με την οπτική του έξοχου Τάσου Χαλά

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Πώς θα περιέγραφε την περίπτωση μας ο Νταλί;

Κάτι πολύ άδικο εις βάρος του κινήματος του σουρεαλισμού συμβαίνει και καθώς φαίνεται πολλοί εξ ημών τείνουμε να το υιοθετήσουμε. Είναι στ’ αλήθεια σουρεαλισμός αυτό που ζούμε, αυτό που ζει η Διοίκηση Θωμάκου, αυτά που αντιμετωπίζει στα εσω-παραταξιακά του ο Γ. Θωμάκος και κατ’ επέκταση, ο Δήμαρχος Κηφισιάς;

Είναι όλα μία λέξη και η λέξη αυτή είναι ο σουρεαλισμός;

Προφανώς και όχι. Συνοψίζοντας γνώσεις εγκυκλοπαιδικές -όμως τέτοιες που αν κανείς θέλει να κάνει πολιτική ή να έχει βήμα στον δημόσιο λόγο οφείλει να γνωρίζει χωρίς να μπερδεύεται-, το κίνημα του σουρεαλισμού υπήρξε κίνημα αισθητικής και πολιτικής.

Ας θυμηθούμε την υπογραφή του Τρότσκι σε μανιφέστο υπέρ της ελευθερίας στην τέχνη και εναντίον του σοσιαλιστικού ρεαλισμού που επέβαλε στη Σοβιετική Ένωση ο Στάλιν. Μανιφέστο που στοιχειοθέτησε μαζί με τον Αντρέ Μπρετόν και τον ζωγράφο Ριβέρα.

Ο σουρεαλισμός υπήρξε κίνημα που έφερε τομή στην Τέχνη και δημιούργησε την πλατφόρμα για την απελευθέρωση του Λόγου και της Σκέψης ακόμα και στα πεδία της Επιστήμης. Κίνημα συλλογικότητας. 

Ο σουρεαλισμός δίνει βήμα στην πραγματική λειτουργία της σκέψης. Ακόμα και σε περιόδους σκοτεινές όπου θα μπορούσαν να σημαίνουν και το τέλος του κινήματος (βλ Β' παγκόσμιος πόλεμος), ο σουρεαλισμός αλλάζει πίστα. Από κίνημα αισθητικής σε κίνημα με ιδεολογικό περιεχόμενο. 

Θα ήταν σπουδαία ευτυχία αν αυτό που σήμερα ζούμε στη Κηφισιά σε κάθε επίπεδο ήταν σουρεαλισμός. Όσο κι αν τον αναζητώ δεν τον βρίσκω. Παρατηρώντας μάλιστα την απόσταση από τη πραγματικότητα στην οποία και μας μύησε αυτή η διοίκηση Θωμάκου ως τη «δημιουργική θεοκρατική φαντασία», αναγνωρίζω άλλες θεωρίες και στάσεις όχι και τόσο «ευγενείς» ή «ηθικές» στα χαρακτηριστικά τους. Τον μακιαβελισμό για παράδειγμα. Πρακτική που τουλάχιστον οι έχοντες βήμα στον δημόσιο λόγο θα έπρεπε και να αναγνωρίζουμε και να μην υποτιμούμε.

Τώρα ως λογοτεχνικό αστείο θα μπορούσα να αναφέρω ότι «έφερε τομή στην Τέχνη και δημιούργησε την πλατφόρμα για την απελευθέρωση του Λόγου και της Σκέψης ακόμα και στα πεδία της Επιστήμης» η παράταξη και, ο ίδιος ο Γ. Θωμάκος.
ΥΓ: Όπως διαβάζω δύο ήταν τα κύρια συνθήματα των υπερρεαλιστών. "Να αλλάξουμε τη ζωή" (Αρθούρος Ρεμπώ) και "Να αλλάξουμε τον κόσμο" (Καρλ Μαρξ). Τι απ' τα δύο συμβαίνει στη χώρα; Η πεποίθηση (;) του Δήμαρχου ότι θα άλλαζε την Κηφισιά.

Τα αποτελέσματα ευτελή, ιδιοτελή, γνωστά.- 

Η κοπέλα στην εμβληματική φωτογραφία από το φεστιβάλ της αμφισβήτησης στο Γούντστοκ, ήταν τελικά η Faux Κηφισιώτισα, δημοτική σύμβουλος, πρώην αντιδήμαρχος; Τουλάχιστον έτσι ισχυρίζεται η ίδια.

Η δημοτική σύμβουλος Χιωτάκη που τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται σε κατάσταση επαναστατικού οίστρου στο Facebook, κοινοποιώντας αποσπάσματα του Μπακούνιν και του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, φαίνεται ότι έχει βαθιές ρίζες στο κίνημα της αμφισβήτησης.

Έτσι, η Άννα Κορογιαννάκη να μοιραστεί με τους φίλους-ψηφοφόρους της στο Facebook, μια άγνωστη πτυχή του παρελθόντος της. Μάλιστα η ίδια γράφει: «Τότε αγωνιζόμασταν να αλλάξουμε τον κόσμο μέσα από την Αγάπη, τη Μουσική και την Επανάσταση. Και σήμερα κάνουμε το ίδιο».

Πρέπει να φύγει η θεοκρατική διοίκηση Θωμάκου το γρηγορότερο.

