και καιρό δεδομένη. Αυτή η εμπιστοσύνη δεν μπορεί πλέον να είναι απόλυτη. Χώρες όπως η Φινλανδία και οι χώρες της Βαλτικής λειτουργούν με την υπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα επεμβαίνουν πάντα αποφασιστικά. Πρόσφατα γεγονότα υποδηλώνουν το αντίθετο.

Υπάρχει επίσης μια ευρύτερη πολιτική διάσταση. Η τρέχουσα ηγεσία των ΗΠΑ, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, αντανακλά μια νοοτροπία στην οποία τα υλικά συμφέροντα υπερτερούν των αφηρημένων κριτηρίων κύρους ή εξουσίας. Ο Τραμπ και ο κύκλος του προσεγγίζουν τις διεθνείς υποθέσεις λιγότερο ως πολιτικοί και περισσότερο ως επιχειρηματίες.

Η ρητορική τους μπορεί κατά καιρούς να φαίνεται αποκαλυπτική, αλλά οι πράξεις τους καταδεικνύουν επανειλημμένα την προθυμία τους για συμβιβασμό όταν το κόστος της κλιμάκωσης γίνεται πολύ υψηλό.

Η πιθανή καταστροφή του Ιράν θα είχε εκτεταμένες συνέπειες για τη Μέση Ανατολή και το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Η Ουάσιγκτον δεν είναι ούτε προετοιμασμένη ούτε ενδιαφέρεται για ένα τέτοιο αποτέλεσμα. Άλλες μεγάλες δυνάμεις βγάζουν τα δικά τους συμπεράσματα από αυτό. Η Κίνα, ειδικότερα, έχει ήδη προσαρμόσει την προσέγγισή της και η Ρωσία κάνει το ίδιο, δίνοντας έμφαση στην ρεαλιστική συνεργασία και το αμοιβαίο όφελος στις συναλλαγές της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κοιτώντας μπροστά, αυτό το μοτίβο είναι απίθανο να αλλάξει γρήγορα. Σε περίπτωση που τον Τραμπ διαδεχθούν προσωπικότητες όπως ο Τζ. Ντ. Βανς ή ο Μάρκο Ρούμπιο, η υποκείμενη λογική πιθανότατα θα παραμείνει άθικτη. Πρόκειται για πολιτικούς που είναι εξίσου απρόθυμοι να θυσιάσουν απτά κέρδη για αφηρημένους πολιτικούς στόχους.

Αυτή η πορεία θα συνεχιστεί μέχρι οι ΗΠΑ είτε να αποδεχτούν έναν μειωμένο παγκόσμιο ρόλο είτε να βρεθούν σε μια πολύ πιο αδύναμη, δυνητικά ασταθή θέση. Ακριβώς σε αυτό το σημείο, όταν το κόστος της αδράνειας αρχίσει να υπερτερεί των κινδύνων κλιμάκωσης, ο υπολογισμός μπορεί να αλλάξει. Μόνο τότε μπορεί το παιχνίδι να αξίζει πραγματικά τον κόπο.

Και όταν φτάσει εκείνη η στιγμή, οι συνέπειες είναι απίθανο να περιοριστούν.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό Profile και μεταφράστηκε και επιμελήθηκε από την ομάδα RT.

Πηγή: RT

Πολύ πριν από την ιστορική πτήση του Γκαγκάριν, γενιές εξερευνητών, φιλοσόφων και μηχανικών προετοίμαζαν τη Ρωσία για το άλμα της στο διάστημα.

Η κατάκτηση συνόρων και η επέκταση στο άγνωστο θεωρούνται συχνά ξεκάθαρα αμερικανικές επιδιώξεις. Και πράγματι, είναι δύσκολο για τους σύγχρονους ανθρώπους να κατανοήσουν τις μνημειώδεις προσπάθειες που κατέβαλαν οι πρώτοι άποικοι. 

Ωστόσο, οι Ρώσοι μοιράζονται ένα παρόμοιο πάθος για τη συμπλήρωση κενών στους χάρτες. Και όταν δεν είχαν απομείνει ανεξερεύνητες περιοχές στη Γη, έστρεψαν το βλέμμα τους προς τα αστέρια.

