Την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη οι έρευνες για τη φονική έκρηξη στα Τρίκαλα, η κυβέρνηση επικαλείται την έρευνα της Δικαιοσύνης αλλά δεν παύει να παίρνει θέση για τη νομιμοφροσύνη της ελεγχόμενης επιχείρησης, επιδεικνύει δυσανεξία στην κριτική, επιχειρεί να μεταθέσει τις ευθύνες στην Περιφέρεια Θεσσαλίας και κρύβεται πίσω από αμφισβητούμενες στατιστικές.

Δεν πρόλαβε να περάσει μία μέρα από όταν έγινε γνωστή στο πανελλήνιο η τραγωδία της φονικής έκρηξης στο εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες, και η κυβέρνηση έσπευσε να πάρει θέση και σε αυτήν την ανοιχτή υπόθεση και να προκαταλάβει τη διερεύνηση των αιτιών και των πιθανών ποινικών ευθυνών.

Εκ των υστέρων βέβαια το μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να αποσείσει αυτήν την κατηγορία, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη να υπενθυμίζει, στην τελευταία ενημέρωση πολιτικών συντακτών, τις προηγούμενες αναφορές του στη Δικαιοσύνη, λέγοντας ότι «δύο φορές τουλάχιστον ρητώς είπα, ότι για ζητήματα ασφαλείας, […] ο έλεγχος δηλαδή της ασφάλειας των εργαζομένων πρέπει να γίνει και γίνεται ενδελεχής έλεγχος από τη δικαιοσύνη και θα πρέπει να αποδοθούν ευθύνες σε όποιον έχει ευθύνες» και να υποστηρίζει ότι «κανένας δεν έχει βγάλει κανένα πόρισμα, όταν κάθε μας τοποθέτηση λογικά ξεκινάει από το να χυθεί άπλετο φως από τη δικαιοσύνη, μόνο πόρισμα δεν έχουμε βγάλει».

Αλλά βέβαια κανείς δε λέει ότι η κυβέρνηση δεν επικαλείται κάθε φορά την εν εξελίξει έρευνα της Δικαιοσύνης στην εκάστοτε υπόθεση ή ότι δεν κάνει δηλώσεις για το «άπλετο φως» που πρέπει να χυθεί μέσα από τη δικαστική διερεύνηση. Το πρόβλημα είναι ότι ταυτόχρονα με τις δηλώσεις αυτές και ενώ η δικαστική διερεύνηση είναι ακόμα εντελώς ανοιχτή, σπεύδει η ίδια να πάρει θέση για την ουσία των πραγματικών περιστατικών που διερευνώνται και επομένως να προκαταλάβει τη διερεύνηση αυτή.

Στην υπόθεση των Τρικάλων, λοιπόν, ο πρώτος που ανέλαβε να το κάνει (ΕΡΤ, 27.1.2026), δεν ήταν άλλος από τον Άδωνη Γεωργιάδη (που σταθερά λειτουργεί ως «λαγός» του μεγάρου Μαξίμου) και ο οποίος έσπευσε να βγάλει γνωμάτευση για τα πραγματικά περιστατικά και να πει, χρησιμοποιώντας μάλιστα και την ιδιότητά του ως πρώην υπουργός Εργασίας, ότι «το εργοστάσιο της «Βιολάντα», το οποίο εγώ έχω επισκεφτεί στο παρελθόν, είναι από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια στην Ελλάδα, έχουν γίνει εκεί όλοι οι έλεγχοι απ’ ό,τι θυμάμαι, τουλάχιστον επί θητείας μου και στο Εργασίας και στο Ανάπτυξης θυμάμαι γίνονταν διαρκώς».

