Άρθρο στο Forbes αναφέρεται στη διαστρέβλωση των δηλώσεων και των προθέσεων της ελληνικής κυβέρνησης από τα διεθνή ΜΜΕ, τα οποία στέλνουν λάθος μηνύματα. Το δημοσίευμα καταλήγει επισημαίνοντας πως “το μέλλον όχι μόνο του ευρώ αλλά και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαρτάται από την προθυμία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών να διαπραγματευτούν ένα New Deal για την Ελλάδα και τις άλλες προβληματικές χώρες”. “Σειρά σου τώρα ΕΕ”, τονίζει το Forbes.

Επίσης αναφέρεται στην άρνηση της ελληνικής κυβέρνησης να δεχθεί άλλα δάνεια, η οποία “μεταφράστηκε” ως πρόθεση να κηρύξει χρεοστάσιο. “Πρόκειται για μια αδικαιολόγητη υπόθεση”, σημειώνει και συνεχίζει: “Η Ελλάδα δεν θέλει να δεχθεί άλλα δάνεια διάσωσης, διότι είναι αντιπαραγωγικά για μια χρεοκοπημένη χώρα. Όμως θέλει να αναδιαπραγματευτεί τα χρέη της, και όχι να κηρύξει χρεοστάσιο”.

“Τώρα μας λένε πως ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει πίσω στην «αρχική απείθειά» του. Σε αποκλειστικό του θέμα, το Bloomberg μετέδωσε πως ο έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, έστειλε email στο οποίο δεσμεύονταν ότι η Ελλάδα θα αποπληρώσει τα χρέη της στο ΔΝΤ και στην ΕΚΤ. Το Forbes, όπως αναφέρει το Euro2day, δημοσιεύει το πλήρες κείμενο:

«Οι διαβουλεύσεις με τους ευρωπαίους εταίρους μας έχουν μόλις ξεκινήσει Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, είμαι απολύτως βέβαιος ότι σύντομα θα καταφέρουμε να φτάσουμε σε μία αμοιβαίως επωφελή συμφωνία, τόσο για την Ελλάδα όσο και για ολόκληρη την Ευρώπη. Καμιά πλευρά δεν επιδιώκει τη σύγκρουση και δεν ήταν ποτέ πρόθεσή μας να δράσουμε μονομερώς στο ζήτημα του ελληνικού χρέους. Η υποχρέωσή μου να σεβαστώ την καθαρή εντολή του ελληνικού λαού για τέλος της λιτότητας και επιστροφή σε μία αναπτυξιακή ατζέντα, σε καμιά περίπτωση δεν περιλαμβάνει τη μη εκπλήρωση των δανειακών μας υποχρεώσεων μας απέναντι στην ΕΚΤ και στο ΔΝΤ.

Αντιθέτως, αυτό που σημαίνει είναι ότι χρειαζόμαστε χρόνο ώστε να αναπνεύσουμε και να δημιουργήσουμε το δικό μας μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα ανάκαμψης, το οποίο –μεταξύ άλλων- θα ενσωματώνει τους στόχους των πρωτογενώς ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και των ριζικών μεταρρυθμίσεων, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς και του πελατειακού κράτους. Είμαι πεπεισμένος ότι μία συμφωνία σε αυτό το πλαίσιο θα γίνει αποδεκτή από τους εταίρους μας, αφού το κοινό μας συμφέρον είναι η οικονομική σταθερότητα και η ανάκαμψη για το κοινό μας σπίτι, την Ευρώπη".

“Αυτό δεν μου μοιάζει με συνθηκολόγηση. Επικεντρωνόμενο μόνο στην δέσμευσή του να ανταποκριθεί στις δανειακές υποχρεώσεις έναντι του ΔΝΤ και της ΕΚΤ (το ενδιαφέρον είναι ότι δεν αναφέρεται στις δανειακές υποχρεώσεις έναντι άλλων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων), το Bloomberg έχασε τελείως το βασικό μήνυμα του Τσίπρα. Ο Τσίπρας στην πραγματικότητα κάλεσε τις κυβερνήσεις και τους θεσμούς της ευρωζώνης να στηρίξουν τις πολιτικές του κόμματός του”, γράφει η Frances Coppola και προσθέτει:

“Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η θέση του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:

1. Η Ελλάδα δεν έχει πρόθεση να φύγει από την ευρωζώνη ή την Ευρωπαϊκή Ένωση. (Όμως άλλοι μπορούν να την αναγκάσουν να φύγει).
2. Η Ελλάδα δεν έχει πρόθεση να κηρύξει χρεοστάσιο στα δάνειά της έναντι των πρωταρχικών επίσημων πιστωτών. (Όμως μπορούν να την αναγκάσουν άλλοι).
3. Η Ελλάδα είναι προσηλωμένη στην επιδίωξη πολιτικών που προωθούν την οικονομική σταθερότητα και ανάκαμψη στην Ευρώπη. (Άλλοι όμως μπορεί να μην είναι)”.

