ενημέρωση 11:52, 24 September, 2026

Το «Ολοκαύτωμα της Μνήμης» όπλο στη μάχη κατά του φασισμού

Πρόκειται για μία ιστορική δίκη καθώς για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, ένα κόμμα που εκπροσωπείται στη Βουλή καλείται να λογοδοτήσει για δράση εγκληματικής οργάνωσης. Η Χρυσή Αυγή κάθεται στο εδώλιο του κατηγορουμένου με την ετυμηγορία της Δικαιοσύνης ενδεχομένως να στείλει τα στελέχη της στη φυλακή αλλά ενδεχομένως και το ίδιο το κόμμα στην παρανομία. Με αφορμή την έναρξη της πολύκροτης δίκης, ο Στέλιος Κούλογλου και το  tvxs.gr στέλνουν ένα ηχηρό αντιφασιστικό του μήνυμα, μέσα από ένα ντοκιμαντέρ για την ιστορική μνήμη και λήθη, το «Νεοναζί: Το Ολοκαύτωμα της Μνήμης».

Έχοντας προβληθεί στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αλλά και απ’ άκρη σε άκρη σε ολόκληρη την Ελλάδα, το ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου και της ομάδας του  θα αναρτηθεί δωρεάν στην ιστοσελίδα του tvxs.gr, αποτελώντας ένα πολύτιμο εργαλείο ιστορικής κι αντιφασιστικής ενημέρωσης ανοιχτό σε όλους τους πολίτες. Παράλληλα, ο Στέλιος Κούλογλου προσφέρει τα πνευματικά δικαιώματα του ντοκιμαντέρ στο υπουργείο Παιδείας προκειμένου αυτό να προβάλλεται στα σχολεία, σε μία προσπάθεια η ιστορική μνήμη να μείνει άσβεστη και να αποτελέσει οδηγό για τη διαμόρφωση άποψης για την ιστορική αλήθεια. Με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Παιδείας Τάσου Κουράκη το ντοκιμαντέρ θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εκπαιδευτικής Τηλεόρασης και θα ενταχθεί στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα των Λυκείων.

Η δίκη της Χρυσής Αυγής

Κατηγορούμενοι, ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων είναι 69 στελέχη της Χρυσής Αυγής μεταξύ των οποίων ο αρχηγός της οργάνωσης Νίκος Μιχαλολιάκος, ο υπαρχηγός Χρήστος Παππάς αλλά και το σύνολο της προηγούμενης Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Το γεγονός που έθεσε τη Χρυσή Αυγή στο μικροσκόπιο των δικαστικών Αρχών ήταν η εν ψυχρώ δολοφονία του αντιφασίστα Παύλου Φύσσα τα ξημερώματα της 18ης Σεπτεμβρίου 2013, από το μέλος της  οργάνωσης Γιώργο Ρουπακιά.

Ο αντιεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Χαρίλαος Βουρλιώτης, είναι αυτός που άνοιξε τον φάκελο χαρακτηρίζοντας στο πόρισμά του τη Χρυσή Αυγή «ενεργή ναζιστικού τύπου εγκληματική οργάνωση που δρα από το 1987 μέχρι σήμερα με στρατιωτική δομή, ιεραρχία και διακλαδώσεις σε όλη τη χώρα».

Η άσκηση ποινικής δίωξης για εγκληματική οργάνωση στα τέλη Σεπτεμβρίου 2013, οδήγησε στις συλλήψεις στελεχών του κόμματος και στις πρώτες προφυλακίσεις, με το 18μηνο να συμπληρώνεται στα τέλη του περασμένου Μαρτίου.

Η πρόταση του εισαγγελέα Εφετών Ισίδωρου Ντογιάκου καταγράφεται σε 700 σελίδες, όπου περιγράφεται μία εγκληματική οργάνωση που δρα υπό τον «μανδύα κόμματος» και διαθέτει στρατιωτικού τύπου τάγματα εφόδου για τη διάπραξη παράνομων ενεργειών.

Με αυτά τα δεδομένα, η ετυμηγορία της ιστορικής αυτής δίκης αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς εάν το κόμμα της Χρυσής Αυγής κριθεί ναζιστικό μόρφωμα με συντονισμένη παράνομη δραστηριότητα, αυτό ενδεχομένως να δρομολογήσει και πολιτικές εξελίξεις, όπως παραδείγματος χάριν η ανακήρυξη του σχηματισμού ως παράνομου.

