Η «Γκουέρνικα» του Πάμπλο Πικάσο, το εμβληματικό έργο που θεωρείται παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης και εκτίθεται στο Μουσείο Ρέινα Σοφία της Μαδρίτης, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης αντιπαράθεσης. Η διαμάχη αφορά τη Χώρα των Βάσκων, η οποία ζητά την επιστροφή του πίνακα, την περιφέρεια της Μαδρίτης και την κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας.

Ο τεράστιος πίνακας, διαστάσεων 7,8 επί 3,5 μέτρων, φιλοτεχνήθηκε από τον Πικάσο το 1937, αμέσως μετά τον βομβαρδισμό της βασκικής πόλης Γκουέρνικα από τους Ναζί. Από τότε, το έργο έχει γίνει αντικείμενο διεκδίκησης από τη Χώρα των Βάσκων, που το θεωρεί μέρος της ιστορικής της μνήμης.

Το αίτημα του Ιμανόλ Πραντάλες

Στα τέλη Μαρτίου, σε συνομιλία του με τον πρωθυπουργό, ο πρόεδρος της Χώρας των Βάσκων, Ιμανόλ Πραντάλες, επανέλαβε το αίτημα για μεταφορά του έργου στο Μουσείο Γκουγκενχάιμ του Μπιλμπάο. Με αφορμή τη συμπλήρωση 90 ετών από τον βομβαρδισμό της Γκουέρνικα, τόνισε ότι ζητά την προσωρινή μεταφορά του πίνακα «εν είδει αποζημίωσης και ιστορικής μνήμης».

Παρέμβαση της περιφέρειας Μαδρίτης

Στην αντιπαράθεση παρενέβη και η πρόεδρος της περιφέρειας Μαδρίτης, Ισαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, υψηλόβαθμο στέλεχος του Λαϊκού Κόμματος. Υπερασπίστηκε την παραμονή της «Γκουέρνικα» στη Μαδρίτη, χαρακτηρίζοντας «χωριατιά» την πρόταση των Βάσκων, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.

Η Αγιούσο σχολίασε ειρωνικά ότι η πρόταση του Πραντάλες «δεν έχει νόημα», σημειώνοντας: «Επικαλούμαστε την προέλευση των πραγμάτων όποτε μας βολεύει; Τότε, ας στείλουμε όλο το έργο του Πικάσο στη Μάλαγα». Όπως υποστήριξε, «η τέχνη είναι παγκόσμια».

Η εκπρόσωπος της σοσιαλιστικής κυβέρνησης, Έλμα Σάιθ, απάντησε ότι η κυβέρνηση «βασίζεται στις συμβουλές των ειδικών» και «ποτέ δεν καταφεύγει σε προσβολές», υιοθετώντας ουσιαστικά τη θέση του μουσείου.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, επικεφαλής κυβέρνησης μειοψηφίας, στηρίζεται από κόμματα της αριστεράς καθώς και από βασκικά και καταλανικά εθνικιστικά κόμματα για την ψήφιση νομοσχεδίων στο κοινοβούλιο — γεγονός που καθιστά τη στάση του ιδιαίτερα λεπτή πολιτικά στην υπόθεση της «Γκουέρνικα».

«Εντυπωσιακές βροχές και χιονοκάλυψη βελτίωσαν αισθητά την κατάσταση», λέει ο μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος

Μια εντυπωσιακή ανατροπή σκηνικού καταγράφεται τους τελευταίους μήνες στη λεκάνη απορροής στο Μόρνο, καθώς ο συναγερμός που σήμανε το φθινόπωρο του 2025 για την επάρκεια νερού στην πρωτεύουσα φαίνεται να βαίνει προς τη λήξη του.

Μέσα σε περίπου έξι μήνες, τα αποθέματα νερού στον ταμιευτήρα παρουσίασαν έναν θεαματικό υπερτριπλασιασμό, αλλάζοντας ριζικά την εικόνα της τεχνητής λίμνης και «καταπίνοντας» ξανά το βυθισμένο χωριό Κάλλιο, το οποίο είχε αναδυθεί προσφέροντας μια εικόνα τόσο απόκοσμη, όσο και ανησυχητική για το ενδεχόμενο μιας αδυσώπητης ξηρασίας.