Το δημοσίευμα του Forbes καταλήγει: “Η «μπάλα» όχι μόνο δεν είναι στο «γήπεδο» της ελληνικής κυβέρνησης, όπως άφησε να εννοηθεί ο Ντάισελμπλουμ, αλλά αντιθέτως το αίτημα του Τσίπρα για στήριξη την ξανάστειλε πίσω στο γήπεδο της Ευρώπης. Είναι απαραίτητο τώρα οι άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις –και οι θεσμοί της ΕΕ- να δείξουν την ίδια προσήλωση στο μέλλον της Ευρώπης που παρουσιάζει ο ΣΥΡΙΖΑ στο email αυτό.

Η άρνηση να εξεταστεί η αναδιάρθρωση χρέους και οι απαιτήσεις για συνέχιση των «μεταρρυθμίσεων» της τρόικας παρά τις καταστροφικές οικονομικές τους συνέπειες, δεν κάνουν τίποτα για να καλλιεργήσουν την ευρωπαϊκή ενότητα. Και ενέργειες που θα είχαν ως αποτέλεσμα μια χρεοκοπία της Ελλάδας και έξοδό της από την ευρωζώνη, την υπονομεύουν.

Το μέλλον όχι μόνο του ευρώ αλλά και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαρτάται από την προθυμία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών να διαπραγματευτούν ένα New Deal για την Ελλάδα και τις άλλες προβληματικές χώρες. Σειρά σου τώρα ΕΕ”.

Από το κούρεμα έως το «μενού ανταλλαγών χρέους» η απόσταση μπορεί να είναι από μηδενική έως χαοτική. Αναλόγως με το εάν τη μετρούν εργαλεία χρηματοπιστωτικής μηχανικής ή η ίδια - ημεδαπή και αλλοδαπή – διανόηση που έχυσε τόνους δακρύων για το… casual look Βαρουφάκη στην πόρτα της Ντάουνινγκ Στρητ.

Το σχέδιο που παρουσίασε ο Βαρουφάκης στους FT

Ο Γιάννης Βαρουφάκης, λοιπόν, είπε με μεγάλη σαφήνεια στους Financial Times και τον Tony Barber ότι η Ελλάδα δεν διεκδικεί ονομαστικό «κούρεμα» χρέους, αλλά την ελάφρυνση μέσω ενός «μενού από debt swap» (μενού ανταλλαγών χρέους) και την δημιουργία δυο νέου τύπου ομολόγων.

Ο πρώτος τύπος, που θα συνδέεται με την ονομαστική οικονομική ανάπτυξη, θα αντικαταστήσει τα ευρωπαϊκά δάνεια διάσωσης και ο δεύτερος, που χαρακτήρισε ως «ομόλογα χωρίς λήξη» (perpetual bonds), θα αντικαταστήσει τα ελληνικά ομόλογα που έχει στην κατοχή της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Είπε ακόμη ότι η πρόταση του για ανταλλαγή χρέους θα είναι μια μορφή «έξυπνης μηχανικής του χρέους» (smart debt engineering) η οποία «θα αποφεύγει την χρήση όρων όπως «κούρεμα», που είναι πολιτικά μη αποδεκτοί στην Γερμανία και σε άλλες πιστώτριες ώρες γιατί ακούγεται στους φορολογούμενους ως άμεση ζημία».

Κατόπιν τούτων ακολούθησε ο γνωστός ορυμαγδός περί «κυβίστησης», «εγκατάλειψης της διακήρυξης για κούρεμα του χρέους», υιοθέτησης της «επιμήκυνσης» και άλλων συναφών. Και μπορεί να ήταν κι έτσι εάν παρεμπιπτόντως, προεκλογικά, προφορικά και γραπτά, ο Γιάνης Βαρουφάκης δεν είχε επανειλημμένως πει τα ίδια πράγματα με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια.

Τι έλεγε ο Γιάνης Βαρουφάκης προεκλογικά

Έλεγε, για παράδειγμα, ο νυν υπουργός Οικονομικών στα μέσα Ιανουαρίου στο Μέγαρο Μουσικής παρουσιάζοντας το βιβλίο του «Η Γένεση της Μνημονιακής Ελλάδας»: «Κατανοούμε ότι η διοίκηση της ΕΚΤ ανησυχεί επειδή το Καταστατικό της ΕΚΤ δεν της επιτρέπει να φανεί ότι χρηματοδοτεί κράτη-μέλη… Μια απλή λύση που να αποτελεί κούρεμα το οποίο όμως θα ονομαστεί κάτι διαφορετικό είναι η εξής: Το ελληνικό δημόσιο εκδίδει νέα ομόλογα απεριόριστης διάρκειας με ένα πολύ μικρό επιτόκιο (0,1%) και ονομαστικής αξίας ίσης με τα παλαιά ελληνικά ομόλογα που κατέχει η ΕΚΤ. Τα νέα αυτά ομόλογα τα ανταλλάσσει με τα παλαιά που διαθέτει η ΕΚΤ. Έτσι, η Ελλάδα δεν χρειάζεται να δανειστεί ούτε ένα ευρώ για να αποπληρώσει αυτό το χρέος της στην ΕΚΤ, το οποίο ουσιαστικά κουρεύεται, και η ΕΚΤ δεν χρειάζεται να παραδεχθεί ότι δέχθηκε κούρεμα κρατικών ομολόγων που είχε κάποτε αγοράσει».

