ενημέρωση 2:53, 23 September, 2026

Francisco Goya: Ένας αντικαθεστωτικός ζωγράφος στην Ισπανική Αυλή

 
Στις 30 Μαρτίου 1746 έρχεται στο κόσμο ο Ισπανός ζωγράφος Φρανσίσκο Γκόγια, ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες στην Ισπανία αλλά και παγκοσμίως. Τα έργα του αναγνωρίστηκαν στην Ισπανία όσο ήταν εν ζωή, ωστόσο στην Ευρώπη η αναγνώριση ήρθε μετά τον θάνατό του, τόσο από τους ρομαντικούς του 19ου αιώνα, όσο και από τους ανθρώπους της τέχνης του 20ου αιώνα.

Ο Γκόγια γεννήθηκε στο χωριό Φουεντετόδος και σε ηλικία 14 χρονών μετακομίζει μαζί με την οικογένεια του στη Σαραγόσα, την πόλη όπου θα έρθει για πρώτη φορά σε επαφή με την ζωγραφική. Ύστερα από μία δεκαετία δίπλα σε δασκάλους ζωγραφικής, οι οποίοι σταδιακά του αποκάλυψαν τα "μυστικά της τέχνης", ο Γκόγια αναλαμβάνει τις πρώτες του δουλειές για μοναστήρια και εκκλησίες στη Σαραγόσα.

Ο δάσκαλός του, Φρανσίσκο Μπαγέ, θα του δώσει την αδελφή του, Χοσέφα, αλλά και την απαραίτητη βοήθεια για να «εισβάλει» στην αυλή του Βασιλιά, όπου τα επόμενα χρόνια θα αποδείξει το ταλέντο του, αναπτύσσοντας παράλληλα το δικό του ιδιαίτερο προσωπικό ύφος. Η αναγνώριση στους κύκλους της αυλής θα έρθει το 1780, ύστερα από την παρουσίαση του πίνακα «Ο Χριστός στο Σταυρό»,με τον οποίο θα εκλεγεί μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Σαν Φερνάντο.

Το 1786, ο Φρανσίσκο Γκόγια ανακηρύσσεται και επισήμως «ζωγράφος του βασιλιά» της Ισπανίας Καρόλου Γ και αναγνωρίζεται ως ο κορυφαίος των «προσωπογραφιών». Το 1792, ύστερα από μία ασθένεια ο Γκόγια χάνει την ακοή του και στρέφεται στον εσωτερικό του κόσμο ανακαλύπτοντας τις σκοτεινές πτυχές του που θα αποτυπώσει πάνω στον καμβά. Το στιλ του αλλάζει και δημιουργεί τη σειρά των χαρακτικών του, με τίτλο «Καπρίτσια», στα οποία στηλιτεύει την Αυλή, τις προλήψεις και τις δεισιδαιμονίες και την κενοδοξία των γυναικών. Αυτή η περίοδος σηματοδοτεί και την στροφή του Γκόγια σε έργα αντιμάχονταν το ηγεμονικό και κοινωνικό καθεστώς.

Θα ακολουθήσει μία ταραχώδης περίοδος, με αλλαγές στον θρόνο και την εισβολή των στρατευμάτων του Ναπολέοντα στο ισπανικό βασίλειο, ωστόσο ο Γκόγια διατηρείται στη θέση του ζωγράφου της αυλής, έχοντας ασπαστεί τα φιλελεύθερα ιδεώδη της Γαλλικής επανάστασης, αλλά ταυτόχρονα συμμεριζόταν την οργή της εξεγερμένης, κατά των Γάλλων, ισπανικής κοινωνίας.

