ενημέρωση 7:41, 7 September, 2026

Εικόνα και Χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι: Πρόγραμμα Προβολών

 
 
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος σε συνεργασία με την εταιρία Mosfilm, με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ελλάδα, του Ρωσικού κινηματογραφικού αρχείου Gosfilmofond of Russia και της Σουηδικής Ταινιοθήκης Svenska Filminstitutet, παρουσιάζει την εκδήλωση: «Εικόνα και Χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι». Πρόκειται για ένα σπουδαίο αναδρομικό αφιέρωμα στο σύνολο του έργου του σπουδαίου Ρώσου σκηνοθέτη, το οποίο θα διεξαχθεί από την Πέμπτη 12, μέχρι και την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου. Το Tvxs.gr είναι χορηγός επικοινωνίας της εκδήλωσης και θα σας μεταφέρουμε αναλυτικά τα νέα του ιδιαίτερα ενδιαφέροντος αφιερώματος, καθώς και τις προτάσεις μας.
 

Στο αφιέρωμα προβολών με τον τίτλο: «Εικόνα και Χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι», θα παρουσιαστεί ολόκληρη η φιλμογραφία του κορυφαίου δημιουργού, ο οποίος άλλαξε την κινηματογραφική εμπειρία σμιλεύοντας τον χρόνο και διευρύνοντας την εικόνα με ταινίες - σύμβολα, για την πίστη, την εξορία, αλλά και τη μνήμη. Το έργο του Ταρκόφσκι είναι ανεξίτηλα επηρεασμένο από την παράδοση του σοβιετικού κινηματογράφου, και ιδιαίτερα των κορυφαίων εκφραστών του: Ρομ, Ντοβζένκο και Αϊζενστάιν.

Αναλυτικά οι Ταινίες του Αφιερώματος:

  • Το βιολί και ο οδοστρωτήρας / Katok I skripka (1960, 46΄) - στα ρωσικά με ελληνικούς και σουηδικούς υπότιτλους
  • Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν / Ivanovo detstvo (1962, 90΄)* - στα ρωσικά με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους
  • Αντρέϊ Ρουμπλιόφ / Andrei Roublyov (1968, 185΄)* - στα ρωσικά με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους
  • Σολάρις / Solaris (1971, 165΄)* - στα ρωσικά με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους
  • Ο καθρέφτης / Zerkalo (1974, 110΄)* - στα ρωσικά με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους
  • Στάλκερ / Stalker (1979, 160΄) - στα ρωσικά με ελληνικούς υπότιτλους
  • Νοσταλγία / Nostalghia (1983, 125΄) - στα ιταλικά και ρωσικά με ελληνικούς και σουηδικούς υπότιτλους
  • Ο χρόνος του ταξιδιού / Tempo di Viaggio (1983, 62΄) Προβάλλεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα - στα ιταλικά και ρωσικά με αγγλικούς & ελληνικούς υπότιτλους
  • Η θυσία / Offret (1986, 150΄) - στα σουηδικά με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους

*Προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε ψηφιακές βερσιόν DCP

Ντοκιμαντέρ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι:

  • Σκηνοθεσία Αντρέϊ Ταρκόφσκι / Regi Andrej Tarkovsky Σκηνοθεσία: Michael Leszczylowski (1988, 100΄) - στα σουηδικά και ρωσικά με αγγλικούς & ελληνικούς υπότιτλους
  • Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο: η εξορία και ο θάνατος του Αντρέι Ταρκόφσκι / Auf der Suche nach der verlorenen Zeit. Andrej Tarkowskijs Exil und Tod Σκηνοθεσία: Ebbo Demant (1988, 131΄) - στα γερμανικά με ελληνικούς υπότιτλους
  • Μια ημέρα του Αντρέι Αρσένεβιτς / Une journée de Andrei Arsenevitch Σκηνοθεσία: Chris Marker (2000, 55΄) - στα αγγλικά, σουηδικά, ρωσικά με αγγλικούς υπότιτλους

Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου

19.30 Εγκαίνια έκθεσης Εικόνα και Χρόνος: Εικόνες της Κρίσης
[Είσοδος ελεύθερη]
21.00 Ο χρόνος του ταξιδιού  Tempo di Viaggio - Α. Ταρκόφσκι A. Tarkovsky/ Τ. Γκουέρα T. Guerra 1983, 62’
[Είσοδος με προσκλήσεις]

Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου
17.00 Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο: η εξορία και ο θάνατος του Αντρέι Ταρκόφσκι / Auf der Suche nach der verlorenen Zeit. Andrej Tarkowskijs Exil und Tod- Έ. Ντέμαντ / E. Demant 1988, 131’
19.15 Νοσταλγία Nostalghia 1983, 125’
Προλογίζει  ο Φώτος Λαμπρινός, σκηνοθέτης
21.30 Η θυσία  Offret  1986, 149’
Προλογίζει ο Αχιλλέας Κυριακίδης, συγγραφέας-μεταφραστής-σκηνοθέτης

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου
17.00 Σκηνοθεσία Αντρέι Ταρκόφσκι / Regi Andrej Tarkovsky -Μ. Λεσζιλόφσκι/ M. Leszczylowski 1988, 100’
19.00 Ο καθρέφτης  Zerkalo 1974, 107’
Προλογίζει ο Άγγελος Αλετράς, σκηνοθέτης
21.00 Σολάρις  Solaris 1971, 165’
Προλογίζει η Μαρία Κομνηνού, Αν. Καθηγήτρια ΕΚΠΑ, Γεν. Γραμ. ΔΣ Ταινιοθήκης της Ελλάδος

Κυριακή 15 Φεβρουαρίου
17.30 Ο χρόνος του ταξιδιού  Tempo di Viaggio - Α. Ταρκόφσκι A. Tarkovsky/ Τ. Γκουέρα T.  Guerra 1983, 62’
18.45 Αντρέι Ρουμπλιόφ  Andrei Roublyov 1966, 183’
Προλογίζει ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, Πρόεδρος Εφορευτικού Συμβουλίου Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος
22.15 Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν  Ivanovo Detstvo 1962, 95’

Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου
17.30 Σολάρις  Solaris 1971, 165’ (Ε)
20.30 Αντρέι Ρουμπλιόφ  Andrei Roublyov 1966, 183’ (Ε)

Τρίτη 17 Φεβρουαρίου
18.00 Μια ημέρα του Αντρέι Αρσένεβιτς / Une journée de Andrei Arsenevitch - Κ. Μαρκέρ/ C. Marker 2000, 55’
19.15 Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν  Ivanovo Detstvo 1962, 95’ (Ε)
Προλογίζει ο Δήμος Αβδελιώδης, σκηνοθέτης
21.00  Στάλκερ  Stalker 1979, 160’
Προλογίζει ο Πέτρος Σεβαστίκογλου, σκηνοθέτης

Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου
18.00  Το βιολί και ο οδοστρωτήρας  Katok I skripka 1960, 45’
19.00   Ο καθρέφτης  Zerkalo 1974, 107’ (Ε)
Προλογίζει ο Λάζαρος Λαζαρίδης, σκηνοθέτης, θεωρητικός κινημ/φου
21.00 Στάλκερ  Stalker 1979, 160’ (Ε)

Όλες οι ταινίες θα προβληθούν με ελληνικούς υπότιτλους εκτός από το ντοκιμαντέρ "Μια ημέρα του Αντρέι Αρσένεβιτς" (Une journée de Andrei Arsenevitch) που θα προβληθεί μόνο με αγγλικούς.