Η 12η Απριλίου είναι η Ημέρα Κοσμοναυτικής στη Ρωσία – μια ημέρα που κάθε Ρώσος μπορεί να επανασυνδεθεί με το παιδικό του όνειρο να γίνει κοσμοναύτης, και στους δρόμους και στις τηλεοράσεις σε όλη τη χώρα, βλέπουμε για άλλη μια φορά εικόνες του πρώτου ανθρώπου στο διάστημα, Γιούρι Γκαγκάριν.

Πριν από το διάστημα

Κατά τον Μεσαίωνα, η ρωσική επέκταση συχνά ερχόταν σε αντίθεση με τις επιθυμίες των ηγεμόνων της χώρας. Πολλοί από τους πρωτοπόρους που εγκαταστάθηκαν στα βόρεια και νότια σύνορα της χώρας ήταν φυγάδες δουλοπάροικοι ή απλώς αναζητούσαν μια πιο ελεύθερη ζωή. Ο αποικισμός της Σιβηρίας ξεκίνησε ακόμη και ενάντια στις επιθυμίες του Τσάρου Ιβάν Δ΄, ο οποίος ήταν απασχολημένος με τον Λιβονικό Πόλεμο και δίσταζε να στρέψει την προσοχή προς τα ανατολικά. Ωστόσο, η εμπορική οικογένεια Στρογκάνοφ χρηματοδότησε μια αποστολή πέρα ​​από τα Ουράλια Όρη. 

Όταν δεν απέμεναν ανεκμετάλλευτες περιοχές στη γη, τα ανήσυχα άτομα έστρεψαν την προσοχή τους στους ουρανούς. 

Οι περισσότεροι Ρώσοι φιλόσοφοι έδειξαν ελάχιστο ενδιαφέρον για την πολιτική ή τους νόμους, αλλά συζήτησαν με πάθος τη φύση της ανθρωπότητας και του πολιτισμού. Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, ωθούμενοι από μια αύξηση ενδιαφέροντος για τη φυσική και την αστρονομία, πολλοί ενδιαφέρθηκαν για το διάστημα. Έτσι, αναδύθηκε ο ρωσικός κοσμισμός. 

Ο Κονσταντίν Τσιολκόφσκι, Σοβιετικός επιστήμονας και εφευρέτης στους τομείς της αεροδυναμικής, της δυναμικής των πυραύλων, των αεροσκαφών και της θεωρίας αερόπλοιων, και ο ιδρυτής της σύγχρονης εξερεύνησης του διαστήματος, στο εργαστήριό του, Καλούγκα, Ρωσία, 1919. © Σπούτνικ

Οι οπαδοί του προσπάθησαν να κατανοήσουν τη θέση της ανθρωπότητας στο διάστημα και κατέληξαν σε ορισμένα αισιόδοξα συμπεράσματα:

- Οι άνθρωποι δεν πρέπει να υποτάσσονται στη φύση, αλλά να την εξερευνούν και να την μεταμορφώνουν για να βελτιώσουν τον κόσμο. 

- Η ανθρωπότητα αναπόφευκτα θα ταξιδέψει στο διάστημα και θα κατοικήσει στο σύμπαν 

- Η εξερεύνηση του διαστήματος έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τους ανθρώπους – μπορούν να ενωθούν για έναν κοινό σκοπό, αφήνοντας στην άκρη τους πολέμους για να κυνηγήσουν νέους κόσμους. 

- Οι άνθρωποι είναι μέρος του κόσμου και δεν πρέπει να φοβούνται το άγνωστο

Μερικοί κοσμολόγοι γοητεύτηκαν από τον απώτερο στόχο της κατάκτησης του διαστήματος: την ήττα του θανάτου, ακόμη και την «ανάσταση των προγόνων». Άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του αυτοδίδακτου επιστήμονα Κονσταντίν Τσιολκόφσκι, επικεντρώθηκαν περισσότερο σε πρακτικά ζητήματα όπως η κατασκευή πυραύλων και διαστημικών σταθμών, πιστεύοντας ότι αυτές οι ιδέες δεν ήταν απλές πτήσεις της φαντασίας.

