Από τα τελετουργικά ψωμιά της αρχαιότητας μέχρι το βυζαντινό κολλίκιον, το οθωμανικό simit και τους κουλουράδες της Αθήνας, ένα απλό ψωμί σε σχήμα στεφανιού διασχίζει αιώνες, αυτοκρατορίες και πόλεις

το συγκινητικό, αυτοβιογραφικό ποίημα του Κώστα Βάρναλη –τη «Μικρογραφία» από την ποιητική του συλλογή «Ελεύθερος Κόσμος» του 1965, την τελευταία που τυπώθηκε όσο ζούσε–, υπάρχει μια συγκλονιστική στιγμή με το κουλούρι που λαχταρούσε και δεν του έπαιρνε η μάνα του: «Κυριακάδες, Χριστού και Πάσκα η μάνα / στην εκκλησιά με τράβαγε ν’ αγιάσω,/ νηστικόν αξημέρωτα, γι’ αντίδερο./ Ώρες στο πόδι, κούραση και πείνα / και δε νογούσα τίποτ’ απ’ τα «γράμματα»!/ Κι άμα ο παπάς εσκόλναε, προσκυνούσα / στο εικονοστάσι αράδα τις εικόνες…/ κι όξω με καρτερούσε ο Πειρασμός,/ λαχταριστά κουλούρι’ αφράτα, λόφοι./ Όλα τα καλοπαίδια μασουλούσαν / κι ο αγέρας μοσκοβόλαγε σουσάμι./ Κοντοστεκόμουν κλαίοντας! –«Πάρε μου ένα!»/ –«Περπάτα!» και μου τράνταξε το χέρι./ Να μην κακομαθαίνουν οι φτωχοί!…».

Το κουλούρι ήταν μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’70 συνηθισμένο πρωινό γεύμα ή δεκατιανό, τουλάχιστον στις πόλεις, για τους εργαζόμενους και τα παιδιά – τα οποία μάλιστα φαίνεται ότι το αγαπούσαν τόσο, ώστε σε Ανθολόγιο της Β’ τάξης του Δημοτικού της δεκαετίας ’60-’70 αναφέρεται: «Κουλουρά, κυρ κουλουρά, τόση αν χάριζαν χαρά τα κουλούρια όλου του κόσμου, θα’ λεγα: –Δασκάλα, δωσ’ μου όσα θες μηδενικά, μυρωδάτα και γλυκά». Φτιαγμένο με ελάχιστα και κατά κανόνα φτηνά υλικά, το φτωχικό κουλούρι κράτησε για αιώνες ζωντανό έναν γευστικότατο μύθο και, αφράτο ή τραγανό, με ελαφρά γλυκιά γεύση και μπόλικο σουσάμι, μεγάλωσε ολόκληρες γενιές – και εξακολουθεί να τις μεγαλώνει.

Το σιμίτ δεν έμενε στους φούρνους. Κυκλοφορούσε στους δρόμους, στα χέρια πλανόδιων πωλητών που το μετέφεραν σε δίσκους ή καρότσια και το διαλαλούσαν στους περαστικούς.

Σε μια εποχή που η Αθήνα έχει γεμίσει φούρνους νέας γενιάς, με ένα σωρό διαθέσιμα αρτοσκευάσματα και σφολιατοειδή υψηλού επιπέδου, σκανδιναβικά γλυκά και κρουασάν, δεν ξέρω πόσο δημοφιλές είναι το κουλούρι, σίγουρα όμως είναι πολύ πιο αθώο από ένα γλυκό τίγκα στη ζάχαρη και στα λιπαρά και είναι επιτρεπτό σε αρκετές δίαιτες. Επίσης, είναι από τα λίγα φαγώσιμα που έχουν μείνει αναλλοίωτα στην απλή τους μορφή, παρότι υπάρχουν σήμερα αρκετές παραλλαγές στη γεύση και προσθήκες υλικών.

Στην Αθήνα του 20ού αιώνα, το κουλούρι έγινε ταυτόχρονα προϊόν του φούρνου και του δρόμου. Οι κουλουράδες με τους νταμπλάδες και αργότερα με τα καροτσάκια ήταν μέρος της καθημερινής εικόνας της πόλης, μεταφέροντας το πρωινό στους δρόμους και στις γειτονιές. Πίσω από αυτή την εικόνα υπήρχε μια ολόκληρη οικονομία, αλλά και μια σκληρή καθημερινότητα για τους ανθρώπους που το παρασκεύαζαν και το πουλούσαν.