Εισιτήρια / Κάρτες διαρκείας
Τιμή εισόδου 5 € ανά προβολή.
Κάρτα διαρκείας για όλο το αφιέρωμα: 25 €
Κάρτα διαρκείας μειωμένη* για όλο το αφιέρωμα: 15 €
(* για φοιτητές, μαθητές, ανέργους, δασκάλους-καθηγητές, ατέλειες, Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ),  άνω των 65, και νέους 18 έως 26 ετών)
Προπώληση καρτών διαρκείας για το αφιέρωμα «Εικόνα και Χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι» 35 λεπτά πριν την έναρξη της πρώτης προβολής της κάθε ημέρας.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αφιέρωμα «Εικόνα και Χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι», παραθέτουμε και τον ειδικά διαμορφωμένο ιστότοπο της Ταινιοθήκης της Ελλάδος: Αντρέι Ταρκόφσκι

To αφιέρωμα «Εικόνα και Χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι», θα πραγματοποιηθεί από την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου, έως και την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-136 / Μετρό Κεραμεικός). Το Tvxs.gr είναι χορηγός επικοινωνίας της εκδήλωσης και θα σας μεταφέρουμε αναλυτικά τα νέα του ιδιαίτερα ενδιαφέροντος αφιερώματος, καθώς και τις προτάσεις μας.

To αφιέρωμα Εικόνα και χρόνος, Αντρέι Ταρκόφσκι διοργανώνεται από την Ταινιοθήκη της Ελλάδος στo πλαίσιο της πράξης «Η Κινηματογραφοφιλία στη Νέα Εποχή που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση - Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗ του ΕΣΠΑ 2007-2013. Όλες οι δράσεις πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Τα μπριός της Κατερίνας

Το σαββατοκύριακο ψαχούλευα τα κιτάπια μου, τα πρώτα μου κείμενα, και θυμήθηκα τη ιστορία της Κατερίνας σε παριζιάνικο φόντο. Όταν την πρωτοδιάβασα, με πόση περιέργεια κατέβαινα από αράδα σε αράδα. Γραμμένη τόσο γλαφυρά και ζωηρά, λες και κρυμμένος σε μια γωνιά του ψηλοτάβανου διαμερίμαστος παρατηρείς με ενοχή ηδονοβλεψία την άσκηση ζωγραφικής με σοκολάτα. «Δάγκωσα τη μικρή μπριός και αυτή τη φορά ένιωσα τη ζεστή σοκολάτα να πλημμυρίζει το στόμα μου» - τούτη η φράση μαζί με το λίγωμα της ιστορίας με οδήγησαν στην κουζίνα για να δοκιμάσω - με μικρές παραλλαγές - τη συνταγή της για εύκολα, όπως φαίνονταν, μπριός γεμισμένα με σοκολάτα. Και τα κατάφερα:

Photo: <a href=

Για 12 με 14 μικρά μπριός:

  • 1 αυγό
  • 70 γραμμ. ζάχαρη
  • 70 γραμμ. βούτυρο σε κομμάτια
  • 220 ml γάλα
  • 500 γραμμ. αλεύρι για κάθε χρήση
  • 1 φακελάκι ξηρή μαγιά διαλυμένη σε λίγο νερό
  • 2 ή 3 κουβερτούρες - ανάλογα με το πόσο σοκολατένια τα προτιμάτε

Πρώτο σημαντικό βήμα: όλα τα υλικά για 15 λεπτά εκτός ψυγείου, να βρίσκονται σε θερμοκρασία δωματίου (αν και αυτές τις μέρες δεν απέχει και πολύ από εκείνη του ψυγείου).

Διαλέγουμε ένα βαθύ, άνετο μπολ (αν διαθέτουμε μηχάνημα για κέικ και ψωμιά ακόμα καλύτερα αλλιώς δουλεύουμε με το μίξερ χειρός). Γάλα, αυγό, ζάχαρη, βούτυρο - όλα ανακατεύονται μαζί και σταδιακά προσθέτουμε το αλεύρι. Προς το τέλος και τη διαλυμένη στο νερό μαγιά. Το μίγμα θα σφίξει πολύ, αν έχουμε μεγάλο μίξερ συνεχίζουμε, αν το ανακατεύουμε με χειρός συνεχίζουμε όσο αυτό αντέχει και όταν πιάσουν τα ζόρια ολοκληρώνουμε το ζύμωμα με το χέρι.

