Διαβάζοντας τις κυριακάτικες εφημερίδες των πρόσφατων «φίλων» της κυβέρνησης αντιλαμβάνεσαι εύκολα τον σχεδιασμό. Ο ένας προτείνει εκλογές τον Νοέμβριο και ο άλλος, πιο τολμηρός, προτείνει κυβέρνηση ειδικού σκοπού με τον Τσίπρα πρωθυπουργό και εκλογές την Άνοιξη! Πάλι καλά που δεν του προτείνουν και να παραιτηθεί δηλαδή. 

Και γιατί όχι τώρα; Διότι, λένε, η χώρα δεν έχει ακόμη σωθεί! Αλλά το θέμα δεν είναι να σωθεί. Θα σωθεί ούτως ή άλλως με κάποιο τρόπο. Το θέμα είναι ποιος θα τη σώσει. Όταν η θεία από το Σικάγο έστησε εικονικό πνιγμό στη Βουλιαγμένη και έτρεξε κάποιος να σώσει τη μικρή, τον ρώτησε. «Τι δουλειά είπαμε πως κάνεις;». «Δημόσιος υπάλληλος…», απάντησε δειλά ο διασώστης. «Δημόσιος υπάλληλος; Άσε παιδάκι μου να τη σώσει κανένας άλλος»!

Έτσι και το Βήμα. Θέλει να σώσει τη χώρα, σώνει και καλά. Δεν αφήνει καλύτερα να την σώσει κανένας άλλος;  Διότι εάν η χώρα σωθεί κατ’ αυτόν τον τρόπο, τότε το μεν  Βημα θα την έχει βολέψει μια χαρά με τους δικούς του, ενώ ο Τσίπρας θα έχει πέσει στο λάκκο με τα λιοντάρια. Θα έχει εφαρμόσει μια χαρά το μνημόνιο μερικούς μήνες, ο κόσμος θα έχει αφηνιάσει και θα τον βρίζει, θα έχει χάσει ότι συμπάθεια έχει μαζέψει από την κοπιαστική διαπραγμάτευση και θα ζητάνε όλοι το κεφάλι του επί πίνακι. Στο μεταξύ θα έχει διώξει και την Πλατφόρμα και θα έχει μείνει μόνος, παρέα με την Λυμπεράκη και τον Κυριάκο.

Και τότε; Ποιος θα τον σώσει τον Τσίπρα; Το Βήμα; Δεν νομίζω. Τότε θα πάει σε εκλογές. Αλλά τότε θα είναι αργά. Εάν ο Τσίπρας κυβερνήσει για μερικούς μήνες ακόμα, με τον τρόπο που κυβερνάει, ή εάν κάνει και κυβέρνηση συνεργασίας, τότε θα οδηγηθεί στις εκλογές ως πρόβατον επί σφαγήν. Ως αιχμάλωτος. Και θα χάσει. Διότι κανένας δεν εμπιστεύεται έναν πρωθυπουργό αιχμάλωτο.

Δεν πρέπει να το δεχθεί αυτό. Η μόνη λύση που διαθέτει αυτή τη στιγμή ο πρωθυπουργός είναι να τελειώνει μέσα στον Αύγουστο με την συμφωνία, αμέσως μετά να λάβει έγκριση από ένα συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ και ταυτόχρονα να προκηρύξει εκλογές για τον Σεπτέμβριο. 

Άμεσα. Και αφού λάβει αυτοδυναμία να έχει μπροστά του 4 χρόνια κυβερνητικής σταθερότητας, μήπως και καταφέρει να γυρίσει την κατάσταση, να κάνει όσες μεταρρυθμίσεις πιστεύει, να προσπαθήσει να στρώσει την οικονομία και τις τράπεζες και εάν το πετύχει αυτό να ελπίζει σε νέα νίκη. 

Εάν δεν το πετύχει, τουλάχιστον να έχει προσπαθήσει με τον δικό του τρόπο. Όχι με τον τρόπο του Βήματος.

Ο Δήμος Αβδελιώδης, παρουσιάζει θεατρικά αυτόν τον καιρό την Αληθινή Απολογία του Σωκράτη στα αρχαία ελληνικά. Μιλήσαμε μαζί του και προσπαθήσαμε να κατανοήσουμε αυτήν την πρωτότυπη ιδέα του, μία ακόμη από τις τόσες που μας έχει δώσει. 