Στο ίδιο πνεύμα της ευθείας παρέμβασης στο έργο της δικαστικής διερεύνησης, συνέχισε λέγοντας: «Είχε την τελευταία τεχνολογία, δεν ήταν ένα εργοστάσιο παρατημένο. Ήταν σε πάρα πολύ καλή κατάσταση το εργοστάσιο με όλα τα επίπεδα ασφαλείας. Θα μας πει η Πυροσβεστική τι έγινε ακριβώς, εγώ δεν είμαι ειδικός, αλλά δυστυχώς εργατικού τύπου δυστυχήματα σε εργοστάσια γίνονται στον κόσμο για διαφόρους λόγους. Μακάρι να μη γίνονταν ποτέ. Αλλά αυτή δεν είναι η περίπτωση ενός εργοστασίου παρατημένου».

Οι εξελίξεις

Για να έρθουν στη συνέχεια οι εξελίξεις να αφήσουν έκθετο τον υπουργό Υγείας, καθώς όπως έγινε γνωστό συνελήφθησαν ο ιδιοκτήτης, ο υπεύθυνος ασφαλείας και ο υπεύθυνος βάρδιας της εταιρείας, την ώρα που επιβεβαιώθηκε ότι η φονική έκρηξη οφειλόταν σε διαρροή προπανίου που συσσωρευόταν στον υπόγειο χώρο, ενώ ρεπορτάζ (Καθημερινή) αποκάλυπτε ότι στον χώρο της εγκατάστασης δεν υπήρχαν τοποθετημένοι αισθητήρες για να ανιχνεύσουν τυχόν διαρροή αερίου.

Κι έπειτα ήρθε το ίδιο το μέγαρο Μαξίμου, μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου (28.1.2027, ΣΚΑΪ), να τοποθετηθεί μεν με πιο προσεκτικό τρόπο από τον Άδωνη Γεωργιάδη, αλλά και πάλι να πάρει θέση σε σχέση με την υπόθεση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έκανε μεν πράγματι αναφορά στη Δικαιοσύνη, που όπως είπε ερευνά τα θέματα ασφάλειας, καθώς και στην εν εξελίξει ποινική διερεύνηση, επιλέγοντας βέβαια να πει και καλά λόγια για την εταιρεία: «Πρέπει, δηλαδή, να ελεγχθεί αν οι έλεγχοι έχουν γίνει σωστά και αν όλες οι διαδικασίες που έπρεπε να γίνουν από τη συγκεκριμένη, πολύ μεγάλη, εταιρεία, η οποία -για να μην ακυρώνουμε ό,τι έχει κάνει, είναι μια εταιρεία που δίνει σε κόσμο δουλειά και είναι μια εταιρεία που εξάγει ελληνικά προϊόντα σε όλο τον κόσμο- όμως κάθε υπόθεση είναι ξεχωριστή και η ποινική διερεύνηση δεν κοιτάει ούτε πρόσωπα, ούτε μέγεθος εταιρειών, ούτε τίποτα. Η ποινική διερεύνηση είναι εν εξελίξει».

Αλλά θέλησε, σαφώς, να πάρει θέση σε αυτή την εν εξελίξει ποινική διερεύνηση, λέγοντας πως «φαίνεται ότι δεν τίθεται ζήτημα με βάση τα πρώτα στοιχεία και θα βγάλει και τα επίσημα δεδομένα η επιθεώρηση εργασίας, που είναι μια ανεξάρτητη Αρχή, το τραγικό αυτό δυστύχημα δεν ακουμπάει θέματα εργασίας. Δεν φαίνεται, δηλαδή, ότι έχουν παραβιαστεί ζητήματα εργασίας, εργατικών νόμων και τα σχετικά».

Αλλά βέβαια τα θέματα αρμοδιότητας της επιθεώρησης εργασίας, για τα οποία επιλέγει να αποφανθεί το μέγαρο Μαξίμου, δεν περιλαμβάνουν μόνο τις στενές εργασιακές σχέσεις (ωράρια εργασίας κλπ.), αλλά περιλαμβάνουν επίσης και τον έλεγχο των μέτρων υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Με άλλα λόγια το Μαξίμου έρχεται να πάρει θέση για τα θέματα ασφάλειας στην εργασία σε σχέση με τη διερεύνηση των αιτίων του δυστυχήματος.