«Απολύθηκα από φαντάρος τον Οκτώβριο του 1970 και τον Δεκέμβριο άνοιξε ο φούρνος για να προλάβουμε τα Χριστούγεννα», μου είχε πει ο κ. Τάκης Παπαδόπουλος, ο θρυλικός Τάκης του ομώνυμου φούρνου στα Πετράλωνα, στη συνέντευξή του. «Έναρξη έκανα τον Μάρτιο του 1971, βγάζοντας κυρίως κουλούρια. Τα κριτσανιστά κουλούρια Θεσσαλονίκης, τα σιμίτια, τα έφερε ο πατέρας μου στην Αθήνα το 1961, στην οδό Αδριανού στην Πλάκα. Στη δουλειά είμαι από το 1958, αλλά ήξερα. Πηγαίναμε στις 9 το βράδυ στη δουλειά και τελειώναμε στις 3 το μεσημέρι. Ο φούρνος δούλευε όλο το 24ωρο για να βγάλουμε τα πρωινά κουλούρια, τα απογευματινά... Στο μαγαζί της Αδριανού το 1961 βγάζαμε 72.000 κουλούρια την ημέρα, ήμασταν μονοπώλιο. Φαντάσου ότι οι εδώ φουρναραίοι που έβγαζαν τα “φουσκωτά” πήγαν στον υπουργό Εργασίας –τότε ήταν υπουργός ο Μπακατσέλος– και του είπαν “να τους διώξετε, γιατί μας έκλεισαν τα σπίτια”. “Πώς να τους διώξω;”, τους είπε αυτός, “Από τη Θεσσαλονίκη έχουν έρθει”. Στην Αδριανού έμπαινα στον φούρνο στις 9 το βράδυ και έβγαινα στις 7 το επόμενο απόγευμα. Δύο ώρες ύπνο και ξανά στη δουλειά. Κοιμόμουν στο πατάρι. Οι κουλουράδες της εποχής δεν ήταν και πολύ σόι. Υπήρχαν άνθρωποι φερέγγυοι, αλλά υπήρχαν και οι αλητάμπουρες που μας έβαζαν φέσια. Δουλεύαμε μόνο τον χειμώνα, γιατί το καλοκαίρι το γύριζαν στο παγωτό. Ήταν χάλια όμως η κατάσταση, γιατί έπαιρναν τα κουλούρια βερεσέ και μετά έλεγαν “με έπιασε η αστυνομία, πήγαινε να πάρεις τις λαμαρίνες από το Tμήμα”. Τι να κάνεις; Από τον μη έχοντα παίρνεις τίποτα; Όταν ανέλαβα το μαγαζί, είπα στον πατέρα μου “τέλειωσαν τα κουλούρια”. Έβγαζα μόνο για το μαγαζί μου και δεν ξαναπούλησα σε κουλουρά».

Όταν τρώμε ένα κουλούρι σήμερα, δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι αυτό το απλό ψωμί μπορεί να κουβαλά μια ιστορία που ξεκινά πριν από χιλιάδες χρόνια. Ένα μικρό, απανθρακωμένο ψωμί που βρέθηκε στην Πομπηία το 1821, αρχαία τελετουργικά ψωμιά που προσφέρονταν σε θεότητες, βυζαντινές αναφορές στην Κωνσταντινούπολη και οι πλανόδιοι πωλητές του οθωμανικού simit συνθέτουν μια ιστορία που ενώνει διαφορετικές εποχές και πολιτισμούς της Μεσογείου.

