Φιλετάκια, πιπεριά, κρεμμύδι και σάλτσα σόγιας σε ένα εύκολο και γρήγορο ασιατικό πιάτο, που μας λύνει τα χέρια μεσοβδόμαδα. Φτιάχνουμε και λίγο ρύζι και καθόμαστε στο τραπέζι.
Το stir fry είναι μια τεχνική που απαιτεί πολύ δυνατή φωτιά, ώστε το κρέας να παραμείνει ζουμερό και τα λαχανικά να ροδίσουν, αλλά να μείνουν τραγανά και κρουστά. Για να γίνει το μοσχάρι τρυφερό, κόβουμε τις λωρίδες (πάχους περίπου 0,5 εκ.) κάθετα προς τις ορατές ίνες του και το πρώτο τηγάνισμα δεν πρέπει να διαρκεί πάνω από 2-3 λεπτά. Το μαγείρεμά του θα συνεχιστεί σε δεύτερο χρόνο με τα υπόλοιπα υλικά.
Υλικά
Μερίδες: 2-3
500 γρ. μοσχαρίσιο κρέας χωρίς οστό, από σπαλομπριζόλα ή σπάλα), σε θερμοκρασία δωματίου, κομμένο σε πολύ λεπτές λωρίδες
2 κουτ. σούπας ελαιόλαδο με ελαφριά γεύση (ή σησαμέλαιο)
Για τη σάλτσα
3 κουτ. σούπας σάλτσα σόγιας
1 κουτ. σούπας λευκό ξίδι
1 κουτ. γλυκού κορν φλάουρ
2 κουτ. σούπας νερό
1 κουτ. σούπας σουσάμι
φρεσκοτριμμένο πιπέρι
επι το έργον
Σάλτσα
Για να ετοιμάσουμε το μοσχάρι stir fry με πιπεριές και δεμένη σάλτσα σόγιας, ξεκινάμε από τη σάλτσα. Ανακατεύουμε όλα τα υλικά σε ένα μπολ μέχρι να διαλυθεί εντελώς το κορν φλάουρ.
Μοσχάρι
Αλατοπιπερώνουμε τις λωρίδες μοσχαριού και ανακατεύουμε καλά.
Ζεσταίνουμε ένα μεγάλο αντικολλητικό τηγάνι σκέτο, σε δυνατή φωτιά, μέχρι να κάψει καλά.
Ρίχνουμε το λάδι και τηγανίζουμε αμέσως το μοσχάρι σε δύο δόσεις για 2-3 λεπτά, ανακατεύοντας τακτικά, μέχρι να ροδίσει ομοιόμορφα.
Το βγάζουμε με τρυπητή κουτάλα και το αφήνουμε σε ένα μπολ.
Χωρίς να χαμηλώσουμε τη φωτιά, ρίχνουμε τώρα στο σκεύος τις πιπεριές και το κρεμμύδι και τα τηγανίζουμε για 1-2 λεπτά το πολύ.
Θέλουμε να μείνουν τραγανά στο δόντι, να μη μαραθούν.
Προσθέτουμε το τζίντζερ (αν χρησιμοποιήσουμε) και τις λωρίδες μοσχαριού, μαζί με το ζουμάκι που άφησαν στο μπολ, και ανακατεύουμε μία φορά.
Περιχύνουμε με τη σάλτσα που ετοιμάσαμε (την ανακατεύουμε πρώτα, για να διαλυθεί ξανά το κορν φλάουρ που πιθανόν έχει κατακάτσει στο μπολ).
Μαγειρεύουμε για 2 λεπτά, ανακατεύοντας ασταμάτητα, μέχρι να δέσει ελαφρά η σάλτσα.
Αποσύρουμε από τη φωτιά, σκορπίζουμε και το σουσάμι, ανακατεύουμε άλλη μία φορά και σερβίρουμε αμέσως.