Η ιστορική μνήμη όπλο στη μάχη κατά του φασισμού

Το «Ολοκαύτωμα της Μνήμης» ξεκίνησε να γυρίζεται την επομένη των εκλογών του Μαΐου του 2012, όταν για πρώτη φορά η νεοναζιστική Χρυσή Αυγή πέρασε για πρώτη φορά την πύλη του ελληνικού Κοινοβουλίου με «εισιτήριο» το 7% της λαϊκής εντολής. Αφορμή στάθηκε η είδηση που «έκλεψε την παράσταση» των δελτίων ειδήσεων ότι η Χρυσή Αυγή  είχε λάβει 1.000 ψήφους στα μαρτυρικά Καλάβρυτα και Δίστομο. Τις αμέσως επόμενες μέρες, στην ερώτηση αν είναι νεοναζί και σχετίζονται με τον Χίτλερ, οι εκπρόσωποι της Χρυσής Αυγής είπαν δημοσίως πως «οι δημότες στα Καλάβρυτα και το Δίστομο απάντησαν ήδη, με την ψήφο τους». Τα ερωτήματα που αμέσως γεννήθηκαν ήταν το «γιατί;» και το «αν έχουμε ξεχάσει». Η ιστορική μνήμη είχε εξασθενίσει ή επρόκειτο για μια κατασκευασμένη είδηση;

Η στοχευένη σύνδεση των εκλογικών αποτελεσμάτων της Χρυσής Αυγής με το παρελθόν των Καλαβρύτων και του Διστόμου -που αν και καλλικρατικοί δήμοι και περιλαμβάνοντες μια ευρεία περιοχή αμφότεροι- παρουσιάστηκαν από τα ΜΜΕ να νομιμοποιούν με την ψήφο τους τους πολιτικούς απογόνους των δολοφόνων τους, έφερε στην επιφάνεια μία συζήτηση για το αν το ιστορικό παρελθόν παραμένει ζωντανό, ποια είναι η ιστορία που διδασκόμαστε και ποιος προσπαθεί να την καπηλευτεί.

Ο Στέλιος Κούλογλου και η ομάδα του ταξίδεψαν στα μαρτυρικά Καλάβρυτα, στο Δίστομο και στον Χορτιάτη όπου τα θύματα των θηριωδιών των ναζί τους άνοιξαν τα σπίτια τους αλλά και την καρδιά τους, μιλώντας για τα όσα φρικιαστικά έζησαν υπό την μπότα του κατακτητή. Κανένας δεν είχε ξεχάσει την όψη των νεκρών συγγενών του αλλά και τη μυρωδιά του αίματος που έμεινε για μήνες στα χωριά τους. Κανένας δεν ξέχασε τι σημαίνει ναζισμός.

Περισσότερες από 100 πόλεις και χωριά της Ελλάδας θυσιάστηκαν στο βωμό του ναζισμού κατά τους τελευταίους μήνες της γερμανικής Κατοχής. Αν και έχουν περάσει πάνω από 70 χρόνια από τότε, οι επιζώντες κράτησαν άσβεστη τη μνήμη. Ίσως και να μην κατάφεραν ποτέ να ξεχάσουν. «Είναι σαν ένα μαχαίρι που γυρίζει στην πληγή. Είναι ένα μαράζι που θα το κουβαλάμε μέχρι να πεθάνουμε. Δεν πρόκειται να ξεχάσουμε τι έγινε», λέει στο ντοκιμαντέρ o Σωτήρης Χαμακιώτης, του οποίου ο πατέρας εκτελέστηκε μαζί με το σύνολο του ανδρικού πληθυσμού των Καλαβρύτων, στις 13 Δεκεμβρίου του 1943. «Αυτά που ζήσαμε είναι σαν ταινία. Αν δεν τα ζήσεις είναι δύσκολο να τα πιστέψεις», λέει από τη μεριά της η Βασιλική Γκουραμάνη που γλίτωσε μέσα από το κτίριο που οι Ταγματασφαλίτες εκτέλεσαν κι έκαψαν μέλη της οικογένειας της, ανάμεσα στους 149 συντοπίτες της, στις 2 Σεπτεμβρίου του 1944, στον Χορτιάτη.