Βρέχουμε ελαφρώς τα χέρια μας, χωρίζουμε τη ζύμη σε μικρές μπάλες και τις απλώνουμε σε σχάρα ή ρηχό ταψί στρωμένο με λαδόκολα. Σπάμε τις σοκολάτες σε καρέ και τα μοιράζουμε στις μπαλίτσες: τις ζουλάμε λίγο στο κέντρο για να απλώσουν, τοποθετούμε ένα ή δύο κομμάτια σοκολάτας και τις ενώνουμε ξανά, να τα κλείσουν μέσα τους. Για μία ώρα αφήνουμε τη ζύμη ήσυχη σε ζεστό και ξηρό μέρος.

Θα φουσκώσουν αρκετά και προς το τέλος της ώρας ψήνουμε τα μπριός σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 20 μς 25 λεπτά. Μόλις ροδίσουν, κάνουμε το τεστ του μαχαιριού: βυθίζοντάς το και τραβώντας το έξω θα πρέπει να αφήνει ίχνη μόνο η λιωμένη σοκολάτα και όχι η ζύμη. Αν δεν έχουν ψηθεί καλά, τους δίνουμε 5 λεπτά ακόμα χαμηλώνοντας λίγο τη φωτιά.

Σε όσους δεν αρέσει η σοκολάτα - τι άνθρωποι! - μπορείτε να τα αφήσετε ως έχουν, σκέτα ψωμάκια, και αμέσως μετά το φούρνισμα, αχνιστά και τρυφερά, να τα γεμίσετε με μαρμελάδα ή μέλι.

Και όμως ο Τσίπρας γέλασε, δεν δάκρυσε

Στην ταινία το «Όνομα του Ρόδου» υπήρχε ένας πολύ γέρος μοναχός που σιχαινόταν το γέλιο για οποιοδήποτε λόγο. Ήταν ο Αιδεσιμότατος Jorge. Σε μια σκηνή, λοιπόν, της ταινίας ξεδιπλώνεται η διαφωνία του Αιδεσιμότατου αυτού με έναν Φραγκισκανό μοναχό, τον Ουίλιαμ του Μπάσκερβιλ (τον ερμήνευε Σον Κόνερι), που θεωρούσε το γέλιο εντελώς φυσικό και ωφέλιμο. Του λέει λοιπόν ο Αιδεσιμότατος Jorge: Το γέλιο είναι ένας μορφασμός του διαβόλου που αλλοιώνει το πρόσωπο και κάνει τους ανθρώπους να μοιάζουν με μαϊμούδες.

Ουίλιαμ Μπάσκερβιλ: Οι μαϊμούδες δεν γελάνε. Το γέλιο είναι αποκλειστικότητα του ανθρώπου.
Αιδεσιμότατος Jorge: ... Ως αμαρτία [όμως]. Ο Χριστός δεν γέλασε ποτέ.
Ουίλιαμ Μπάσκερβιλ: Είστε τόσο σίγουρος;
Αιδεσιμότατος Jorge: ... στις Γραφές πουθενά δεν λέει ότι γελούσε.
Ουίλιαμ Μπάσκερβιλ: Επίσης πουθενά δεν λέει ότι δεν γελούσε.

Διάβασα στην Εφημερίδα των Συντακτών το σχόλιο που έκανε ο κ. Χρήστος Χωμενίδης σε κοινωνικό δίκτυο, σχετικά με τη συγκίνηση του Έλληνα Πρωθυπουργού στις προγραμματικές δηλώσεις έπειτα από 90 λεπτά ομιλίας. Έγραφε, δηλαδή, ότι οι ιστορικές πολιτικές φυσιογνωμίες της Ελλάδος, όπως ο Περικλής, ο Άρης Βελουχιώτης και ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Ηλίας Ηλιού δεν δάκρυσαν. Έγραψε τέλος ότι «Στην πολιτική και στη δημόσια σφαίρα γενικά, το να εκβιάζεις το συναίσθημα του ακροατηρίου σου το θεωρώ τουλάχιστον αντιαισθητικό».