Τα μικρά EV μοντέλα κοστίζουν πολύ περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν.Όπως αναφέρει η ADAC τα μικρά αυτοκίνητα έχουν φορτωθεί με συστήματα που θα μπορούσαν να παρακαμφθούν και να μην υπάρχουν στο εξοπλισμό του.
Πριν λίγο διάστημα η Nissan παρουσίασε το νέο Micra, ένα από τα μοντέλα που είχε μεγάλη απήχηση τις περασμένες δεκαετίες και ελέω της ηλεκτροκίνησης επανήλθε δριμύτερο. Η νέα γενιά μικρών ηλεκτρικών καλείται να βγάλει τα …κάστανα από τη φωτιά, όμως όπως φαίνεται η ζημιά για τις αυτοκινητοβιομηχανίες έχει ήδη γίνει.
Τα μικρά αυτοκίνητα πόλης έχουν εξαφανιστεί από τη γκάμα των περισσότερων φιρμών, ενώ οι νέες προδιαγραφές ασφαλείας – και το επιβεβλημένο μάρκετινγκ – τα έχει επιβάλει να διαθέτουν πανάκριβο εξοπλισμό με πολλαπλά συστήματα ασφαλείας και ψηφιακά μέσα, που ίσως να μην ήταν απαραίτητα να υπήρχαν σε αυτά ( μιας και ο ρόλος τους είναι πιο συγκεκριμένος, όντας για τις αστικές μετακινήσεις).Υπολογίζεται ότι από τα μικρά αυτοκίνητα έχουν χάσει οι αυτοκινητοβιομηχανίες πάνω από 3 εκατομμύρια πωλήσεις τα τελευταία χρόνια. Ενώ οι τιμές τους έχουν εκτοξευθεί σε όλες τις χώρες της Ευρώπη.Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα στη Γερμανία, όπου πλέον ένα μικρό αυτοκίνητο βενζίνης κοστίζει από 22 – 24 χιλιάδες ευρώ, όταν το 2016, η τιμή του ήταν στις 13 χιλιάδες ευρώ!
Αύξηση μέσα σε δέκα χρόνια που άγγιξε το 78%. Και όλα αυτά τη στιγμή που υποτίθεται ότι τα μικρά, ηλεκτρικά μοντέλα θα κάλυπταν το κενό της αγοράς. Τα μικρά EV μοντέλα κοστίζουν πολύ περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν.
Σύμφωνα με την ADAC σήμερα, οι νέοι αγοραστές πρέπει να πληρώσουν περίπου 5.000 ευρώ περισσότερα για ένα ηλεκτρικό μικρό αυτοκίνητο από ό,τι πριν από δέκα χρόνια! Και όπως επισημαίνει παρόλο που υπάρχει ιδιαίτερα έντονος ανταγωνισμός με πληθώρα μοντέλων σε σχέση με το παρελθόν που ήταν λιγότερες οι επιλογές.
Οι κατασκευαστές αποδίδουν τις αυξήσεις τιμών στα νέα, μικρά μοντέλα, μεταξύ άλλων, κυρίως στις αυξημένες απαιτήσεις ασφαλείας και στον γενικό πληθωρισμό. Σύμφωνα με την ADAC, οι ακραίες αυξήσεις κόστους ξεκίνησαν με τον Covid-19.Η ADAC τονίζει ότι αυτές οι αυξήσεις είναι δυσανάλογες και αδικαιολόγητες, αφού ο γενικός πληθωρισμός τιμών κυμαίνεται περίπου στο δύο έως τρία τοις εκατό ετησίως τα τελευταία χρόνια ενώ οι αυξήσεις στις τιμές που αφορούν τις μεταφορές των οχημάτων από τα εργοστάσια στα σημεία πώλησης δεν έχουν ξεπεράσει το 10%. Οπότε, η αύξηση των τιμών για τα μικρά αυτοκίνητα κατά περίπου 80 τοις εκατό σε λίγο περισσότερο από μια δεκαετία υπερβαίνει κατά πολύ αυτές τις τιμές.
