ενημέρωση 1:43, 16 August, 2026

Μαγειριές με κάστανα

Κάποιο χειμωνιάτικο μεσημέρι, πριν αρκετά χρόνια, βρέθηκα σε ένα ορεινό χωριό της Κρήτης. Σταμάτησα στο καφενείο για να πάρω πληροφορίες. Στο βάθος της άχρωμης σάλας είδα τον καφετζή, τη γυναίκα του κι ένα χωριανό τους να έχουν πιάσει από ένα τραπέζι ο καθένας και να τρώνε ένα μοσχοβολιστό γιαχνί, σερβιρισμένο σε βαθιά πιάτα. «Κάτσε κοπελιά να πιεις μια ρακή», είπε ο γέρο-καφετζής κι η γυναίκα του, αμίλητη, σηκώθηκε, χωρίς να περιμένει την αποδοχή της πρόσκλησης, έβαλε μπροστά μου ένα γεμάτο κρασοπότηρο ρακή κι ένα βαθύ πιάτο στιφάδο.
«Κερασμένα από μας», είπε πάλι ο γέροντας και συνέχισε να τρώει. Στην τρίτη-τέταρτη μπουκιά κατάλαβα πως το στιφάδο τους ήταν ορφανό.
Τα καφετιά κομμάτια που στην αρχή πέρασα για κρέας ήταν κάστανα.

Photo: baltimoresun.com

Η συνταγή, όπως την κατέγραψα πρόχειρα, είναι απλή.
Βράζεις ½ κιλό κάστανα και τα ξεφλουδίζεις καλά. Τσιγαρίζεις ½ κιλό κρεμμυδάκια για στιφάδο και μόλις πάρουν χρώμα, τα περιχύνεις με 4-5 κουταλιές της σούπας πελτέ, διαλυμένες σε 2-3  κ. σ. ξίδι και λίγο νερό και τα αφήνεις να πάρουν μια βράση.
Προσθέτεις τα κάστανα κι όσο ζεστό νερό χρειάζεται για να σκεπαστούν, ρίχνεις 2-3 δαφνόφυλλα και τη φλούδα από το πορτοκάλι.
Αλατοπιπερώνεις και αφήνεις το φαγητό να σιγοβράζει για 1 περίπου ώρα, χωρίς να το ανακατέψεις για να μην σπάσουν τα κρεμμύδια.
Αν χρειαστεί απλά προσθέτεις λίγο ζεστό νερό για να μην πιάσει το φαγητό. Η γερόντισσα είπε πως, αν μου βρίσκονται, μπορώ να προσθέσω κανένα ξύλο κανέλας και 4-5 κόκκους μπαχάρι.
Το φαγητό θέλει μόνο υπομονή για να βράσουν και να μαλακώσουν τα κάστανα.
Από τότε δοκιμάζοντας να παραλλάξω εκείνη την αρχική συνταγή, άρχισα να προσθέτω γλυκοπατάτες ή κολοκύθα. Κάπως έτσι οδηγήθηκα στην συνταγή που ακολουθεί:

Κάστανα με γλυκοπατάτες και κολοκύθα στιφάδο - για 6-8 άτομα

Υλικά 

  • 5-6 σκελίδες ή 1 κεφάλι σκόρδο
  • 1 κιλό κρεμμυδάκια του στιφάδου καθαρισμένα
  • http://www.bostanistas.gr/garnish/check.png) !important; background-attachment: initial !important; background-color: initial !important; 50 ml ελαιόλαδο
  • 750 γρ. γλυκοπατάτες, ξεφλουδισμένες και κομμένες σε κυβάκια
  • 5 κλαράκια μαϊντανό
  • 3 κλαράκια φρέσκο θυμάρι
  • 1 κομμάτι σέλινο-σέλερι κομμένο σε λωρίδες
  • 2-3 δαφνόφυλλα
  • 1 κ. κ. αλάτι χοντρό
  • 3-4 στροφές πιπέρι από το μύλο
  • 3 κ. σ. πελτέ ντομάτας, διαλυμένο σε 2-3 σούπας ξίδι
  • 1 κ. σ. αλεύρι διαλυμένο σε λίγο νερό
  • 500 ml ζωμό λαχανικών
  • 750 ml νερό
  • 800 γρ. φρέσκα κάστανα
  • 750 γρ. κολοκύθα, κομμένη σε κυβάκια

