Eδώ, στο βορειοδυτικό άκρο της Πελοποννήσου, ξεδιπλώνεται ένας ξεχωριστός τόπος, όπου η θάλασσα, η άγρια φύση και η ιστορία συνυπάρχουν σε ένα εντυπωσιακό τοπίο.

Τα ζωντανά χρώματα, οι εκτεταμένοι υγρότοποι, οι αρχαιολογικοί χώροι και οι υπέροχες παραλίες του Ιονίου συνθέτουν ένα σκηνικό που αξίζει να γνωρίσετε.

Ίσως, μάλιστα, δεν υπάρχει καλύτερη επιλογή για μια όμορφη φθινοπωρινή εξόρμηση γεμάτη εικόνες και εμπειρίες.

Με τη συνδρομή του ταξιδιωτικού site, ακολουθούμε την Εθνική Οδό Αθηνών–Πατρών και, έπειτα από περίπου 230 χιλιόμετρα σε σύγχρονο αυτοκινητόδρομο, φτάνουμε στη Δυτική Αχαΐα και την Κάτω Αχαΐα.

Αυτή την εποχή οι παραλίες έχουν πλέον αποτινάξει από πάνω τους τον καλοκαιρινό συνωστισμό, οι θάλασσες παραμένουν ζεστές και δελεαστικές, ενώ οι υγρότοποι σφύζουν από ζωή. Την ίδια ώρα, τα παραλιακά χωριά επιστρέφουν στους χαλαρούς, καθημερινούς ρυθμούς τους και υποδέχονται τους λίγους, αλλά ψαγμένους ταξιδιώτες που αναζητούν ηρεμία και αυθεντικές εμπειρίες μακριά από την πολυκοσμία.

Πρόκειται για έναν τόπο που αξίζει να ανακαλύψετε σε μια διαδρομή που ξεκινά από την Πάτρα και φτάνει μέχρι τις ακτές του Ιονίου, περνώντας από τους εντυπωσιακούς υγροτόπους της Καλογριάς, του Αράξου και της Στροφυλιάς.

Δείτε ολόκληρο το οδοιπορικό, με πρακτικές πληροφορίες για τη διαδρομή, την κατάσταση του δρόμου, τις καλύτερες παραλίες, προτάσεις για στάσεις και αξιοθέατα, αλλά και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Η Έμα Στόουν (Emma Stone) επιστρέφει στο είδος των αισθηματικών κομεντί μετά από περισσότερο από μία δεκαετία, πρωταγωνιστώντας στη νέα ταινία «The Catch» μαζί με τον Κρις Πάιν (Chris Pine). Τα γυρίσματα τα οποία ξεκίνησαν το καλοκαίρι, ολοκληρώθηκαν.

Τη διεύθυνση φωτογραφίας ανέλαβε ο καταξιωμένος Σαγιομπχού Μουκντιπρόμ (Sayombhu Mukdeeprom) ο οποίος είναι ευρέως γνωστός για τη σταθερή συνεργασία του με τον Ταϊλανδό σκηνοθέτη Απιτσατπόνγκ Βιρασετάκουλ (Apichatpong Weerasethakul), ενώ έχει υπογράψει τη φωτογραφία και σε τρεις ταινίες του Λούκα Γκουαντανίνο (Luca Guadagnino).

Ο Economist σχολιάζει ένα ιταλικό παράδοξο: τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά θανάτων από υπερβολική δόση φαιντανύλης. Το 2024 το συνθετικό οπιοειδές, περίπου 100 φορές πιο ισχυρό από τη μορφίνη, εντοπίστηκε μόλις σε δύο θανατηφόρες περιπτώσεις στη χώρα. Την ίδια περίοδο στη Γερμανία τα αντίστοιχα μοιραία περιστατικά ήταν 95, ενώ στις ΗΠΑ 48.000! Πώς εξηγείται;