Μετά τον Βιζυηνό και την περίφημη τριλογία σας, παρουσιάζετε τώρα την  Απολογία του Σωκράτους, το μνημειώδες αυτό έργο του Πλάτωνα, στα αρχαία ελληνικά! Θέλω να σας ρωτήσω: ποια ανάγκη σας οδήγησε; Πως το σκεφτήκατε;

Ήταν αναγκαίο να γίνει στην γλώσσα του Πλάτωνα, γιατί μόνο αν ακούσεις τη φωνή του ίδιου του πρωτότυπου κειμένου μπορείς να νιώσεις τα αισθήματα, την ατμόσφαιρα και τελικά ποιος ήταν πραγματικά ο Σωκράτης. Επειδή κάθε μετάφραση, ανάλογα με την οπτική γωνία και τις προσωπικές επενδύσεις του μεταφραστή, δίνει και μια εντελώς διαφορετική εικόνα του Σωκράτη, με αποτέλεσμα να υπάρχει ακόμα μια θολή εικόνα που δεν έχει σχέση με την σαφήνεια και την καθαρότητα του πλατωνικού κειμένου. 

Πρόκειται βεβαίως για έργο βαθιά πολιτικό. Μήπως όμως σήμερα η πολιτική έχει συρρικνωθεί στο πλαίσιο μιας αποτελεσματικής διαχείρισης;

Η σκέψη του Σωκράτη είναι βαθιά πολιτική γιατί απέναντι στην κατ’ επάγγελμα ρητορική και την σοφιστική τέχνη που επικαλύπτουν την πραγματικότητα είτε για το προσωπικό είτε για το δημόσιο συμφέρον, αναζητά μόνο την εφαρμογή της γνώσης εκείνης, που θα μπορούσε να κάνει τους ανθρώπους πιο ευτυχισμένους και όχι πιο δυνατούς. Το βασικό αυτό αίτημα του Σωκράτη που εκφράζει τον θεμελιώδη πυρήνα του ελληνικού πολιτισμού απορρίφθηκε τότε από τους αμήχανους 500 ενόρκους με διαφορά 30 ψήφων και έμεινε πρακτικά αναπάντητο μέχρι σήμερα, αφού δεν μπόρεσε να ενσωματωθεί στην παιδεία και όλους τους άλλους θεσμούς της Δημοκρατίας. Αυτό είναι και το κομβικό σημείο που σταμάτησε η ποιοτική εξέλιξη του δυτικού πολιτισμού. Η σημερινή διαχείριση της εξουσίας είναι αναγκαίο και λογικό αποτέλεσμα ενός πολιτισμού που είναι ακόμα οικοδομημένος πάνω στον ανταγωνισμό, την δύναμη και τον φόβο.  

Εννοώ ότι η διαχείριση προϋποθέτει ως δεδομένη την πραγματικότητα. Δεν έχει ποτέ αίτημα αλλαγής…

Ναι η πραγματικότητα αυτή είναι πλέον μια υπερδομή, όπως ένα υπερωκεάνιο ας πούμε, που έχει δύναμη και ταχύτητα και οι αξιωματικοί και οι καπετάνιοι κάνουν με ευθύνη και συνέπεια τη δουλειά τους, αλλά είναι όλοι αγχωμένοι μήπως χάσουν τη θέση τους και στην πραγματικότητα εσωτερικά αδύναμοι, γιατί ό,τι κάνουν το κάνουν ψυχαναγκαστικά, ενώ το υπερωκεάνιο κόβει βόλτες, γιατί έτσι πρέπει, αλλά χωρίς να ξέρει κανείς πραγματικά το γιατί πάει και για πού πάει. 

Ωστόσο, είναι εύκολο να παρακολουθεί κάποιος σημερινός Έλληνας αρχαία ελληνικά στο θέατρο; Εδώ πάψαμε να καταλαβαίνουμε και τα νέα….

Όταν μια γλώσσα έχει συνδέσει την αλήθεια του νοήματος με τις αρμονικές που την εκφράζουν, είτε είναι νέα είτε αρχαία είναι πάντα μια αληθινή απόλαυση,- κάτι που δεν συμβαίνει με άστοχα έργα - γιατί αυτές οι αρμονικές μας επηρεάζουν βαθιά και ψυχικά και σωματικά. Παράλληλα οι υπέρτιτλοι επιβεβαιώνουν και νοητικά αυτή την πλήρωση.        