Ζεματάτε τα κρεμμύδια για 2 λεπτά σε καυτό κι αλατισμένο νερό. Τα σουρώνετε και τα αφήνετε να κρυώσουν.
Ζεσταίνετε το ελαιόλαδο σε μέτρια φωτιά και σοτάρετε τα κρεμμύδια για 6 λεπτά, μέχρι να ξανθύνουν ελαφρά. Προσθέτετε το σκόρδο, τις γλυκοπατάτες, το μαϊντανό, το σέλερι, τα δαφνόφυλλα, το αλάτι και το πιπέρι κι ανακατεύετε συνεχώς για 2 λεπτά, προσέχοντας να μην πιάσουν στον πάτο του σκεύους. Τα πασπαλίζετε με το αλεύρι και συνεχίζετε το ανακάτεμα για άλλα 2 λεπτά.
Προσθέτετε το ζωμό, λίγο-λίγο, προσπαθώντας να ξεκολλήσετε με την ξύλινη κουτάλα όσα κομμάτια κολλάνε στον πάτο του σκεύους. Διαλύετε τον πελτέ στο ξίδι, τον ρίχνετε στην κατσαρόλα μαζί με το νερό και αφήνετε το φαγητό να βράσει για καμιά 10αριά λεπτά, σε χαμηλή φωτιά, σκεπασμένο.
Στη συνέχεια ρίχνετε τα κάστανα στην κατσαρόλα και 5 λεπτά αργότερα την κολοκύθα. Συνεχίζετε το βράσιμο για 10 λεπτά ή μέχρι να μαλακώσουν όλα τα υλικά.
Αφαιρείτε τον μαϊντανό και τα δαφνόφυλλα και σερβίρετε το φαγητό ζεστό.

Προτείνω…

α) Να σχηματίσετε ένα "χι" χαράσσοντας τα κάστανα με την μύτη ενός μαχαιριού στην επίπεδη πλευρά τους. Να τα ζεματίσετε για 2 λεπτά για να τραβήξετε, ευκολότερα, την φλούδα τους. Σουρώστε τα και ρίξτε τα σε καθαρό βραστό νερό. Αφήστε τα να βράσουν για 5 λεπτά μέχρι να μαλακώσουν.
Αν τυχόν χρησιμοποιήσετε κάστανα κονσέρβας, θα πρέπει να τα πλύνετε καλά πριν τα ρίξετε στην κατσαρόλα σας.
β) Να χρησιμοποιήσετε ένα ολόκληρο κεφάλι σκόρδο. Να κόψετε την μια πλευρά του με το μαχαίρι. Να ακουμπήσετε το σκόρδο σε ένα κομμάτι αλουμινόχαρτο. Να το περιχύσετε με λίγο ελαιόλαδο.
Να κλείσετε το αλουμινόχαρτο και να το ψήσετε ολόκληρο στο φούρνο, στους 190°C, για 35 λεπτά.
Μόλις κρυώσει να αφαιρέσετε το εξωτερικό περίβλημα από τις σκελίδες, να πολτοποιήσετε το περιεχόμενο τους και να το ρίξετε στην κατσαρόλα την ώρα που θα ρίξετε και τις γλυκοπατάτες.
Το ψημένο σκόρδο θα δώσει όμορφη υφή και γεύση στο φαγητό.

Νάτριο: δίνει γεύση στον πλανήτη

Το βάζουμε καθημερινά στο φαγητό μας, ελάχιστο αρκεί για να επικοινωνούν τα νευρικά μας κύτταρα και σε αυτό οφείλουμε τις χρυσές αποχρώσεις του Ηλίου
 
Νάτριο: δίνει γεύση στον πλανήτη
Ενωμένο με χλώριο, το νάτριο μας δίνει το γνωστό αλάτι των αλυκών και της κουζίνας μας
 
Μικρό βιογραφικό για το στοιχείο νάτριο. Κάθε Κυριακή «Το Βήµα» µάς ταξιδεύει και σε µια άλλη γωνιά του περιοδικού πίνακα.