Όπως αναφέρει η ADAC τα μικρά αυτοκίνητα έχουν φορτωθεί με συστήματα που θα μπορούσαν να παρακαμφθούν και να μην υπάρχουν στο εξοπλισμό του. Μεταξύ αυτών τα συστήματα πολύμεσων που δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν και να επιστρέψουν οι εταιρείες στα πιο απλοποιημένα ταμπλό και οθόνες με φυσικά κουμπιά ώστε να μειωθεί το κόστος κατασκευής τους.Σε κάθε περίπτωση η πίεση στις τιμές των οχημάτων αναμένεται να ενταθεί τα επόμενα χρόνια από την Κίνα, που ετοιμάζει κοινές πλατφόρμες πάνω στις οποίες θα χτιστούν πιο φθηνά μοντέλα.
Η ADAC κάνει, μάλιστα, έκκληση στις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες να μην εγκαταλείψουν την προσπάθεια τους στην διεύρυνση της γκάμας τους στα μικρά μοντέλα, μιας και πολλοί καταναλωτές ποντάρουν σε αυτή τη δημοφιλή κατηγορία αφού δεν έχουν, εξαιτίας των συρρικνωμένων εισοδημάτων τους, να προβούν στην αγορά ακριβότερων αυτοκινήτων.
Στο νησί του Μάρκου Βαμβακάρη, κάνουμε βόλτα στην Ερμούπολη και στην Άνω Σύρα, μπάνιο σε Γαλησσά και Ντελαγκράτσια και δεν φεύγουμε αν δεν δοκιμάσουμε λουκούμια, λούζα και το ντόπιο τυρί Σαν Μιχάλη.
Οι Κυκλάδες για πολλούς είναι απόλυτα συνυφασμένες με το ελληνικό καλοκαίρι, σε βαθμό που δεν μπορούν να το φανταστούν χωρίς μια επίσκεψη σε ένα τουλάχιστον κυκλαδονήσι. Υπάρχει, ωστόσο, ένα νησί που όχι μόνο διαφέρει από τα υπόλοιπα, αλλά και η πρωτεύουσά του είναι και πρωτεύουσα του νομού Κυκλάδων: η Σύρος.
Η Σύρος δεν ανταποκρίνεται στη στερεοτυπική εικόνα που έχουμε για τις Κυκλάδες και μεγάλο ρόλο σε αυτό παίζει η πρωτεύουσά της, η Ερμούπολη.
Χτισμένη αμφιθεατρικά, με τη μοναδική νεοκλασική αρχιτεκτονική της και τα εμβληματικά της τοπόσημα, η Ερμούπολη είναι ο λόγος που μια επίσκεψη στη Σύρο δεν είναι απαραίτητο να γίνει καλοκαίρι: είναι ζωντανή όλο τον χρόνο, «καλύπτει» κάθε επιθυμία και ακόμα και χωρίς μεταφορικό μέσο θα περάσετε υπέροχα – θα κάνετε και μια βουτιά.
Πρώτη ήμερα
Φτάνοντας στο λιμάνι της Σύρου, ο επισκέπτης βλέπει την ιστορία της ξεχωριστής πρωτεύουσας των Κυκλάδων να ξεδιπλώνεται μπροστά του: η νεοκλασική Ερμούπολη των εμπόρων, η μεσαιωνική Άνω Σύρα του Μάρκου Βαμβακάρη, η εκκλησία της Ανάστασης των ορθοδόξων και ο Σαν Τζώρτζης των καθολικών, το Νεώριο Σύρου, τα πάλαι ποτέ εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας, το στιβαρό τελωνείο, όλα συνθέτουν ένα πολύχρωμο μωσαϊκό.
H Σύρος δεν ανταποκρίνεται στη στερεοτυπική εικόνα που έχουμε για τις Κυκλάδες και μεγάλο ρόλο σε αυτό παίζει η πρωτεύουσά της, η Ερμούπολη. Χτισμένη αμφιθεατρικά, με τη μοναδική νεοκλασική αρχιτεκτονική της και τα εμβληματικά τοπόσημα, είναι ο λόγος που μια επίσκεψη στη Σύρο δεν είναι απαραίτητο να γίνει καλοκαίρι.
