Κλιμακώνει την προκλητική ρητορική το τουρκικό υπουργείο Αμυνας για την ηλεκτρική διασύνδεση - Βολές και για τη στρατιωτική παρέλαση στην Κύπρο

Την απαίτηση να προηγηθεί δική της έγκριση για τις εργασίες ηλεκτρική διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου επαναφέρει η Τουρκία, συντηρώντας την αντιπαράθεση γύρω από το έργο.

Στην ενημέρωση της 1ης Οκτωβρίου, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας υποστήριξε ότι δεν θα επιτρέψει μη αδειοδοτημένες δραστηριότητες σε περιοχές που θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Επικαλέστηκε τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης με τη Λιβύη και το ψευδοκράτος, καθώς και τα όρια που κοινοποίησε στον ΟΗΕ το 2020.

«Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, οποιαδήποτε εγκατάσταση καλωδίων, αγωγών ή επιστημονική έρευνα στην υφαλοκρηπίδα μας οφείλει να συντονίζεται εκ των προτέρων με τη χώρα μας ως παράκτιο κράτος», αναφέρει το τουρκικό ΥΠΑΜ, συμπληρώνοντας: «Στο πλαίσιο των δικαιωμάτων μας στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν θα επιτρέψουμε καμία μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα».

Η θέση της Αθήνας

Η ελληνική θέση, πάντως, έχει ήδη διατυπωθεί δημοσίως: η ενημέρωση για τις εργασίες δεν συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας αδειοδότησης. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ στις 29 Σεπτεμβρίου, τόνισε ότι το σχετικό αίτημα θα υποβληθεί στην ελληνική κυβέρνηση. «Άδεια όμως θα δοθεί μόνον από την Ελλάδα», δήλωσε, εξηγώντας ότι η NAVTEX εξυπηρετεί την ενημέρωση των παρακείμενων κρατών και των ναυτιλλομένων για την ασφάλεια των πλόων.

Η τουρκική απαίτηση μετατοπίζει τη συζήτηση από την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην αποδοχή δικαιοδοσίας επί των εργασιών. Για την Αθήνα, ωστόσο, το διακύβευμα υπερβαίνει την κατασκευή μιας ενεργειακής υποδομής: αφορά και το ενδεχόμενο δημιουργίας προηγουμένου για μελλοντικές δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό εξηγεί γιατί η διάκριση μεταξύ ενημέρωσης και άδειας βρίσκεται στο επίκεντρο των ελληνικών τοποθετήσεων.

Σε κάθε περίπτωση, οι δημόσιες τοποθετήσεις της Ελλάδας δεν αφορούν κάποια καινούργια κυβερνητική γραμμή. Τον Ιούλιο του 2025, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει ότι η όδευση ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών καλωδίων δεν απαιτεί έγκριση παράκτιου κράτους, χαρακτηρίζοντας αδικαιολόγητες τις τουρκικές ενστάσεις. Είχε επισημάνει, ωστόσο, και την ανάγκη δίκαιου επιμερισμού του κόστους κατασκευής, αναδεικνύοντας την οικονομική παράμετρο της διασύνδεσης.

Το προηγούμενο της Κάσου παραμένει κρίσιμο υπόβαθρο. Μετά την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή των ερευνών το καλοκαίρι του 2024, ο κ. Γεραπετρίτης είχε υποστηρίξει στη Βουλή ότι οι εργασίες ολοκληρώθηκαν σύμφωνα με τον προγραμματισμό, χωρίς να ζητηθεί τουρκική άδεια και χωρίς αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων. Είχε επίσης επαναλάβει ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η Αθήνα προβάλλει ταυτόχρονα την ευρωπαϊκή διάσταση του έργου. Στις 12 Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών το χαρακτήρισε Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος και ανέφερε ότι Ελλάδα, Γαλλία και Κύπρος έχουν εκφράσει την πολιτική στήριξή τους στην υλοποίησή του. Απέφυγε, ωστόσο, να συνδέσει εκ των προτέρων μια υποθετική παρεμπόδιση με ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής.

Το επόμενο κρίσιμο στάδιο θα είναι η ημερομηνία έναρξης των εργασιών: Εκεί θα φανεί εάν η τουρκική επιμονή θα παραμείνει στο επίπεδο των ανακοινώσεων ή θα εκδηλωθεί με κινήσεις παρεμπόδισης, δοκιμάζοντας στην πράξη τις ελληνικές δεσμεύσεις και την πολιτική στήριξη των εταίρων

Βολές και για τη στρατιωτική παρέλαση στην Κύπρο

Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας στρέφει τα βέλη του κατά της Αθήνας και της Λευκωσίας με αφορμή τη στρατιωτική παρέλαση για την 66η επέτειο από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάνοντας λόγο για «προκλητικές ενέργειες».