Κι έλεγε επίσης και τούτο: «Τα δάνεια που έχουμε λάβει από τους εταίρους μας αποτελούν το μεγαλύτερο πολιτικό αγκάθι καθώς είναι δύσκολο για 17 Κοινοβούλια να αποδεχθούν επίσημα το κούρεμα των χρεών μας σε αυτούς… Τι πρέπει να προτείνουμε: Έκδοση νέων ομολόγων του ελληνικού δημοσίου ίσης ονομαστικής αξίας με το χρέος μας στους εταίρους και με χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής κατ’ αρχάς το ίδιο με το συμφωνηθέν. Με δύο διαφορές: Πρώτον, οι ετήσιες συμφωνηθείσες αποπληρωμές να μειώνονται κατά τα 2/3 στις χρονιές που το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας δεν πετύχει ρυθμό μεγέθυνσης 6% και άνω και να αναστέλλονται εντελώς αν ο ρυθμός μεγέθυνσης του ονομαστικού μας ΑΕΠ είναι κάτω του 3%.

Το σημαντικό προτέρημα των πιο πάνω προτάσεων είναι ότι επιτρέπουν στην γερμανική κυβέρνηση να τις ενστερνιστεί χωρίς να τις χαρακτηρίσει κούρεμα, αλλά να της επικοινωνήσει στους πολίτες της ως εξορθολογισμό».

Τι λένε οι αριθμοί για το κούρεμα και τη βιωσιμότητα του χρέους

Το εάν, λοιπόν, τα παραπάνω συνιστούν όντως κυβίστηση και εγκατάλειψη του κουρέματος αποτελούν αντικείμενο περαιτέρω πολιτικής ανάλυσης από τη διανόηση των τηλε-παραθύρων.
Το εάν, όμως, η ουσία του swap που προτείνει ο Γιάνης Βαρουφάκης είναι ίδια με ένα κούρεμα μπορούν να το δείξουν μόνον οι αριθμοί: Κι αυτοί οι αριθμοί λένε ότι το χρέος μας, αυτή τη στιγμή, φθάνει στα 315 δις ευρώ. Οι περισσότεροι, δε, οικονομολόγοι που το έχουν μελετήσει – από τον Ματιέ Πιγκάς της Lazzard έως τον Γιόαχιμ Σάιντε του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας του Κιέλου – έχουν καταλήξει ότι απαιτείται μία απομείωσή του περί το 50% για να γίνει πραγματικά βιώσιμο.

Από το σύνολο του χρέους, ποσό 27 δις ευρώ βρίσκεται στα χέρια της ΕΚΤ. Με τα perpetual bonds ύψους περίπου 25 δις που προτείνει ο υπουργός Οικονομικών, ουσιαστικά αυτό το χρέος διαγράφεται εντελώς. Το μείζον στοίχημα ωστόσο εδώ θα είναι το ύψος του τελικού επιτοκίου που θα συμφωνηθεί καθώς, ιστορικά, τα perpetual bonds θεωρούνται ακριβό χρηματοδοτικό εργαλείο.

Περίπου ανάλογο ποσό έχει στην κατοχή του το ΔΝΤ για το οποίο δεν προβλέπεται κούρεμα, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους διακρατείται από άλλες χώρες της ευρωζώνης: Περίπου € 53 δισεκατομμύρια δόθηκαν δανεικά μέσω διμερών συμφωνιών. Κι ένα πολύ μεγαλύτερο κομμάτι , € 142 δισεκατομμύρια , ήρθε από το ταμείο διάσωσης της ευρωζώνης. Συνολικά, πρόκειται για ένα χρέος που αγγίζει τα 200 δις ευρώ κι εδώ έρχεται ο δεύτερος τύπος swap που προτείνει ο Γιάνης Βαρουφάκης – η ανταλλαγή του με ομόλογα που θα έχουν ρήτρα ανάπτυξης: Με βάση την πρόταση του υπουργού Οικονομικών, η αποπληρωμή του χρέους αυτού θα παγώνει εάν η χώρα δεν έχει ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης τουλάχιστον 3%, ενώ θα υπάρξει παράλληλα και γενναία επιμήκυνση της ωρίμανσής του.

Για την δε πλήρη και τακτική αποπληρωμή του θα απαιτείται ρυθμός ανάπτυξης υψηλότερος του 6%. Κοινώς, εάν και όταν θα έχουμε μια οικονομία που θα τρέχει με ρυθμούς… Κίνας, ναι, τότε δεν θα χρειάζεται άλλη απομείωση χρέους, είτε αυτή λέγεται «κούρεμα», είτε – κατά Βαρουφάκη – χρηματοπιστωτική μηχανική…

σκίτσο του χαρισματικού ΚΥΡ