Αυτή η εσωτερική διαμάχη αποτυπώνεται και μέσα στα έργα του, με απεικονίσεις Γάλλων και Ισπανών στρατιωτικών στους πίνακές του, αλλά και αποτύπωση της φρίκης από τη Γαλλική εισβολή. «Οι Συμφορές του Πολέμου» και «3η Μαΐου 1808», στο οποίο απεικονίζονται οι μαζικές εκτελέσεις Ισπανών από το Γαλλικό στρατό, είναι δύο από τα σημαντικότερα έργα του που απεικονίζουν την οδύνη της Γαλλικής εισβολής στην Ισπανία. Το δεύτερο αποτέλεσε και το έργο, με το οποίο βελτίωσε τις σχέσεις του με τον Ισπανό μονάρχη Φερδινάνδο Ζ',ο οποίος ανέβηκε στον θρόνο, ύστερα από την παραίτηση του Ναπολέοντα.

Αν και κατηγορήθηκε ως «φιλελεύθερος» και τα έργα του συχνά προκαλούσαν αντιδράσεις λόγω του προκλητικού για την εποχή περιεχομένου τους – το «Γυμνή γυναίκα» τον έφερε ενώπιον της Ιεράς εξέτασης-, το ξεχωριστό ταλέντο του τον διατήρησε στη θέση του ζωγράφου της αυλής και κατά την επάνοδο του απολυταρχικού καθεστώτος στην Ισπανία.

Το 1819, μετακόμισε στη Μαδρίτη και η υγεία του σταδιακά επιβαρύνεται. Η τέχνη του γίνεται πιο «σκοτεινή» και φιλοτεχνεί τους «μαύρους» πίνακες. Τα επόμενα χρόνια η πολιτική κατάσταση είναι τεταμένη και οι διώξεις των φιλελευθέρων και αντικαθεστωτικών στοιχείων αυξάνονται στην Ισπανία. Ο Γκόγια ζητάει άδεια μετακίνησης στην Γαλλία και μετακομίζει στο Παρίσι και στη συνέχεια στο Μπορντώ, το μέρος που έμελλε να είναι και το τελευταίο καταφύγιο του.

Στις 16 Απριλίου του 1828, στο Μπορντό, σε ηλικία 82 ετών, ο Φρανσίσκο Γκόγια αφήνει την τελευταία του πνοή. Σχεδόν επτά δεκαετίες αργότερα, το 1901, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στη Μαδρίτη, όπου και θάφτηκαν στην εκκλησία του Αγίου Αντωνίου, την οποία διακοσμούν οι νωπογραφίες του από το 1798.

Τσίπρας στο Reuters: Πολιτική διαφωνία με τους εταίρους σε 4 σημεία

Το μήνυμα

 
Απάντηση στην καταιγίδα των έξωθεν πιέσεων και απειλών δίνει ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με δήλωσή του στο Reuters-  μια δήλωση, με την οποία για πρώτη φορά επιβεβαιώνει δημοσίως ότι στη διαπραγμάτευση υπάρχουν «τέσσερα σημεία πολιτικής διαφωνίας» - εργασιακές σχέσεις, ασφαλιστικό, αύξηση του ΦΠΑ και ιδιωτικοποιήσεις.

Ο Αλέξης Τσίπρας τονίζει ότι η κυβέρνηση εργάζεται σκληρά «προκειμένου να βρεθεί αμοιβαία επωφελής λύση» και δηλώνει ότι παραμένει «σταθερά αισιόδοξος για συμφωνία μέχρι το τέλος του μήνα», παρά - όπως τονίζει - «τις κακοφωνίες και τις αλλοπρόσαλλες διαρροές και δηλώσεις των τελευταίων ημερών». Η επισήμανση για «συμφωνία μέχρι το τέλος του μήνα» συνιστά και μια έμμεση απάντηση προς τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και το νέο «τελεσίγραφο» που έστειλε δίνοντας προθεσμία για συμφωνία έως τις 30 Ιουνίου.

Και ο πρωθυπουργός καταλήγει με ένα σαφές μήνυμα προς την Ευρώπη και τους ακραίους, υπερσυντηρητικούς κύκλους: «Είμαι πεπεισμένος ότι η Ευρώπη των δημοκρατικών παραδόσεων και του Διαφωτισμού δεν θα υποκύψει σε ακραίες φωνές κάποιων, δεν θα επιλέξει τον δρόμο ενός ανήθικου και στυγνού χρηματοδοτικού εκβιασμού, αλλά το δρόμο της γεφύρωσης των διαφορών».