Μετάθεση ευθυνών

Μάλιστα την επομένη στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, εκ μέρους του Μαξίμου, επιχείρησε να παρουσιάσει την Επιθεώρηση Εργασίας σαν να μην έχει ουσιαστική αρμοδιότητα επί του θέματος και να μεταθέσει τις ευθύνες στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, την οποία ως γνωστόν η ΝΔ έχει χάσει στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Σε αυτό το πλαίσιο υποστήριξε ότι «η Επιθεώρηση Εργασίας εξετάζει και ελέγχει την τήρηση και εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας: ωράρια, ψηφιακή κάρτα, ατομικά μέσα προστασίας εργαζομένων, τα μέτρα δηλαδή ατομικής ασφάλειας. Παράλληλα ελέγχει τα βιβλία και τα μητρώα ασφαλείας σε σχέση με τα απαραίτητα πιστοποιητικά, αλλά δεν είναι στις αρμοδιότητές της ο ουσιαστικός έλεγχος των πιστοποιητικών αυτών».

Και πρόσθεσε: «Ποια είναι η αρμόδια αρχή για να διασταυρώσει την ορθότητα των εγγράφων; Όλα αυτά δηλαδή που οφείλει να δει ότι υπάρχουν απλά η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας; Ποιος ελέγχει την ορθότητα των εγγράφων; Τη μελέτη πυροπροστασίας; Την μετέπειτα γνωστοποίηση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων; Η Διεύθυνση Ανάπτυξης της κάθε Περιφέρειας, εν προκειμένω της Περιφέρειας Θεσσαλίας».

Βέβαια όσο και αν η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταθέσει τις ευθύνες σε μια Περιφέρεια (Θεσσαλίας) που δεν ελέγχει πολιτικά, τόσο ο νόμος που ρύθμιζε τις αρμοδιότητες του ΣΕΠΕ όσο και ο νόμος της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης εργασίας, ορίζει ότι η τελευταία «ερευνά οποιαδήποτε ώρα κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας τους χώρους εργασίας, όταν κρίνει αναγκαίο», «προβαίνει σε μετρήσεις επιβλαβών φυσικών, χημικών και βιολογικών παραγόντων στο περιβάλλον εργασίας» και «προτείνει μέτρα για την πρόληψη» των σοβαρών και θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων (Ν. 4808/2021 και Ν. 3996/2011).

Επιθετικότητα

Την ίδια ώρα οι επίσημες τοποθετήσεις της κυβέρνησης ξεχειλίζουν επιθετικότητα απέναντι στην αντιπολίτευση και σε όλους όσους επιχειρούν να της ασκήσουν έλεγχο και γίνονται σε πρωτοφανές ύφος που φανερώνει την κυβερνητική δυσανεξία στην κριτική.

Με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να κάνει, για δεύτερη συνεχόμενη μέρα, λόγο για «κίνημα των τυμβωρύχων» και να εξαπολύει επιθέσεις προς πάσα κατεύθυνση, ακόμα και σε βάρος δημοσιογράφων, λέγοντας ότι «όσο κι αν αυτό δεν βολεύει το αφήγημα αυτών, οι οποίοι παραπλανούν την κοινή γνώμη, τις δήθεν σατιρικές, χυδαίες εκπομπές, διάφορους που παριστάνουν τους αντικειμενικούς δημοσιογράφους και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, η Ελλάδα, με βάση τα επίσημα στοιχεία, είναι η τρίτη χώρα με τα λιγότερα εργατικά δυστυχήματα» και συνεχίζοντας: «το να προσπαθούν κάποιοι, στο τραγικό άκουσμα της είδησης του θανάτου πέντε συμπολιτών μας, να τετραπλασιάσουν τους νεκρούς από εργατικά δυστυχήματα, για να δημιουργήσουν εντυπώσεις, για να βγάλουν τον κόσμο στους δρόμους και να κάνουν καριέρα, είναι ό,τι πιο χυδαίο μπορεί να κάνει κάποιος στη ζωή του. Χαρακτηρίζονται για αυτό και θα είμαστε εμείς εδώ για να τους αποκαλύπτουμε την ξεφτίλα τους».