Μόρνος: Από την απόλυτη στεγνότητα στον υπερτριπλασιασμό των κυβικών

Τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το Orange Press Agency είναι αποκαλυπτικά για την ταχύτητα της αποκατάστασης. Στις 23 Οκτωβρίου 2025, η λίμνη βρισκόταν στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας 15ετίας, με τα αποθέματα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ, να έχουν κατρακυλήσει στα 156.996.000 κυβικά μέτρα. Κατά την τελευταία διαθέσιμη μέτρηση, αυτή της 8ης Απριλίου 2026, η στάθμη έχει ανέβει εντυπωσιακά, με τον όγκο του νερού να αγγίζει πλέον τα 491.629.000 κυβικά μέτρα.

Αυτή η αύξηση είχε ως αποτέλεσμα -όπως φαίνεται και στα πλάνα του drone του Orange Press Agency- να καλυφθεί ξανά από το νερό ο παλαιός οικισμός Κάλλιο, με μόνο μερικά ελάχιστα κτίσματα και κορυφές τοίχων να εξέχουν πλέον πάνω από την επιφάνεια, θυμίζοντας τη δραματική κατάσταση των προηγούμενων μηνών.

Λαγουβάρδος: Εντυπωσιακές βροχές και χιονοκάλυψη βελτίωσαν αισθητά την κατάσταση

Ο μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, μιλώντας στο Orange Press Agency, ανέλυσε τα τελευταία δεδομένα από το Παρατηρητήριο Τεχνητής Λίμνης Μόρνου του Αστεροσκοπείου Αθηνών (meteo.gr), αλλά και τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ και αναγνωρίζει τη ραγδαία αλλαγή.

Όσον αφορά τις βροχοπτώσεις, εξηγεί ότι «το πρώτο τρίμηνο του έτους είναι εντυπωσιακές στην περιοχή. Και οι δύο βροχομετρικοί σταθμοί του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στη λεκάνη απορροής του Μόρνου είναι στο υψηλότερο σημείο βροχοπτώσεων για τους τρεις πρώτους μήνες του χρόνου της τελευταίας δεκαετίας. Αναφορικά με τη χιονοκάλυψη της περιοχής, παρόλο που μέσα στο Μάρτιο είχαμε χαμηλότερη από τα κανονικά χιονοκάλυψη λόγω των περιορισμένων φαινομένων, τις τελευταίες ημέρες, λόγω των φαινομένων που είχαμε και από τις τελευταίες κακοκαιρίες, είμαστε αυτή τη στιγμή σχεδόν στα κανονικά».

«Δεν πρέπει να εφησυχάζουμε»

Σχετικά με τα αποθέματα που ανακοινώνει η ΕΥΔΑΠ ο Κώστας Λαγουβάρδος επισημαίνει ότι «προφανώς είμαστε σε μια κατάσταση που μας βγάζει από τον συναγερμό που είχαμε μέσα στο φθινόπωρο, όταν είχαμε δει πάρα πολύ χαμηλά τη στάθμη του νερού στην τεχνητή λίμνη. Σε καμία περίπτωση όμως δεν πρέπει να εφησυχάζουμε, γιατί θα μπούμε στην περίοδο τώρα όπου δεν θα έχουμε βροχές στην περιοχή, γιατί μπαίνουμε προς την άνοιξη, το καλοκαίρι. Θα έχουμε πιο ισχυρή εξάτμιση λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας και φυσικά και την κατανάλωση την οποία θα ακολουθήσει τους επόμενους μήνες. Και όλοι ελπίζουμε να έχουμε καλό υδρολογικό έτος και την επόμενη χρονιά, ώστε να μπορούμε να πούμε ότι για τουλάχιστον ένα μεγάλο χρονικό διάστημα δεν θα έχουμε πρόβλημα με τη διαθεσιμότητα του νερού από τον Μόρνο».

Ο «μαύρος» Οκτώβρης του 2025

Η σημερινή ανακούφιση έρχεται μετά από μια περίοδο έντονου προβληματισμού, κατά την οποία είχαν κινητοποιηθεί όλες οι αρμόδιες Αρχές.

Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο του 2025, η συρρίκνωση της λίμνης είχε αποκαλύψει ένα απόκοσμο τοπίο, ξυπνώντας μνήμες από τη μεγάλη ξηρασία των αρχών της δεκαετίας του ’90. Τα στοιχεία του Αστεροσκοπείου έδειχναν τότε ότι το 2025 εξελισσόταν στην ξηρότερη χρονιά της τελευταίας δεκαετίας, με τις βροχοπτώσεις να παραμένουν σταθερά κάτω από τη μέση τιμή της περιόδου 2015-2024.