Ολόκληρη η δήλωση του Αλέξη Τσίπρα στο Reuters είναι η εξής:

«Η ελληνική κυβέρνηση εργάζεται σκληρά σε όλα τα επιμέρους πεδία διαπραγμάτευσης, τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην Αθήνα, προκειμένου να βρεθεί μια αμοιβαία επωφελής λύση, ένας έντιμος συμβιβασμός με τους εταίρους μας. Ένας συμβιβασμός που θα σέβεται τόσο τη πρόσφατη λαική εντολή όσο όμως και το πλαίσιο λειτουργίας της ευρωζώνης.

Τα σημεία σύγκλισης και επαφής των δύο πλευρών είναι ήδη πάρα πολλά και συγκροτούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η συμφωνία μας.

Σε σύγκριση με την αφετηρία έχει γίνει αξιόλογη πρόοδος σε σειρά θεμάτων που αφορούν την βελτίωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και την ενίσχυση της αυτονομίας του, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την αποτελεσματικότητα των διοικητικών υπηρεσιών αλλά και για φορολογικές παρεμβάσεις που θα εξασφαλίσουν ένα κατάλληλο πρωτογενές πλεόνασμα για το τρέχον έτος δίχως να επιβαρύνουν την κοινωνική πλειοψηφία αλλά κατανέμοντας τα βάρη σε αυτούς που αποδεδειγμένα έχουν υψηλή φοροδοτική ικανότητα.

Παραμένουν, βεβαίως, τέσσερα σημεία διαφωνίας στα πεδία των εργασιακών σχέσεων, στο ασφαλιστικό, στην αύξηση του ΦΠΑ αλλά και στη φιλοσοφία για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Θέλω να είμαι σαφής: Δεν πρόκειται εδώ για αδυναμία τεχνικής προσέγγισης αλλά για πολιτική διαφωνία, που, όμως, όλοι γνώριζαν εκ των προτέρων στο βαθμό που αναγνώριζαν και εξακολουθούν να αναγνωρίζουν ότι ο συμβιβασμός που επιδιώκουμε θα σέβεται τη σαφή εντολή του ελληνικού λαού έτσι όπως αυτή εκφράστηκε στις εκλογές του Ιανουαρίου.

Παρά τις κακοφωνίες και τις αλλοπρόσαλλες διαρροές και δηλώσεις των τελευταίων ημερών από την άλλη πλευρά, παραμένω σταθερά αισιόδοξος για συμφωνία μέχρι το τέλος του μήνα. Γιατί γνωρίζω ότι η Ευρώπη έχει μάθει να ζει μέσα από τις διαφωνίες της, να συνθέτει προωθητικά και να προχωράει.

Είμαι πεπεισμένος ότι η Ευρώπη των δημοκρατικών παραδόσεων και του Διαφωτισμού δεν θα υποκύψει σε ακραίες φωνές κάποιων, δεν θα επιλέξει τον δρόμο ενός ανήθικου και στυγνού χρηματοδοτικού εκβιασμού, αλλά το δρόμο της γεφύρωσης των διαφορών, το δρόμο της σταθερότητας και του αμοιβαίου σεβασμού, πάνω απο όλα στη δημοκρατία, προς όφελος του κοινού ευρωπαϊκού μας μέλλοντος».

