Με ελληνικό εξώφυλλο στα όρια της γραφικότητας -για τους καλοπροαίρετους- κυκλοφορεί το γερμανικό περιοδικό Spiegel το κρισιμότερο Σαββατοκύριακο και εξετάζει τα δύο ενδεχόμενα για το ελληνικό χρέος: Κούρεμα ή αναδιάρθρωση;

Το κούρεμα, γράφει, ακόμη κι αν βρισκόταν κάποιο νομικό παραθυράκι, θα ήταν πολιτικά αδύνατο για χώρες της Ευρωζώνης (πρώτη εκ των οποίων η Γερμανία), ενώ μία αναδιάρθρωση θα μπορούσε να παρουσιαστεί και από την Αθήνα και από τους «σκληρούς» στην Ευρωζώνη ως νίκη στα σημεία.

«Οι δικοί μας Έλληνες: Προσέγγιση ενός περίεργου λαού» θα μπορούσε να είναι μία πρόχειρη μετάφραση του εξωφύλλου της έκδοσης του Σαββάτου (αν και, σημειωτέον, η λέξη που επιλέγει το περιοδικό για το «περίεργος» συνδυάζει το «ιδιαίτερος» με το «σπάνιος»). Στην απεικόνιση, ένας στερεοτυπικός γερμανός τουρίστας προσπαθεί, με φόντο ελληνικό νησί και στην τσέπη έναν οδηγό αρχάριων για τον Σωκράτη, να χορέψει συρτάκι με έναν εξίσου στερεοτυπικό Έλληνα.

Αν οι προθέσεις του περιοδικού ήταν αθώες, το τελικό αποτέλεσμα δεν απέφυγε τον κίνδυνο να δημιουργήσει «παρεξηγήσεις»: Ο γερμανός τουρίστας μοιάζει να προσπαθεί να προφυλάξει το γεμάτο χαρτονομίσματα πορτοφόλι του από τον «Ζορμπά».

Στα πιο σοβαρά, το περιοδικό εξετάσει τα ενδεχόμενα για το ελληνικό χρέος και υπογραμμίζει πως η γερμανική κυβέρνηση θέλει να αποτρέψει ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους και πλέον οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στην αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας.

Μετά τη δημοσιοποίηση πριν δύο εβδομάδες της έκθεσης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σύμφωνα με την οποία το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο προκύπτουν δύο συμπεράσματα, εκτιμά το Spiegel: Το πρώτο είναι ότι ως το τέλος του 2018 η Ελλάδα θα χρειαστεί επιπλέον 50 δισ. ευρώ και το δεύτερο ότι πρέπει με κάποιο τρόπο να υπάρξει ελάφρυνση του χρέους της.

Η πρώτη πιθανότητα θα ήταν ένα «κούρεμα». Το περιοδικό αναφέρει ότι η Αθήνα είχε ήδη πάρει το 2012 (με το PSI) κούρεμα από το χρέος που διακρατούσαν οι ιδιώτες πιστωτές. Καθώς πλέον στα χέρια ιδιωτικών βρίσκεται ελάχιστο τμήμα του ελληνικού χρέους, εκτιμάται πως νέο κούρεμα θα ήταν άσκοπο.

Το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διακρατούν 32,1 δισεκ. και 20 δισεκ. ευρώ αντίστοιχα και επίσης δεν μπορούν να συμμετάσχουν σε μια απομείωση του χρέους. Μένουν λοιπόν τα διμερή δάνεια που έχουν δώσει άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην Ελλάδα, συνολικού ποσού 52,9 δισεκ. ευρώ και τα 130,9 δισεκ. ευρώ του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).

Το EFSF, γράφει, δεν μπορεί να δεχθεί κούρεμα του δανείου του για νομικούς λόγους, και ακόμη κι αν βρισκόταν ένα παραθυράκι του νόμου, το κούρεμα δεν μοιάζει πλέον εφικτό. Η καγκελάριος Μέρκελ έχει αποκλείσει κατηγορηματικά το σενάριο, όπως και οι κυβερνήσεις της Λετονίας, της Φινλανδίας και της Ολλανδίας. Ο Σλοβάκος υπουργός Οικονομικών Πέτερ Καζίμιρ έχει δηλώσει ότι αυτή είναι «η κόκκινη γραμμή του».

