Και τα σαρώνει, και μας σαρώνει...

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Ζούμε το πιο μουντό φθινόπωρο των τελευταίων δεκαετιών.  

Τα πάθη, που μέχρι πρόσφατα μάς συντάραζαν, έχουν δώσει τη θέση τους στη συλλογική μελαγχολία. Στη βουβή αγωνία για ότι μας μέλλεται. Οι σημαίες των νικητών δεν υπεστάλησαν. Ξεθώριασαν, κουρελιάστηκαν στους ιστούς τους. Κυματίζουν πλέον θλιβερές σαν σάβανα, σαν ματαιωμένες υποσχέσεις, σαν κοροϊδευτικά σινιάλα προς τους σημαιοφόρους τους. Ούτε και οι ηττημένοι ωστόσο έχουν την παραμικρή διάθεση να..., έχουν τη φωλιά τους λερωμένη.

στη "Δεύτερη πραγματεία περί διακυβερνήσεως" ο John Locke θέτει ευθέως το ζήτημα των ορίων της νομιμοποίησης της όποιας εξουσίας και επιχειρεί να δώσει κάποιες απαντήσεις. Απαντήσεις οι οποίες γεφυρώνουν την παράδοση του φυσικού δικαίου με την αναδυόμενη θεωρία του κοινωνικού συμβολαίου, η οποία, βέβαια, δεν ήταν τόσο καινούργια όσο φαινόταν, καθώς αναγόταν στη διδασκαλία του Επίκουρου.

Λέει λοιπόν ο Locke ότι, αφού ο σκοπός της πολιτικής κοινότητας είναι η διαφύλαξη και διατήρηση των "φυσικών" δικαιωμάτων, κάθε προσπάθεια που στρέφεται εναντίον αυτών των δικαιωμάτων απονομιμοποιεί την εξουσία που την επιχειρεί. Σ' αυτήν την περίπτωση η εξέγερση αποτελεί φυσική συνέπεια-προέκταση των ίδιων των θιγόμενων δικαιωμάτων, η δε πολιτική κοινότητα θέτει ξανά επί τάπητος τους όρους του "συμβολαίου". 

Τα λέω όλα αυτά, τα εξόχως θεωρητικά, για να σχολιάσω, υπό την οπτική της διδασκαλίας του Locke, αυτό που συμβαίνει στη πόλη σήμερα, υπό το άγος μιας διοίκησης που αρνείται πεισματικά να διοικήσει και επιχειρεί να υποκαταστήσει τη διοίκηση και το καθήκον διοίκησης με την επιθετική διαχείριση προς εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων και εις βάρος άλλων, έστω και αν αυτά τα άλλα είναι γενικότερης ή πιο διαχρονικής φύσεως.

Το "νέο" που ακόμη ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν εφαρμόζει τις ίδιες "οριζόντιες" λογικές οι οποίες απονομιμοποίησαν τους προκατόχους τους. Αντί να εντοπίσουν, ιεραρχήσουν και προσπαθήσουν, συνεκτικά και συγκροτημένα, να θεραπεύσουν τις κοινωνικές, οικονομικές και διοικητικές παθογένειες που οδήγησαν στην κατακρέμνηση τη πόλη, αυτοί επιδιώκουν το ακριβώς αντίθετο: να τις προστατεύσουν πάση θυσία και παντί τρόπω. Να πάρουν από όλους - ή, εν πάση περιπτώσει, όσους δεν μπορούν να προστατευθούν - δίχως να τηρούν καν τα προσχήματα που συνδέονται με την αρχή της αναλογικότητας για να αποφύγουν - για πόσο άραγε; - να κλείσουν τις τρύπες στο βαρέλι. Να συρρικνώσουν πέραν του σημείου επιβίωσης το παρόν για να κρατήσουν στο απυρόβλητο το αμαρτωλό παρελθόν. 

Με κάθε τρόπο προσπαθούν να γίνει ένας συμψηφισμός με τελικό ζητούμενο, την νέα, κεκαλυμμένη με το μανδύα της δήθεν θρησκευτικότητας, άλωσης.

