ενημέρωση 1:43, 16 August, 2026

Τα μακρυά δάχτυλα του Μένη Κουμανταρέα

Ο Χρήστος Χωμενίδης, για τον συγγραφέα που έζησε όπως ήθελε δίχως να παρασύρεται από κανέναν συρμό

Γράφει ο Χρήστος Χωμενίδης

Παρά τα ογδοντατρία του χρόνια, στον Μένη Κουμανταρέα δεν διέκρινες τίποτα το ηλικιωμένο. Ψηλός, λεπτός, με αέρινο έως πρόσφατα βάδισμα, κινούνταν με την ακρίβεια εκείνου που έχει τον απόλυτο έλεγχο του εαυτού του και του περιβάλλοντος. Δυό-τρεις φορές με έπιασε αλά μπρατσέτα και ανεβοκατεβήκαμε την Φωκίωνος Νέγρη, από την πλατεία Κυψέλης μέχρι την Πατησίων. Μου επεσήμαινε αδιόρατες σχεδόν λεπτομέρειες του αστικού χώρου, μου αφηγούνταν –με τον υπαινικτικό του τρόπο- ιστορίες που είχαν τις ρίζες τους στο παρελθόν εξελίσσονταν όμως ακόμα μπροστά μας. Το βλέμμα του στιγμές-στιγμές σταματούσε, καρφωνόταν κάπου και ζωήρευε – «τι κοιτάς, Μένη;», «θα σου πω άλλη φορά...»

Ήταν σπουδαίος συγγραφέας ο Μένης Κουμανταρέας; Ήταν. Διότι χαρτογράφησε στα βιβλία του μιαν ολόκληρη πόλη επί μισό και πλέον αιώνα. Γιατί με μια γραφή διεισδυτικότατη -η οποία γνωρίζει τη δύναμη της μα δεν επαίρεται, δεν ναρκισσεύεται- απαθανάτισε τους μικρούς και τους μεγάλους καημούς των ανθρώπων. Φώτισε τις πιο αδιόρατες ρωγμές τους. Τους έκανε ήρωες. Ήρωες που ο αναγνώστης δεν μπορεί να τους αντισταθεί. Γιατί επίσης –κι αυτό εκτός από ταλέντο απαιτεί και χαρακτήρα- ο Μένης Κουμανταρέας παρέμεινε έως το τέλος απόλυτα προσηλωμένος στην τέχνη του. Δεν ανέμισε σημαίες ευκαιρίας. Δεν παρέστησε τον πνευματικό ταγό. Δεν κολάκευσε το κοινό του για να κερδίσει χειροκρότημα. Ούτε περιέφερε τις πληγές του ή έστω τη διαφορετικότητά του, εκβιάζοντας την αγάπη των άλλων.  

Τα τελευταία χρόνια, ο Μένης χτυπήθηκε σκληρά. Έχασε την αγαπημένη του Λιλή, την αδιαφιλονίκητη πιστή του σύντροφο. Αρρώστησε και ο ίδιος πολύ σοβαρά. Μα σε κανέναν δεν επέτρεπε ούτε το πιο φευγαλέο βλέμμα οίκτου. 

Στη δύσκολη στιγμή, ο Μένης Κουμανταρέας που δύσκολα θα τον έλεγε κανείς ιδιαίτερα πολιτικοποιημένο –πόσω δε μάλλον στρατευμένο- έπραξε ως γενναίος πολίτης το καθήκον του: Συμμετείχε το καλοκαίρι του 1970 στα «18 Κείμενα», έναν συλλογικό τόμο με διηγήματα, με τα οποία δεκαοχτώ συγγραφείς έριχναν το γάντι στην Χούντα. Το ρίσκο ήταν μεγάλο. Το κέρδος ανύπαρκτο. Δεν δίστασε.  

Ήταν σπουδαίος συγγραφέας ο Μένης Κουμανταρέας; Ήταν. Διότι χαρτογράφησε στα βιβλία του μιαν ολόκληρη πόλη επί μισό και πλέον αιώνα. Γιατί με μια γραφή διεισδυτικότατη -η οποία γνωρίζει τη δύναμη της μα δεν επαίρεται, δεν ναρκισσεύεται- απαθανάτισε τους μικρούς και τους μεγάλους καημούς των ανθρώπων...