«Αν δεν μάθουμε το τι συνέβη, είναι βέβαιο ότι τα γεγονότα θα επαναληφθούν. Και η επανάληψη θα είναι τραγική. Για αυτό τα γεγονότα αυτά αν και περνάνε τα χρόνια θα πρέπει αν διδάσκονται στα σχολεία», θα πει ο Γιώργος Δημόπουλος, ο οποίος από τύχη στα 13 του δεν βρέθηκε στη λίστα των εκτελεσθέντων των Καλαβρύτων. «Η ιστορία είναι το μέλλον», τονίζει ο Άγγελος Καστρίτης από το Δίστομο, που είδε τη μητέρα του και τους παππούδες του άγρια δολοφονημένους από τους ναζί. «Πρέπει να μαθαίνουμε και να παραδειγματιζόμαστε από όσα έγιναν στο παρελθόν, για να μην γίνουν τα ίδια λάθη στο μέλλον», θα καταλήξει ένας μαθητής από το Λύκειο του Διστόμου.

Νεοναζί: Το Ολοκαύτωμα της Μνήμης

Μια μέρα μετά τις εκλογές του 2012, η είδηση κάνει τον γύρο των τηλεοπτικών σταθμών: η Χρυσή Αυγή έλαβε 1.000 ψήφους στα μαρτυρικά Καλάβρυτα και Δίστομο. Δυο πόλεις που σημαδεύτηκαν από τη ναζιστική θηριωδία, παρουσιάζονται να νομιμοποιούν με την ψήφο τους, τους «πολιτικούς απογόνους» των δολοφόνων τους, σύμφωνα με τα ΜΜΕ. Τις αμέσως επόμενες μέρες, στην ερώτηση αν είναι νεοναζί και σχετίζονται με τον Χίτλερ, οι εκπρόσωποι της Χρυσής Αυγής απαντούν: «οι δημότες στα Καλάβρυτα και το Δίστομο απάντησαν ήδη, με την ψήφο τους». Η ιστορική μνήμη έχει εξασθενίσει ή πρόκειται για μια κατασκευασμένη είδηση; Μπορεί να προχωρήσει προς τα μπρος, μια χώρα που δεν γνωρίζει το παρελθόν της; Η απάντηση αλλά και η ιστορική αλήθεια βρίσκεται στο Λύκειο του Διστόμου.

Ένα ντοκιμαντέρ μέσα στο ντοκιμαντέρ, για την μνήμη και την λήθη.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία - Σενάριο: Στέλιος Κούλογλου
Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Γραφικά: Νίκος Πολίτης
Μοντάζ – Μιξάζ: Χρήστος Γάκης
Οργάνωση παραγωγής: Νίκος Θωμόπουλος
Υπεύθυνη έρευνας: Ελένη Μπέλλου
Δημοσιογραφική υποστήριξη: Τάνια Γεωργουπλή / Ελένη Κωνσταντινίδου
Φωτογραφία: Νίκος Θωμόπουλος / Μανώλης Κονσολάκης / Χρήστος Αναγνωστόπουλος
Βοηθός Μοντάζ: Γιώργος Ζαφείρης
Παραγωγή: 1984 Productions – tvxs.gr
Διανομή: 1984 Productions
Διάρκεια: 90 λεπτά

Πηγή:tvxs

Μαριναρισμένο συκώτι

Το μαρινάρισμα σε κρασί και ξίδι βοηθά το συκώτι να αποβάλει την έντονη και χαρακτηριστική μυρωδιά του
 
YΛΙΚΑ (για 4 άτομα)

3 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες

3 κ.σ. μαϊντανό, ψιλοκομμένο

200 ml λευκό ξηρό κρασί

150 ml έ.π. ελαιόλαδο

50 ml ξίδι από κρασί

1 κόκκινη καυτερή πιπεριά, ψιλοκομμένη

ξύσμα από 1 λεμόνι

2 κ.σ. φρέσκο θυμάρι, ψιλοκομμένο

φρεσκοτριμμένο πιπέρι

1 κιλό μοσχαρίσιο συκώτι, καθαρισμένο από ίνες και λίπος και κομμένο σε φέτες

αλάτι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Σε ένα μπολ βάζουμε το σκόρδο, τον μαϊντανό, το κρασί, το μισό ελαιόλαδο, το ξίδι, την καυτερή πιπεριά, το ξύσμα, το θυμάρι και λίγο φρεσκοτριμμένο πιπέρι και τα ανακατεύουμε όλα μαζί, ώστε να φτιάξουμε μια μαρινάδα.