Συγκριτικά, ενώ το 2018 τα αποθέματα είχαν φτάσει στο μέγιστο των 605.563.000 κυβικών, η πτώση στα 156 εκατομμύρια κυβικά τον περασμένο Οκτώβριο είχε καταστήσει τον Μόρνο μια «σκιά» του εαυτού του. Η εντυπωσιακή βροχόπτωση του πρώτου τριμήνου του 2026, που χαρακτηρίστηκε ως η υψηλότερη της τελευταίας δεκαετίας για την περιοχή, ήταν ο καταλύτης που επέτρεψε στον ταμιευτήρα να ανακάμψει και στο βυθισμένο χωριό Κάλλιο να επιστρέψει εκεί που ανήκει: στον τόπο «θυσίας» του, στον βυθό της λίμνης.

Οι χειρισμοί γύρω από τη δικογραφία για τις υποκλοπές πρέπει να είναι γρήγοροι και να μην αφήσουν κανένα περιθώριο παραγραφής αδικημάτων, αλλά ήδη σπαταλάται -εσκεμμένα;-πολύτιμος χρόνος

Η υπόθεση με τις υποκλοπές, το μεγαλύτερο ίσως σκάνδαλο παραβίασης κανόνων του κράτους δικαίου της Μεταπολίτευσης, δεν είχε από την αρχή την ποινική μεταχείριση που της αναλογούσε.

Για την ακρίβεια, στην αρχή οι όλοι χειρισμοί κατέτειναν πολύ περισσότερο σε μια προσπάθεια συγκάλυψης. Ενώ είχε αρχίσει μια μεθοδική έρευνα της υπόθεσης, η δικογραφία αφαιρέθηκε από τα χέρια των εισαγγελέων, υποτίθεται στο όνομα της αναβάθμισης της έρευνας, και ανατέθηκε σε αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με αποτέλεσμα το Πόρισμα Ζήση, το οποίο υιοθέτησε η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου.

Όμως, το συγκεκριμένο πόρισμα δεν διερεύνησε κρίσιμες πτυχές της υπόθεσης (όπως τον περίφημο «κρεοπώλη»), δεν επέμεινε στο να συγκεντρώσει όλα τα στοιχεία, θεώρησε «σύμπτωση» το γεγονός ότι για σημαντικό αριθμό «στόχων» του Predator είχε προηγηθεί και «νόμιμη επισύνδεση» της ΕΥΠ, δεν είδε πουθενά ευθύνες πολιτικών προσώπων, αντιμετώπισε τον γενικό γραμματέα του πρωθυπουργού ως έναν απλό μάρτυρα, δεν εξέτασε καθόλου το ερώτημα της κατασκοπείας παρότι επρόκειτο για κατασκοπευτικό λογισμικό που «στοχοποιούσε» υπουργούς και ανώτατους αξιωματικούς, και βέβαια θεώρησε ότι τελικά απλώς ευθύνονταν κάποιοι «ιδιώτες».

Ως αποτέλεσμα αυτής της ενδελεχούς διερεύνησης το δικαστήριο αυτό όχι μόνο καταδίκασε τέσσερις ιδιώτες σε βαριές ποινές, αλλά και ζήτησε ουσιαστικά να ερευνηθούν ποινικά, για τα ίδια αδικήματα άλλα 9 πρόσωπα που εμπλέκονται στην υπόθεση, όπως και να διερευνηθεί εάν τεκμηριώνεται και το αδίκημα της κατασκοπείας.

Μάλιστα, το δικαστήριο προχώρησε και σε πολύ γρήγορη καθαρογραφή της απόφασης, ακριβώς για να μπορέσουν να ξεκινήσουν έγκαιρα και τα παρακάτω βήματα.