Κατά τις επόμενες δεκαετίες, ο Μένης Κουμανταρέας έζησε κι έγραψε όπως ακριβώς ήθελε δίχως να παρασύρεται από κανέναν συρμό. Τα μυθιστορήματα, οι νουβέλες, τα διηγήματά του (που αποτελούν αξιοπρόσεκτα υβρίδια αυτοβιογραφικών αφηγήσεων και μυθοπλασίας) είναι ψηφίδες μιας ευρύτατης σύνθεσης, προορισμένης να επιβιώσει, ίσως και να εκτιμηθεί ακόμα περισσότερο, στο βάθος του χρόνου. Τα ελληνικά του είναι μπαχαρικά. Μεγάλοι σάκοι με μπαχαρικά που τα συνέλεγε από τα πιο πιθανά κι απίθανα μέρη, τα αναμείγνυε μέσα στο γουδί της τέχνης του κι απελευθέρωνε τα αρώματά τους.

Τα τελευταία χρόνια, ο Μένης χτυπήθηκε σκληρά. Έχασε την αγαπημένη του Λιλή, την αδιαφιλονίκητη πιστή του σύντροφο. Αρρώστησε και ο ίδιος πολύ σοβαρά. Είχε ξεκινήσει –ήταν σαφές- η αντίστροφη μέτρηση. Μα σε κανέναν δεν επέτρεπε ούτε το πιο φευγαλέο βλέμμα οίκτου. Το καυστικό του χιούμορ ήταν η αδιαπέραστη ασπίδα του.

Προχθές το βράδυ, ο φύλακας άγγελος του τον εγκατέλειψε. Ή ίσως τού πρόσφερε έναν θάνατο αποτρόπαιο πλην μυθιστορηματικό, μακριά από τραπέζια χειρουργείου και θαλάμους εντατικής.

Δεν ρέπω προς τη μεταφυσική. Πιστεύω όμως ακράδαντα πως τα μακριά δάχτυλα του Μένη Κουμανταρέα θα μας αγγίζουν πάντοτε, με έναν τρόπο άλλοτε περιπαικτικό κι άλλοτε τρυφερότατο.  

Πηγή:lifo

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

συμμετρία

Η συμμετρία, στην καθημερινή γλώσσα, αναφέρεται σε μια αίσθηση σχέσης και ισορροπίας ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, δύο αντικείμενα κ.λπ. Σε εικόνες που αποκτούν νόημα χάρη σε άλλες εικόνες – συγγενείς ή εντελώς αντίθετες. Αυτήν ακριβώς την αλληλεπίδραση αναδεικνύει η ταινία των Ντάνιελ Μερκαντάντε, Γουίλ Χόφμαν και Τζούλιους Μετόγιερ, από τη Νέα Υόρκη, που συνθέτουν την κινηματογραφική ομάδα Everynone (λογοπαίγνιο ανάμεσα στο Καθένας και Κανένας). Χωρίζοντας την οθόνη στη μέση και αντιπαραβάλλοντας τις όμορες εικόνες, οι τρεις δημιουργοί θέτουν ένα ερώτημα: Είναι ο κόσμος μας γεμάτος βαθιές συμμετρίες σε διατεταγμένα ζεύγη, ή ζούμε σε ένα μονόπλευρο σύμπαν;

Το «Symmetry» αποτελεί ένα δοκίμιο που κινείται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και τον πειραματικό κινηματογράφο. Παρουσιάζει εικόνες, φαινομενικά διαφορετικές, που λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία. Εικόνες που είναι -κυριολεκτικά- δίδυμες και εικόνες που συγκρούονται οπτικά, γεννώντας αναπάντεχες συμμετρίες. Οι τρεις δημιουργοί συνόψισαν την ταινία τους με αυτά τα λόγια: «Είναι αγάπη και μίσος, μισό γεμάτο και μισό άδειο. Είναι η αρχή και το τέλος μας, με όσα συνωθούνται στο ενδιάμεσο».

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Καμπανάκι για τις 4.000 κεραίες κινητής τηλεφωνίας χωρίς άδεια

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Οι εταιρείες του κλάδου κατηγορούν την Πολιτεία και την αρμόδια Αρχή

Χωρίς άδεια εξακολουθούν να λειτουργούν περίπου 4.000 κεραίες κινητής τηλεφωνίας σε όλη την Ελλάδα, καθώς η αδειοδότησή τους εξακολουθεί να καθυστερεί εδώ και χρόνια.

Την ίδια στιγμή οι εταιρείες του κλάδου συνεχίζουν να δέχονται πρόστιμα από τη Ρυθμιστική Αρχή για μη αδειοδοτημένες κεραίες.