Οπότε, συνεχίζει το περιοδικό, μένει το δεύτερο ενδεχόμενο: Η αναδιάρθρωση. Το περιοδικό το αναφέρει ως τη «μοναδική πιθανότητα», και μάλιστα με τον τρόπο που έχει προτείνει ο Έλληνας πρώην υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης.

Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί με ένα μέρος από τα χρήματα που θα λάβει από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας να αποπληρώσει τα δάνειά της στο ΔΝΤ και την ΕΚΤ. Τα επόμενα δύο χρόνια το ποσό αυτό ανέρχεται περίπου στα 30 δισ. ευρώ.

Το πλεονέκτημα είναι ότι ο ESM θα προσφέρει δάνεια στην Ελλάδα με χαμηλότερο επιτόκιο και με μεγαλύτερο ορίζοντα αποπληρωμής. Με αυτό τον τρόπο οι δόσεις θα βαρύνουν λιγότερο τα ελληνικά δημοσιονομικά και ο πληθωρισμός θα μειώνει με αργό ρυθμό το χρέος, καταλήγει το Spiegel.

Με άρθρο τους που δημοσιεύεται σήμερα Σάββατο, οι βρετανικοί Financial Times αναλύουν τις επιπτώσεις που θα έχει για την καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ είτε μια συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και θεσμών είτε ένα ενδεχόμενο Grexit.

«Τα τελευταία πέντε χρόνια που διαχειρίζεται την ελληνική κρίση, η Γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ, όχι μόνο διατήρησε αλλά ενίσχυσε την φήμη του πιο επιτυχημένου πολιτικού ηγέτη της Ευρώπης, τόσο στην Γερμανία όσο και στον υπόλοιπο κόσμο.

Όχι πια. Την ώρα που οι ηγέτες της Ε.Ε. κάνουν αυτό το Σαββατοκύριακο μια τελευταία προσπάθεια να κρατήσουν την Ελλάδα στην ευρωζώνη, η προσεκτική 60χρονη καγκελάριος είναι αντιμέτωπη με αυτό που ένας από τους βουλευτές της αποκαλεί κατάσταση «lose-lose».

Πρέπει να αποφασίσει αν θα στηρίξει ένα νέο δανειακό πρόγραμμα για να κρατήσει την χειμαζόμενη χώρα στο ενιαίο νόμισμα ή να κρατήσει τα χρήματα και να αντιμετωπίσει τις απρόβλεπτες συνέπειες ενός Grexit και το όνειδος της πρώτης αντιστροφής σε μια μακρά ιστορία ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Για την καγκελάριο, μια διάσωση μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στους Γερμανούς φορολογουμένους, οι οποίοι έχουν ήδη υποστεί το βάρος των ελληνικών διασώσεων. Επίσης μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη αντίδραση στο συντηρητικό μπλοκ του κόμματος της, οι βουλευτές του οποίου δεν είναι εξαγριωμένοι μόνο από τις απαιτήσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα αλλά και από την περιφρόνηση του για τους πιστωτές της χώρας.

Αλλά, δεδομένου του αναστήματος της, ένα Grexit θα την έκανε στόχο της διεθνούς κριτικής για την αποτυχία της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. «Η Μέρκελ δεν μπορεί να διακινδυνεύσει τον πολιτικό κατακερματισμό στο εσωτερικό παραχωρώντας πάρα πολλά στην Αθήνα, αλλά και το κόστος της πειθάρχησης της Ευρώπης μέσω ενός Grexit θα είναι μεγάλο» υποστηρίζει η Ντανιέλα Σβάρτσερ, υπεύθυνη του γραφείου της δεξαμενής σκέψης German Marshall Fund στο Βερολίνο.

Όποια επιλογή και αν κάνει, ο δρόμος θα είναι απρόβλεπτος. Με την Ελλάδα στο χείλος της χρεοκοπίας, η σταθεροποίηση της χώρας στην ευρωζώνη θα είναι δύσκολη και δαπανηρή. Αλλά ακόμα και ένα Grexit θα απαιτήσει την στήριξη από τους Ευρωπαίους εταίρους για να αποφύγει η χώρα το κοινωνικό χάος. Με ή χωρίς την Ελλάδα, η νομισματική ένωση της Ευρώπης δεν μπορεί να αποφύγει τη θεσμική μεταρρύθμιση.