Με τη διαβίβαση της δικογραφίας η υπόθεση αναβαθμίζεται και ουσιαστικά «ξανανοίγει», όμως αρχίζουν και τα προβλήματα – και τα ανοιχτά ερωτήματα. Οι πράξεις που αποτελούν τον κορμό της υπόθεσης, δηλαδή η προσπάθεια μόλυνσης τηλεφώνων με παράνομο κατασκοπευτικό λογισμικό Predator, έγιναν κυρίως το 2021. Αυτό σημαίνει ότι είτε για τη δίωξη και άλλων προσώπων με αντίστοιχες κατηγορίες με αυτές των τεσσάρων καταδικασθέντων πρωτόδικα, είτε για την άσκηση και διώξεων για νέα αδικήματα, εάν μιλάμε για πλημμελήματα είμαστε μέσα στη «ζώνη της παραγραφής». Δηλαδή όσο περνάει καιρός, για κάποιες πράξεις δεν θα μπορεί πλέον να ασκηθεί δίωξη. Μάλιστα, έμπειροι νομικοί, όπως το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ Χρήστος Κακλαμάνης, επισημαίνουν ότι ήδη για κάποια από τα «μολυσμένα» sms έχει επέλθει παραγραφή, αφού συμπληρώθηκαν ήδη πέντε χρόνια από όταν εστάλησαν. Και αυτό αφορά και την κατηγορία για κατασκοπεία που καταρχήν διώκεται σε βαθμό πλημμελήματος.

Η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου, καθαρογράφτηκε και εστάλη στην Εισαγγελία Πλημμελειοδικών στις 20 Μαρτίου. Όπως επισημαίνουν νομικοί περιείχε πλήρη τεκμηρίωση, γιατί έπρεπε να ασκηθούν διώξεις και στα 9 επιπλέον πρόσωπα. Μόνο που αντί να προχωρήσουν άμεσα στην άσκηση των διώξεων πέρασαν δύο εβδομάδες και στη συνέχεια ανακοινώθηκε ότι η δικογραφία εστάλη στον Άρειο Πάγο όπου θα χρεωθεί – μετά τις αργίες κ.λπ. – σε κάποιο Αντιεισαγγελέα που είτε θα τη μελετήσει ή εξετάσει, με υπαρκτό κίνδυνο η καθυστέρηση να σημαίνει παραγραφές μέχρις ότου φτάσει σε πόρισμα και στη συνέχεια στη βάση του πορίσματος αυτού η Εισαγγελία Πρωτοδικών να ασκήσει διώξεις (γιατί μόνο αυτή μπορεί), είτε στην καλύτερη των περιπτώσεων να αντιληφθούν τον κίνδυνο παραγραφής και να τη στείλουν πίσω στην Εισαγγελία Πρωτοδικών.

Στην περίπτωση της κατασκοπείας η παραγραφή μπορεί να αποφευχθεί εάν θεωρηθεί ότι είναι σε βαθμό κακουργήματος. Όμως, αυτό προϋποθέτει την πραγματική βούληση να εξεταστεί η υπόθεση έτσι και βεβαίως να γίνει επιτέλους πραγματική εξέταση του υλικού και των προσώπων που ήταν στόχοι.

Να το πω διαφορετικά, αυτή τη στιγμή γύρω από την υπόθεση με τις υποκλοπές κρίνεται και η τιμή της Δικαιοσύνης. Η μέχρι τώρα διαχείριση της υπόθεσης αποτελεί ένα σοβαρό πλήγμα για το κύρος ιδίως των ανώτατων βαθμίδων της Δικαιοσύνης. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι ένα Μονομελές Πλημμελειοδικείο κατάφερε κατά τη διάρκεια εκδίκασης της υπόθεσης να κάνει όλη την αναγκαία διερεύνηση της υπόθεσης και να διατυπώσει μια απόφαση που αποτελεί το πραγματικό «πόρισμα» για την υπόθεση, την ώρα που η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου ουσιαστικά δεν θέλησε να ερευνήσει την υπόθεση σε βάθος, ούτε και να αποδώσει ευθύνες όσο ψηλά και εάν βρίσκονταν οι υπεύθυνοι, καλυπτόμενη πίσω από την καινοφανή και εμφανώς αβάσιμη θεωρία περί «ιδιωτικής υποθέσεως».

Εάν για δεύτερη φορά η υποτιθέμενη αναβάθμιση μιας δικαστικής έρευνας με την ανάληψη μιας υπόθεσης από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου αποτελέσει «βασιλική οδό» για νέες μοιραίες καθυστερήσεις στην άσκηση διώξεων, για συγκάλυψη, μη απόδοση ευθυνών και τελικά την ατιμωρησία, το κύρος της Δικαιοσύνης θα έχει πληγεί ανεπανόρθωτα και η κρίση θεσμών που ήδη αντιμετωπίζει η χώρα θα έχει βαθύνει.