Μεθοδολογία

Η κυβέρνηση επιμένει να επικαλείται μονότονα, ως προς το θέμα της μεθοδολογίας καταγραφής των εργατικών ατυχημάτων στη χώρα, τη σχετική ανακοίνωση της ίδιας της Επιθεώρησης Εργασίας, χωρίς την ίδια στιγμή να απαντά επί της ουσίας σε σοβαρές σχετικές ενστάσεις που τίθενται, όχι μόνο από την αντιπολίτευση ή οργανώσεις εργαζομένων με εξειδίκευση στο αντικείμενο (όπως η ΟΣΕΤΕΕ), αλλά και από το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, ακόμα και από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (σε σχετικές εκθέσεις της για τη χώρα) και που θέτουν σε σοβαρή αμφισβήτηση τη θέση που εμφανίζεται να κατέχει η Ελλάδα στην σχετική κατάταξη μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Ο Βασιλιάς Κάρολος καλείται να απολογηθεί θεσμικά μετά από τη δίνη των αποκαλύψεων για το ρόλο της βρετανικής μοναρχίας στο παγκόσμιο δουλεμπόριο

Ο Βασιλιάς Κάρολος καλείται να απολογηθεί επίσημα για τη συμμετοχή του Παλατιού στο έγκλημα της δουλείας μετά τη δημοσίευση αποκαλυπτικού βιβλίου που επιβεβαιώνει τον κεντρικό ρόλο του βρετανικού Στέμματος στο διατλαντικό δουλεμπόριο.

Καθώς νέα ιστορικά στοιχεία αποδεικνύουν πως η βρετανική μοναρχία υπήρξε ο μεγαλύτερος αγοραστής σκλάβων παγκοσμίως, η διεθνής κοινότητα απαιτεί πλέον μια επίσημη και θεσμική συγγνώμη από τον Βασιλιά της Κοινοπολιτείας ενώ το αίτημα για αποζημιώσεις «παύει να είναι μια θεωρητική συζήτηση και μετατρέπεται σε μια επιτακτική ανάγκη για δικαιοσύνη» σημειώνει ο The Guardian.

Το Στέμμα πλέον βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς πληθαίνουν οι εκκλήσεις προς τον Κάρολο να τοποθετηθεί επίσημα για τη συμμετοχή στο έγκλημα διαρκείας.

Αν και ο μονάρχης έχει εκφράσει στο παρελθόν τη θλίψη του, οι επικριτές του τονίζουν πως οι δηλώσεις αυτές «υπολείπονται της βαρύτητας των πράξεων της μοναρχίας».

Η Μπέλ Ριμπέιρο Άντι, βουλευτής των Εργατικών, υπήρξε κατηγορηματική στη δήλωσή της, σημειώνοντας πως «η προσωπική λύπη δεν αρμόζει σε ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας». Η ίδια υποστήριξε ότι η συζήτηση δεν αφορά τα πρόσωπα, αλλά τη μοναρχία ως θεσμό.

Η νέα έρευνα που παρουσιάζεται στο βιβλίο The Crown’s Silence [Η Σιωπή του Στέμματος] φέρνει στο φως αδιαμφισβήτητα στοιχεία για το πώς οι Βρετανοί μονάρχες, από την Ελισάβετ Α΄ μέχρι τον Γεώργιο Δ΄, χρησιμοποίησαν το εμπόριο ανθρώπων για να χρηματοδοτήσουν την αυτοκρατορία τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, μέχρι το 1807 το Στέμμα ήταν ο μεγαλύτερος αγοραστής δούλων στον κόσμο, ενώ το Βασιλικό Ναυτικό συμμετείχε καθοριστικά στην επέκταση του δουλεμπορίου και στην προστασία των δουλεμπορικών πλοίων, δανείζοντας πλοία σε εταιρείες δουλεμπορίου και εφοδιάζοντάς τα με άνδρες και προμήθειες.