Δηλαδή, τώρα εμείς είμαστε σίγουροι ότι ο Περικλής δεν έκλαψε. Δηλαδή οι πηγές λένε ότι ο Περικλής Ξανθίππου δεν έκλαψε δημόσια ή ότι κάποιοι έζησαν 2.500 για να μας πιστοποιήσουν ότι δεν συγκινήθηκε στον Επιτάφιο. Ξέρουμε, δηλαδή, ότι ο Άρης Βελουχιώτης δεν έκλαψε στην 4ωρη ομιλία του στη Λαμία τον Οκτώβριο του 1944. Μάλλον οι αυτόπτες μάρτυρες, όπως ο φωτογράφος Σπύρος Μελετζής, είναι ψεύτες που είδαν τον δημόσιο άνδρα να δακρύζει μπροστά σε χιλιάδες Λαμιώτες. Μήπως να θυμηθούμε και το «αντιαισθητικό» ξέσπασμα του Μακεδόνα πολιτικού Κωνσταντίνου Καραμανλή, που λύγισε τον Απρίλιο του 1992 όταν δήλωνε πνιγμένα στους δημοσιογράφους ότι «η Μακεδονία είναι ελληνική»; Δηλαδή, τότε ο γηραιός Κ. Καραμανλής μας θύμισε τη Μάρθα Βούρτση;

Όταν ένας πολιτικός συγκινείται μπροστά σε ιστορικές στιγμές εθνικών και ανθρωπιστικών διεκδικήσεων, φαντάζει να παραμορφώνονται οι προθέσεις του; Υπάρχει κάποιος πολιτικός πολιτισμός που να απαγορεύει σε ένα πιεσμένο και φορτισμένο πολιτικό πρόσωπο -ανεξαρτήτως αν μάχεται καλά ή όχι- να εκτονώνει την εσωτερική του πίεση με μαυρισμένα και βουρκωμένα μάτια, που είναι ανθρώπινο; Δηλαδή, ο Άρης Βελουχιώτης το 1944 και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής το 1992 εκβίασαν το ακροατήριο τους επειδή συγκινήθηκαν και δάκρυσαν;

Επειδή, λοιπόν, δεν γνωρίζουμε αν δάκρυσε ή δεν δάκρυσε ο Περικλής στον Επιτάφιο, ας κρατήσουμε το ουσιαστικό και αδιαμφισβήτητο απόσπασμα να «... φιλοσοφοῦμεν ἄνευ μαλακίας» (με τη διαχρονική του σημασία).

 

Το ακριβό placebo «καλύτερο από το φτηνό»

Ουάσινγκτον
Η δύναμη της υποβολής παίζει περίεργα παιχνίδια στο μυαλό μας: ένα ψεύτικο φάρμακο που υποτίθεται ότι κόστιζε 1.500 δολάρια ανά δόση προσέφερε μεγαλύτερη βελτίωση σε ασθενείς με Πάρκινσον από ό,τι ένα «φθηνότερο» placebo των 100 δολαρίων.

Πολυάριθμες μελέτες έχουν επιβεβαιώσει πέρα από κάθε αμφιβολία τη δύναμη του placebo, ενός παράδοξου φαινομένου εξαπάτησης, κατά το οποίο οι ασθενείς βελτιώνονται όταν πάρουν ένα φάρμακο που τους παρουσιάζεται ως δραστικό, ενώ στην πραγματικότητα δεν έχει φαρμακευτική δράση.

Το φαινόμενο είναι τόσο έντονο ώστε λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στις κλινικές δοκιμές νέων φαρμάκων: το υποψήφιο φάρμακο κρίνεται αποτελεσματικό μόνο όταν προσφέρει μεγαλύτερη βελτίωση από ό,τι το placebo.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι το placebo είναι αποτελεσματικό στην καταπολέμηση του πόνου, της οστεοαρθρίτιδας και της κατάθλιψης, μεταξύ άλλων.