Ήδη η επιλογή η δικογραφία να κάνει «βόλτες» μεταξύ Ευελπίδων και Λεωφόρου Αλεξάνδρας και μάλιστα ξεκινώντας με καθυστέρηση γεννά φόβους ως προς τις προθέσεις, με γνωρίζοντες να σπεύδουν να κομίσουν στη συζήτηση αυτή στοιχεία από τα «έργα και ημέρες» των επικεφαλής της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Σωτήρη Μπουγιούκου, που έχει πρωταγωνιστήσει σε δίκες υψηλού ενδιαφέροντος για την κυβέρνηση, και του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνου Τζαβέλλα. Ειδικά για τον κ. Τζαβέλλα νομικοί και πολιτικοί κύκλοι τόνιζαν με νόημα ότι ο ίδιος έχει υπηρετήσει ως εποπτεύων εισαγγελέας της ΕΥΠ για περίπου 8 έτη (μέχρι το 2023), υπογραμμίζοντας ότι διαταγές για παρακολούθηση στόχων, που στη συνέχεια μολύνθηκαν και από το Predator, φέρουν τη δική του υπογραφή. Γνωρίζει δηλαδή εκ των έσω την υπόθεση, γνώση που μπορεί να γίνει «όπλο» για την πλήρη διερεύνηση του σκανδάλου και την τιμωρία όλων των ενόχων ή για την συγκάλυψη και την εξαγορά της σιωπής όσων σήμερα απειλούν με αποκαλύψεις.

Κρίσιμη πλευρά της έρευνας θα πρέπει να είναι και το να κληθούν να καταθέσουν όλα ανεξαιρέτως τα θύματα μόλυνσης με παράνομο κατασκοπευτικό λογισμικό Predator. Και αυτό γιατί μέχρι τώρα είχαμε το πρωτοφανές γεγονός υπουργοί και ανώτατοι αξιωματικοί να πληροφορούνται ότι το κινητό τους τηλέφωνο έχει γίνει στόχος υποκλοπών και παρ’ όλα αυτά δεν έχουν ζητήσει να καταθέσουν, δεν έχουν απαιτήσει να διερευνηθεί και η δική τους υπόθεση, δεν έχουν αποστείλει τα τηλέφωνά τους προς εξέταση, δεν έχουν υποβάλει μηνύσεις ούτε είχαν κάνει «δήλωση υποστήριξης της κατηγορίας» στην πρωτόδικη εκδίκαση της υπόθεσης. Παρότι μιλάμε για υπουργούς και ανώτατους αξιωματικούς που διαχειρίζονται απόρρητες πληροφορίες. Δεν είναι δυνατόν κάποιος να φωτογραφίζει μια στρατιωτική βάση και αμέσως να συλλαμβάνεται για κατασκοπεία σε βαθμό κακουργήματος και εδώ που έχουμε αποδεδειγμένη προσπάθεια να παραβιαστεί το απόρρητο της επικοινωνίας ανώτατων κρατικών αξιωματούχων να μην έχει γίνει καμία ενέργεια.

Για να μην αναφερθούμε στο γεγονός ότι είδαμε υπουργούς όπως ο Άδωνις Γεωργιάδης να αναφέρονται στην ενδεχόμενη απόπειρα μόλυνσης των τηλεφώνων με δηλώσεις επιπέδου «δεν έγινε και τίποτα» και ουσιαστικά να επιλέγουν συνειδητά να μην συμβάλουν με δική τους πρωτοβουλία στη διερεύνηση μιας τόσο σοβαρής υπόθεσης που σε τελική ανάλυση αφορά και την εθνική ασφάλεια στο όνομα της οποίας τόσο συχνά ομνύουν. Εδώ είχαμε ακόμη και το παράδοξο ο τότε γενικός γραμματέας (και ανιψιός) του πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης να έχει κάνει πλήθος αγωγών σε βάρος όσων αναφέρθηκαν σε ενδεχόμενη εμπλοκή του στην υπόθεση, αλλά δεν έχει κάνει – εξ όσων τουλάχιστον γνωρίζουμε – μήνυση σε αυτούς που χρησιμοποίησαν τον δικό του αριθμό τηλεφώνου για να στείλουν «μολυσμένα» sms.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι σήμερα το χρέος της Δικαιοσύνης είναι να πάρει το νήμα της υπόθεσης των υποκλοπών από εκεί που το άφησε το Μονομελές Πλημμελειοδικείο και όχι από το σημείο μηδέν που ήταν μετά το τέλος της έρευνας Ζήση. Γιατί οι υποκλοπές παραμένουν μια ανοιχτή θεσμική πληγή που όσο δεν αποδίδεται πραγματικά δικαιοσύνη λειτουργούν ως καταλύτης για ακόμη μεγαλύτερη κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς και στη δημοκρατία.

