ενημέρωση 1:28, 26 September, 2026

Ο «πρώτος» Μοντιλιάνι

Πρωτόλεια έργα του ζωγράφου στην έκθεση «Modigliani: A Unique Artistic Voice» στο Λονδίνο

Αν ρωτήσεις έναν ειδήμονα της Τέχνης τι χαρακτηρίζει τον ιταλό ζωγράφο Μοντιλιάνι, θα σου απαντήσει με κλειστά μάτια: απλές γραμμές, μακρόστενα κορμιά, οβάλ πρόσωπα με ανδρόγυνα χαρακτηριστικά. Ειδήμονες και απλοί θαυμαστές του ζωγράφου θα έχουν την ευκαιρία να δουν ορισμένα από τα πρωτόλεια έργα του στην έκθεση «Modigliani: A Unique Artistic Voice» που διοργανώνει η γκαλερί Estorick Collection του Λονδίνου ως τις 28 Ιουνίου.

Η έκθεση αποτελείται από 30 σκίτσα του ζωγράφου που απεικονίζουν τη σταδιακή εξέλιξη που ακολούθησε για την αποτύπωση του ανθρώπινου προσώπου και σώματος. Για παράδειγμα, μια σειρά πρωταρχικά σκίτσα με τον χαρακτήρα του μεταγενέστερου πίνακα «Αμαζόνα» δείχνουν την αναζήτηση του Μοντιλιάνι για το πώς μπορεί να παρουσιάζει την αλήθεια στα πρόσωπα των ζωγραφικών υποκειμένων του. Με επιρροές από την κυκλαδική, την αφρικανική, την ασιατική, τη βουδιστική και την αναγεννησιακή τέχνη, ο Μοντιλιάνι κατάφερε να δημιουργήσει το δικό του, μοναδικό προσωπικό στυλ.
 
Ορισμένα από τα σκίτσα της έκθεσης ανήκουν στον πρώτο ευεργέτη του ζωγράφου Πολ Αλεξάντρ, ενώ άλλα στον αμερικανό ιδρυτή της γκαλερί Ερικ Εστόρικ. Τα σκίτσα δημιουργήθηκαν στο Παρίσι, εκεί όπου, σύμφωνα με τον Αλεξάντρ, «άλλοι καλλιτέχνες όπως ο Μπρανκούζι έβγαζαν λεφτά με το να καθαρίζουν εστιατόρια ή να ξεφορτώνουν εμπορεύματα στο λιμάνι. Ο Μοντιλιάνι δεν θα το έκανε ποτέ αυτό. Ηταν γεννημένος αριστοκράτης, αγαπούσε τον πλούτο και την πολυτέλεια, αν και ζούσε μέσα στη φτώχεια».

Ο Αμεντέο Κλεμέντε Μοντιλιάνι γεννήθηκε στο Λιβόρνο της Ιταλίας το 1884. Οι γονείς του ήταν σεφαραδίτες ιουδαίοι. Αν και ήταν εύποροι κάποτε, ο πλούτος είχε εξαφανιστεί όταν γεννήθηκε ο Μοντιλιάνι, το τέταρτο και τελευταίο παιδί της οικογένειας. Φιλάσθενος από μικρός, μια και πέρασε φυματίωση στα πρώτα χρόνια της ζωής του, ήρθε σε επαφή με τον χώρο της τέχνης μέσω της μητέρας του που ήθελε να καλλιεργήσει τα ταλέντα του. Η μητέρα του έγραψε σε ένα γράμμα της όταν ο Μοντιλιάνι ήταν 11 ετών: «Ηδη θεωρεί τον εαυτό του ζωγράφο».