Η τελευταία έρευνα, η οποία δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Neurology, δείχνει ότι τα placebo που παρουσιάζονται στους ασθενείς ως ακριβά φάρμακα είναι πιο αποτελεσματικά. Τα αποτελέσματα «μεταφέρουν τη μελέτη του placebo σε άλλη διάσταση» σχολιάζει το Neurology σε συνοδευτικό εντιτόριαλ.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δείγμα μόλις 12 ασθενών και υπό κανονικές συνθήκες δεν θα δημοσιευόταν σε μια κορυφαία επιστημονική επιθεώρηση. Δεδομένου όμως ότι υπάρχουν προηγούμενες μελέτες για την αποτελεσματικότητα του placebo στη νόσο του Πάρκινσον, η έρευνα έγινε δεκτή.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Αλμπέρτο Έσπρεϊ του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι, είπε στους εθελοντές της μελέτης ότι θα λάμβαναν δύο διαφορετικές αλλά εξίσου αποτελεσματικές ενέσεις, οι οποίες περιείχαν την ίδια δραστική ουσία αλλά σε διαφορετική μορφή. Η δεύτερη ένεση θα γινόταν όταν η δράση της πρώτης είχε ξεθυμάνει.

Η μία ένεση υποτίθεται ότι κόστιζε 1.500 δολάρια, ενώ η δεύτερη μόνο 100. Στην πραγματικότητα και οι δύο περιείχαν σκέτο φυσιολογικό ορό.

Το βασικό αποτέλεσμα του πειράματος ήταν ότι ασθενείς που έλαβαν πρώτα την ακριβή ένεση παρουσίασαν διπλάσια βελτίωση της κινητικότητας σε σχέση με αυτούς που έλαβαν πρώτα τη φτηνή ένεση. 

Όταν οι εθελοντές ενημερώθηκαν για το τι είχε συμβεί μετά το τέλος του πειράματος, οι 8 από τους 12 δήλωσαν ότι περίμεναν ότι το ακριβό φάρμακο θα ήταν πιο αποτελεσματικό. Οι τέσσερις ασθενείς που δεν είχαν αυτή την προσδοκία παρουσίασαν λίγη ή καθόλου βελτίωση από την ψεύτικη θεραπεία.

Τα αποτελέσματα, λέει ο Δρ Έσπρεϊ στο πρακτορείο Reuters, δείχνουν ότι οι αντιλήψεις των ασθενών και οι προσδοκίες τους για βελτίωση πρέπει με κάποιο τρόπο να αύξησαν την παραγωγή ντοπαμίνης στον εγκέφαλο των ασθενών.

Ο μηχανισμός του φαινομένου παραμένει ωστόσο άγνωστος.

Τα αποτελέσματα έρχονται ωστόσο να προστεθούν σε προηγούμενες μελέτες, οι οποίες είχαν δείξει ότι ένα κόκκινο χάπι placebo είναι πιο δραστικό από ένα μπλε. Κανένα ψεύτικο χάπι δεν ξεπερνά όμως την αποτελεσματικότητα μιας ένεσης placebo, και καμία ψεύτικη ένεση δεν ξεπερνά μια ψεύτικη χειρουργική επέμβαση.

Παρόλο όμως που η θεραπευτική δύναμη του placebo έχει αποδειχθεί, η χρήση του στην κλινική πράξη παραμένει περιορισμένη.

Ο βασικός λόγος είναι ότι η ιατρική δεοντολογία δεν εγκρίνει την εσκεμμένη εξαπάτηση των ασθενών, ακόμα κι αν αυτό είναι προς το συμφέρον τους.

Η τελευταία μελέτη, πάντως, εξετάστηκε προσεκτικά από επιτροπή βιοηθικής πριν πάρει τελικά έγκριση.

  • Κατηγορία ΥΓΕΙΑ
  • 0