Η Ερμούπολη ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, στις αρχές της δεκαετίας του 1820, από πρόσφυγες κυρίως από τη Χίο, τα Ψαρά, από άλλα νησιά του Αιγαίου και τη Μικρά Ασία, που κατέφυγαν εκεί αναζητώντας ασφαλές καταφύγιο.
Μέσα σε λίγες δεκαετίες, η πόλη εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά, ναυτιλιακά και οικονομικά κέντρα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Η οικονομική της ακμή συνοδεύτηκε από έντονη κοινωνική και πνευματική δραστηριότητα – το θέατρο Απόλλων παραμένει αδιάψευστος μάρτυρας.
H Ερμούπολη διατήρησε τη μνήμη της ακμής, της προσφυγιάς, της εμπορικής εξωστρέφειας και της διαπολιτισμικής συνύπαρξης, παραμένοντας ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον παλίμψηστο που αξίζει να ανακαλύψετε. Φωτ.: Δέσποινα Γαλάνη/ Unsplash
Η Ερμούπολη οικοδομήθηκε με εντυπωσιακή ταχύτητα, αποκτώντας ένα μοναδικό νεοκλασικό αποτύπωμα, με επιβλητικά δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, αρχοντικά, εμπορικά καταστήματα και χώρους πολιτισμού, που μαρτυρούν όχι μόνο την ευημερία της εποχής αλλά και τον πόθο των κατοίκων για μια καλύτερη ποιότητα ζωής.
Ακόμα και όταν άλλα λιμάνια έγιναν αιτία να περιοριστεί σταδιακά η οικονομική πρωτοκαθεδρία της πόλης, η Ερμούπολη διατήρησε τη μνήμη της ακμής, της προσφυγιάς, της εμπορικής εξωστρέφειας και της διαπολιτισμικής συνύπαρξης, παραμένοντας ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον παλίμψηστο που αξίζει να ανακαλύψετε.
Η βόλτα δεν μπορεί παρά να ξεκινήσει από τη μαρμαρόστρωτη πλατεία του δημαρχείου με τους χαρακτηριστικούς φοίνικες, όπου και χτυπά η καρδιά της πόλης. Η πλατεία Μιαούλη, όπως είναι το επίσημο όνομά της, διαμορφώθηκε τον 19ο αιώνα, φιλοξενεί τον ανδριάντα του ναυάρχου (1889), σφύζει από ζωή και διαθέτει το δημαρχείο της Ερμούπολης (1876-1889), ένα σπουδαίο νεοκλασικό μνημείο.
Έργο του διάσημου Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλερ, το τεράστιο κτίριο στεγάζει επιπλέον τα δικαστήρια αλλά και το Αρχαιολογικό Μουσείο Σύρου, ενώ οι σκάλες του έχουν «παίξει» σε πλείστες τηλεοπτικές παραγωγές – αν είναι ανοιχτό, μην αντισταθείτε στον πειρασμό να μπείτε μέσα και να το εξερευνήσετε.
Στην πλατεία αναζητήστε και την Παγκάλειο Εξέδρα της μουσικής, που κατασκεύασε από πεντελικό μάρμαρο ο Ιωάννης Βιτάλης, λειτουργεί ως φυσικό ηχείο(!) και είναι διακοσμημένη με ανάγλυφα του Απόλλωνα και των εννέα Μουσών.
Γύρω από την πλατεία μια σειρά από κτίρια των μέσων του 19ου αιώνα, με στοές που παραπέμπουν σε ιταλικές πόλεις και ωραία café, δεν πρόκειται να σας αφήσουν αδιάφορους – αν παρατηρήσετε ένα ρολόι (1861) πάνω από την πλατεία, να ξέρετε ότι πρόκειται για το πρώτο δημοτικό ρολόι της Ελλάδας, ο πρωτοποριακός μηχανισμός του οποίου καταστράφηκε από βομβαρδισμό το 1941.