Σε μια εποχή που η πολιτική και ο υλισμός κυριαρχούσαν στον πνευματικό διάλογο, ο κοσμισμός παρέμεινε λιγότερο δημοφιλής. Ωστόσο, οι κοσμιστές είχαν τους οπαδούς τους. Λέγεται ότι ένας από αυτούς επισκέφθηκε τον Τσιολκόφσκι μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο για να συζητήσει την καριέρα του στη μηχανική και ενθαρρύνθηκε από τον επιστήμονα στα σχέδιά του να κατασκευάσει πυραύλους. 

Αυτός ο μηχανικός ήταν ο Σεργκέι Κορόλεφ. Δεν είχε ιδέα τότε ότι θα έστελνε τον πρώτο άνθρωπο στο διάστημα – ένα βασίλειο όπου κανείς δεν είχε τολμήσει να ταξιδέψει πριν.

Σεργκέι Κορόλεφ, Σοβιετικός επιστήμονας, σχεδιαστής και κύριος οργανωτής της παραγωγής πυραυλικής και διαστημικής τεχνολογίας και πυραυλικών όπλων στην ΕΣΣΔ, ιδρυτής της πρακτικής κοσμοναυτικής. Σε διακοπές στο Κισλοβόντσκ της ΕΣΣΔ, 1950. © Σπούτνικ

Οι μηχανές της διαστημικής κούρσας

Η σταλινική εκβιομηχάνιση είχε πολλά προβλήματα και έφερε πολλά αδικαιολόγητα βάσανα. Ωστόσο, δημιούργησε την απαραίτητη υποδομή για την ταχεία κινητοποίηση τεράστιων πόρων και έστρεψε τις παραγωγικές ικανότητες προς τη στρατιωτική βιομηχανία. Ως αποτέλεσμα, όταν ξεκίνησε η διαστημική κούρσα, η σοβιετική κυβέρνηση μπόρεσε να ανακάμψει γρήγορα από την μεταπολεμική καταστροφή και να ξεκινήσει φιλόδοξα νέα έργα

Το διαστημικό πρόγραμμα επωφελήθηκε από τη στενή συνεργασία με στρατιωτικά έργα. Για παράδειγμα, όταν υπήρξε ανάγκη να κατασκευαστεί ένα νέο σημείο εκτόξευσης για να δοκιμαστεί ο νέος διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος R-7, σχεδιασμένος να μεταφέρει βόμβα υδρογόνου, οι μηχανικοί και οι στρατηγοί συνειδητοποίησαν γρήγορα ότι θα μπορούσαν να αναπτύξουν οχήματα εκτόξευσης στο διάστημα στην ίδια τοποθεσία. 

Έτσι, ιδρύθηκε το μεγαλύτερο διαστημοδρόμιο στον κόσμο, το Μπαϊκονούρ. Βρισκόταν σε μια έρημη περιοχή μακριά από μεγάλα κατοικημένα κέντρα, αλλά σε κοντινή απόσταση από σιδηροδρομική γραμμή, και παρείχε ιδανικές συνθήκες για μεγάλης κλίμακας μυστικά και δυνητικά επικίνδυνα έργα. Η κατασκευή προχώρησε ραγδαία: Μέσα σε δύο χρόνια από την έναρξη των εργασιών, το Μπαϊκονούρ εκτόξευσε σε τροχιά τον Σπούτνικ-1, τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο της Γης.

Το σοβιετικό διαστημόπλοιο Soyuz πριν από την εκτόξευση. Baikonur, Καζακστάν, ΕΣΣΔ, 1970. © Sputnik

Ο Σεργκέι Κορόλεφ ηγήθηκε του προγράμματος. Ξεκίνησε την επιστημονική του καριέρα στη μηχανική αεροσκαφών, αλλά σύντομα μεταπήδησε στην επιστήμη των πυραύλων. Όπως πολλοί κορυφαίοι μηχανικοί της εποχής του, έμαθε από διεθνώς αναγνωρισμένους πρώην αυτοκρατορικούς καθηγητές που παρέμειναν στη Σοβιετική Ένωση. Οι ειδικοί στον τομέα του ήταν σπάνιοι, οπότε μετά τον πόλεμο συνεργάστηκε σε πολλά απόρρητα έργα. 