Με την Ελλάδα να πλησιάζει πιο κοντά στο γκρεμό αυτήν την εβδομάδα, με κεφαλαιακούς ελέγχους στις τράπεζες της και τους πολίτες να μην έχουν πρόσβαση στα μετρητά τους, η κ. Μέρκελ δεν θέλησε να δεσμευτεί για το αποτέλεσμα της τελευταίας απόπειρας για μια συμφωνία. Αλλά τόνισε πως οι προγραμματισμένες έκτακτες συναντήσεις της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες μπορεί να αποδειχθούν «καθοριστικές».

Η κ. Μέρκελ δεν θα κριθεί για το πώς θα διαχειριστεί το ελληνικό ζήτημα μόνο στις επόμενες γερμανικές εκλογές, αλλά και από την Ιστορία. Ο Μπέρτχολντ Κόλερ, εκδότης της εφημερίδας Frankfurter Allgemeine, έγραψε αυτήν την εβδομάδα πως δεν υπήρξε ποτέ ένας καγκελάριος της Γερμανίας που θα κινδύνευε να περάσει στην Ιστορία «γιατί έβαλε σε κίνδυνο ή έπαιξε στα ζάρια την ευρωπαϊκή κληρονομία» Γερμανών πολιτικών ηγετών όπως ο Χέλμουτ Κολ, ο άλλοτε μέντορας της.

Πρόκειται για μια εξαιρετικά ανησυχητική προειδοποίησε αν σκεφτεί κανείς τον σημαντικό ρόλο που έχει διαδραματίσει η ευρωπαϊκή συνεργασία στην ανάδυση της Γερμανίας από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Από το 2009 η κ. Μέρκελ έχει διαχειριστεί την ελληνική κρίση χρηματοδοτώντας συμφωνίες και μεταθέτοντας για αργότερα δύσκολες αποφάσεις – όπως μια ενδεχόμενη μεγάλη μείωση στο εξωτερικό χρέος των 320 δισ. ευρώ της Ελλάδας, που βρίσκεται κατά κύριο λόγο στα χέρια των θεσμών της Ε.Ε. Αντίθετα, όπως της αρέσει να λέει συχνά, αντιμετώπισε το πρόβλημα «βήμα, βήμα», κρατώντας σε απόσταση το Grexit.

Οι σύμμαχοι της επιμένουν πως η στρατηγική αυτή είχε αρχίσει να αποφέρει καρπούς με την Ελλάδα να δείχνει την περασμένη χρονιά σημάδια ανάκαμψης. Αλλά οι αποφάσεις του κ. Τσίπρα να σχίσει το υπάρχον πρόγραμμα διάσωσης μετά την άνοδο του στην εξουσία τον Ιανουάριο και στην συνεχεία η απόρριψη των συμβιβαστικών προτάσεων και τελικά η αποχώρηση του από την διαπραγμάτευση, έκανε την εφαρμογή της στρατηγικής αυτής αδύνατη.

Το κλίμα είναι δηλητηριώδες, με πολλούς Γερμανούς αξιωματούχους να αμφιβάλουν ότι ο κ. Τσίπρας θα εφαρμόσει ποτέ μεταρρυθμίσεις, ακόμα και να συμφωνεί μαζί τους.

Μετά την προκήρυξη δημοψηφίσματος και το κάλεσμα στους ψηφοφόρους να απορρίψουν την συμβιβαστική πρόταση από τους πιστωτές, ακόμα και ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, ο Σοσιαλδημοκράτης ηγέτης, άσκησε κριτική στον κ. Τσίπρα επειδή «γκρέμισε τις τελευταίες γέφυρες διαμέσου των οποίων η Ευρώπη και η Ελλάδα θα μπορούσαν να είχαν κινηθεί σε ένα συμβιβασμό».

Η κ. Μέρκελ έχει διατηρήσει την ψυχραιμία της. Όπως έγραψε ο κ. Κόλες είναι μια προσγειωμένη πολιτικός που βασίζεται σε δεδομένα. Αν αλλάξουν οι συνθήκες, αλλάζει και αυτή.