Έργο του διάσημου Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλερ, το τεράστιο κτίριο στεγάζει, μεταξύ άλλων, τα δικαστήρια και το Αρχαιολογικό Μουσείο Σύρου, ενώ οι σκάλες του έχουν «παίξει» σε πλείστες τηλεοπτικές παραγωγές. Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image Τα Αστέρια βρίσκονται κάτω από τον Άγιο Νικόλαο. Φωτ.: Χριστίνα Τερζίδου/ Unsplash Το εσωτερικό του θέατρου Απόλλων (1862-1864). Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image Το Νεώριο Σύρου. Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image
Αφού πιείτε το καφεδάκι σας, ξεκινήστε για το θέατρο Απόλλων (1862-1864), την «ενσάρκωση» της οικονομικής και πολιτισμικής άνθησης του νησιού, το οποίο ανακαινίστηκε υποδειγματικά και φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Έργο του Ιταλού αρχιτέκτονα Πιέτρο Σάμπο –που επηρεάστηκε από μουσικά θέατρα της πατρίδας του, όπως η Σκάλα και το Teatro della Pergola της Φλωρεντίας–, το πολυτελές θέατρο με τις τέσσερις σειρές θεωρείων κοσμείται από μια οροφογραφία του Δημήτρη Φόρτσα (1998), όπου «μπερδεύονται γλυκά» αρχαίοι ποιητές με σπουδαίους μουσικοσυνθέτες.
Επόμενος σταθμός ο Άγιος Νικόλαος (1870), ο πολιούχος της Ερμούπολης με τον περίοπτο μπλε τρούλο. Όλος ο πλούτος του νησιού μοιάζει να έχει αφιερωθεί σε αυτή την εντυπωσιακή εκκλησία, που είναι γνωστή και ως «Άγιος Νικόλαος των πλουσίων». Η εικόνα του αγίου επαργυρώθηκε στη Μόσχα, οι κρυστάλλινοι πολυέλαιοι ήρθαν από την Τεργέστη, ενώ το μαρμάρινο τέμπλο, για το οποίο έγινε διαγωνισμός, το κατασκεύασε ο Τηνιακός μαρμαρογλύπτης Γεώργιος Βιτάλης.
Ένα άλλο είδος πλούτου κρύβει στο εσωτερικό της η Παναγιά των Ψαριανών: μόλις το 1983 αποδείχθηκε από τον αρχαιολόγο και βυζαντινολόγο Γεώργιο Μαστορόπουλο ότι η Κοίμηση της Θεοτόκου (1565-1566) είναι πρώιμο έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, που πιθανότατα έφεραν μαζί τους στο νησί οι Ψαριανοί το 1824.
Tα Βαπόρια, η γειτονιά με τα χρωματιστά νεοκλασικά αρχοντικά. Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image O Άγιος Νικόλαος (1870) με τον περίοπτο μπλε τρούλο είναι ο πολιούχος της Ερμούπολης. Φωτ.: Αναστασία Ράπτη/ Unsplash Φωτ.: Jonathan Mueller/ Unsplash
Η ημέρα θα κλείσει –πώς αλλιώς– μέσα στην ομορφιά, στα Βαπόρια, τη γειτονιά με τα χρωματιστά νεοκλασικά αρχοντικά των εχόντων και κατεχόντων, με τα μαρμάρινα μπαλκόνια που «ακουμπούν» με μεγαλοπρέπεια στη θάλασσα.
Πιείτε και τσιμπήστε κάτι, ταξιδέψτε στο χρυσό παρελθόν του νησιού ή, αν το λαχταράτε, κάντε μια βουτιά από τον μόλο, με προσοχή: όταν έρχεται πλοίο, σηκώνει κύμα.