Αυτό επεσήμαναν χθες οι διοικήσεις των τριών εταιρειών κινητής τηλεφωνίας κατά τη διάρκεια εκδήλωσης για την υπογραφή των συμβάσεων με την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων για το νέο φάσμα που απέκτησαν έναντι 381 εκατομμυρίων ευρώ.

Ωστόσο, για να προχωρήσουν οι επενδύσεις που απαιτούνται προκειμένου οι συνδρομητές να απολαμβάνουν υψηλότερης ποιότητας υπηρεσίες με το νέο φάσμα, θα πρέπει να υπάρξουν παρεμβάσεις και στους σταθμούς βάσης, κάτι το οποίο αποκλείεται εάν δεν είναι αδειοδοτημένοι.

«Πάνω από 4.000 κεραίες βρίσκονται σε μια κατάσταση ημινομιμότητας» υπογράμμισε ο διευθύνων σύμβουλος της Wind, Νάσος Ζαρκαλής, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα έχει την υψηλότερη φορολογία στα κινητά στην Ευρώπη με 40%.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Vodafone Γλαύκος Περσιάνης ξεκαθάρισε πως βρετανικός όμιλος εξακολουθεί να εμπιστεύεται την Ελλάδα για επενδύσεις: «Είμαστε υπέρ των επενδύσεων και υπέρ του ανταγωνισμού. Ωστόσο χρειάζεται να υπάρχει και το κατάλληλο θεσμικό περιβάλλον. Να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης κεραιών, να επισπευσθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων από τη ρυθμιστική αρχή και να συμπληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο.» τόνισε.

Αυτά τα ωραία, κωμικά θα έλεγα λένε τα ΜΜΕ. Τα αποκαλυπτικά; Όχι βέβαια, σχεδόν όλοι γνωρίζουμε ότι υπάρχει κενό στο νομικό καθεστώς που διέπει τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας.

Τα πιο κωμικοτραγικά έπονται. Ο Δήμαρχος Κηφισιάς Γ. Θωμάκος κατέθεσε μήνυση στο Αστυνομικό τμήμα για την ύπαρξη κεραίας της Vodafone. Ερωτηματικά πολλά ανακύπτουν όπως, γιατί κατέθεσε μία μόνο –προς το παρόν- μήνυση; Στον Δήμο Κηφισιάς υπάρχουν δεκάδες τέτοιες υμινόμιμες-υμιπαράνομες κεραίες. Έχουν και άλλες μηνύσεις κατατεθεί; Γιατί υπάρχει αυτός «ο ελιτικός» διαχωρισμός; Από την μέχρι στιγμής αυτή εξέλιξη βγαίνουν συμπεράσματα, ότι κάτι πολύ βρώμικο υποβόσκει πίσω από την απαράδεκτη ενέργεια του Δημάρχου Κηφισιάς.

Και το πιο βρώμικο είναι το γεγονός που ο Δήμαρχος Κηφισιάς κατέβασε τόσο χαμηλά του πήχη του κύρους αυτής της πόλης. Με το να καταθέτει ο ίδιος μηνύσεις, οσαν ο τελευταίος εκβιαστής πολίτης.   

Τα έχω ξανα-αναφέρει, τα έχω περιγράψει αναλυτικά.

Το θέμα είναι στα γνωστά τρωκτικά –εφημερίδες, σύλλογοι- που έχουν βγει και εκβιάζουν στυγνά του διάφορους πολίτες. Χώρια την δημόσια διαπόμπευσή τους. Μην πάμε μακριά, στην πόλη μας, την Κηφισιά, τι πρόκειται να γίνουν;

Τι θα γίνει άμα πάρουν όλες αυτές οι κεραίες αδειοδοτήσεις; Θα χάσουν το λόγο ύπαρξης τους, το «μεροκάματο» οι σύλλογοι, και οι εφημερίδες που υποστηρίζουν σκιερός αυτή την απαίσια κατάσταση;

κ. Θωμάκο, με την στάση σας αυτή, επιδεικνύετε καθαρά μια θέση ουραγού, στην διοίκηση της πόλης. Αφήνετε τα κάθε λογής τρωκτικά όχι μόνο ελεύθερα, να συνεχίσουν το ελεεινό του έργο, αλλά είσαστε δυστυχώς εσείς συνοδοιπόρος.

κ. Θωμάκο, με την απρεπέστατη και τελείως άστοχη στάση σας, ποτίζετε το δένδρο του εκβιασμού, των κάθε λογής τρωκτικών και, βάζετε ολάκερη την πόλη χαμηλότερα από ότι ο πιο διαταραγμένος νους θα είχε διανοηθεί.-