Protagon Team 27 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026, 16:24 Στον «Νονό» ο Βίτο Κορλεόνε αρνείται (αρχικά) να εμπλακεί στο εμπόριο ηρωίνης επειδή το θεωρεί «βρόμικη δουλειά». Στον πραγματικό κόσμο, όμως, τέτοιου είδους ενδοιασμοί σπανίζουν μεταξύ των πάσης φύσεως μαφιόζων. Και όμως, περισσότερο από μισό αιώνα μετά το έπος του Φράνσις Φορντ Κόπολα, οι ιταλικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο ένα αντίστοιχο σενάριο να εκτυλίσσεται πραγματικά. Οχι στις ΗΠΑ των Κορλεόνε, αλλά στη σύγχρονη Ιταλία, εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία: οι πανίσχυρες ιταλικές μαφίες φέρονται να έχουν συμφωνήσει να απέχουν, όχι από την ηρωίνη, αλλά από την πολύ πιο φονική φαιντανύλη, κρατώντας την μακριά από τη χώρα.

Ετσι, προφανώς, εξηγούνται τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά θανάτων από υπερβολική δόση φαιντανύλης, παρατηρεί ο Economist. Το 2024 το συνθετικό οπιοειδές, που είναι περίπου 100 φορές πιο ισχυρό από τη μορφίνη, εντοπίστηκε μόλις σε δύο θανατηφόρες περιπτώσεις στην Ιταλία. Την ίδια περίοδο στη Γερμανία τα αντίστοιχα μοιραία περιστατικά ήταν 95, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες 48.000! Ομως η διαφορά αυτή δεν συνάδει με τα συνολικά επίπεδα κατανάλωσης ναρκωτικών ουσιών στην Ιταλία. Περίπου το 2,1% των νεαρών ενηλίκων Ιταλών κάνει χρήση κοκαΐνης σε διάστημα ενός έτους –σύμφωνα με ευρωπαϊκά στοιχεία– ενώ στη Γερμανία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 2,2%.

Οσο για τα οπιοειδή υψηλού κινδύνου, η εκτιμώμενη χρήση στην όμορη χώρα είναι σχεδόν διπλάσια σε σχέση με τη Γερμανία. Τι συμβαίνει, λοιπόν; Το 2024, καθώς άρχιζε σταδιακά να αυξάνεται η διακίνηση φαιντανύλης ανά την Ευρώπη, η ιταλική κυβέρνηση κατάστρωσε και παρουσίασε ένα σχέδιο για την αντιμετώπιση της απειλής. Ομως ο Αλφρέντο Μαντοβάνο, κορυφαίος αξιωματούχος της ιταλικής κυβέρνησης αρμόδιος για τις πολιτικές κατά των ναρκωτικών, διαπίστωσε ότι η παρουσία της στην Ιταλία παρέμενε αξιοσημείωτα περιορισμένη. Μιλώντας στο βρετανικό έντυπο, ο Νικόλα Γκρατέρι, εισαγγελέας με μακρά εμπειρία στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, σημείωσε πως οι κατασχέσεις μεγάλων ποσοτήτων φαιντανύλης στην Ιταλία είναι ελάχιστες.

Κατά τη γνώμη του αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι οι μαφιόζικες οργανώσεις δεν θέλουν να έχουν σχέση με τη συγκεκριμένη ναρκωτική ουσία. «Αν η φαιντανύλη δεν αποτελεί μάστιγα, αυτό δεν οφείλεται ούτε στην αστυνομία ούτε στους πολιτικούς», υποστηρίζει στον Economist και ο Ρομπέρτο Σαβιάνο, ο διάσημος ιταλός συγγραφέας που σχεδόν θυσίασε τη ζωή του στη μάχη κατά του οργανωμένου εγκλήματος στην πατρίδα του. Κατά τη γνώμη του «έχουν επιβάλει εμπάργκο οι μαφίες»· όχι όμως επειδή πρόκειται περί «βρόμικης δουλειάς», αλλά γιατί η εξαιρετική ισχύς της ουσίας και ο επακόλουθος υψηλός βαθμός επικινδυνότητάς της θα μπορούσαν να κάνουν τις διωκτικές αρχές πολύ πιο αμείλικτες.