«Παρακολουθήσαμε στενά τη στρατιωτική παρέλαση. Είναι σαφές ότι οι προβοκατόρικες ενέργειες της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν συμβάλλουν στην εμπιστοσύνη, αλλά αντίθετα οξύνουν την ένταση και τορπιλίζουν το περιβάλλον σταθερότητας στο νησί», καταλήγει η ανακοίνωση της Άγκυρας.

Στα κατεχόμενα το Oruc Reis για αγωγό φυσικού αερίου

Η νέα παρέμβαση της Άγκυρας εκδηλώνεται την ίδια ώρα που η Τουρκία θέτει σε εφαρμογή τους σχεδιασμούς της για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου μήκους 101 χιλιομέτρων προς τα κατεχόμενα.

Ήδη έχει εκδοθεί η NAVTEX 0953/26, με την οποία προαναγγέλλεται η έξοδος του ερευνητικού σκάφους Oruc Reis —συνοδευόμενου από τρία υποστηρικτικά πλοία— στη θαλάσσια περιοχή από την Αττάλεια και τη Μερσίνη έως τα νότια των κατεχομένων. Οι έρευνες, που θα διαρκέσουν έως τις 25 Οκτωβρίου, αποτελούν το πρώτο βήμα υλοποίησης της συμφωνίας που υπέγραψε η Τουρκία με το ψευδοκράτος στις 10 Ιουλίου, επιβεβαιώνοντας τη βούληση της Άγκυρας να επιβάλει τετελεσμένα στην περιοχή.

Με τον πέμπτο χειμώνα του πολέμου να πλησιάζει και την ουκρανική αεράμυνα αποδυναμωμένη, η Ρωσία κλιμακώνει τις επιθέσεις στο Κίεβο, αυξάνοντας την πίεση σε αμάχους και πολιτική ηγεσία

«Βαλλιστικός πύραυλος στο Κίεβο. Λάβετε μέτρα!».

Ειδοποιήσεις σαν και αυτή για πυραυλικές επιθέσεις και επιδρομές drones της Ρωσίας έχουν πυκνώσει στην ουκρανική πρωτεύουσα.

Έπειτα από 55 μήνες πλήρους ρωσικής εισβολής, έχει γίνει σχεδόν ένα είδος εφιαλτικής ρουτίνας.

Όμως εδώ και τουλάχιστον ένα μήνα το μοτίβο των επιθέσεων έχει εμφανώς αλλάξει, και δη την τελευταία εβδομάδα.

Η Μόσχα έχει αρχίσει να βομβαρδίζει σφοδρά το Κίεβο, βράδυ και πρωί.

Το ενεργειακό δίκτυο παραμένει σταθερά στο στόχαστρο των Ρώσων.

Παράλληλα ωστόσο καταγράφεται διεύρυνση των επιλεγμένων στόχων στην ευρύτερη περιοχή του Κιέβου.

Βομβαρδίζονται κέντρα δεδομένων και υποδομές επικοινωνιών, προκαλώντας διακοπές στο διαδίκτυο και πλήττοντας την ψηφιακή οικονομία.

Έχουν πληγεί επίσης αποθήκες, γραφεία επιχειρήσεων, συγκοινωνιακοί κόμβοι, βενζινάδικα και σούπερ μάρκετ, προκειμένου να διαταραχθεί ο καθημερινός ανεφοδιασμός της ουκρανικής πρωτεύουσας.

Οι συνεχείς, πολύωροι συναγερμοί διαταράσσουν την οικονομική παραγωγή, καθώς οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να μένουν στα καταφύγια.

Συγκροτήματα κατοικιών, εκπαιδευτικές και ιατρικές εγκαταστάσεις, μέχρι και η Εθνική Ακαδημία Επιστημών -το κορυφαίο ακαδημαϊκό και ερευνητικό ίδρυμα της Ουκρανίας- έχουν δεχθεί ρωσικά πλήγματα.

Ούτε το κυβερνητικό και διπλωματικό τετράγωνο θεωρείται πια ασφαλές, όπως κατέδειξε και η πρόσφατη επίθεση με drone στην έδρα της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU).