Το εύρημα της Πομπηίας χρονολογείται στην εποχή πριν από την έκρηξη του Βεζούβιου, το 79 μ.Χ. Πρόκειται για ένα μικρό στρογγυλό ψωμί διαμέτρου περίπου επτά εκατοστών, με τρύπα στο κέντρο, πιθανότατα φτιαγμένο από αλεύρι σκληρού ή κοινού σιταριού. Ανακαλύφθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1821, σε ένα μικρό κατάστημα, μια bottega, σε δρόμο κοντά στο κέντρο της πόλης. Μαζί του βρέθηκαν απανθρακωμένα κάστανα, αποξηραμένα σύκα και δαμάσκηνα, προϊόντα που πιθανότατα πωλούνταν στην ίδια περιοχή. Το κατάστημα βρισκόταν απέναντι από το Macellum, τη μεγάλη αγορά τροφίμων της Πομπηίας, και κοντά σε πολλά αρτοποιεία. Ο δρόμος είχε αρχικά ονομαστεί Strada dei Frutti Secchi, «οδός των Αποξηραμένων Φρούτων», όμως οι ανασκαφές έδειξαν ότι εκεί βρισκόταν η μεγαλύτερη συγκέντρωση επαγγελματικών αρτοποιείων της πόλης. Αργότερα, η εικόνα αυτή οδήγησε στον χαρακτηρισμό του ως «οδού των Αρτοποιείων». Ήταν ένας δρόμος όπου κινούνταν αρτοποιοί, αχθοφόροι και πλανόδιοι πωλητές, μεταφέροντας καθημερινά σιτηρά, αλεύρι και ψωμιά.

Το ψωμί της Πομπηίας έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή ανήκει σε μια πολύ παλαιότερη παράδοση. Η συγκεκριμένη μορφή δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά στη ρωμαϊκή εποχή. Κάποια από τα παλαιότερα γνωστά αρχαιολογικά ίχνη δαχτυλιδόσχημων ψωμιών προέρχονται από την προϊστορική Ευρώπη: σε οικισμό στα σημερινά σύνορα Αυστρίας και Σλοβακίας έχουν βρεθεί τρία τέτοια ψωμιά, τα οποία χρονολογούνται στον 10ο αιώνα π.Χ., θαμμένα μαζί με δεκατέσσερις πήλινους δακτυλίους, πιθανότατα στο πλαίσιο τελετουργικής προσφοράς.

Στη Μεσόγειο, η συγκεκριμένη παράδοση εμφανίζεται επίσης πολύ νωρίς. Στην Κρήτη, ένα μινωικό πήλινο αγγείο ηλικίας περίπου 4.000 ετών περιείχε μικρά πήλινα δαχτυλίδια τοποθετημένα στη βάση του, τα οποία θεωρείται ότι αναπαριστούσαν πραγματικά ψωμιά και λειτουργούσαν ως τελετουργικά αναθήματα. Αργότερα, στον 6ο αιώνα π.Χ., δαχτυλιδόσχημα ψωμιά συνδέονται στον ελληνικό χώρο με τη λατρεία της Ήρας στη Σολυγεία και την Περαχώρα Κορινθίας, ενώ στη Μεγάλη Ελλάδα, στο Μόντε Παπαλούτσιο της Όρια (στο Μπρίντιζι της Ιταλίας), έχουν βρεθεί πέντε απανθρακωμένα ψωμιά αυτού του τύπου, τα οποία είχαν προσφερθεί στη Δήμητρα. Η ιστορία τους δεν είναι, επομένως, μόνο ιστορία ενός πρακτικού τρόπου παρασκευής ψωμιού. Ο κύκλος και το στεφάνι είχαν συμβολική σημασία και συνδέονταν με τελετουργίες, προσφορές και θρησκευτικές πρακτικές. Αυτό εξηγεί και μια από τις αρχαιότερες ονομασίες τους.

Ο Ρωμαίος ιστορικός Φήστος αναφέρει ότι τα δαχτυλιδόσχημα ψωμιά που χρησιμοποιούνταν σε θυσίες ονομάζονταν arculata. Η λέξη συνδεόταν με το arculum, ένα στεφάνι ή στεφανωτό κόσμημα που φοριόταν σε τελετουργικές περιστάσεις. Το ψωμί ήταν, στην κυριολεξία, ένα μικρό στεφάνι από ζύμη.

Στον ελληνικό κόσμο εμφανίζεται μια ακόμη πιο ενδιαφέρουσα λέξη: κολλύρα. Η ονομασία θεωρείται πιθανή ρίζα της λέξης «κουλούρι» και συνδέεται με τη μακρά παράδοση μικρών ψωμιών αυτού του τύπου. Συγγενής λέξη θεωρείται και το νοτιοϊταλικό cuddura, που επιβιώνει μέχρι σήμερα σε διαφορετικές μορφές στη Νότια Ιταλία.