Πλένουμε τα κομμάτια του συκωτιού, τα τοποθετούμε σε ένα μπολ. περιχύνουμε με τη μαρινάδα, σκεπάζουμε και τα αφήνουμε να μαριναριστούν όλο το βράδυ. Την επομένη τα βγάζουμε από τη μαρινάδα – την οποία κρατάμε στην άκρη –, τα σκουπίζουμε απαλά και τα αλατοπιπερώνουμε.

Σε ένα τηγάνι, σε δυνατή φωτιά, ρίχνουμε το υπόλοιπο ελαιόλαδο και τηγανίζουμε τα κομμάτια του συκωτιού. Τα βγάζουμε και τα ακουμπάμε σε απορροφητικό χαρτί κουζίνας.

Αφαιρούμε το λάδι από το τηγάνι, ρίχνουμε τη μαρινάδα και σιγοβράζουμε ανακατεύοντας, ώσπου να συμπυκνωθεί σε μια δεμένη σάλτσα. Αλατοπιπερώνουμε και τη σερβίρουμε δίπλα ή επάνω στο συκώτι.

Βανίλια υποβρύχιο και νεράκι κρύσταλλο

Όταν ανοίγει ο καιρός η βανίλια υποβρύχιο γίνεται το αγαπημένο μου γλυκό. Μαζί και όλη η ιστορία με το ψηλό κρυστάλλινο ποτήρι, το περίτεχνο κουτάλι και το παγωμένο νεράκι. Να παρατηρώ τα παιχνιδίσματα της ζάχαρης που δραπετεύει στο νερό και να μυρίζω τις νεραντζιές στο μπαλκόνι μου. Στη δύση του ήλιου και στο πορτοκαλί του ουρανού.

Photo: zitronenundolivenoel.com Photo: zitronenundolivenoel.com

Υλικά για 300 ml

  • 2 ½ κούπες ζάχαρη
  • 1 ½ κούπα νερό
  • 1 κουταλιά μέλι
  • 1 κουταλιά εκχύλισμα βανίλιας
  • 1 κουταλιά χυμό λεμόνι

Σε μέτρια φωτιά βράζουμε το νερό και τη ζάχαρη. Μόλις διαλυθεί η ζάχαρη, προσθέτουμε το μέλι. Μόλις πάρει βράση προσθέτουμε και τα υπόλοιπα υλικά.

Photo: zitronenundolivenoel.com Photo: zitronenundolivenoel.com

Αφήνουμε το μείγμα να κρυώσει και στη συνέχεια το χτυπάμε σε μέτρια ταχύτητα στο μίξερ για 10 περίπου λεπτά. Στο τέλος το φέρνουμε και εμείς δύο βόλτες με την ξύλινη κουτάλα.

Photo: zitronenundolivenoel.com Photo: zitronenundolivenoel.com

Όταν πια είναι δύσκολο στην κίνηση, σημαίνει ότι έχει πήξει και το αποθηκεύουμε σε αποστειρωμένο βαζάκι.

Αφήνουμε να κρυώσει καλά. Προσοχή. Σερβίρουμε πάντα και μόνο σε δροσερό ως κρύο νερό. Αν μας αρέσει περισσότερο η μαστίχα, τότε αντικαθιστούμε το εκχύλισμα βανίλιας με εκχύλισμα μαστίχας.

 

Σαμαράς και Βενιζέλος ψάχνουν δρόμο επιστροφής…

Βλέπουν «βράχια», προαναγγέλλουν καταστροφή τρις ημερησίως και σχεδιάζουν «φιλοευρωπαϊκό μέτωπο» για να προλάβουν το τρένο της… επιστροφής στην εξουσίας.

Το εγχείρημα, σύμφωνα με πληροφορίες από τη Συγγρού, δεν προβλέπει βεβαίως «συγχώνευση» των τριών κομμάτων σε ένα, αλλά κάθοδο στις εκλογές με μια κοινή «φιλοευρωπαϊκή» (και «αντισυριζαϊκή») πλατφόρμα και παράλληλη συμφωνία για μετέπειτα κυβερνητική συνεργασία. Οι εκλογές είναι το κομβικό σημείο του όλου σχεδιασμού καθώς ο Αντώνης Σαμαράς παραμένει κάθετος στην εκτίμησή του ότι «ο Τσίπρας δεν θα αντέξει», όπως λένε κύκλοι του περιβάλλοντός του, προβλέπει ναυάγιο στη διαπραγμάτευση και ποντάρει σε κάλπες μέσα στο καλοκαίρι. Το εάν ο ίδιος θα είναι μέχρι τότε αρχηγός της ΝΔ δεν… φαίνεται να τον απασχολεί, καθώς θεωρεί ότι ελέγχει πλήρως τον κομματικό μηχανισμό και πιστεύει πως «μικροί και μεγάλοι δελφίνοι δεν θα τολμήσουν».