Μετακόμισε στο Παρίσι το 1906 για να ασχοληθεί με το μεγάλο πάθος του, τη ζωγραφική. Βέβαια η τεχνική του με τα μακρόστενα πρόσωπα δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στο κοινό. Τέσσερα χρόνια αργότερα θα συναντήσει τη ρωσίδα ποιήτρια Ανα Αχμάτοβα, η οποία συνήθιζε να επηρεάζει καλλιτέχνες, λογοτέχνες και φιλοσόφους της εποχής. Μάλιστα η Αχμάτοβα έγινε η μούσα του καθώς δεν σταματούσε να τη ζωγραφίζει. Αν και στα έργα του Μοντιλιάνι τα χαρακτηριστικά του προσώπου δεν είναι ευδιάκριτα, η έκθεση περιλαμβάνει ένα σκίτσο που απεικονίζει μια γονατιστή καρυάτιδα με πιο συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Λέγεται πως αυτή η φιγούρα είναι η  Αχμάτοβα.
 
«Θα ήθελα η ζωή μου να ήταν σαν πλουσιοπάροχο ποτάμι που κυλάει χαρμόσυνα πάνω στη γη» συνήθιζε να λέει. Ο Μοντιλιάνι όμως δεν ξέφυγε από την «κατάρα» που ακολουθεί τους καλλιτέχνες του Παρισιού. Αν και ήταν «λάτρης» των ναρκωτικών ουσιών που συνήθιζε να τις ανακατεύει με τεράστιες ποσότητες αψέντι, έφυγε από τη ζωή στα 35 του χρόνια, το 1920, από φυματίωση.
 

Έφυγε ο τραγουδιστής του «Louie Louie», Τζακ Ελι σε ηλικία 71 ετών

Έφυγε σε ηλικία 71 ετών ο Τζακ Έλι, ο τραγουδιστής του συγκροτήματος Kingsmen, ο οποίος ήταν κυρίως γνωστός για την επιτυχία της δεκαετίας του 60 «Louie Louie».

Ο γιος του Σον Έλι δήλωσε ότι ο τραγουδιστής πέθανε στο σπίτι του στο Ρέντμοντ του Όρεγκον έπειτα από μακροχρόνια μάχη με ασθένεια.

Το FBI είχε κάνει έρευνα για την πιθανότητα το τραγούδι να περιέχει πορνογραφικά μηνύματα λόγω της ιδιαιτερότητας που είχε η ερμηνεία του Έλι. Το τραγούδι μιλάει για έναν άνδρα, ο οποίος θέλει να πάει στην Τζαμάικα για να συναντήσει και πάλι το κορίτσι που αγαπάει. Οι άνδρες του FBI λέγεται ότι συνέταξαν έκθεση, η οποία συμπέραινε ότι το τραγούδι «ήταν ακατανόητο σε όποια ταχύτητα κι αν ακουγόταν».

Ο Έλι είχε αποχωρήσει από το συγκρότημα αμέσως μετά την ηχογράφηση του «Louie Louie» και ασχολήθηκε με την εκπαίδευση αλόγων στο Όρεγκον.
Το «Louie Louie» ηχογραφήθηκε το 1957 από τον Ρίτσαρντ Μπέρι, ο οποίος το είχε συνθέσει δύο χρόνια νωρίτερα.
Ωστόσο, έγινε επιτυχία όταν το ερμήνευσε ο Έλι.

Liberation: Οι 100 μέρες που δεν άλλαξαν την Ελλάδα

Οι πρώτες 100 ημέρες της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, το χρονικό των διαπραγματεύσεων με τους ευρωπαίους πιστωτες και η πολιτικές κατά της λιτότητας τις οποίες δεν έχει εφαρμόσει ακόμη αποτελούν το κύριο θέμα της Liberation, την Τετάρτη.

Η γαλλική εφημερίδα, η οποία κυκλοφορεί με πρωτοσέλιδο τίτλο «100 μέρες που δεν άλλαξαν την Ελλάδα», επιχειρεί μία συνολική εκτίμηση των τριών πρώτων μηνών της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, «της μοναδικής κυβέρνησης ριζοσπαστικής Αριστεράς στην Ευρώπη», η οποία ωστόσο «καθυστερεί την ανάφλεξη». 