Η λέξη κολλύρα εμφανίζεται και σε ένα ιδιαίτερο θρησκευτικό επεισόδιο του 4ου αιώνα μ.Χ. Ο Επιφάνιος Σαλαμίνος αναφέρεται στις Κολλυριδιανές, μια χριστιανική ομάδα γυναικών που παρασκεύαζαν μικρά ψωμιά από σιτάρι (κολλύρες) και τα προσέφεραν στην Παναγία. Η ονομασία τους δείχνει ότι η λέξη είχε παραμείνει ζωντανή στον ελληνόφωνο κόσμο, ακόμη και όταν οι χρήσεις και τα θρησκευτικά συμφραζόμενα του ψωμιού άλλαζαν.

Δεν υπάρχει λόγος, βέβαια, να αντιμετωπίσουμε αυτή την ιστορία ως μια αδιάσπαστη συνταγή που πέρασε από γενιά σε γενιά επί χιλιάδες χρόνια. Δεν μπορούμε να πούμε ότι το σημερινό κουλούρι είναι αυτούσιο το ψωμί της Πομπηίας ή ότι κάθε ψωμί με αυτήν τη μορφή προέρχεται από έναν μοναδικό αρχαίο πρόγονο. Υπάρχει όμως μια εντυπωσιακή συνέχεια στις ονομασίες, στις χρήσεις και σε μια συγκεκριμένη μορφή ψωμιού που επανεμφανίζεται σε διαφορετικές κοινωνίες της Ευρώπης και της Μεσογείου.

Ένα δεύτερο ψωμί που βρέθηκε στην Πομπηία το 1842 οδηγεί σε μια άλλη, παράλληλη διαδρομή. Ταυτίστηκε με το tarallo, το διπλοφουρνισμένο ψωμένιο μπισκότο με αλεύρι, λαρδί και μαύρο πιπέρι που έγινε χαρακτηριστικό της Νάπολης. Οι tarallàri, οι πλανόδιοι πωλητές του, κυκλοφορούσαν στους δρόμους της πόλης με καλάθια και καρότσια. Υπήρχαν ακόμη περιπτώσεις όπου τα καλάθια με τα taralli κατέβαιναν με σχοινιά από τα μπαλκόνια στους πελάτες, ενώ ο τελευταίος γνωστός Ναπολιτάνος tarallàro, ο Fortunato Bisaccia, αποσύρθηκε το 1995.

Από την αρχαία Μεσόγειο η ιστορία περνά στον βυζαντινό κόσμο. Η κολλύρα συνδέεται με το βυζαντινό κολλίκιον, ένα μικρό ψωμί που αναφέρεται στις πηγές της Κωνσταντινούπολης. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ζ′ Πορφυρογέννητος το μνημονεύει τον 10ο αιώνα, ενώ άλλες βυζαντινές μαρτυρίες το συνδέουν με τη διατροφή του στρατού. Η λέξη, που βρίσκεται πολύ κοντά στο σημερινό «κουλούρι», εμφανίζεται έτσι ξανά στην Κωνσταντινούπολη, σε ένα περιβάλλον όπου το ψωμί ήταν ταυτόχρονα βασικό τρόφιμο και σημαντικό προϊόν της αστικής ζωής.

Αργότερα, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, το συγγενικό ψωμί αποκτά το όνομα με το οποίο είναι γνωστό σήμερα στην Τουρκία: simit. Η λέξη προέρχεται από την αραβική samīd, που σήμαινε «λευκό ψωμί» ή «ψιλό αλεύρι». Στις παλαιότερες οθωμανικές καταγραφές συναντάται η έκφραση simid-i halka, δηλαδή «στρογγυλό σιμίτ». Στην Κωνσταντινούπολη η παραγωγή του καταγράφεται ήδη από το 1525. Το 1593, στο Üsküdar, καθορίστηκαν επίσημα το βάρος και η τιμή του, γεγονός που δείχνει πόσο οργανωμένη είχε γίνει ήδη η παραγωγή και η εμπορία του. Τον 17ο αιώνα είχε εξελιχθεί σε βασικό προϊόν της καθημερινής ζωής της πόλης. Ο Εβλιγιά Τσελεμπή αναφέρει ότι στην Κωνσταντινούπολη υπήρχαν περίπου 70 αρτοποιεία που παρασκεύαζαν σιμίτ κατά τη δεκαετία του 1630.