Κορυφαίος βουλευτής του κόμματος της λέει πως σε αυτήν την «lose-lose» κατάσταση η κ. Μέρκελ «πρέπει να επιλέξει την λιγότερη ζημιά». Υποστηρίζει ότι αν η κ. Μέρκελ αντισταθεί σε μια νέα διάσωση, αυτή η ίδια θα δεχθεί κριτική για τις συνέπειες, όπως μια πιθανή αποσταθεροποίηση στα Βαλκάνια, την ενόχληση των ΗΠΑ και μια υποβάθμιση της διεθνούς θέσης της Ε.Ε. Οπότε όπως λέει ο κ. Κόλερ είναι καλύτερο να δεχθεί το πλήγμα στο εσωτερικό.

Για να το κάνει αυτό θα πρέπει να υπερβεί την όλο και πιο επιθετική στάση του κόμματος της, αλλά και τον υπουργό Οικονομικών της, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος τάσσεται υπέρ ενός Grexit. Όπως είπε ο Ραλφ Μπρίνκχαους του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος, είπε στους Financial Times: «Αντιμετωπίζουμε με επιφύλαξη ότι συμβαίνει στις Βρυξέλλες». Περίπου 29 από τους 311 βουλευτές του κόμματος στην Βουλή ψήφισαν κατά του τελευταίου προγράμματος διάσωσης της Ελλάδας τον Φεβρουάριο. Το νούμερο θα είναι πολύ μεγαλύτερο σε μια νέα ψηφοφορία, η οποία είναι απαραίτητα για να εγκριθούν νέες διαπραγματεύσεις για μια ελληνική διάσωση.

Η κ. Μέρκελ θα επικρατήσει και πάλι με την βοήθεια των ψήφων των Σοσιαλδημοκρατών και της αντιπολίτευσης. Αλλά η πανίσχυρος ηγέτης της Ευρώπης δεν θα φαίνεται πια άτρωτη και παντογνώστρια».

Πηγή μετάφρασης: Euro2day.gr

«Η αναδιάρθρωση του χρέους ήταν ο στόχος μας: δεν γνωρίζαμε όταν ξεκινήσαμε την διαπραγμάτευση ότι το Grexit μπορεί να είναι ο στόχος των ηγετών της ευρωζώνης» γράφει σε άρθρο του στον Guardian, ο Γιάνης Βαρουφάκης.

Η Ελλάδα κυριαρχεί στην επικαιρότητα επί πέντε χρόνια για ένα λόγο, γράφει ο πρώην υπουργός Οικονομικών: «την επίμονη άρνηση των πιστωτών μας να προσφέρουν ουσιαστική ελάφρυνση του χρέους. Γιατί, κατά κάθε κοινής λογικής, κατά της ετυμηγορίας του ΔΝΤ και κατά της καθημερινής των τραπεζιτών όταν αντιμετωπίζουν οφειλέτες σε δυσκολία, ανθίστανται στην αναδιάρθρωση; Η απάντηση δεν μπορεί να βρεθεί στην οικονομική επιστήμη, διότι κατοικεί βαθιά στον λαβύρινθο της ευρωπαϊκής πολιτικής».

Και εξηγεί:

«Το 2010 το ελληνικό κράτος έγινε αφερέγγυο. Δυο ήταν οι επιλογές για να συνεχιστεί η παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη: η λογική επιλογή, την οποία οποιοσδήποτε έντιμος τραπεζίτης θα συνιστούσε -αναδιάρθρωση του χρέους και μεταρρύθμιση της οικονομίας- και την τοξική επιλογή -τη χορήγηση νέων δανείων σε μια χεοκοπημένη οντότητα, παριστάνοντας ότι έτσι θα παραμείνει αξιόχρεη.

»Η επίσημη Ευρώπη διάλεξε τη δεύτερη επιλογή, βάζοντας τη διάσωση των εκτεθειμένων -στο ελληνικό χρέος- γαλλικών και γερμανικών τραπεζών πάνω από την κοινωνικό-οικονομική βιωσιμότητα της Ελλάδας.

»Μια αναδιάρθρωση του χρέους θα σήμαινε απώλειες για τους τραπεζίτες. Θέλοντας να αποφύγουν να ομολογήσουν στα κοινοβούλιά τους ότι οι φορολογούμενοι θα πρέπει να πληρώσουν πάλι για τις τράπεζες με νέα μη βιώσιμα δάνεια, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παρουσίασαν την αφερεγγυότητα του ελληνικού κράτους ως πρόβλημα ρευστότητας και δικαιολόγησαν τη «διάσωση» ως μια περίπτωση «αλληλεγγύης» προς τους Έλληνες.