Βίος και πολιτεία
Μετά το οξυγόνο και τον άνθρακα το νάτριο είναι ίσως το πιο απαραίτητο στοιχείο για την ύπαρξη των περισσότερων ζωντανών οργανισμών στην επιφάνεια της Γης. Και μάλιστα η αναλογία του μέσα στο σώμα, ιδιαίτερα του ανθρώπου, είναι πολύ μικρή. Μόλις 100 γραμμάρια συνολικά είναι το νάτριο στο σώμα μας και 3 γραμμάρια το πολύ ό,τι χρειαζόμαστε κάθε ημέρα. Μικρή αλλά καθοριστική ποσότητα σε σχέση με άλλα συστατικά, όπως είναι το νερό ή το ασβέστιο. Σε όλη μας τη ζωή «παίζουμε» αυξάνοντας ή ελαττώνοντας με αγωνία το νάτριο κατά μερικά γραμμάρια, από 2 ως 20 κάθε ημέρα, με τη μορφή του χλωριούχου νατρίου, δηλαδή του κοινού μαγειρικού αλατιού, στις τροφές μας. Ξεκινώντας η ζωή από τη θάλασσα οι οργανισμοί πάλεψαν να... τα βρουν με το αλάτι, άρα και με το νάτριο που βρίσκεται στο αλάτι με τη μορφή ενός ατόμου που του λείπει ένα ηλεκτρόνιο και παρουσιάζεται επομένως θετικά φορτισμένο και προικισμένο με μια λαμπρά αλλά και έξοχα λιτή αρχαιοελληνική ονομασία: ιόν νατρίου, κάτι δηλαδή που προχωρεί έχοντας τη δομή του ατόμου του νατρίου μείον ένα ηλεκτρόνιο.


Το νάτριο είναι απολύτως απαραίτητο για την επικοινωνία των νευρικών κυττάρων μας

Το πάρε-δώσε κυρίως στα νευρικά μας κύτταρα γίνεται με ιόντα νατρίου και ιόντα καλίου. Μέσα από χιλιάδων ετών εξέλιξη δημιουργήθηκε η λεγόμενη αντλία νατρίου. Οι ηλεκτρικοί παλμοί, που λέμε ότι μεταδίδουν τις ώσεις των νευρικών κυττάρων, γίνονται με την κυκλοφορία των ιόντων καλίου και νατρίου. Στην κυτταρική μεμβράνη υπάρχει ένας θαυμαστός μηχανισμός που επιτρέπει σε ιόντα νατρίου που βρίσκονται έξω από το κύτταρο να περνούν σε ειδικές θέσεις στη μεμβράνη και από εκεί στη συνέχεια στο εσωτερικό του κυττάρου, όπου όμως δεν μένουν εκεί αλλά βγαίνουν ξανά εκτός ενώ την αντίστροφη πορεία ακολουθούν τα ιόντα καλίου που είναι λιγότερα. Αυτή είναι η λεγόμενη αντλία νατρίου, υπεύθυνη για τη μεταβίβαση εντολών με τη μορφή ηλεκτρικού ρεύματος. Αν και το νάτριο ανακυκλώνεται στον οργανισμό μας, μια μικρή ποσότητα χάνεται με τον ιδρώτα και τις άλλες εκκρίσεις, οπότε καθημερινά χρειαζόμαστε αναπλήρωση αυτού του λίγου που χάσαμε. Κάποτε λοιπόν το αλάτι ήταν η πιο βασική πηγή νατρίου και οι άνθρωποι το ακριβοπλήρωναν. Από τη Ρωμαϊκή εποχή είναι γνωστές οι πληρωμές σε αλάτι κάποιων μισθοφόρων, γι' αυτό ακόμη και σήμερα ο μισθός στις δυτικές χώρες διατηρεί την ανάμνηση αυτή μέσα από τις λέξεις salary, salaire, salario.