Το σιμίτ δεν έμενε στους φούρνους. Κυκλοφορούσε στους δρόμους, στα χέρια πλανόδιων πωλητών που το μετέφεραν σε δίσκους ή καρότσια και το διαλαλούσαν στους περαστικούς. Η εικόνα αυτή έγινε τόσο χαρακτηριστική ώστε αποτυπώθηκε αργότερα σε ελαιογραφίες του Jean Brindesi και σε σχέδια του Βρετανού εικονογράφου Warwick Goble το 1906. Το ψωμί είχε πλέον γίνει κομμάτι της οπτικής ταυτότητας της Κωνσταντινούπολης.

Ο Γαλατάς ήταν ένα από τα σημεία όπου αυτή η πολυεθνική κουλτούρα του φαγητού γινόταν ιδιαίτερα ορατή. Ο Εβλιγιά Τσελεμπή, περιγράφοντας την περιοχή, αναφέρει ανάμεσα στα τρόφιμά της το simit, μαζί με το λευκό ψωμί που ονομάζει franzola. Ο Γαλατάς ήταν ένας εμπορικός και πολυεθνικός τόπος, όπου συνυπήρχαν Έλληνες, Τούρκοι, Αρμένιοι, Εβραίοι και Ευρωπαίοι. Στην ίδια περιγραφή, ο Τσελεμπή αναφέρεται στις ταβέρνες, στα κρασιά, στα ψάρια, στα φρούτα και στα άλλα τρόφιμα της περιοχής. Το σιμίτ ανήκε σε αυτό το καθημερινό αστικό τοπίο.

Η ελληνική παράδοση του κουλουριού καταγράφεται –πολύ αργότερα– και στον ελληνικό χώρο. Ο Πάτρικ Λι Φέρμορ, στο βιβλίο του «Ρούμελη», περιγράφει τα κουλούρια όπως τα γνώρισε στην Κεντρική Ελλάδα: τραγανά, κυκλικά ψωμάκια με τρύπα στη μέση, καλυμμένα με σουσάμι. Η αναφορά του προσθέτει μια νεότερη εικόνα στη μακρά ιστορία του κουλουριού στον ελληνικό χώρο, έξω από το περιβάλλον της Κωνσταντινούπολης.

Η σχέση του κουλουριού με την Πόλη εμφανίζεται και σε μια σκωπτική ιστορία από τα Γιάννενα. Τη δεκαετία του 1930 οι Γιαννιώτες αποκαλούνταν περιπαικτικά «πλακοκέφαλοι». Σύμφωνα με το ανέκδοτο, οι μητέρες χτυπούσαν ελαφρά τα κεφάλια των μωρών ώστε, όταν μεγάλωναν, να μπορούν να ισορροπούν πάνω τους έναν δίσκο με κουλούρια. Η ευχή που συνόδευε το χτύπημα ήταν: «Μακάρι να γίνεις κουλουράς στην Πόλη!» – η Κωνσταντινούπολη για αιώνες αποτελούσε προορισμό για Γιαννιώτες έμπορους και εργαζόμενους. Η ιστορία μπορεί να είναι ένα αστείο, όμως αποτυπώνει κάτι πραγματικό: την ισχυρή θέση της Κωνσταντινούπολης στη φαντασία και την οικονομική ζωή των ελληνικών κοινοτήτων.