Ο κόσμος που το βλέπει πως αντιδρά; Μήπως κουράζεται από έναν θεατρικό μονόλογο;

Δεν είναι βέβαια μονόλογος ούτε ακριβώς μια παράσταση με την κλασική έννοια,- αφού δεν πρόκειται για θεατρικό έργο του Πλάτωνα -, αλλά μια αυθεντική τελετουργική αναπαράσταση της δίκης του Σωκράτη, που συνομιλεί μάλιστα και με τον Μέλητο. Όσοι το βλέπουν ανεξαιρέτως νιώθουν πρωτόγνωρα και γνήσια αισθήματα και μας το λένε. Δεν το έχω ζήσει έτσι με άλλη παράστασή μου. 

Βλέπουμε όλο και περισσότερο μονολόγους… υποψιάζομαι και οικονομική ανάγκη…λιγότεροι συντελεστές, χαμηλό κόστος…

Αν υπάρχει τέτοιο θέατρο που μιλάει ένας μόνο-όπως λέει η λέξη μονόλογος-, σίγουρα είναι κάτι που σε κουράζει πριν ακόμα το δεις. Όμως υπάρχει κι αυτό το είδος θεάτρου όπου ένας και μόνο ηθοποιός μπορεί να αναστήσει μπροστά σου κόσμους και πρόσωπα.

Πότε θα δούμε το έργο αυτό στην Αθήνα;

Είναι θέμα του ΚΘΒΕ που διαχειρίζεται αυτό το διάστημα την παράσταση.

Πιστεύετε πάντως ότι η μεγάλη οικονομική πτώση, η κατάρρευση των εισοδημάτων, μπορεί να λειτουργήσει ως εφαλτήριο εθνικό και λαϊκό;

Εξαρτάται από τον δρόμο που θα ακολουθήσουμε. Δεν μας αρκεί όπως είδαμε μόνο η αξιοπρέπεια - που στο βάθος είναι εγωισμός και άμυνα προς το σύνδρομο της απόρριψης. Πρέπει να τολμήσουμε να βρούμε τον νέο δρόμο που έδειξε αλλά δεν ολοκλήρωσε ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας, αυτόν που θέλει τους ανθρώπους περισσότερο ευτυχισμένους παρά δυνατούς.

Σύμφωνα με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δεν μπορεί να υπάρξει χρεοκοπία εντός της ευρωζώνης, γιατί «έτσι λένε οι κανόνες». Όμως, οι κανόνες της ΕΕ είναι ανοικτοί σε διάφορες ερμηνείες, όπως δείχνουν και πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Το Αρθρο 125, η ελληνική υπόθεση και διαφορές Ευρωδικαστηρίου - Γερμανίας.

Αυτό το «ενάντια στους κανόνες» είναι μεγάλο πράγμα στην Ευρώπη. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν πραγματικά ποιοι είναι οι κανόνες. Όμως γνωρίζουν πως οι κανόνες πρέπει να τηρούνται.

Η κατάσταση μου θυμίζει ένα διήγημα του Φραντς Κάφκα, το «Μπροστά στο Νόμο», όπου ένας άνδρας προσπαθεί να μπει σε ένα δικαστήριο. Ο θυροφύλακας του λέει πως είναι κατ' αρχήν εφικτό να μπει, αλλά όχι εκείνη την ώρα. Ο άνδρας περνάει ολόκληρη τη ζωή του μπροστά από το δικαστήριο, περιμένοντας να μπει. Στο τέλος της ζωής του, του λένε μπος θα μπορούσε να είχε περάσει την πόρτα οποιαδήποτε στιγμή. Αυτός ο άνδρας ακολούθησε τους λάθος κανόνες - τους κανόνες του μυαλού και όχι του νόμου.

Οι κανόνες του μυαλού είναι αυτό που αντιμετωπίζουμε στην ευρωπαϊκή συζήτηση για το ενιαίο νόμισμα. Πολλοί από αυτούς τους κανόνες είτε δεν υπάρχουν, ή αποτελούν κάποια μάλλον παρατραβηγμένη ερμηνεία των υφιστάμενων κανόνων.

Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης Ελληνικής κρίσης, συνάντησα έναν παντελώς νέο κανόνα. Τον πρωτοάκουσα από τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Λέει πως οι χώρες δεν επιτρέπεται να χρεοκοπήσουν εντός της ευρωζώνης. Από την άλλη όμως, η χρεοκοπία είναι μια χαρά όταν φύγουν από την ευρωζώνη.