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Η Χοντρομπαλού

«Κι ύστερα απόλυτη ησυχία: πάνω απ' την πόλη πλανιόταν μια σιωπηλή αναμονή όλο φόβο. Κάμποσοι κοιλαράδες αστοί που τους είχε διαφθείρει το εμπόριο περίμεναν με ανησυχία τους κατακτητές, τρέμοντας μπας και θεωρηθούν όπλα οι σούβλες τους για τα κρέατα ή τα μεγάλα μαχαίρια της κουζίνας. Θαρρείς κι η ζωή είχε σταματήσει, τα μαγαζιά ήταν κλειστά, οι δρόμοι βουβοί. Καμιά φορά ξεμύτιζε κανένας, πτοημένος απ' αυτή την ησυχία, και γλίστραγε γοργά από τοίχο σε τοίχο. Ήταν τόση η αγωνία της αναμονής, που σ' έκανε να επιθυμείς πια τον ερχομό του εχθρού».

Αρκούν αυτά τα σύντομα λόγια και η παραστατική περιγραφή για να αντιληφθεί κανείς το σαρδόνιο χιούμορ και τον βαθύ αντικομφορμισμό που χαρακτήριζε τη γραφή του πιο παρεξηγημένου ίσως και του πλέον ταλαντούχου μυθιστοριογράφου από τον κύκλο των «μεγάλων» Γκυ ντε Μωπασάν. Ειδικά σε αυτό το αντιπροσωπευτικό διαμαντάκι, τη Χοντρομπαλού, αποτυπώνονται με τον πλέον γλαφυρό τρόπο η κοινωνική διαστρωμάτωση, ο φαρισαϊσμός, οι προκαταλήψεις και ο κλασαυχενισμός της γαλλικής κοινωνίας το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα.

Ο Μωπασάν, έχοντας νωπά τα τραυματικά βιώματα του ατιμωτικού Γαλλοπρωσικού Πολέμου, περιγράφει παραστατικά μέσα από ένα ταξίδι με μια άμαξα, όπου χωράει μια ομάδα από όλους τους εκπροσώπους του πολυποίκιλου γαλλικού κοινωνικού φάσματος, τον σοβινισμό και τον ρεβανσισμό των εκπροσώπων της υψηλής κοινωνίας.

Μόνο που μπροστά σε αυτούς η χοντρομπαλού πόρνη αποδεικνύεται η πλέον εκλεπτυσμένη: σε αντίθεση με τους «χονδροειδείς» και άξεστους συνταξιδιώτες της, η πληθωρική εμφάνιση της «Χοντρομπαλούς» εκφράζει αυτοθυσία και ευγένεια (τα περιττά κιλά είναι αντιστρόφως ανάλογα με τα λεπτά αισθήματα). Η Χοντρομπαλού είναι ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό δείγμα του δεξιοτέχνη του conte –ήτοι της μικρής αφηγηματικής φόρμας–, σε εξαιρετική απόδοση από την Αμαλία Τσακνιά και σε μια άκρως φροντισμένη και επιμελημένη έκδοση από την Κίχλη. Εξαιρετικό και άκρως κατατοπιστικό το κείμενο «Άσπονδοι Ταξιδιώτες» της Λίζυς Τσιριμώκου που συνοδεύει την έκδοση, μαζί με χρονολόγιο και σημειώσεις. 

Το Facebook στην Κηφισιά δεν κάνει τον παπά

Αναστάτωση έχει προκαλέσει στους ιερείς των Τρικάλων η σύσταση του αρχιμανδρίτη Χρυσόστομου Νάση να απενεργοποιήσουν τους προσωπικούς τους λογαριασμούς στο Facebook, ενώ υπάρχει ο φόβος πως αυτό μπορεί να συμβεί στους ιερείς όλης της χώρας.

Τρικαλινός ιερέας είπε στον αρχιμανδρίτη πως έχει περισσότερους από 3 χιλιάδες φίλους στο Facebook και ο αρχιμανδρίτης του απάντησε «Στο Facebook έχεις 3 χιλιάδες φίλους αλλά στην ενορία σου δεν μαζεύεις ούτε 30 πιστούς», οπότε καταλαβαίνουμε πως ο αρχιμανδρίτης ζηλεύει τον ιερέα γιατί έχει περισσότερους φίλους στο Facebook από αυτόν.