Ως εκ τούτου, οργανώνει κάθοδο προς το λαό με τοπικές συνδιασκέψεις από την επόμενη εβδομάδα και σχεδιάζει την… δικαίωση και επάνοδό του στην εξουσία ευρισκόμενος σε τακτικότατη επικοινωνία με τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησής του Ευάγγελο Βενιζέλο. Ο κ. Βενιζέλος παρά την δημόσια προαναγγελία της αποχώρησής του από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ αποδεικνύεται απολύτως δραστήριος στις σχετικές διεργασίες – σύμφωνα, δε, με έμπειρα και αποστασιοποιημένα πλέον στελέχη του κόμματος, «η σύμπραξη με τον Σαμαρά ίσως είναι και η μόνη του διέξοδος για πολιτική επιβίωση εάν ο Τσίπρας αιφνιδιάσει με πρόωρες κάλπες».

Αντίθετη στην προοπτική μιας νέας συνεργασίας με τη ΝΔ εμφανίζεται η – δυνάμει υποψήφια πρόεδρος – Φώφη Γεννηματά, τα ερείσματά της όμως στο κόμμα δείχνουν περιορισμένα. Και εδώ, άλλωστε, ο εναπομείνας μηχανισμός ελέγχεται από τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ενώ άδηλος παραμένει ο μελλοντικός ρόλος που ο ίδιος επιφυλάσσει για τον εαυτό του. Ουδείς, εντός και περί το ΠΑΣΟΚ, άλλωστε είναι βέβαιος για την ειλικρινή πρόθεσή του να αποχωρήσει, ή για το εάν θέλει απλώς μέσα από το συνέδριο του Ιουνίου να μεταλλάξει το ΠΑΣΟΚ σε ένα νέο σχήμα, του οποίου και θα ηγηθεί.

Η νομιμοποίηση, ωστόσο, του όποιου εγχειρήματος για «φιλοευρωπαϊκό πολιτικό μέτωπο» προϋποθέτει τη συναίνεση και του Ποταμιού. Δημοσίως και, πρωτίστως, παρασκηνιακά συνεργάτες του Σαμαρά και του Βενιζέλου «ψαρεύουν» προθέσεις από την πλευρά του Σταύρου Θεοδωράκη, τα μηνύματα όμως έως τώρα είναι από επιφυλακτικά έως αρνητικά.

Ο ίδιος ο Σταύρος Θεοδωράκης, στη συνέντευξη του στην Εφημερίδα των Συντακτών, κάνει μεν νέα επίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ, φροντίζει όμως και πάλι να διαχωρίσει τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα τον οποίον «φλερτάρει» σταθερά και του ζητά να συγκροτήσει ο ίδιος «κυβέρνηση μεταρρυθμιστών από την παρούσα Βουλή». Σπεύδει, δε, να σημειώσει ότι «τις εκλογές τις κέρδισε ο Τσίπρας και όχι ο ΣΥΡΙΖΑ».
Εξ αρχής, άλλωστε, ο Σταύρος Θεοδωράκης έχει δείξει πως θέλει να κρατά αποστάσεις από εκείνο που χαρακτηρίζει «φθαρμένο πολιτικό σύστημα», ενώ πηγές από το Ποτάμι σημειώνουν πως το κόμμα τάσσεται μεν κατηγορηματικά «υπέρ των συναινέσεων και της φιλοευρωπαϊκής ατζέντας αλλά σε αυτές τις συναινέσεις δεν μπορούν να μην έχουν λόγο και οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ».

Εν ολίγοις, η πρώτη επιλογή και επιδίωξη του Ποταμιού παραμένει η συγκυβέρνηση με τον Αλέξη Τσίπρα, χωρίς την αριστερή πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ και χωρίς βεβαίως τους ΑΝΕΛ του Πάνου Καμμένου. Το εάν, τώρα, αυτό θα ισχύει και μετά από μια ενδεχόμενη νέα εκλογική αναμέτρηση ουδείς μπορεί να το εγγυηθεί, με δεδομένη και την αρκούντως ευέλικτη ιδεολογική ταυτότητα του κόμματος.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0