Αργότερα διάβασα πως ο Ότμαρ Ίσινγκ, ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, χρησιμοποίησε σχεδόν την ίδια ακριβώς φράση με τον κ. Σόιμπλε σε συνέντευξή του σε ιταλική εφημερίδα. Αν το λένε τόσοι πολλοί σημαντικοί άνθρωποι, τότε σίγουρα είναι αλήθεια, έτσι δεν είναι;

Στην πραγματικότητα, όπως προκύπτει, δεν υπάρχει τέτοιος κανόνας. Υπάρχει μόνο το Άρθρο 125 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για την Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Άρθρο 125 λέει πως οι χώρες δεν θα πρέπει να αναλαμβάνουν το χρέος άλλων χωρών. Αυτό είναι γνωστό ως ο όρος «no-bailout» - αν και, όπως προκύπτει, αυτό είναι μια μάλλον υπερβολική ερμηνεία.

Στην απόφαση σταθμό για την υπόθεση Pringle – που σχετίζονταν με μια ιρλανδική υπόθεση το 2012- το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε πως μπορεί να υπάρξει διάσωση, ακόμα και με το Άρθρο 125, αρκεί ο σκοπός της διάσωσης να είναι να καταστεί βιώσιμη μακροπρόθεσμα η δημοσιονομική θέση της χώρας που θα λάβει τη διάσωση.

Σε μια άλλη απόφαση - σταθμό, τον Ιούνιο φέτος, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στήριξε την υπόσχεση του Μάριο Ντράγκι να κάνει ότι χρειαστεί για να βοηθήσει μια χώρα που δέχεται κερδοσκοπικές επιθέσεις.

Η δέσμευση του προέδρου της ΕΚΤ είχε αμφισβητηθεί από το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο. Και στις δυο περιπτώσεις, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν στήριξε την κυρίαρχη γερμανική νομική ερμηνεία.

Άρα, τι μπορούμε να συμπεράνουμε από τις προηγούμενες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, απουσία κάποιας ξεκάθαρης απόφασης από το Δικαστήριο για την ελάφρυνση του χρέους;

Ένα ενδιαφέρον άρθρο τριών συγγραφέων από το ευρωπαϊκό think-tank Bruegel, συμπεραίνει πως η ελάφρυνση χρέους σίγουρα συνάδει με την υφιστάμενη νομοθεσία.

Η επιχειρηματολογία έχει ως εξής: στην υπόθεση Pringle, το δικαστήριο έδωσε το «πράσινο φως» για διασώσεις κατ' αρχήν, αρκεί να έχουν σκοπό να σταθεροποιήσουν τα δημόσια οικονομικά. Στην απόφαση για το «μαξιλάρι» της ΕΚΤ, το δικαστήριο αποδέχθηκε την αρχή ότι η ΕΚΤ μπορεί να υποστεί απώλειες στις αγορές τίτλων της, αρκεί η Τράπεζα να ακολουθεί την εντολή της.

Προσθέστε τις δυο αυτές αποφάσεις, και έχετε την ελάφρυνση χρέους. Δεν είμαι σίγουρος αν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα ακολουθήσει επακριβώς αυτήν την επιχειρηματολογία, αν η υπόθεση φτάσει ποτέ στη δικαιοσύνη. Το Δικαστήριο πιθανότατα θα επέβαλε κάποιους περιορισμούς. Όμως θα με εξέπληττε αν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ακολουθούσε την γερμανική ερμηνεία τώρα, όταν προηγουμένως την είχε απορρίψει.

Γιατί διαφωνούν τόσο η Γερμανία και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο; Ο φανερός λόγος είναι ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την νομισματική ένωση είναι εσωτερικά ασυνεπής, και ως εκ τούτου επιδέχεται διάφορες ερμηνείες. Ούτε επιτρέπει την έξοδο, την χρεοκοπία, ούτε τη διάσωση και ως εκ τούτου δεν έχει κάποια ξεκάθαρη διαδικασία για την περίπτωση μιας οικονομικής κρίσης.

Η γερμανική άποψη είναι πως ο όρος «no bail-out» είναι ο ισχυρότερος όλων και πρέπει ως εκ τούτου να έχει προτεραιότητα. Άλλοι διαφωνούν. Επιπλέον, οι γερμανοί δικηγόροι με ειδίκευση στο συνταγματικό δίκαιο δεν επιτρέπουν να μπαίνουν στα νομικά τους επιχειρήματα οικονομικές θεωρήσεις, ενώ οι δικηγόροι του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το επιτρέπουν. Σε βαθύτερο επίπεδο, η διαφωνία δεν έχει να κάνει με την νομική, αλλά με την πολιτική και τα οικονομικά. Ο νέος κανόνας «όχι χρεοκοπία» είναι μια πολιτική φιλοδοξία ενδεδυμένη με τον μανδύα του νομικού περιορισμού.