Γιατί το είπαν έτσι
Υπάρχει μια διαφορά εδώ ανάμεσα στην ελληνική γλώσσα και μερικές από τις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες. Μόνο στα γερμανικά το natrium ταιριάζει με το δικό μας νάτριο δίνοντας και τον συμβολισμό του στοιχείου: Na, ενώ αγγλικά και γερμανικά είναι sodium και sodio σε ισπανικά, ιταλικά, πορτογαλικά. Ελληνική ονομασία βγαίνει από το natron, που είναι το ένυδρο ανθρακικό νάτριο, και είναι γνωστό από τους αρχαίους Αιγυπτίους, που το έβρισκαν σαν ίζημα σε ρηχές λίμνες γύρω από τον Νείλο, έπειτα από εξάτμιση, και το χρησιμοποιούσαν για βοηθητικό της μουμιοποίησης διότι λειτουργούσε σαν ξηραντικό. Το νίτρο είναι άλλο πράγμα και συνδέεται με το νιτρικό κάλιο και το άζωτο (Nitrogenium). Το sodium μάς έρχεται από την εποχή που έπαιρναν το ανθρακικό νάτριο, δηλαδή τη σόδα, από τη στάχτη, μετά την καύση φυτών.
 
Αριθμοί κυκλοφορίας
Ατομικός αριθμός: 11
Ατομικό βάρος: 22.989
Σημείο τήξης: 98οC
Σημείο ζέσης: 883
Πυκνότητα: 1,9 gr/cm3
Αριθμός ισοτόπων: 20

Τι θέλει από τη ζωή μας
Σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, όπου η διάρροια θερίζει, κυρίως τα μωρά, εξαιτίας της αφυδάτωσης που προκαλεί, οι λεγόμενοι ηλεκτρολύτες που μοιράζονται σε φακελάκια σώζουν ζωές. Σε αυτά τα φακελάκια περιέχονται 20 γραμμάρια γλυκόζης, 2 γραμμάρια θαλασσινό αλάτι, 3 γραμμάρια κιτρικό νάτριο, 1,5 γραμμάριο χλωριούχο κάλιο. Αυτό πρέπει να διαλυθεί σε 1 λίτρο βρασμένο νερό και δίδεται στη διάρκεια της ημέρας σε μικρές δόσεις διότι από γεύση δεν είναι και λιχουδιά. Αντίστοιχη πρακτική ακολουθείται σε γενικές γραμμές στην περίπτωση της χολέρας όπου εκεί έχουμε επίσης αφυδάτωση διότι μπλοκάρονται στο έντερο οι δίοδοι προσρόφησης του νερού που περιέχεται στις τροφές.
 
Πόλεμος και ειρήνη
Σε καθαρή μορφή είναι ένα μέταλλο πολύ μαλακό που ενώνεται με εκρηκτικό τρόπο ακόμη και με το νερό. Υπολογίζεται πως για τις διάφορες βιομηχανικές ανάγκες παράγονται περίπου 250 εκατομμύρια αλατιού, δηλαδή χλωριούχου νατρίου, τον χρόνο. Διότι από αυτό μετά θα προκύψουν χλώριο, σόδα και υδροξείδιο του νατρίου, βασικά εργαλεία της χημικής βιομηχανίας. Το 60% πηγαίνει εκεί, το 20% δυστυχώς στη βιομηχανία τροφίμων για γεύση αλλά και συντήρηση, ενώ το υπόλοιπο 20%, χονδρικά βέβαια όλα αυτά, σε χρήσεις αστικές όπως το αλάτι στους δρόμους τον χειμώνα.

Από εκεί και πέρα το βρίσκεις σε διάφορες απροσδόκητες χρήσεις. Στους σάκους προστασίας στα αυτοκίνητα με τη μορφή αζιδίου του νατρίου, σαν ανώδυνο εκρηκτικό για το γρήγορο άνοιγμα, με τη μορφή νατραμιδίου σε χρώματα, μαζί με μεθύλιο σε βιοκαύσιμα, και σε «τούβλα» αλατιού, μερικές φορές κρεμασμένα και από τον λαιμό των ζώων για να τα γλείφουν πού και πού. Το αλάτι είναι βασικό συστατικό στη διατροφή των ζώων βοσκής για να αντισταθμιστεί η έλλειψη αλατιού στο χόρτο που βρίσκουν στο έδαφος ή σε τροφές υδαρείς κακής ποιότητας. Στο σιτηρέσιο, για παράδειγμα, των κατσικιών συνιστώνται πάντα δυο κουταλιές αλάτι, διότι βοηθούν στην πρόσληψη νερού, στην καταπολέμηση των σκωλήκων στο έντερο, σε καλύτερο γάλα.