Στο δημοσίευμα αναφέρεται βήμα βήμα το μπρα ντε φερ της Αθήνας με τους ευρωπαίους εταίρους, η απομάκρυνση του υπουργού Οικονομικών Γιανη Βαρουφάκη από τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, η καθυστέρηση της κυβέρνησης να εφαρμόσει τις προεκλογικές της δεσμεύσεις, ενώ τίθεται το ερώτημα κατά πόσον τελικά η ελληνική κυβέρνηση οδεύει προς τον συμβιβασμό.

 
 

Έξυπνες σφαίρες ακολουθούν το στόχο

Ουάσινγκτον
Kάποιοι θα χαρούν και κάποιοι θα τρομοκρατηθούν. Μια πρωτοποριακή αυτοκαθοδηγούμενη σφαίρα, που βρίσκει μόνη της τον στόχο της, επιτρέπει και στον πιο άσχετο σκοπευτή να γίνει ήρωας. Η «έξυπνη» σφαίρα, που δοκιμάσθηκε με επιτυχία από τον αμερικανικό στρατό, συνυπολογίζει σε πραγματικό χρόνο διάφορους παράγοντες κάθε στιγμή, όπως τον άνεμο, τον καιρό ή την κίνηση του στόχου, και ανάλογα προσαρμόζει την πορεία της.

Το πρόγραμμα

Η σχετική ανακοίνωση για την πειραματική σφαίρα έγινε από την Υπηρεσία Προωθημένων Αμυντικών Ερευνητικών Προγραμμάτων (DARPA) του αμερικανικού Πενταγώνου. Η σφαίρα, που αναπτύσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος EXACTO (Extreme Accuracy Tasked Ordnance) της DARPA, το οποίο αποβλέπει στη βελτίωση των δυνατοτήτων των σκοπευτών, διαθέτει ένα εξελιγμένο σύστημα οπτικής καθοδήγησης, χάρη σε έναν ενσωματωμένο μικροσκοπικό υπολογιστή (η ακριβής τεχνολογία παραμένει απόρρητη). Η επίδειξη έγινε με τη χρήση ενός τυπικού τυφεκίου του στρατού. Ακόμη κι ένας αρχάριος σκοπευτής, όπως αποδείχθηκε, μπόρεσε να πετύχει έναν μακρινό κινούμενο στόχο.

Για τους έμπειρους σκοπευτές, η νέα τεχνολογία σημαίνει πως θα γίνουν ακόμη πιο ακριβείς, αλλά και αδιάφοροι για τις δυσμενείς συνθήκες του περιβάλλοντος. Σήμερα οι ελεύθεροι σκοπευτές του αμερικανικού στρατού αναμένεται να πετυχαίνουν στόχο σε απόσταση 600 μέτρων με ακρίβεια της τάξης του 90%. Χάρη στη νέα σφαίρα, η ακτίνα δράσης τους θα διευρυνθεί έως τα 2.000 μέτρα και η ακρίβειά τους θα αγγίξει το 100%. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής του προγράμματος της DARPA Τζερόμ Νταν, «το EXACTO πέτυχε αυτό που κάποτε θεωρείτο αδύνατο: τη συνεχή καθοδήγηση μιας σφαίρας μικρού διαμετρήματος προς τον στόχο της».

Η σφαίρα -που ακόμη βελτιώνεται- αναπτύσσεται από την αμερικανική εταιρεία Teledyne Scientific and Ιmaging, με χρηματοδότηση 25 εκατ. δολαρίων από τη DARPA. Μια ανταγωνιστική «έξυπνη» σφαίρα, που χρησιμοποιεί διαφορετική τεχνολογία (βρίσκει το στόχο με τη βοήθεια λέιζερ), αναπτύσσει και η Sandia National Laboratories, θυγατρική της Lockheed Martin.