Η συγγραφέας και ιστορικός Μπρουκ Νιούμαν τονίζει πως το βιβλίο της σκοπεύει να «παρουσιάσει τα ιστορικά τεκμήρια και να ανοίξει τη συζήτηση» σε ένα θέμα που συχνά θυσιάζεται στον βωμό των σύγχρονων πολιτικών αντιπαραθέσεων.

Αποζημιώσεις και ηθική αποκατάσταση

Για πολλούς ειδικούς και ακτιβιστές, η συγγνώμη είναι μόνο το πρώτο βήμα. Ο Μάικλ ΜακΊκραν από το μόνιμο φόρουμ του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τους ανθρώπους αφρικανικής καταγωγής, επισημαίνει ότι το αίτημα για δικαιοσύνη αφορά το μέλλον και όχι μόνο το παρελθόν.

«Δεν υπάρχει δύναμη στην ανθρώπινη ιστορία που να έχει συμβάλει περισσότερο στις κοινωνικές, οικονομικές και οικολογικές ανισότητες από την αποικιοκρατία», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως δεν πρόκειται για ελεημοσύνη αλλά για μια συνεργασία για ένα δίκαιο μέλλον.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η νομικός Ντομινίκ Ντέι σημειώνει ότι η κληρονομιά της δουλείας είναι ακόμη ορατή στην αστυνομική βία και στα κοινωνικά σκάνδαλα της σύγχρονης Βρετανίας, τονίζοντας πως «η αναγνώριση δημιουργεί χώρο για επανόρθωση».

Το 2026 αναδεικνύεται ως το έτος της μεγάλης ιστορικής δικαίωσης για τα θύματα της αποικιοκρατίας

Η πίεση προς το Μπάκιγχαμ αναμένεται να κλιμακωθεί στην επερχόμενη σύνοδο της Κοινοπολιτείας, όπου τα κράτη της Καραϊβικής και της Αφρικής θα ζητήσουν έμπρακτες απαντήσεις.

Η Κάρλα Ντένιερ, βουλευτής των Πρασίνων, δήλωσε πως η επίσημη συγγνώμη έχει καθυστερήσει δραματικά και ότι «οι απόγονοι των σκλαβωμένων ανθρώπων δεν αξίζουν τίποτα λιγότερο».

Με τη σύνοδο στην Αντίγκουα και Μπαρμπούντα να πλησιάζει, η ιστορική έρευνα λειτουργεί ως μοχλός πίεσης. Όπως σημειώνει η Μπρουκ Νιούμαν, το 2026 θα μπορούσε να είναι η χρονιά που ο Κάρολος θα αναγκαστεί να περάσει από τα λόγια στις πράξεις, μετατρέποντας τη θλίψη σε πολιτική δράση.

Eικονογράφηση από το φάκελο του The Guardian, Το Κόστος του Στέμματος [Cost Of The Crown]

Συνεχίζεται η εξαιρετική σεζόν για τον Ίθαν Χοκ (Ethan Hawke), ο οποίος πρόκειται να λάβει ακόμα μία τιμητική διάκριση.

Ο υποψήφιος για Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου ηθοποιός θα λάβει το Βραβείο American Riviera τον επόμενο μήνα, στο πλαίσιο του 41ου Κινηματογραφικού Φεστιβάλ της Σάντα Μπάρμπαρα (SBIFF).

Ο Χοκ θα παραλάβει το βραβείο στις 6 Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια μιας δια ζώσης συζήτησης που θα ανατρέξει στην αξιοσημείωτη καριέρα του, η οποία κορυφώνεται με την ερμηνεία του στην ταινία «Blue Moon».

Στο φιλμ ο Χοκ παραδίδει μία από τις πιο μεταμορφωτικές ερμηνείες του υποδυόμενος τον Lorenz Hart, γεγονός που του χάρισε την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου και την πέμπτη του συνολικά στην καριέρα του.