Ξεκίνησε μια αυστηρή έρευνα σε όλη τη χώρα, ακολουθώντας αυστηρά κριτήρια. Οι υποψήφιοι έπρεπε να έχουν στρατιωτική εκπαίδευση, άψογη υγεία και πολύ ήρεμο, ανθεκτικό χαρακτήρα. Επιπλέον, έπρεπε να είναι αρκετά κοντοί και ελαφριοί ώστε να χωρούν στην κάψουλα και να εξοικονομούν πολύτιμο βάρος φορτίου στον πύραυλο.

Τελικά, στον Κορόλεφ παρουσιάστηκαν τρεις υποψήφιοι, με τον επικρατέστερο να είναι ο Γιούρι Γκαγκάριν - ένας 25χρονος ανώτερος υπολοχαγός της Σοβιετικής Πολεμικής Αεροπορίας. Είχε ένα γοητευτικό χαμόγελο, αγαπούσε τον αθλητισμό, επέδειξε πρωτοβουλία και είχε καλές ηγετικές ικανότητες. Οι φίλοι του παρατήρησαν τον ενθουσιασμό του για τον ηρωισμό και είπαν ότι η αγαπημένη του λέξη ήταν «δουλειά».

Ο χρόνος για προετοιμασία ήταν περιορισμένος. Ο Κορόλεφ ενημερώθηκε ότι οι Αμερικανοί ετοιμάζονταν επίσης να στείλουν έναν άνθρωπο στο διάστημα και ότι οι Σοβιετικοί έπρεπε να τους νικήσουν. Επιστήμονες, μηχανικοί και κοσμοναύτες εργάστηκαν ακούραστα, αλλά τήρησαν τις προθεσμίες. Μέχρι τον Απρίλιο του 1961, έγινε σαφές ότι σύντομα θα γραφόταν ιστορία στο Μπαϊκονούρ.

Παρά την αρχική επιτυχία των διαστημικών προγραμμάτων, πολλοί σκεπτικιστές, τόσο στην ΕΣΣΔ όσο και σε όλο τον κόσμο, πίστευαν ότι μια επανδρωμένη πτήση θα κατέληγε σε καταστροφή. Οι σοβιετικές αρχές ήταν επιφυλακτικές. Προετοίμασαν τρεις δηλώσεις για τα μέσα ενημέρωσης: Μία σε περίπτωση επιτυχημένης πτήσης, μία σε περίπτωση έκτακτης προσγείωσης και μία σε περίπτωση τραγωδίας.

Ο Σοβιετικός κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν (αριστερά) επισκέπτεται τον Σεργκέι Κορόλεφ και τη σύζυγό του Νίνα, Σότσι, ΕΣΣΔ, 1961. © Sputnik/Alexander Sergeev

Στις 8 Απριλίου, η αποστολή για τη διαστημική πτήση εγκρίθηκε επίσημα, με τον Γκαγκάριν να επιβεβαιώνεται ως πιλότος. Δύο ημέρες αργότερα, πραγματοποιήθηκε μια ανεπίσημη συνάντηση μεταξύ κοσμοναυτών, μηχανικών και σοβιετικών στρατιωτικών ηγετών.

Για τις επόμενες δύο ώρες, διεξήγαγε ελέγχους συστήματος σε συντονισμό με το κέντρο ελέγχου αποστολής. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, ανακαλύφθηκε μια δυσλειτουργία - η καταπακτή δεν έκλεινε - αλλά διορθώθηκε μέσα σε επτά λεπτά.

Στις 9:00 π.μ., ανακοινώθηκε η ετοιμότητα ενός λεπτού. Ο Γκαγκάριν μουρμούρισε το τραγούδι «Πετάξτε, Περιστέρια, Πετάξτε». Στις 9:07 π.μ., ενεργοποιήθηκε η μίζα και ο Γκαγκάριν πρόφερε τη θρυλική φράση «Πάμε!».