Αν και η original φωτογραφία (που χρησιμοποιήθηκε τόσο στο εξώφυλλο του ομώνυμου δίσκου όσο και στις αφίσες της ταινίας Woodstock) δεν αφήνει να φανεί το πρόσωπο της κοπέλας, μάλλον η Άννα Κορογιαννάκη, έχει μια ακόμα λήψη, όπου η ταυτότητα της χίππισας φαίνεται καθαρά: Είναι η ίδια!

Πάντως, like στη φωτογραφία-αποκάλυψη της Άννας Κορογιαννάκη, έχουν κάνει μέχρι στιγμής ο πρώην Δήμαρχος Νίκος Χιωτάκης, η Μ. Σαλματάνη, ο Βασίλης Βάρσος και 2.687 ακόμα άτομα.

 Σημείωση: Το παραπάνω κείμενο και η φωτογραφία είναι όλο προϊόν φαντασίας με στόχο τη σάτιρα και σε καμία περίπτωση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Μπορείτε να το καταναλώσετε άφοβα

Σαν σήμερα το 1899 γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 20ου αιώνα. Παρόλο που έμεινε γνωστός για τα διηγήματά του, έγραψε επίσης ποιήματα, δοκίμια και κινηματογραφικά σενάρια.

Ο Μπόρχες εκπροσωπεί επάξια, παρατηρεί ο Αχ. Κυριακίδης, τη λογοτεχνία που φιλοσοφεί και όχι, ασφαλώς τη φιλοσοφία που λογοτεχνίζει. Γι’ αυτό και τα περισσότερα διηγήματά του αποφαίνονται, προτείνουν σκανδαλιστικές απόψεις σε προαιώνια ζητήματα, ενώ τα περισσότερα δοκίμιά του αναρωτιούνται, ταλαντεύονται σαν τα πιο γοητευτικά αστυνομικά αινίγματα.

Τα κείμενα του Μπόρχες προεικάζουν τον δισταγμό, αυτό που ο Τσβετάν Τοντόροφ έμελλε να προσδιορίσει ως αναγκαίο κατηγόρημα της μυθοπλαστικής λογοτεχνίας. Ο δισταγμός αυτός προκύπτει από ένα θεμελιώδες διφορούμενο ως προς την ακριβή φύση των γεγονότων που παρατίθενται σε μια φανταστική αφήγηση. Πραγματικό ή ψευδαισθητικό; Αυτή η θεμελιώδης ασάφεια συγχύζει τον αναγνώστη.

Ο Μπόρχες ήταν απόγονος αγωνιστών για τη χειραφέτηση της Αργεντινής, ενώ ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και καθηγητής ψυχολογίας σε ξενόγλωσση παιδαγωγική σχολή.

Σε ηλικία επτά χρονών συνέταξε στα ελληνικά μια σύνοψη της ελληνικής μυθολογίας. Οκτώ χρονών έγραψε το πρώτο διήγημά του, ενώ ένα χρόνο αργότερα μετέφρασε και δημοσίευσε τον Ευτυχισμένο πρίγκιπα του Όσκαρ Ουάιλντ.

Εξαιτίας μιας πάθησης στα μάτια του, που θα τον οδηγήσει προοδευτικά σε πλήρη τύφλωση, η οικογένεια Μπόρχες εγκαταστάθηκε στη Γενεύη, όπου ο Χόρχε Λουίς ξεκίνησε τις λυκειακές σπουδές του και απέκτησε μια υψηλού επιπέδου μόρφωση, τελειοποιώντας παράλληλα τις γνώσεις του στην αγγλική, γαλλική και γερμανική γλώσσα. Εκεί, ήρθε σε επαφή με την εξπρεσσιονιστική ποίηση και τη γερμανική φιλοσοφία.

Το 1910 εγκατεστημένος στη Μαγιόρκα της Ισπανίας ολοκλήρωσε την πρώτη ποιητική συλλογή του Οι κόκκινοι ρυθμοί όπου είναι φανερός ο θαυμασμός για την επανάσταση των μπολσεβίκων στη Ρωσία.

Η οικογένεια των Μπόρχες, έπειτα από πολλές προσωρινές διαμονές και πολλά ταξίδια στην Ευρώπη, επέστρεψαν το 1921 στο Μπουένος Άιρες, όπου και παρέμειναν. Πλέον, ο Μπόρχες άρχισε να ανακαλύπτει τις φτωχογειτονιές της γενέτειράς του με τους compafritos ("μόρτες"), έγραψε ποιήματα, διηγήματα, δοκίμια και "φαντασίες", ίδρυσε διάφορα περιοδικά και πήρε μέρος σε λογοτεχνικούς ομίλους.

Από το 1925, όταν δημοσιεύθηκε η ποιητική του συλλογήΗ απέναντι Σελήνη και τα δοκίμια Έρευνες, έδινε το λογοτεχνικό παρόν με ένα έως δύο έργα το χρόνο, μέχρι το 1985, έτος που εκδόθηκε  η τελευταία ποιητική συλλογή του, Οι συνωμότες.

Ο Μπόρχες πέθανε στις 14 Ιουνίου του 1986 στη Γενεύη και τάφηκε σύμφωνα με την επιθυμία του, στην πόλη των εφηβικών του χρόνων, στο Μπουένος Άιρες.

Πηγές: 
Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Άπαντα πεζά, επιμ. Αχ. Κυριακίδης, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2005.
Borges, Jorge Luis, 1899-1986, στο BiblioNet.