Πηγή: in

Η παρατεταμένη εκεχειρία, ο ανανεωμένος πόλεμος ή οι ατελείωτες επιθέσεις αναδιαμορφώνουν την περιοχή προς εύνοια του Ιράν.

Η σχεδόν αποκαλυπτική ρητορική του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», έδωσε ξαφνικά τη θέση της στην αποκλιμάκωση. Το βράδυ της 7ης Απριλίου, ανακοινώθηκε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν σε δύο εβδομάδες κατάπαυσης του πυρός. Λίγο αργότερα, το Ισραήλ επιβεβαίωσε ότι θα συμμετάσχει. Κατά τη διάρκεια αυτών των δύο εβδομάδων, αναμένεται να διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία με το Πακιστάν να ενεργεί ως μεσολαβητής.

Αυτό ακριβώς είναι το σενάριο που θεωρούσαμε το πιο πιθανό από την αρχή κιόλας της σύγκρουσης.

Ο πόλεμος θα μπορούσε να ξαναρχίσει (θα αναφερθούμε σε αυτό παρακάτω), αλλά προς το παρόν φαίνεται ότι τα πράγματα κινούνται προς μια πραγματικότητα όπου ο Περσικός Κόλπος, στην πραγματικότητα, γίνεται Περσικός. Το Ιράν πλέον ουσιαστικά ελέγχει τη ναυτιλία στον Κόλπο και θέτει σε κίνδυνο τις αραβικές πετρελαϊκές μοναρχίες - και οι ΗΠΑ φαίνεται να το αποδέχονται αυτό.

Σενάριο 1: Παρατεταμένη εκεχειρία

Ας υποθέσουμε ότι η παύση των εχθροπραξιών διαρκεί μήνες - ή και χρόνια. Αυτό είναι απολύτως εύλογο: ακόμη και αν δεν επιτευχθεί επίσημη ειρηνευτική συμφωνία, η εκεχειρία θα μπορούσε απλώς να παρατείνεται ξανά και ξανά.

Σε αυτή την περίπτωση, η κορυφαία προτεραιότητα για τα αραβικά κράτη θα είναι η κατασκευή μιας νέας γενιάς αεράμυνας. Το σχέδιο είναι αρκετά σαφές: να βασιστούν σε φθηνά, μαζικής παραγωγής αναχαιτιστικά, είτε επίγεια (όπως το ρωσικό Pantsir) είτε αεροπορικώς εκτοξευόμενα (όπως το APKWS). Τόσο τα αραβικά κράτη όσο και το Ισραήλ πιθανότατα θα επικεντρωθούν σε αυτό, παράλληλα με την αναπλήρωση των παραδοσιακών αποθεμάτων αεράμυνας.

Η δεύτερη προτεραιότητα θα είναι η διαφοροποίηση της εφοδιαστικής - η κατασκευή νέων αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα και η εύρεση εναλλακτικών λύσεων στις ναυτιλιακές οδούς του Κόλπου. Ο στόχος είναι προφανής: η απελευθέρωση από τον ασφυκτικό κλοιό του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και η μείωση της μόχλευσής του. Ωστόσο, για χώρες όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Ιράκ, οι αγωγοί κατά μήκος της Αραβικής Χερσονήσου θα σήμαιναν εξάρτηση από μια άλλη περιφερειακή δύναμη - τη Σαουδική Αραβία. Και, φυσικά, θα εφαρμόζονταν τέλη διέλευσης.