Επιπλέον, τα ναρκωτικά που σκοτώνουν τους πελάτες τους τείνουν μακροπρόθεσμα να είναι λιγότερο επικερδή. Συνδυαστικά, τα δύο αυτά δεδομένα θα μπορούσαν να απειλήσουν τις ήδη εδραιωμένες και εξαιρετικά κερδοφόρες αγορές κοκαΐνης και ηρωίνης. Με δυο λόγια, η φαιντανύλη προσελκύει ανεπιθύμητη προσοχή και ζημιώνει τις λοιπές δραστηριότητες των εγκληματικών οργανώσεων. Οι Αρχές δεν γνωρίζουν εάν η Καμόρα, η Κόζα Νόστρα και οι λοιπές διαβόητες ιταλικές μαφίες έχουν καταλήξει σε κάποια «επίσημη» συμφωνία περί αποχής από τη φαιντανύλη. Τον Ιούλιο, ωστόσο, ο Βιντσέντσο Μολινέζε, επικεφαλής ειδικής μονάδας των Καραμπινιέρων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, δήλωσε σε κοινοβουλευτική επιτροπή ότι τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν πως οι εγκληματικές οργανώσεις την αποφεύγουν.

«Θα έχουμε αποδείξεις μόλις δολοφονηθεί κάποιος που θα επιχειρήσει να φέρει φαιντανύλη στη χώρα», σημείωσε στον Economist ο Ρομπέρτο Σαβιάνο, εξηγώντας πως τέτοιες αποφάσεις λαμβάνονται συνήθως σε επίπεδο αρχινονών. Παράλληλα, όμως, παρατηρείται σταδιακή αύξηση της ζήτησης στις πιάτσες της Ιταλίας· τον Ιούνιο εκλάπησαν 80 φιαλίδια της ουσίας, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 20.000 δόσεις, από νοσοκομείο της Ρώμης, γεγονός που οδήγησε στην ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας σε νοσοκομεία και λοιπές δομές υγείας. Αργά ή γρήγορα, εκτιμά ο Σαβιάνο, νέες εγκληματικές ομάδες που θα επιδιώξουν να εισέλθουν δυναμικά στην αγορά θα αρχίσουν να τη διακινούν.

Αλλωστε και ο δον Κορλεόνε κάποια στιγμή ξεπερνάει τους όποιους ενδοιασμούς του, διερωτώμενος μάλιστα: «Αρνήθηκα ποτέ εγώ έναν συμβιβασμό;». 

Μια νέα έκθεση του Sotheby’s συστήνει στο κοινό το δαιδαλώδες, πολύχρωμο σύμπαν της καλλιτέχνιδας, με καταγωγή από την Κέρκυρα, που έδειξε ήδη από τις αρχές των ’70s ότι η αμερικανική τέχνη μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από αφηρημένη ή μίνιμαλ.

«Ως πύλη ορίζεται μια πόρτα, θύρα ή είσοδος, με επιβλητική όψη, σαν αυτήν ενός παλατιού, ή μια είσοδος σε σήραγγα. Τα δικά μου σχέδια απεικονίζουν αυστηρές, φανταστικές δομές που γεμίζουν με χρώματα και πυκνά μοτίβα γύρω από ένα ανοιχτό κέντρο που λειτουργεί ως είσοδος στον χώρο πέρα από την επιφάνεια. Αυτά τα έργα συνεχίζουν να γιορτάζουν την πολυτέλεια, την τάξη και το διακοσμητικό στοιχείο, χωρίς καμία απολογία».

Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, η Mary Grigoriadis αναζητούσε νέες προσεγγίσεις στη σύνθεση και τις χρωματικές της ελαιογραφίας, ενορχηστρώνοντας τις πινελιές της με ακρίβεια πάνω σε καμβά και τραχύ λινό ύφασμα. Ιδρυτικό μέλος της πρώτης αυτοδιαχειριζόμενης γκαλερί γυναικών στις Ηνωμένες Πολιτείες, γνωστής ως Α.Ι.R., η 84χρονη σήμερα ζωγράφος γεφύρωσε με το έργο της διαφορετικά κινήματα τέχνης της Νέας Υόρκης των μέσων του 20ού αιώνα, αναπτύσσοντας μια προσωπική γλώσσα που ανύψωσε τα διακοσμητικά φωτεινά μοτίβα σε τέχνη, η οποία, παρά την αυστηρή της φόρμα, εμπεριείχε όλη την ορμή για ελευθερία και την αισιοδοξία της εποχής της.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, το πιο αγαπημένο της μέρος στη Νέα Υόρκη ήταν το μπρουταλιστικό οίκημα του Marcel Breuer στη λεωφόρο Μάντισον, που από το 1966 ως το 2014 στέγαζε το μουσείο Whitney. «Μέναμε τότε στο Άπερ Ιστ Σάιντ, και θυμάμαι να παίρνουμε το λεωφορείο που διέσχιζε την πόλη για να δούμε μια έκθεση εκεί, η μητέρα μου μπροστά με τις ψηλές της μπότες στο χρώμα της καραμέλας κι εγώ ξοπίσω της με τα λουστρινένια μου παπουτσάκια», γράφει σε ένα προσωπικό της κείμενο στο «Elle Decor» η κόρη της, Vanessa Grigoriadis, γνωστή δημοσιογράφος σε έντυπα όπως οι «New York Times» και το «Vanity Fair». Σε αυτό το εμβληματικό κτίριο, η καλλιτέχνιδα επιστρέφει αυτόν τον Σεπτέμβριο με έργα της από την γκαλερί Ortuzar, στο πλαίσιο της φουάρ Independent 20th Century που διοργανώνει το Sotheby’s.

Η Mary Grigoriadis διαμόρφωσε ένα ιδιόμορφο στίγμα γύρω από την αισθαντικότητα του χρώματος, τη συμμετρία και τα διακοσμητικά στοιχεία. Ξεκίνησε από λευκά σχέδια πάνω σε λευκές επιφάνειες (καμβάδες περασμένους με λευκό ακρυλικό gesso), προτού δοκιμάσει γήινους τόνους και καταλήξει στα θριαμβευτικά ταμπλό για τα οποία έγινε γνωστή.

Αυτή η κλίση προς το διακοσμητικό ύφος που χαρακτήρισε από την αρχή το έργο της και η καλλιτεχνική της συναναστροφή με άλλες Νεοϋορκέζες δημιουργούς, εκτός του επίσημου συστήματος της τέχνης, οδήγησε στις αρχές των ’70s στη γέννηση του κινήματος Pattern and Decoration (Μοτίβο και Διακόσμηση), του οποίου η Mary υπήρξε ηγετική φυσιογνωμία. Την ίδια εποχή, η καλλιτέχνιδα συσπείρωσε γύρω από την γκαλερί A.I.R. μια δυναμική ομάδα 20 γυναικών καλλιτεχνών που αμφισβήτησαν την ανδροκρατούμενη κουλτούρα του μινιμαλισμού και του εννοιολογικού κινήματος που κυριαρχούσε τότε στη ζωγραφική, αντιπροτείνοντας μια υβριδική τέχνη η οποία μετέφερε ίχνη από διάφορες μη δυτικές κουλτούρες, τιμούσε την καταγωγή των δημιουργών και έφερνε στο προσκήνιο ξεχασμένες –χειρωνακτικές κυρίως– μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης.

Η ίδια η Mary Grigoriadis διαμόρφωσε ένα ιδιόμορφο στίγμα γύρω από την αισθαντικότητα του χρώματος, τη συμμετρία και τα διακοσμητικά στοιχεία.

Ξεκίνησε από λευκά σχέδια πάνω σε λευκές επιφάνειες (καμβάδες περασμένους με λευκό ακρυλικό gesso), προτού δοκιμάσει γήινους τόνους και καταλήξει στα θριαμβευτικά ταμπλό για τα οποία έγινε γνωστή. Πρόκειται για πολυεπίπεδες συνθέσεις από λαδομπογιά σε έντονα χρώματα οι οποίες θυμίζουν ταπισερί, με στροβιλιζόμενα μοτίβα, οργανικές φόρμες και αρχιτεκτονικά σχέδια, από διαφορετικές κουλτούρες και χρονικές περιόδους. Με τον καιρό, η πρακτική της εξελίχθηκε σε ολοένα δυναμικότερες και πιο ασύμμετρες συνθέσεις που αντανακλούσαν την τολμηρή της προσέγγιση στο μοτίβο, το χρώμα και τη φόρμα. «Χτισμένοι» με οκτώ έως και δέκα στρώσεις μπογιάς, οι πίνακές της απέκτησαν μέσα στον χρόνο μεγαλύτερο βάθος, τόσο σε χρώμα όσο και σε υλική πυκνότητα, ενώ τα πλούσια σε υφή τμήματά τους εξισορροπούνταν από κομμάτια εκτεθειμένου, ακατέργαστου λινού.