Είμαστε μάρτυρες μιας απόλυτης παράνοιας. Γίνεται αντιληπτή ως παράνοια των αριθμών, όμως στην πραγματικότητα είναι η παράνοια της επιβληθείσας επί δεκαετίες γενικής αξιολογικής αδυναμίας των ίδιων των πολιτών. Ο αγράμματος –επί της τύποις αλλά και ουσίας- Δήμαρχος δεν είναι ένα σύμπτωμα που προέκυψε από το πουθενά. Είναι η φυσική συνέπεια μιας κοινωνίας που έμαθε να απεχθάνεται την αριστεία και να επιβραβεύει τη "μαγκιά", την ελαφρότητα,  το κακώς εννοούμενο φαίνεσθαι.

Ο άνθρωπος αυτός έπεσε από τον ουρανό. Κάποιος άλλος θα έλεγε, θεόσταλτος.

Εκφράζει με χαρακτηριστικό και εμφανή τρόπο την πλειονότητα του ελληνικού λαού σήμερα, ύστερα από σαράντα χρόνια επικράτησης των αρχών της ήσσονος προσπάθειας και της εξίσωσης προς τα κάτω. Είναι αυτό ακριβώς το "κάτω" που, από κεκτημένη ταχύτητα, αναζητεί διαρκώς το πιο κάτω, το παρακάτω, τον απόλυτο πάτο. Είναι η υποκατάσταση του Λόγου από τη λογοδιάρροια, της διαλεκτικής από το τσιτάτο, του ρεαλισμού από το "έτσι μ' αρέσει". 

Το κακό έχει προχωρήσει πολύ βαθιά. Στην "πάστα, στο DNA" του λαού μας. Ο οποίος στο διάβα του χρόνου απώλεσε πολλές από τις παλιές του αρετές και τις αντικατέστησε με μια συνολική επιθετικότητα για οτιδήποτε αντιστρατεύεται την αμορφωσιά, την έλλειψη ευγένειας, καλλιέπειας, αισθητικής, ήθους, κοινωνικής ευαισθησίας. Στη θέση όλων αυτών των χαρακτηριστικών των πολιτισμένων ανθρώπων αναπτύχθηκαν αγελαίοι κοινωνικοί αυτοματισμοί.

"Καθοδηγητές" και καθοδηγούμενοι επιβεβαιώνουν καθημερινά στην πράξη την κοινή τους τύφλα, δημιουργώντας και αναπαράγοντας αδιέξοδα. Λείπει η στοιχειώδης διαλεκτική ικανότητα της σύνδεσης του αιτίου με το αιτιατό, της αναζήτησης των πιθανών και των πραγματικών συνεπειών αυτών που λέμε και κάνουμε. Και φυσικά, και γι' αυτήν ακόμα την αδυναμία μας φταίνε οι "άλλοι, οι πρώην". Συγκεκριμένοι αλλά και αδιευκρίνιστοι "άλλοι, οι παλιοί". 

Ναι, σε ένα τέτοιο αυτοτροφοδοτούμενο αδιέξοδο λίγη σημασία έχει αν ανήκεις στους "νικητές" ή στους "ηττημένους". Διότι βρισκόμαστε πλέον πολύ πέραν οποιασδήποτε  νίκης ή ήττας. Βρισκόμαστε στο προχωρημένο στάδιο της αποσύνθεσης όπου το κοινωνικό σώμα του Locke χάνει τη συλλογική του συνείδηση και καθείς γίνεται και πάλι κύριος των καλώς ή κακώς εννοούμενων "συμφερόντων" του. Και αυτό συμβαίνει με την ανοχή, αν όχι με την ενεργή ενθάρρυνση, μιας πολιτείας που λειτουργεί ερήμην των πολιτών, σαν ένα κλειστό σύστημα που τείνει να καταχραστεί όλους τους εξωτερικούς πόρους μέχρι τελικής πτώσεως...

Αυτό είναι τελικά το ζητούμενο, η άλωση των όποιων πόρων απέμειναν.-