Μέσα σε αυτήν τη διαδρομή, οι δύο σημερινές ονομασίες αποκαλύπτουν και δύο διαφορετικές γλωσσικές ιστορίες. Το simit έχει αραβική ετυμολογία και καθιερώθηκε στην οθωμανική Τουρκία, ενώ το ελληνικό «κουλούρι» παραπέμπει στις αρχαίες και βυζαντινές λέξεις κολλύρα και κολλίκιον. Τα δύο ονόματα, επομένως, ανήκουν σε διαφορετικές γλωσσικές διαδρομές που συναντήθηκαν γύρω από ένα συγγενικό ψωμί. Και η σχέση δεν περιορίζεται στις λέξεις. Το σιμίτ και το κουλούρι παρέμειναν τρόφιμα του δρόμου, φτιαγμένα για να μεταφέρονται εύκολα και να τρώγονται χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία. Στην Τουρκία το simit συνοδεύει μέχρι σήμερα το τσάι, το τυρί, τις μαρμελάδες ή το αριάνι, ενώ οι πλανόδιοι πωλητές συνεχίζουν να αποτελούν μέρος της αστικής εικόνας. Στην Ελλάδα το κουλούρι έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πρωινά φαγητά της πόλης, από τα σχολικά κυλικεία μέχρι τα περίπτερα, τους φούρνους και τα καρότσια των πωλητών. Αν και δεν έχει κατοχυρωμένη ονομασία προέλευσης, καθιερώθηκε με την ονομασία «κουλούρι Θεσσαλονίκης», γιατί ξεκίνησε να παρασκευάζεται στη Θεσσαλονίκη από πρόσφυγες που ήρθαν από τις χαμένες πατρίδες. Κι ήταν (και είναι) η ιδανική συνοδεία στον ελληνικό καφέ. 

Στις διαφορετικές περιοχές η παράδοση του κουλουριού απέκτησε και διαφορετικές μορφές. Στην Τουρκία το simit παρουσιάζει τοπικές παραλλαγές: στη Σμύρνη είναι γνωστό ως gevrek, δηλαδή «τραγανό», ενώ στην Άγκυρα συναντάται μικρότερο και ακόμα πιο τραγανό. Στον ευρύτερο χώρο της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπάρχουν συγγενικά ψωμιά με διαφορετικές ονομασίες, όπως το αρμενικό bokeh, το ρουμανικό covrigi, το πολωνικό obwarzanek, το ρωσικό και ουκρανικό bublik και το ουιγουρικό girde. Η ιδέα του ψωμιού που σχηματίζεται σε στεφάνι ταξίδεψε πολύ πέρα από τα σημερινά σύνορα Ελλάδας και Τουρκίας.

Τα σύγχρονα κουλουρτζίδικα της Θεσσαλονίκης φτιάχνουν πλέον το κουλούρι με διάφορους τρόπους: προσθέτοντας ταχίνι, χαρούπι, σταφίδες, σοκολάτα, πραλίνα φουντουκιού, γεμιστό με τυρί, με μήλο και κανέλα, με ένα σωρό υλικά, ακόμη και με κρέμα μπουγάτσας. Τίποτα όμως δεν συγκρίνεται με την απλή γεύση και τραγανότητα του αυθεντικού, πρωινού «κουλουριού Θεσσαλονίκης».

Τα κλασικά πρωινά κουλούρια δάνεισαν το όνομά τους και στους μακρινούς συγγενείς τους, στα «κουλουράκια» του καφέ. Γι’ αυτά όμως αποφάσισαν ότι στη γεύση του καφέ ταιριάζει κάτι πιο περίπλοκο, έτσι άρχισαν οι νοικοκυρές να προσθέτουν από μία μικρή ψηφίδα γεύσης στα υλικά που χρησιμοποιούσαν, φτιάχνοντας μια μεγάλη ποικιλία από κουλουράκια...

Πηγή: lifo

Η παραγωγή έχει προγραμματιστεί για το Giga Texas το 2027 ή το 2028 .Tο αυτοκίνητο χρησιμοποίησε ένα μείγμα ανεμιστήρων για να ανέβει μια καμπύλη ράμπα μέχρι να αναποδογυρίσει, στη συνέχεια πέταξε μακριά, ανατράπηκε και προσγειώθηκε στο πεζοδρόμιο.

Η Tesla αποκάλυψε επιτέλους το πολυαναμενόμενο Roadster επόμενης γενιάς, το οποίο φαίνεται να κάνει τρελά πράματα!  Σχεδόν εννέα χρόνια μετά το ντεμπούτο του αρχικού πρωτοτύπου, η Tesla υπόσχεται μερικές απίστευτες λεπτομέρειες για το νέο της Roadster:

• 0-100 σε λιγότερο από 1,0 δευτερόλεπτο
• Προωθητήρες από την SpaceX
• Σε μια εκδήλωση έξω από το Γουάκο του Τέξας, κοντά στις εγκαταστάσεις της SpaceX στο ΜακΓκρέγκορ, το αυτοκίνητο χρησιμοποίησε ένα μείγμα ανεμιστήρων και κινητήρων ψυχρού αερίου για να ανέβει μια καμπύλη ράμπα μέχρι να αναποδογυρίσει, στη συνέχεια πέταξε μακριά, ανατράπηκε και προσγειώθηκε στο πεζοδρόμιο.