Δεύτερη ημέρα
Μετά από ένα καλό πρωινό, είναι η ώρα να γνωρίσετε την Άνω Σύρα, τον παλαιότερο οικισμό της Σύρου, που ιδρύθηκε από τους Ενετούς το 1200 και αποτελεί την έδρα της καθολικής κοινότητας του νησιού.
Ο μεσαιωνικός οικισμός με την κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, τα πλακόστρωτα σοκάκια, τα στεγασμένα περάσματα και τις καμάρες απλώνεται γύρω από τον λόφο του Σαν Τζώρτζη, όπου δεσπόζει η ομώνυμη, οχυρωμένη μητρόπολη των καθολικών, μια εντυπωσιακή τρίκλιτη βασιλική μετά τρομερής θέας.
Στην Άνω Σύρα δεν μπαίνουν αυτοκίνητα και σε περίπτωση που δεν διαθέτετε μεταφορικό μέσο, μπορείτε να ανεβείτε από τα μπόλικα σκαλιά που τη συνδέουν με την Ερμούπολη και έχουν επίπεδο δυσκολίας ανάλογο με του Παλαμηδίου – αν τρομάξατε, υπάρχει και δωρεάν mini bus.
Στην «Πιάτσα», κατά κόσμον οδό Δον Ιωάννου Στεφάνου, το κεντρικό σοκάκι της Άνω Σύρας, θα βρείτε καλόγουστα καταστήματα εστίασης αλλά και εμπορικά, ενώ αξίζει μια βόλτα μέχρι το Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη, που τραγούδησε τον τόπο του όπως κανείς.
Αν η «Φραγκοσυριανή» σάς έχει βάλει ιδέες, μπορείτε να πεταχτείτε για μπάνιο στον Γαλησσά, την κοσμοπολίτικη παραλία με την ιριδίζουσα άμμο. Ευκαιρία είναι να περιπλανηθείτε και στην Ντελαγκράτσια, που ταυτίζεται με την αρχαία Ποσειδωνία και υπήρξε το πολυτελές θέρετρο του νησιού κατά τον 19ο αιώνα, εξού και οι καταπληκτικές νεοκλασικές επαύλεις που την κοσμούν.
Επιστρέφοντας στην Ερμούπολη, απολαύστε έναν περίπατο στο πολύβουο λιμάνι με το παλιό Τελωνείο (1859-61) και τις Αποθήκες Διαμετακομίσεως (1834-39), όπου στεγάζεται η Πινακοθήκη Κυκλάδων.
Για να πάρετε μια «γεύση» από τη Σύρο μαζί σας, επιβάλλεται μια βόλτα στην αγορά τής Ερμούπολης για τις απαραίτητες προμήθειες. Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image Στην «Πιάτσα», κατά κόσμον οδό Δον Ιωάννου Στεφάνου, το κεντρικό σοκάκι της Άνω Σύρας, θα βρείτε καλόγουστα καταστήματα εστίασης αλλά και εμπορικά. Φωτ.: feelgreece.com Aξίζει μια βόλτα μέχρι το Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη, που τραγούδησε τον τόπο του όπως κανείς. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν/ LIFO
Στην παλιά βιομηχανική ζώνη της Σύρου βρίσκεται το Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης, που στεγάζεται σε τέσσερα αναστηλωμένα ιστορικά κτίρια του 19ου αιώνα – ανάμεσά τους και το Υφαντουργείο Βελισσαροπούλου που ιδρύθηκε το 1900-1905 και διασώζεται ακέραιο.
Διαλέξτε ένα ταβερνάκι και δοκιμάστε όποιες από τις σπεσιαλιτέ του νησιού πετύχετε: μαϊντανοσαλάτα, τηγανητή αθερίνα με κρεμμύδια, χταποδοκεφτέδες, τηγανητές λιαστές ντομάτες και αετόπιτα, μια πίτα που, ευτυχώς, δεν φτιάχνεται με αετό αλλά με το ομώνυμο είδος σαλαχιού και ζύμη ψωμιού.