Οι καμβάδες της είχαν τυποποιημένα μεγέθη 30,5 x 30,5 και 1,80 x 1,80 εκ., διαστάσεις που καθορίστηκαν εν μέρει από τους χωρικούς περιορισμούς του εργαστηρίου της, αλλά κυρίως από την επιθυμία της να διατηρήσει μια στενή επαφή με τη ζωγραφική επιφάνεια. Συχνά επικαλούνταν τις φλαμανδικές μικρογραφίες ως απόδειξη ότι ένας μικρός πίνακας θα μπορούσε να διαθέτει ανάλογη δύναμη και πολυπλοκότητα με έναν μνημειώδη. «Συνήθιζε να στήνει καμβάδες 1,80 x 1,80 γιατί αυτό ήταν το μεγαλύτερο μέγεθος που χωρούσε στο ασανσέρ μας», γράφει στο ίδιο άρθρο του «Elle Decor» για τη μητέρα της η Vanessa, και συμπληρώνει πόσο την επηρέασε μεγαλώνοντας το έργο «Ravenna Eve», που κρεμόταν αντί τηλεόρασης στον τοίχο του υπνοδωματίου της για χρόνια.

Άλλα έργα έφυγαν από το σπίτι τους νωρίς, όπως το «Virginia’s Dawn» (1975) ή το «Giotto's Oranges» (1974), μια σύνθεση της οποίας τα χρώματα και η συμμετρία παραπέμπουν στα αριστουργηματικά φρέσκα του Τζότο για την Καπέλα Σκροβένι στην Πάδοβα. Και τα δύο αυτά έργα –αμφίπλευρα συμμετρικές συνθέσεις από ζιγκ ζαγκ, τραπεζοειδή και σφαίρες– αποτελούν τυπικά παραδείγματα της προσέγγισης της Grigoriadis στη μη αντικειμενική ζωγραφική, προτάσσοντας τη φόρμα, τη ρυθμική επανάληψη και την υλική παρουσία έναντι της αφήγησης.

Προς το τέλος της δεκαετίας του ’70, με έργα όπως το «Ravenna Eve» (περ. 1979-1980), το στυλ της μετατοπίζεται προς την ασυμμετρία, με σχήματα που εκτείνονται πέρα από το επίπεδο της εικόνας, σαν θραύσματα αρχιτεκτονικών δομών. Στα τέλη των ’90s, με τη σειρά έργων Portal , η Grigoriadis μετέφερε τις γνώσεις της γύρω από τις αρχιτεκτονικές φόρμες της αρχαίας Ελλάδας και τον οπτικό ελληνορθόδοξο πολιτισμό, αλλά και σχεδιαστικά στοιχεία από άλλους πολιτισμούς, με ιδιαίτερη αναφορά σε βυζαντινές και ασσυριακές πηγές.

«Στο σπίτι μας στο Μπρούκλιν, ζούμε με ένα τρίπτυχο έργο της μητέρας μου, του 1982. Είναι ένας πίνακας που βγάζει μάτι όσο μια διαφημιστική πινακίδα… Τη μέρα που ήρθαν να τον εγκαταστήσουν, η μητέρα μου με πήρε στην άκρη να με ρωτήσει αν είμαι βέβαιη ότι θέλω να ζήσω στον ίδιο χώρο με ένα τέτοιο έργο. “Έχει πολύ έντονη ενέργεια”, μου είπε». Η Vanessa ήταν βέβαιη. Και σήμερα πρέπει να είναι και πολύ ευτυχής που η μητέρα της, μια παραγνωρισμένη φυσιογνωμία στην τέχνη του 20ού αιώνα, συστήνεται στο κοινό του επόμενου αιώνα, ενώ ακόμα βρίσκεται εν ζωή.