Ένας άλλος ιερέας είπε πως, αν ζούσε ο Χριστός, θα είχε κι αυτός λογαριασμό στο Facebook, οπότε όλοι οι ιερείς πρέπει να μπουν δυναμικά στα social media, για να μην καταληφθούν αυτά από τον Σατανά.

Οι ιερείς ζητούν να μπει wi-fi σε όλες τις εκκλησίες της χώρας, ώστε να μπορέσουν να προσελκύσουν τους νέους ανθρώπους, οι οποίοι θα κάθονται στα στασίδια, θα βγάζουν φωτογραφίες από τη λειτουργία και θα τις ανεβάζουν στο Facebook, για να δείξουν στους φίλους τους πόσο γαμάτα περνάνε δίπλα στα εικονίσματα και στα μανουάλια.

Παράλληλα, οι ιερείς ζητούν να μεταδίδονται οι γάμοι, τα βαφτίσια και οι κηδείες μέσω του διαδικτύου, ώστε να μπορούν να προσελκύσουν πιστούς από όλο τον κόσμο, και να επιβεβαιωθεί η λαϊκή ρήση «Τώρα που βρήκαμε wi-fi, ας θάψουμε πεντέξι».

Ευτυχώς, που οι ιερείς δεν έχουν ανακαλύψει ακόμα το Twitter, γιατί εκεί οι χριστοπαναγίες πέφτουν βροχή.

Πάντως, μια και οι ιερείς δείχνουν ενδιαφέρον για τις σύγχρονες τεχνολογίες και τα σημερινά μέσα επικοινωνίας, καλό θα ήταν να βγάλουν επιτέλους τα μαύρα και άραχλα ράσα και να ντυθούν σαν άνθρωποι, γιατί τώρα είναι κάπως τρομακτικοί.

Κατόπιν όλων των παραπάνω και φοβούμενος μη τολμήσουν να σχολιάσουν δυσμενώς της Εκκλησία και τους ιερείς της Κηφισιάς, ο Δήμαρχος Κηφισιάς Γ. Θωμάκος αφού συσκέφτηκε με τους επιτελείς του –Βαγγέλη Αυλίτη- εξέδωσε την παρακάτω οδηγία-διαταγή.

Με μεγάλη αγανάκτηση ανακάλυψα, μερίδα πολιτών να σχολιάζουν δυσμενώς τους ιερείς της πόλεως της Κηφισιάς.

Η θεοσεβούμενη Διοίκηση της Κηφισιάς θα βάλει άμεσα στο περιθώριο, εκεί που ανήκουν,  όλους αυτούς τους βέβηλους που τόλμησαν να αναμίξουν μέσα στη σάπια από τις τόσες προκλήσεις και τον ακόλαστο βίο, τον δρόμο του Σατανά,τους ιερείς την πόλεως ταύτης.

Κατόπιν όλων αυτών ελήφθησαν τα κάτωθι:

  1. μετά την 10μμ δεν θα κυκλοφορεί κανένας στους ιερούς δρόμους της πόλεως ταύτης.
  2. Όλοι οι πολίτες θα πρέπει καθ’ εκάστην Κυριακή να ευρίσκονται στους ιερούς ναούς όπως εντρυφήσουν τας Αγίας Γραφάς και ακολουθήσουν τον μόνο σωστό δρόμο, αυτό του Ιησού Χριστού.
  3. Μια φορά το μήνα θα περνούν από ιερά εξέταση όλοι ανεξαιρέτως οι πολίτες.  
  4. Θα παίρνουμε τον καλό παράδειγμα ήθους, ακόλαστου βίου, εντιμότητας, ύφους, από τους ιερείς της πόλεως της Κηφισιάς.

Σύντομα θα επανέλθουμε με νέες ιερές ανακοινώσεις.

Κατόπιν αυτών:

(Οι νέες τεχνολογίες θα κάνουν τις θρησκείες να μοιάζουν με ανέκδοτα. Οι θρησκείες θα καταντήσουν να είναι ένα application στο κινητό. Μπορεί και παιχνίδι.)