• Η εταιρεία λέει ότι το αυτοκίνητο μπορεί να περιστραφεί γύρω από τον άξονα του με αρκετή δύναμη ώστε να φαίνεται σαν να παραβιάζει τους νόμους της φυσικής. Α, και η Tesla λέει ότι το Roadster μπορεί κυριολεκτικά να πετάξει .

  Ένα από τα πιο ασυνήθιστα χαρακτηριστικά του Roadster είναι κρυμμένο κάτω από το αυτοκίνητο.

  

  Η Tesla έχει αναπτύξει ένα σύστημα αναρρόφησης με ανεμιστήρα στο κάτω μέρος του οχήματος που μπορεί να τραβάει ενεργά το αυτοκίνητο προς το οδόστρωμα.Η παραγωγή έχει προγραμματιστεί για το Giga Texas το 2027 ή το 2028 .

Τι έχει τέσσερις ρόδες, οδηγεί αναποδογυρισμένο και πηδάει στον αέρα; Το νέο Roadster της Tesla που επέδειξε ο Έλον Μασκ.

Το πρωτότυπο του νέου Roadster που παρουσίασε η Tesla το βράδυ της Πέμπτης σε μια επίδειξη με ακροβατικά χρησιμοποιεί αεριωθούμενη τεχνολογία της SpaceX για να πηδάει και να αναποδογυρίζει στον αέρα ή να ανεβαίνει κατακόρυφες ράμπες.

Μόνο που το νέο όχημα είναι απίθανο να κυκλοφορήσει ποτέ στους δρόμους και κάποιοι κάνουν λόγο για διαφημιστικό κόλπο που προωθεί την επόμενη κίνησή του Έλον Μασκ.

Και χάρη σε τέσσερις προωστήρες αερίου πάνω από τον πίσω προφυλακτήρα, το Roadster πιάνει τα 100 χιλιόμετρα σε 08, δευτερόλεπτα, σύμφωνα με την Tesla, η οποία λέει ότι η παραγωγή θα αρχίσει το 2028.

Το διθέσιο αεριωθούμενο όχημα είναι μια συνεργασία ανάμεσα στην SpaceΧ, τη διαστημική εταιρεία του πλουσιότερου ανθρώπου του κόσμου, και της αυτοTesla που αρχίζει να εστιάζει στην αυτόνομη οδήγηση και τη ρομποτική.

«Ήταν μια επίδειξη τεχνολογικής υπεροχής χωρίς καμία εμπορική αξία, πέρα από το να φέρει σε δύσκολη θέση τις παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες» σχολίασε στο X ο Τζιν Μάνστερ, διευθύνων εταίρος της Deepwater Asset Management, η οποία έχει επενδύσει στην Tesla.

«Η εκδήλωση για το Roadster είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα του γιατί ο Έλον ανυπομονεί να τις ενώσει [την Tesla με τη SpaceX]» έγραψε ο Μάνστερ.

Όπως επισημαίνει δε το Reuters, ο Μασκ έχει υποβαθμίσει τη σημασία του αυτοκινήτου για τα οικονομικά της Tesla, καθώς το 2023 το χαρακτήρισε «ψιλά πράγματα», τα οποία δεν πρόκειται να «κουνήσουν τη βελόνα» των οικονομικών της εταιρείας.

To Roadster έχει αυτονομία 480 χιλιομέτρων, η οποία όπως επισημαίνει το Reuters είναι μικρότερη από τη μισή αυτονομία που έταξε ο Μασκ το 2017, όταν έλεγε ότι οι παραδόσεις θα άρχιζαν το 2020.

Η Tesla δεν έχει διευκρινίσει ποιες μπορεί να είναι οι τιμές για το νέο σπορ μοντέλο, το οποίο ξεκινούσε από τα 200.000 πριν αποσυρθεί την περασμένη δεκαετία.