Για να πάρετε μια «γεύση» από τη Σύρο μαζί σας, επιβάλλεται μια βόλτα στην αγορά τής Ερμούπολης για τις απαραίτητες προμήθειες – το Παντοπωλείο Πρέκας είναι πλέον διάσημο για τα τοπικά και τα κυκλαδίτικα προϊόντα του.
Συριανά λουκούμια, χαλβαδόπιτες, ντόπια λούζα, λουκάνικα με μάραθο, και το ασυναγώνιστο τυρί Σαν Μιχάλη Σύρου ΠΟΠ θα σας θυμίζουν την αρχοντική Σύρο μέχρι να επιστρέψετε. Γιατί θα επιστρέψετε με την πρώτη ευκαιρία.
Σοκ στη Γερμανία από τις εξελίξεις στην εμβληματική αυτοκινητοβιομηχανία που βάσισε επί χρόνια το επιχειρηματικό της μοντέλο σε μύθους –εξασφαλισμένη φτηνή ενέργεια, πωλήσεις στην Κίνα κ.ά– και τώρα τους βλέπει να καταρρέουν. Φυσικά την κρίση την πληρώνουν πρώτοι οι εργαζόμενοι...
Για τη Γερμανία είναι ένα ιστορικό σοκ –ανάλογο της σημασίας και του συμβολισμού που έχει η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία στο συλλογικό θυμικό και στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης: όπως αποκάλυψε το Reuters, η Volkswagen κατήγγειλε την Τετάρτη (30.09) συλλογικές συμβάσεις εργασίας με την IG Metall, το μεγαλύτερο συνδικάτο εργαζομένων στον όμιλο. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για χιλιάδες απολύσεις στις βιομηχανίες που παράγουν δημοφιλή –αν και όχι τόσο εμπορικά όσο στο παρελθόν– μοντέλα της VW, της Audi, της Porsche κ.ά., αλλά και συνολικά την αμφισβήτηση των εργασιακών σχέσεων στη Γερμανία. Το Reuters είναι σαφές:
Η αποχώρηση της VW από το πλαίσιο συλλογικών συμβάσεων από την 1η Δεκεμβρίου ανοίγει τον ασκό του Αιόλου. Σύμφωνα με την Deustche Welle, η Volkswagen κατήγγειλε, την Τετάρτη, στο Ανόβερο δέκα από τις 13 επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις της, μεταξύ αυτών και τη βασική συλλογική σύμβαση, η οποία καθορίζει θεμελιώδεις όρους εργασίας για πάνω από 100.000 εργαζομένους στη Γερμανία. «Πρόκειται περί ισχυρό πλήγμα για το εργατικό δυναμικό», δήλωσε ο εκπρόσωπος των εργαζομένων, Θόρστεν Γκρόγκερ. «Δεν θα το δεχτούμε αυτό. Όποιος προσπαθήσει να βάλει το χέρι στις τσέπες των εργαζομένων πρέπει να περιμένει αντίσταση».
Ο επικεφαλής ανθρώπινου δυναμικού της VW, Άρνε Μάισβινκελ, δήλωσε ότι η διοίκηση ενεργεί με στόχο να διασφαλίσει ότι η εταιρεία θα παραμείνει έτοιμη για το μέλλον. «Πρέπει να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε τους ισολογισμούς μας», είπε. Η καταγγελία των συμβάσεων «μας δίνει περιθώριο διαπραγμάτευσης, ώστε να μπορέσουμε στη συνέχεια να συμφωνήσουμε στα απαραίτητα μέτρα», εξήγησε. Στις συμβάσεις που καταγγέλθηκαν περιλαμβάνεται η γενική συλλογική σύμβαση εργασίας της Volkswagen για περίπου 100.000 (!) εργαζομένους στα κύρια εργοστάσιά της στη Γερμανία, η οποία ρυθμίζει το ωράριο εργασίας, τις αμοιβές διακοπών και άλλα πρότυπα — πολλά από τα οποία η IG Metall τονίζει ότι πρόκειται για δικαιώματα που κατακτήθηκαν με κόπο από τους εργαζομένους.