Τίποτα από αυτά δεν λύνει το βασικό πρόβλημα. Η γεωγραφία του Κόλπου καθιστά αδύνατη την πλήρη προστασία. Σε περισσότερα από 500 ναυτικά μίλια (περίπου 1.000 χλμ.) - σαν κάτι βγαλμένο από ένα παλιό παιχνίδι arcade shooter - κάθε ναυτική διαδρομή είναι εντός της εμβέλειας του Ιράν. Κατά μήκος της ακτογραμμής, λιμάνια, εργοστάσια, μονάδες αφαλάτωσης, εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου, κέντρα δεδομένων, ξενοδοχεία και ουρανοξύστες βρίσκονται εκτεθειμένα σαν στόχοι σε σκοπευτήριο. Η υπεράσπιση όλων αυτών από τη θάλασσα είναι εξαιρετικά δύσκολη και προς το παρόν, τα αραβικά κράτη πιθανότατα θα επιλέξουν να πληρώσουν για ασφαλή διέλευση.

Στο τέλος της ημέρας, δεν τους νοιάζει πραγματικά ποιος παρέχει αυτήν την ομπρέλα ασφαλείας. Πλήρωναν παλιά τις ΗΠΑ. Τώρα θα πληρώσουν το Ιράν. Η τιμή δεν είναι καν τόσο υψηλή - φέρεται να κυμαίνεται γύρω στα 2 εκατομμύρια δολάρια ανά υπερδεξαμενόπλοιο, που είναι μόλις το 2-3% της αξίας του πετρελαίου που μεταφέρεται. Και τελικά, οι αγοραστές θα πληρώσουν τον λογαριασμό ούτως ή άλλως.

Στην Ανατολή, ένα από τα υψηλότερα χαρακτηριστικά ενός σοφού ηγεμόνα είναι η ικανότητα να επιβάλλει φόρους υποτέλειας στους γείτονες και να τους κάνει να αναγνωρίσουν την εξουσία του. Αυτή η αρχή είναι καλά κατανοητή τόσο στο Ιράν όσο και στον αραβικό κόσμο. Κατά ειρωνικό τρόπο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορεί να βοήθησαν στην επίτευξη μιας νέας περιφερειακής τάξης που ταιριάζει στην τοπική πολιτική λογική.

Τώρα η Ουάσινγκτον και η Δυτική Ιερουσαλήμ θα αντιμετωπίσουν μια μακρά, ανηφορική μάχη για να ανοικοδομήσουν την επιρροή τους - και οποιαδήποτε κίνηση κάνουν θα αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό από τα αραβικά κράτη: τι θα γίνει αν όλα καταρρεύσουν ξανά; Ο λύκος άλφα αστόχησε.

Σενάριο 2: Νέα κλιμάκωση

Είναι απολύτως πιθανό σε δύο εβδομάδες ο πόλεμος να αναζωπυρωθεί ξανά - ενδεχομένως με ακόμη μεγαλύτερη ένταση. Οι Ιρανοί διαπραγματευτές θα μπορούσαν να στοχοποιηθούν ξανά, πυροδοτώντας μια πρόωρη κατάρρευση της εκεχειρίας. Ωστόσο, το θεωρούμε σχετικά απίθανο: παρά τις σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, προς το παρόν δεν έχουν σαφή πορεία για να νικήσουν αποφασιστικά το Ιράν με συμβατικά μέσα.

Ρεαλιστικά, εκτός από ένα πυρηνικό σενάριο, ο συνασπισμός έχει δύο κύριες επιλογές.

Η πρώτη είναι μια εκστρατεία εντατικών στρατηγικών βομβαρδισμών με στόχο τον «βομβαρδισμό του Ιράν πίσω στην Λίθινη Εποχή». Αυτό θα απαιτούσε από τα αμερικανικά στρατηγικά βομβαρδιστικά να επιχειρούν απευθείας πάνω από το ιρανικό έδαφος - μια επικίνδυνη υπόθεση, όπως απέδειξε το περιστατικό κοντά στο Ισφαχάν. Υπό τέτοιες συνθήκες, τα βομβαρδιστικά B-52 θα ήταν στην πραγματικότητα πιο ευάλωτα από τα σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη - είναι εξίσου εύκολο να καταρριφθούν με τα πολιτικά αεροσκάφη, ακόμη και για σχετικά ξεπερασμένα συστήματα αεράμυνας.