Η ιστοσελίδα κράτησης της Tesla δίνει τις επιλογές «Performance» για την οποία απαιτείται προκαταβολή 50.000 δολαρίων και μια έκδοση Thrust με «προωστήρες επιτάχυνσης» και προκαταβολή 250.000 δολαρίων. Η κορυφαία παραλλαγή «Rocket» με προωστήρες στα πλαϊνά και στο κάτω μέρος προσφέρεται «μόνο με πρόσκληση».

Ακροβατικά στον αέρα – αλλά όχι στους δρόμους

Η επίδειξη σε δοκιμαστική εγκατάσταση της SpaceX στο ΜακΓκρέγκορ του Τέξας ήταν σίγουρα εντυπωσιακή, εμπλουτισμένη με δραματική μουσική, καπνούς και μια αντίστροφη μέτρηση.

«Ήταν η πιο απίστευτη επίδειξη προϊόντος που έχω δει ποτέ», έγραψε στο X ο Σόγιερ Μέριτ, θαυμαστής και επενδυτής της Tesla. «Μόλος το είδα με τα ίδια μου τα μάτια και ακόμα αναρωτιέμαι πώς γίνεται να μην ήταν ΑΙ», είπε.

Το Roadster πιάνει τελική ταχύτητα 370 χιλιομέτρων την ώρα, είπε στην παρουσίαση ο επικεφαλής μηχανικός Λαρς Μόραβι.

«Σίγουρα πολύ μεγαλύτερη» είπε ενθουσιασμένος ο Μασκ. «Νομίζω πως πρέπει να ξεπεράσουμε το μισό της ταχύτητας του ήχου», δηλαδή τα 600 και κάτι χιλιόμετρα την ώρα, είπε.

Σύμφωνα με το Motortrend, οι προωστήρες του Roadster εκτοξεύουν έναν πίδακα μείγματος αζώτου, το οποίο αποθηκεύεται σε μια σφαιρική δεξαμενή που βρίσκεται πίσω από τα δύο καθίσματα. Έχει χωρητικότητα 200 λίτρων και είναι κατασκευασμένη από ανθρακόνημα, όπως συμβαίνει και με τις δεξαμενές των πυραύλων της SpaceX.

Σύμφωνα με το άρθρο, ο Μασκ «άφησε να εννοηθεί ότι το όχημα θα μπορεί να συλλέγει από την ατμόσφαιρα, να συμπιέζει και να αποθηκεύει μόνο του το άζωτο, κάτι που βέβαια μένει να φανεί.

Πέρα από τους προωστήρες, το Reuters διαθέτει ένα σύστημα ανεμιστήρων αναρρόφησης που δημιουργούν μια ζώνη χαμηλής πίεσης, οπότε η πίεση της ατμόσφαιρας κρατάει το αυτοκίνητο σταθερά στο έδαφος, όπως συμβαίνει στο πέλμα μιας ηλεκτρικής σκούπας. Περιμετρικά στο αυτοκίνητο υπάρχουν ποδιές που εμποδίζουν την είσοδο του αέρα και το κρατούν «βεντουζωμένο» στο οδόστρωμα.

Όλα αυτά είναι μεν εντυπωσιακά, όμως η ίδια η Tesla διευκρινίζει πως η έκδοση Rocket του Roadster, η οποία έχει τη δυνατότητα να πετά, δεν έχει λάβει έγκριση για κυκλοφορία σε δημόσιους δρόμους.

Σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο Wired, η αεριωθούμενη βερσιόν ενδέχεται να εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Αεροπορίας (FAA) των ΗΠΑ, κάτι που θα απαιτούσε συμμόρφωση με μια ευρεία γκάμα κανόνων, όπως για παράδειγμα η ανάγκη διπλώματος πιλότου.

Η Tesla δεν έχει επίσης διευκρινίσει αν η τροποποίηση του οχήματος ώστε να πετάει επηρεάζει θέματα ασφάλειας κατά την οδήγηση.

Μετά την παρουσίαση, αναφέρει το Business Insider, ένας θεατής ρώτησε αν το αεριωθούμενο Roadster είναι νόμιμο στους δρόμους.

«Εξαρτάται από τους δρόμους όπου βρίσκεστε» απάντησε ο Μασκ.

«Θα είναι ένα βιώσιμο αυτοκίνητο» διαβεβαίωσε.