Το κίτρινο χρώμα του φωτός των λαμπών ομίχλης οφείλεται στην παρουσία νατρίου. Ακριβώς όπως συμβαίνει και με το φως του Ηλίου

Τα βράδια, κυρίως τα χειμωνιάτικα, το βρίσκουμε επάνω από τα κεφάλια μας με τη μορφή ατμών μέσα στις λάμπες του δρόμου, διότι ιδιαίτερα στην ομίχλη ξεχωρίζει το φως του αφού το μάτι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο κίτρινο χρώμα και το νάτριο εκπέμπει στα 589 και 589,6 νανόμετρα. Δεν είναι άσχετο και το ότι το ηλιακό φως έχει περίπου κίτρινο χρώμα αφού υπάρχει και εκεί νάτριο όπως και σε άλλα άστρα με την ίδια περίπου θερμοκρασία με αυτήν του Ηλίου. Το 2002 παρατηρήθηκε η παρουσία νατρίου στην ατμόσφαιρα ενός μεγάλου πλανήτη που γυρίζει γύρω από το άστρο HD 209458.

Το νάτριο όμως δεν είναι χρήσιμο μόνο με τη μορφή του συνηθισμένου θαλασσινού αλατιού. Το βρίσκουμε στα κυκλώματα ψύξης ορισμένων πυρηνικών αντιδραστήρων π.χ. τύπου RNR-Na (Reacteurs Nucleaires Rapides-Natrium) που χρησιμοποιούν δηλαδή νάτριο για την ψύξη. Το νάτριο σε υγρή κατάσταση θεωρείται καλύτερο ψυκτικό από το νερό διότι δεν δρα επιβραδυντικά στα νετρόνια λόγω της μεγαλύτερης ατομικής του μάζας και δεν χρειάζεται να είναι υπό πίεση. Το αρνητικό του στην περίπτωση του αντιδραστήρα είναι πως πρέπει να μην έρχεται σε επαφή με τον αέρα διότι μπορεί να προκληθεί έκρηξη.     
 
Απορίες λογικές και μη

Βοηθούν μερικοί κόκκοι από άβραστο ρύζι στην αλατιέρα ώστε να ρέει εύκολα το αλάτι;
Δεν υπάρχει κάποια χημική εξήγηση. Διότι ακόμη και αν μπορεί ο κόκκος του ρυζιού να απορροφάει αρκετή υγρασία, κάποια στιγμή θα πρέπει να επέρχεται κορεσμός, άρα να μη δουλεύει άλλο το «κόλπο». Το πιο πιθανό είναι πως βοηθούν οι κόκκοι με τις κρούσεις στο να μην σχηματίζονται μεγάλοι όγκοι αλατιού μέσα στην αλατιέρα. Οσο για το αλάτι που ρέει πάντα, αυτό είναι ανακατεμένο με ουσίες όπως η Ε 544 (πυριτικό αλουμίνιο νάτριο) ή Ε 504i (ανθρακικό μαγνήσιο), που είναι υγροσκοπικές ουσίες.
 
Γιατί τα αλμυρά φαγητά μάς ανεβάζουν την πίεση;
Επειδή το αλάτι είναι υγροσκοπικό, καθώς κυκλοφορεί μέσα στο αίμα, συγκρατεί και προσελκύει μόρια νερού αυξάνοντας τον όγκο των υγρών στα αγγεία προκαλώντας υπέρταση.
 