»Για να πλαισιώσουν την κυνική μεταφορά των ανεπανόρθωτων ζημιών των ιδιωτών στις πλάτες των φορολογούμενων ως μια άσκηση «σκληρής αγάπης», επιβλήθηκε λιτότητα-ρεκόρ στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα το εθνικό εισόδημα της οποίας (από το οποίο έπρεπε να ξεπληρωθούν παλαιά και νέα δάνεια) συρρικνώθηκε περισσότερο από ένα τέταρτο. Αρκούν οι μαθηματικές ικανότητες ενός 8χρονου για να καταλάβει κανείς ότι αυτή η διαδικασία δεν θα τελείωνε καλά.

»Όταν η άθλια επιχείρηση ολοκληρώθηκε, η Ευρώπη είχε αυτομάτως άλλο έναν λόγο να αρνηθεί την αναδιάρθρωση του χρέους: θα έπληττε τις τσέπες των Ευρωπαίων πολιτών! Και έτσι, χορηγούνταν αυξημένες δόσεις λιτότητας, ενώ το χρέος μεγάλωνε, αναγκάζοντας τους δανειστές να χορηγούν κι άλλα δάνεια, με αντάλλαγμα ακόμη περισσότερη λιτότητα.

»Η κυβέρνησή μας εκλέχθηκε με εντολή να τελειώσει αυτό τον καταδικασμένο φαύλο κύκλο. Να ζητήσει αναδιάρθρωση του χρέους και τερματισμό της λιτότητας. Οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν στο πολυδιαφημισμένο αδιέξοδο για έναν απλό λόγο: οι πιστωτές μας συνέχισαν να αποκλείουν οποιαδήποτε απτή αναδιάρθρωση, επιμένοντας ταυτόχρονα το αδύνατο να εξοφληθεί χρέος μας, να πληρωθεί «παραμετρικά» από τους πλέον αδύναμους των Ελλήνων, τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους.

»Την πρώτη μου εβδομάδα ως υπουργός Οικονομικών δέχθηκα την επίσκεψη του Γερούν Ντάισελμπλουμ, του προέδρου του Eurogroup, που μου έθεσε μια άκαμπτη επιλογή: δεχθείτε τη «λογική» του προγράμματος και αφήστε τα αιτήματα για αναδιάρθρωση του χρέους, αλλιώς η δανειακή σας συμφωνία θα «καταρρεύσει»- η ανομολόγητη συνέπεια ήταν ότι οι ελληνικές τράπεζες θα κλείσουν.

»Πέντε μήνες διαπραγματεύσεων ακολούθησαν, υπό την νομισματική ασφυξία και μια επιδρομή στις τράπεζες που προκλήθηκε και κατευθύνθηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Το νόημα ήταν αναμενόμενο: εάν δεν συνθηκολογήσουμε, σύντομα θα βρισκόμασταν αντιμέτωποι με capital controls, με ΑΤΜ που θα υπολειτουργούσαν, μια παρατεταμένα τραπεζική αργία και τελικώς, το Grexit.

»Η απειλή του Grexit έχει μια σύντομα ιστορία σκαμπανεβασμάτων. Το 2010 έσπειρε τον τρόμο στις καρδιές και τα μυαλά των τραπεζιτών, καθώς οι τράπεζες τους ήταν γεμάτες με ελληνικό χρέος. Ακόμα και το 2012, όταν ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αποφάσισε ότι το κόστος του Grexit ήταν μια αξιόλογη «επένδυση», ως μια μέθοδο για να κάνει τη Γαλλία και άλλους να πειθαρχήσουν, η προοπτική τρομοκρατούσε όλους τους υπόλοιπους.

»Οταν ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε την εξουσία τον περασμένο Ιανουάριο και για να υποστηρίξουμε τον ισχυρισμό μας ότι τα «προγράμματα» δεν είχαν σε τίποτα να κάνουν με τη διάσωση της Ελλάδας (αλλά με τη περιφρούρηση της βόρειας Ευρώπης) μια μεγάλη πλειοψηφία μέσα στο Eurogroup -υπό την καθοδήγηση του Σόιμπλε- υιοθέτησε το Grexit είτε ως την επιθυμητή έκβαση είτε ως όπλο επιλογής κατά της κυβέρνησής μας.