Με «όπλο» τον επερχόμενο χειμώνα, το Κρεμλίνο δείχνει να επιδιώκει να βυθίσει και φέτος το Κίεβο στο σκοτάδι και στο κρύο, ενόσω εξαντλεί την ήδη αποδυναμωμένη ουκρανική αεράμυνα και επιχειρεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα μόνιμου φόβου στον άμαχο πληθυσμό.

«Πλέον δεν έχει απομείνει ούτε ένα ασφαλές κτίριο στο Κίεβο», δήλωσε στο ειδησεογραφικό δίκτυο Novyny.LIVE ο Ίλια Κότοφ, επικεφαλής του ουκρανικού Κέντρου Ανάπτυξης Κρατικής Στρατηγικής και Δημόσιας Πολιτικής.

Στιγμιότυπα από την επιχείρηση διάσωσης και κατάσβεσης μετά την επίθεση στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών της Ουκρανίας, στο Κίεβο, στις 28 Σεπτεμβρίου (REUTERS/Alina Smutko/Gleb Garanich/Thomas Peter)

Αναζητώντας «Σχέδιο Β»

Οι μνήμες στο Κίεβο είναι νωπές από τον περσινό εφιαλτικό χειμώνα, με πολύωρες διακοπές στην ηλεκτροδότηση για εβδομάδες, υπό δριμύ ψύχος.

Έρευνα της ουκρανικής εταιρείας δημοσκοπήσεων Gradus Research τον περασμένο Ιανουάριο, στο αποκορύφωμα της κρίσης, έδειξε ότι το 87% των κατοίκων της ουκρανικής πρωτεύουσας δεν μετεγκαταστάθηκε, παρά την εφιαλτική καθημερινότητα.

Τώρα το σκηνικό έχει αλλάξει.

Σε νέα έρευνα της Gradus, περίπου το 40% των ερωτηθέντων κατοίκων μεγάλων ουκρανικών πόλεων δηλώνουν έτοιμοι για μετεγκατάσταση αυτόν τον χειμώνα εάν οι συνθήκες επιδεινωθούν σημαντικά.

Οι επικρατέστερες εναλλακτικές είναι η φιλοξενία σε συγγενείς ή φίλους στην ύπαιθρο, η ενοικίαση σπιτιού σε περιοχές που θεωρούνται πιο ασφαλείς και η φυγή στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με την κτηματομεσιτική σύμβουλο Λίντια Ριμπάτσοκ, η ενεργειακή αυτάρκεια έχει καταστεί κορυφαία προτεραιότητα για πολλούς που αναζητούν σπίτι προς ενοικίαση στην ευρύτερη περιοχή του Κιέβου.

Ορισμένοι πελάτες, ανέφερε, ζητούν μάλιστα να διαθέτουν ξυλόσομπα και πηγάδι, εν μέσω αυξανόμενων φόβων για έλλειψη ρεύματος και νερού.

«Υπάρχει μια σημαντική μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο οι Ουκρανοί προσεγγίζουν τον επερχόμενο χειμώνα», παρατηρεί η Ευγενία Μπλιζνιούκ, κοινωνιολόγος, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της Gradus.

«Ολοένα και λιγότερο θεωρούν ότι η ανθεκτικότητα σημαίνει ικανότητα να αντέχουν επ’ αόριστον οποιαδήποτε δυσκολία», εξηγεί.

«Οι άνθρωποι αξιολογούν κατά πόσο θα μπορέσουν να διατηρήσουν ένα βασικό επίπεδο διαβίωσης υπό συνθήκες αστάθειας, πόσο προετοιμασμένοι είναι οι ίδιοι και κατά πόσο η πόλη ή η κοινότητά τους μπορεί να εξασφαλίσει τις συνθήκες που χρειάζονται».

«Δεν πανικοβάλλονται μπροστά στις πιθανές δυσκολίες, αλλά ούτε βασίζονται στην υπόθεση ότι με κάποιον τρόπο όλα θα πάνε καλά. Αξιολογούν τους κινδύνους και προετοιμάζουν εναλλακτικές».