Snapcash: Στείλε λεφτά σε φίλους μέσω του Snapchat

Snapcash: Στείλε λεφτά σε φίλους μέσω του Snapchat

Η εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων μας προϊδεάζει για το μέλλον των mobile συναλλαγών

Tο Snapchat η εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων που προτιμούν κυρίως οι νεότεροι χρήστες, κι έχει δημιουργήσει μια τεράστια βάση χρηστών και αρκετό θόρυβο σχετικά με την αξία κεφαλαιοποίησής του, εξέπληξε τον κόσμο της τεχνολογίας, ανακοινώνοντας προ ολίγου ένα νέο σύστημα μεταφοράς χρημάτων από χρήστη σε χρήστη, εντός του app.  

Η σχετικά απλή διαδικασία μεταφοράς χρημάτων γίνεται εφικτή μόλις ο χρήστης εισάγει τα στοιχεία της πιστωτικής ή χρεωστικής του κάρτας. Στη συνέχεια απλά επιλέγει το ποσό και το χρήστη που θέλει να το στείλει και πατώντας στην πράσινη ένδειξη, η μεταφορά πραγματοποιείται σαν να στέλνει ένα SMS.  

Το Snapchat, που στο παρελθόν έχει απασχολήσει αρκετές φορές τα media είτε αρνούμενο την προσφορά 3 δισ. δολαρίων για εξαγορά από το Favebook είτε εξαιτίας του χακέματός του μέσω άλλων applications που διαχειρίζονται το περιεχόμενο που στέλνου οι χρήστες, εγείροντας ερωτηματικά για την ασφάλεια της εν λόγω υπηρεσίας, υποστηρίζει ότι η διαδικασία είναι ασφαλής αφού αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την εταιρεία διαχείρησης online συναλλαγών, Square.  

Να σημειωθεί ότι η υπηρεσία Snapcash, είναι προς το παρόν διαθέσιμη μόνο για πολίτες των ΗΠΑ, άνω των 18 ετών.   Δείτε πως λειτουργεί η νέα υπηρεσία, στο παρακάτω προωθητικό βίντεο που δημιούργησε το Snapchat: 

Gourmet δείπνο σε τελεφερίκ στις χιονισμένες Άλπεις!

Σαράντα τυχεροί ταξιδιώτες θα απολαύσουν αυτή τη μαγευτική εμπειρία, που προσφέρει το χιονοδρομικό κέντρο Paradiski στη Γαλλία, μετατρέποντας το Venoise Express, ένα από τα μεγαλύτερα και ταχύτερα τελεφερίκ στον κόσμο, σε ένα pop-up πολυτελές εστιατόριο. Κατά τη διάρκεια του δύο ωρών gourmet δείπνου, οι επισκέπτες θα αιωρούνται σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρων πάνω από το έδαφος, θαυμάζοντας μια πανοραμική θέα στις χιονισμένες Άλπεις. Το ξεχωριστό μενού θα επιμεληθεί ο Γάλλος σεφ Stéphane Froidevaux, του οποίου το εστιατόριο L’Antidote στην Serre Chevalier έχει βραβευτεί με ένα αστέρι Michelin.

perierga.gr - Gourmet δείπνο σε τελεφερίκ στις χιονισμένες Άλπεις!

Η ακριβής τοποθεσία του τελεφερίκ θα είναι στην καρδιά της κοιλάδας Ponthurin, μεταξύ των δημοφιλών θέρετρων σκι Les Arcs/Peisey-Vallandry και La Plagne. Αγοράζοντας μια κάρτα λιφτ από το χιονοδρομικό Paradiski μεταξύ 7 και 10 Φεβρουαρίου, οι ταξιδιώτες θα έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν συμμετοχή για το δείπνο, που θα σερβιριστεί στις 12 Φεβρουαρίου. Το τελεφερίκ Vanoise Express συνδέει τις περιοχές σκι Les Arcs και La Plagne. Άνοιξε το 2003 και μπορεί να μεταφέρει 2.000 άτομα ανά ώρα σε δύο τεράστια διώροφα βαγόνια. Ταξιδεύοντας με ταχύτητα 8 μίλια την ώρα, χρειάζεται μόνο τέσσερα λεπτά για να καλύψει την απόσταση και όταν άνοιξε για πρώτη φορά, ήταν το μεγαλύτερο και γρηγορότερο τελεφερίκ στον κόσμο.

perierga.gr - Gourmet δείπνο σε τελεφερίκ στις χιονισμένες Άλπεις!