Οι Ελληνες, σωστά, έτρεμαν στην σκέψη του ακρωτηριασμού από τη νομισματική ένωση. […] Εξοδος σημαίνει δημιουργία νέου νομίσματος από την αρχή.[…]

«Με το Grexit να ενισχύει την προκαλούμενη από την ΕΚΤ επιδρομή στις τράπεζες, οι προσπάθειες μας να βάλουμε την αναδιάρθρωση του χρέους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων  δεν εισακουόταν. Ξανά και ξανά μάς είπαν ότι αυτό είναι θέμα για κάποια απροσδιόριστη στιγμή στο μέλλον  που θα ακολουθούσε «την επιτυχημένη ολοκλήρωση του προγράμματος|- παρόλο που το πρόγραμμα δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί επιτυχώς χωρίς αναδιάρθρωση.

»Αυτό το Σαββατοκύριακο κλιμακώνονται οι συνομιλίες καθώς ο Ευκλείδης Τσακαλώτος προσπαθεί ξανά να βάλει το άλογο μπροστά από το κάρο -να πείσει ένα εχθρικό Eurogroup ότι η αναδιάρθρωση του χρέους είναι προαπαιτούμενο της επιτυχίας να μεταρρυθμιστεί η Ελλάδα και όχι μια εκ των υστέρων ανταμοιβή της γι αυτό. Γιατί είναι τόσο δύσκολο να περάσει το μήνυμα; Βλέπω τρεις λόγους:

»Ενας είναι ότι τη θεσμική αδράνεια δύσκολα την πολεμάς. Ενας δεύτερος ότι το μη βιώσιμο χρέος δίνει στους πιστωτές τεράστια δύναμη πάνω στους οφειλέτες – και η δύναμη ως γνωστό διαφθείρει και τους καλύτερους. Αλλά είναι ο τρίτος λόγος που μου φαίνεται ότι είναι περισσότερος σχετικός και πιο ενδιαφέρόν.

»Το ευρώ είναι ένα υβρίδιο ενός καθεστώτος σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών – όπως το ERM τη δεκαετία του 1980 ή ο χρυσός τη δεκαετία του ’30 – και ένα κρατικό νόμισμα. Το πρώτο επαφίεται στον φόβο του εκτοπισμού για να παραμείνει ενωμένο, ενώ ως κρατικό χρήμα περιλαμβάνει μηχανισμούς για ανακύκλωση των πλεονασμάτων μεταξύ χωρών μελών (για παράδειγμα κοινά ομόλογα). Η ευρωζώνη είναι κάτι μεταξύ των δυο: είναι περισσότερο μια συναλλαγματική ισοτιμία και λιγότερο ένα κράτος.

»Και εκεί είναι η δυσκολία. Μετά την κρίση του 2008/9, η Ευρώπη δεν ήξερε πώς να απαντήσει. Πρέπει να προετοιμαστεί για τουλάχιστον μια αποβολή (δηλαδή Grexit)  ή να ενισχύσει την πειθαρχία; Ή να κινηθεί προς μια ομοσπονδία; Μέχρι τώρα δεν έχει κάνει τίποτα, με το υπαρξιακό της άγχος να κορυφώνεται διαρκώς. Ο Σόιμπλε έχει πειστεί ότι όπως έχουν τώρα τα πράγματα, χρειάζεται ένα Grexit για να ξεκαθαρίσει η κατάσταση με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Ξαφνικά ένα μονίμως μη βιώσιμο ελληνικό δημόσιο χρέος, χωρίς το οποίο το ρίσκο ενός Grexit δεν θα υπήρχε, απέκτησε μια νέα χρησιμότητα για τον Σόιμπλε.

»Τι εννοώ με αυτό; Με βάση τους μήνες των διαπραγματεύσεων, η πεποίθησή μου είναι ότι ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών θέλει να πιεστεί η Ελλάδα να βγει από τη ζώνη του κοινού νομίσματος, προκειμένου να τρομοκρατήσει τους Γάλλους και να τους κάνει να αποδεχθούν το μοντέλο μιας πειθαρχημένης ευρωζώνης».

Πηγή: efsyn.gr