Καθ' όλη τη διάρκεια της πτήσης, ο Γκαγκάριν διατήρησε την επικοινωνία με τη Γη, αναφέροντας επαγγελματικά την κατάστασή του και όσα μπορούσε να δει. Ωστόσο, ακόμη και αυτός ο έμπειρος πιλότος δεν μπορούσε παρά να θαυμάσει την εκπληκτική θέα γύρω του.

Ο κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν στο πιλοτήριο του διαστημοπλοίου Vostok-1 πριν από την εκτόξευση. Κοσμοδρόμιο Μπαϊκονούρ, Καζακστάν, ΕΣΣΔ, 12 Απριλίου 1961. © Sputnik

Το διαστημόπλοιο ολοκλήρωσε μια τροχιά γύρω από τη Γη και προσγειώθηκε στις 10:53 π.μ. κοντά στο χωριό Σμελόφκα στην περιοχή Σαράτοφ. Η πτήση διήρκεσε 106 λεπτά.

Κοντά στο σημείο προσγείωσης, ο κοσμοναύτης συνάντησε την σαστισμένη σύζυγο ενός τοπικού δασοφύλακα και την κόρη της. Ο Γκαγκάριν αστειεύτηκε: «Μην φοβάστε, σύντροφοι, είμαι σοβιετικός πολίτης όπως εσείς!» Λίγο αργότερα, έφτασε στρατιωτικό προσωπικό και μετέφερε τον κοσμοναύτη στη βάση τους.

Συγχαρητήρια μηνύματα κατέκλυσαν την περιοχή από αρχηγούς κρατών σε όλο τον κόσμο, από τη Γαλλία, την Ιαπωνία, την Ινδία και την Κούβα. Ο Τζον Φ. Κένεντι έστειλε επίσης ένα σημείωμα εκφράζοντας την ελπίδα ότι «η Σοβιετική Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν στο θέμα της κυριαρχίας του Σύμπαντος».

Στην ΕΣΣΔ, ένα κύμα πατριωτισμού ξεχύθηκε. Ωστόσο, η δημόσια συμπάθεια δεν στρεφόταν προς το κόμμα, τον στρατό ή τους επιστήμονες, αλλά προς τον ίδιο τον Γκαγκάριν. Δεν εκφωνούσε λόγους για τον θρίαμβο του κομμουνισμού ούτε μιλούσε για τους «εχθρούς του λαού». Ο Γκαγκάριν παρέμεινε ταπεινός, συναντήθηκε με απλούς ανθρώπους και υπέγραψε αυτόγραφα. Συνέχισε να χαμογελάει πλατιά, ακόμη και κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης με τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β', η οποία παραβίασε το βασιλικό πρωτόκολλο για να φωτογραφηθεί μαζί του.

Ο κοσμοναύτης Γιούρι Γκαγκάριν κατά τη διάρκεια ταξιδιού στο Λονδίνο στο πλαίσιο διεθνούς περιοδείας. Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο, 1961. © Sputnik

Στις 27 Μαρτίου 1968, ο Γκαγκάριν σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα στην περιοχή Βλαντιμίρ, ενώ εκτελούσε εκπαιδευτική πτήση. Ήταν μόλις 34 ετών. Η ΕΣΣΔ κήρυξε ημέρα εθνικού πένθους - μια πρωτοφανής κίνηση για κάποιον που δεν ήταν αρχηγός κράτους.

Επιστρέφοντας

Η νέα ηγεσία στην ΕΣΣΔ υπό τον Μπρέζνιεφ έδειξε μικρότερο ενδιαφέρον για το διαστημικό πρόγραμμα. Οι προτάσεις του Κορόλεφ για αποστολές στη Σελήνη και τον Άρη απορρίφθηκαν καθώς η χώρα αντιμετώπιζε αυξανόμενη έλλειψη καταναλωτικών αγαθών και οι προϋπολογισμοί μετατοπίστηκαν σε άλλους τομείς.

Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, το διάστημα έχασε τη στρατηγική του σημασία για μεγάλο χρονικό διάστημα.