Ήδη ο Ουκρανός πρωθυπουργός, Σεργκέι Κορέτσκι, συνέστησε σε κατοίκους του Κιέβου και άλλων μεγάλων πόλεων, οι οποίοι έχουν περιορισμένη κινητικότητα ή αναπηρίες, να εξετάσουν εναλλακτική διαμονή πριν από το χειμώνα, για να αποφευχθεί η υπερφόρτωση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Πυροσβέστες στην κατάσβεση πυρκαγιάς σε κτίριο ιδιωτικού ιατρικού κέντρου στο Κίεβο, που επλήγη από ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος στις 28 Σεπτεμβρίου (REUTERS/Viacheslav Ratynskyi)

Για το Κίεβο, ένας πολλαπλά δύσκολος χειμώνας

«Οι Ουκρανοί καταλαβαίνουν ότι αυτός ο χειμώνας θα μπορούσε να είναι πολύ σκληρός για εμάς, αλλά σε απάντηση δεν θα έχουμε άλλη επιλογή από το να τον κάνουμε επώδυνο και για τη Ρωσία», τόνισε από βήματος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Inter, ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας, Ντένις Σμιχάλ, έκανε λόγο για δύο ρωσικά έγγραφα που έχουν περιέλθει σε γνώση του Κιέβου, με τον σχεδιασμό εκτεταμένων επιθέσεων κατά κρίσιμων υποδομών αυτόν τον χειμώνα: από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, μέχρι την ύδρευση και τα συστήματα αποχέτευσης.

«Επισκευάζουμε ζημιές το συντομότερο δυνατό και βασιζόμαστε ολοένα και περισσότερο σε αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις, που είναι πιο δύσκολο να χτυπήσει η Ρωσία», δήλωσε εκπρόσωπος της DTEK, της μεγαλύτερης ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας στην Ουκρανία.

Αλλά «χωρίς αποτελεσματική αεράμυνα, όλη η σκληρή δουλειά μπορεί να καταστραφεί μέσα σε δευτερόλεπτα στην επόμενη μαζική επίθεση».

Στο μεσοδιάστημα, η κοινωνική κόπωση από τον πόλεμο αυξάνεται.

Οι Ουκρανοί είναι απογοητευμένοι από τα σκάνδαλα διαφθοράς, τη γενική επιστράτευση εν μέσω στρατιωτικού νόμου και την απουσία μιας πειστικής εξήγησης για το πού οδηγεί ο πόλεμος, που διανύει τον πέμπτο χρόνο.

Οι εντεινόμενες ρωσικές επιθέσεις σε λιμάνια και εγκαταστάσεις αποθήκευσης βλάπτουν τις εξαγωγές και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Το έλλειμμα του αμυντικού προϋπολογισμού διευρύνεται και η εξάρτηση από την εξωτερική χρηματοδότηση μεγαλώνει, ενώ η Ευρώπη βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τον δικό της βαρύ ενεργειακά, δημοσιονομικά και κοινωνικά χειμώνα.

Ουκρανοί δημοσιογράφοι σχολιάζουν ότι τα πρόσφατα σκάνδαλα διαφθοράς, οι εντάσεις γύρω από τους θεσμούς καταπολέμησης της διαφθοράς και η αυξανόμενη έλλειψη πολιτικής λογοδοσίας αλλάζουν την ισορροπία δυνάμεων στο εσωτερικό της Ουκρανίας.

Το επερχόμενο ψύχος μπορεί να «παγώσει» τις υποβόσκουσες εντάσεις, εν μέσω της κλιμακούμενης ρωσικής επιθετικότητας.

Όμως τα περιθώρια σφάλματος δείχνουν να έχουν στενέψει ασφυκτικά για την κυβέρνηση Ζελένσκι.

Mια σειρά από φωτογραφίες από την επίσκεψή του στο Άγιο Όρος δημοσιοποίησε στα social media ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ, σχολιάζοντας ότι «μια επίσκεψη στο Άγιον Όρος είναι πάντα μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσεις».

Ο Αλέξης Τσίπρας βρέθηκε σήμερα το μεσημέρι στην αθωνική πολιτεία, ενώ στο μήνυμά του σημειώνει «ένα ταξίδι στην ιστορία, στους πολιτιστικούς θησαυρούς που φυλάσσονται αιώνες αλλά και στο βαθύτερο νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης».

Το ΝΑΖΑ είναι το ντοκιμαντέρ που ΠΡΕΠΕΙ να δουν όλοι. Αρκεί να καταλαβαίνουμε τι βλέπουμε, πότε το βλέπουμε και τι πετυχαίνουμε με αυτό.

Η ανάλυση του Άρη Χατζηστεφάνου για μία από τις σημαντικότερες ταινίες των τελευταίων δεκαετίων. Διάβασε το αφιέρωμα μας στο infowar.

Γίνε συνδρομητής στο infowar.gr. ενίσχυσε μία διαφορετική ματιά στις ειδήσεις. https://info-war.gr/subscribe/