Εν τω μεταξύ, οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν όχι μόνο έχουν επιβιώσει, αλλά έχουν δείξει σημάδια ανάκαμψης και αυξημένου επιχειρησιακού ρυθμού. Και οι αμερικανικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να διαταράξουν σοβαρά την υποδομή εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών του Ιράν (συμπεριλαμβανομένων των UAV τύπου Shahed). Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας εκστρατεία βομβαρδισμών κινδυνεύει να προκαλέσει σημαντικές ζημιές ως αντίποινα - ειδικά εναντίον των αραβικών μοναρχιών που παράγουν πετρέλαιο - παρατείνοντας και επιδεινώνοντας το παγκόσμιο πετρελαϊκό σοκ και ενδεχομένως ωθώντας τον κόσμο σε μια οικονομική κρίση.

Το Ισραήλ θα ήταν επίσης εκτεθειμένο. Σύμφωνα με έκθεση της JPMorgan που επικαλείται το Εβραϊκό Ινστιτούτο Εθνικής Ασφάλειας της Αμερικής, το ποσοστό επιτυχίας των ιρανικών επιθέσεων σε ισραηλινό έδαφος έχει αυξηθεί - από 3% στην αρχή του πολέμου σε 27% στα τέλη Μαρτίου και στις αρχές Απριλίου - κυρίως λόγω της πίεσης και της εξάντλησης της ισραηλινής αεράμυνας.

Η δεύτερη επιλογή - μια μεγάλης κλίμακας χερσαία επιχείρηση, είτε κατά μήκος των ακτών του Ιράν είτε εναντίον νησιών που ελέγχονται από το Ιράν - συνοδεύεται από όλους τους κινδύνους του αεροπορικού πολέμου συν τις αναπόφευκτες βαριές απώλειες. Το θετικό; Ουσιαστικά κανένα. Οι περιορισμένες αμφίβιες επιδρομές θα πετύχαιναν ελάχιστα, ενώ μια πλήρους κλίμακας εισβολή με στόχο την αλλαγή καθεστώτος απλώς δεν είναι εφικτή.

Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι η κλιμάκωση είναι εκτός συζήτησης. Σημαίνει ότι πριν από την κλιμάκωση, η ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ θα πρέπει να λύσει την ίδια εξίσωση που αντιμετώπισαν στην αρχή του πολέμου - αλλά τώρα με πολύ λιγότερα άγνωστα. Η ανθεκτικότητα του Ιράν, οι στρατιωτικές του δυνατότητες και η έκταση της διεθνούς απομόνωσης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ είναι πλέον πολύ πιο ξεκάθαρες.

Εάν η ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ ξαναρχίσει και στη συνέχεια διαταραχθεί ξανά από ενέργειες των ΗΠΑ ή του Ισραήλ, θα θεωρηθούν ευρέως ως υπεύθυνοι για την πρόκληση μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Σενάριο 3: Χαμηλού επιπέδου συγκρούσεις υπό τον ιρανικό έλεγχο του Ορμούζ

Αυτό ουσιαστικά αποτελεί μια παραλλαγή του πρώτου σεναρίου - και, κατά την άποψή μας, το πιο πιθανό. Μάλιστα, φαίνεται ήδη να εξελίσσεται: Το Ιράν κατηγορεί το Ισραήλ ότι παραβιάζει την εκεχειρία με νέες επιθέσεις και απειλεί (και πιθανότατα προετοιμάζεται) να αντιδράσει.

Εάν η κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ συνεχιστεί λίγο πολύ αδιάλειπτα, ένα μοτίβο συνεχιζόμενης έντασης και σποραδικών ανταλλαγών θα μπορούσε να γίνει η νέα κανονικότητα. Το Ισραήλ πραγματοποιεί επιθέσεις (ή το Ιράν ισχυρίζεται ότι δέχτηκε επίθεση). Το Ιράν απαντά κλείνοντας προσωρινά το στενό για μία ή δύο ημέρες - ίσως εξαπολύοντας ένα δικό του χτύπημα ως αντίποινα.

Μετά από μερικές εβδομάδες ή μήνες, αυτού του είδους οι ειδήσεις απλώς ξεθωριάζουν στο παρασκήνιο - ένας διαρκής, χαμηλού επιπέδου κίνδυνος. Η περιοχή γίνεται λιγότερο σταθερή, αλλά ο υπόλοιπος κόσμος σε μεγάλο βαθμό αδιαφορεί - όσο το πετρέλαιο και άλλοι πόροι συνεχίζουν να ρέουν από τον Περσικό Κόλπο.

Πηγή: RT