Η Volkswagen ακύρωσε για τελευταία φορά τμήματα του πλαισίου συλλογικών διαπραγματεύσεων με το συνδικάτο τον Σεπτέμβριο του 2024, πυροδοτώντας κύμα απεργιών που κορυφώθηκε με μια ιστορική εργασιακή συμφωνία που περιελάμβανε «μόνο» 35.000 απολύσεις. Σε αντάλλαγμα, οι εργαζόμενοι εξασφάλισαν τις θέσεις τους έως το τέλος του 2030 μαζί με υποσχέσεις για «επενδύσεις στα γερμανικά εργοστάσια». Ομως η κρίση στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία εν συνόλω δεν αποφεύχθηκε. Η αλήθεια είναι ότι ήταν αδύνατον να αποφευχθεί, ήταν αδύνατο για ένα επιχειρηματικό μοντέλο που επί πάνω από δύο δεκαετίες είχε βασιστεί στο τρίπτυχο των χαμηλών τιμών (ρωσικής) ενέργειας, των «εγγυημένων» πωλήσεων στη «διαρκώς» αναπτυσσόμενη αγορά της Λαϊκής Κίνας και στην απουσία ανταγωνισμού από νέες τεχνολογίες.
Τώρα ούτε φτηνή ενέργεια υπάρχει· κάθε άλλο. Ούτε η Κίνα αγοράζει γερμανικά αυτοκίνητα· δεν έχει τέτοια ανάπτυξη και άλλωστε παράγει τα δικά της. Και ο ανταγωνισμός από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι υπαρκτός· και μάλιστα επιδοτείται από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ενωση! Οι περικοπές από μόνες τους δεν θα προετοιμάσουν τη Volkswagen για τις προκλήσεις που την περιμένουν, δήλωσε ο έμπειρος αναλυτής του κλάδου της αυτοκινητοβιομηχανίας Φέρντιναν Ντούντενχοφερ. «Η διοίκηση φαίνεται να έχει ξεχάσει ότι ο πόλεμος εναντίον του εργατικού δυναμικού δεν χαράζει το δρόμο για το μέλλον». Η απόφαση της VW βρέθηκε αμέσως στο επίκεντρο των γερμανικών ΜΜΕ:
«Αυτό που διαδραματίζεται αυτή τη στιγμή στο Βόλφσμπουργκ – ή μάλλον στο Ανόβερο – είναι ένα παιχνίδι εξουσίας για το ποιος θα επιβάλει τη δική του ερμηνεία: η διοίκηση θέλει να αποδείξει στις οικογένειες των ιδιοκτητών ότι μπορεί να βγάλει τον όμιλο από την κρίση», έγραψε η Süddeutsche Zeitung, για να συμπληρώσει: «Οι πωλήσεις συρρικνώνονται, η δραστηριότητα στην Κίνα έχει καταρρεύσει και, συν τοις άλλοις, υπάρχουν και όλες αυτές οι γεωπολιτικές κρίσεις που επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τον όμιλο. Σε τέτοιες εποχές, πρέπει να κλείσουν ορισμένα ακριβά γερμανικά εργοστάσια και να μειωθεί το προσωπικό, προκειμένου να μπορέσει η εταιρεία να επιβιώσει – αυτή είναι, σε γενικές γραμμές, η θέση της διοίκησης.
Το συμβούλιο εργαζομένων, από την άλλη, θέλει να δείξει ότι προστατεύει τους εργαζομένους και ότι δεν υποχωρεί απέναντι στη διοίκηση. Άλλωστε, η διοίκηση έχει κάνει μεγάλα στρατηγικά λάθη. Γιατί λοιπόν να τα πληρώσουν οι εργαζόμενοι; Έτσι το βλέπει το συμβούλιο εργαζομένων», . Η Volkswagen ανέφερε ότι υπήρξε μια συμφωνία να συναντηθούν διοίκηση και συνδικάτα ξανά το δεύτερο μισό του Οκτωβρίου.