Αυτό που πραγματικά συμβαίνει είναι ότι η Γερμανία δεν θέλει να ελαφρυνθεί το ελληνικό χρέος για πολιτικούς λόγους, και χρησιμοποιεί ως πρόφαση την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ομοίως, όταν ο κ. Σόιμπλε προτείνει έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, θα πρέπει να διερωτηθείτε με ποιον κανόνα συνάδει αυτό.

Το γεγονός είναι ότι φτιάχνουν τους κανόνες στην πορεία, προκειμένου να προσαρμόζονται στους δικούς τους πολιτικούς σκοπούς.

Πηγή: Financial Times
Μετάφραση: Euro2day.gr 

Οι πολίτες των χωρών που επλήγησαν από την οικονομική κρίση δεν εμπιστεύονται τους κρατικούς θεσμούς, ενώ σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης μειώνεται σημαντικά η πίστη στο πολιτικό και το οικονομικό σύστημα δείχνει μια έρευνα του Ινστιτούτου Γερμανικής Οικονομίας (IW).

Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση σε ό,τι αφορά την πίστη στο πολιτικό σύστημα (3,1%), αλλά και στο οικονομικό (21,9%). Αντίθετα στις πρώτες θέσεις εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα βρίσκονται η Δανία (92,2%), η Φινλανδία (90,8%) και η Σουηδία (90,7%) και στο οικονομικό η Σουηδία (91,6%), η Βρετανία (83,8%) και η Δανία (81,7%).

Εξαιτίας της οικονομικής κρίσης η Ευρώπη πλέον βυθίζεται σε μια κρίση εμπιστοσύνης στη δημοκρατία, η οποία έχει αρχίσει να πλήττει και χώρες όπως η Γαλλία και η Βρετανία.

«Υπάρχει ένας φαύλος κύκλος οικονομικής κρίσης και έλλειψης εμπιστοσύνης στην πολιτική», σχολίασε ο επικεφαλής του IW Μίχαελ Χίτερ.

Ερευνητές του IW δημιούργησαν έναν πίνακα εμπιστοσύνης για 20 ευρωπαϊκές χώρες, με τον οποίο ήθελαν να δουν πόσο ισχυρή είναι η πίστη των πολιτών στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό σύστημα της χώρας τους.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι πολίτες στην Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα βρίσκονται στις τρεις τελευταίες θέσεις.

Όμως αυτό που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία είναι το γεγονός ότι από το 2000 και μετά μειώνεται σταθερά στη νότια Ευρώπη η πίστη στο πολιτικό σύστημα.

«Με το ευρώ μπόρεσε να κρυφτεί για ένα διάστημα το έλλειμμα εμπιστοσύνης σε κάποιες χώρες της ΕΕ», σημείωσε ο Χίτερ. Όμως η οικονομική κρίση επανέφερε την έλλειψη εμπιστοσύνης στο προσκήνιο.

Αν και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η Ισπανία και η Πορτογαλία εμπιστεύονταν το οικονομικό σύστημα τόσο όσο η Γερμανία, πλέον η Ισπανία βρίσκεται στην 15η θέση και η Πορτογαλία στην 16η.

Σύμφωνα με το IW, υπάρχει μια ξεκάθαρη σχέση μεταξύ της οικονομικής ευημερίας και της πίστης σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που λειτουργεί: όσο μεγαλύτερο είναι το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν τόσο ισχυρότερη η πίστη στη δημοκρατία και το οικονομικό σύστημα.

Πάντως σε καμία περίπτωση δεν μειώθηκε μετά το 2000 η πίστη στο πολιτικό σύστημα σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Για παράδειγμα στις χώρες της βόρειας Ευρώπης παραμένει σταθερά σε υψηλό επίπεδο.

Η χαμένη πίστη στο νότια Ευρώπη μπορεί να αντιστραφεί μόνο με το χρόνο. «Γενικά μπορεί να αποκατασταθεί μόνο πολύ μακροπρόθεσμα», εξήγησε ο Ντόμινικ Ένστε, ένας από τους συντάκτες της έρευνας.