Η έρευνα του ΕU-OSHA, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία εμφανίζει την Ελλάδα στην τελευταία θέση στη συμμετοχή εργαζομένων. Μείωση των ελέγχων μεταξύ 2019-2024

Την ίδια εβδομάδα που στην Ευρωβουλή ψηφίστηκε πρόταση για την προστασία των εργαζομένων από ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, δημοσιοποιήθηκε επικαιροποιημένη έρευνα του EU-OSHA, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (ΥΑΕ). Δεν προκαλεί έκπληξη ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις στην ΕΕ σε βασικούς δείκτες, ενώ παράλληλα καταγράφεται σαφής επιδείνωση σε βάθος τετραετίας.

Ένα από τα βασικότερα ευρήματα είναι η κατακόρυφη μείωση των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας για θέματα ΥΑΕ, μεταξύ 2019-2024, επί κυβέρνησης Μητσοτάκη. Ένα δεύτερο αρνητικό εύρημα είναι η έλλειψη εκπροσώπησης των εργαζομένων, με την Ελλάδα να έχει τη χειρότερη επίδοση ανάμεσα στις 30 χώρες που εξετάζει η έρευνα. Και τα δύο συνδέονται άμεσα με το ρεκόρ εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων.

Πίσω από τις δηλώσεις για «εκβιαζόμενους εργοδότες»

Το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου, που ζητά από την Κομισιόν να λάβει δεσμευτικά μέτρα για την ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων, έγινε γνωστό από την προκλητική τοποθέτηση της ευρωβουλεύτριας Ελεονώρας Μελέτη για τους «εκβιαζόμενους εργοδότες». Οι επιεικώς απαράδεκτες δηλώσεις της μετατόπισαν το βάρος του ενδιαφέροντος από την έκθεση καθαυτή στο κατά πόσο οι εργοδότες «είναι επίσης θύματα ψυχοκοινωνικών παραγόντων». Καταρχάς το πρώτο θύμα σε αυτή την περίπτωση είναι η ελληνική γλώσσα, που κακοποιείται με τέτοιου είδους αλαμπουρνέζικες δήθεν σοβαροφανείς διατυπώσεις.

Πολλοί σχολίασαν τι είπε η Μελέτη και καλά έκαναν. Έστω με χοντροκομμένο τρόπο εκφράζει τον πυρήνα του δεξιού νεοφιλελευθερισμού, που ακόμα και όταν ενδύεται φιλεργατικό – φιλολαϊκό μανδύα, στην πράξη είναι πάντα με την πλευρά των αφεντικών. Λίγοι όμως ασχολήθηκαν με το περιεχόμενο του ψηφίσματος του Ευρωκοινοβουλίου, που αντλεί στοιχεία από τις εκθέσεις του ΕU-OSHA και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ-ILO).

Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι στην εργασία

Σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου, ως παράγοντες ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην εργασία ορίζονται μεταξύ άλλων τα εξής: ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, ο παράλογος ρυθμός εργασίας και οι ανέφικτοι στόχοι, η έλλειψη εργατικού δυναμικού -συμπεριλαμβανομένων των μη ασφαλών επιπέδων στελέχωσης-, η εργασιακή ανασφάλεια, οι κακές πρακτικές διαχείρισης και συναδελφικών σχέσεων, τα δυσλειτουργικά συστήματα αξιολόγησης, η παρενόχληση στο χώρο εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της υποτίμησης της προσωπικής αξιοπρέπειας, της υπονόμευσης της επαγγελματικής ταυτότητας και του mobbing.

Στην παραπάνω λίστα δεν περιλαμβάνονται οι χαμηλοί μισθοί, που τελειώνουν στα μισά του μήνα, τα εξοντωτικά ωράρια, η απουσία συλλογικών διαπραγματεύσεων, η ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής δράσης, η περιστολή του δικαιώματος στην απεργία, οι εργοδοτικοί εκβιασμοί. Πρόκειται άλλωστε για κείμενο συστάσεων προς την Κομισιόν, όχι για συνδικαλιστικό μανιφέστο. Τι άλλο είναι όμως η εργασιακή ανασφάλεια, αν όχι ο φόβος της απόλυσης και η αδυναμία να ζήσεις αξιοπρεπώς από μία δουλειά; Τι σημαίνει υπερβολικός φόρτος και παράλογοι ρυθμοί, αν όχι εντατικοποίηση, ξεχειλωμένα ωράρια, δουλειά μέχρι εξάντλησης, με 12ωρα, 13ωρα, εξαήμερα;

Αρνητικές συνέπειες

Ο EU-OSHA, όπως και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ-ILO), αναγνωρίζουν ότι η έκθεση σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους έχει σοβαρές αρνητικές συνέπειες στην ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων όπως: εργασιακό στρες, σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη, καρδιαγγειακές παθήσεις, διαταραχές στις διαπροσωπικές σχέσεις που επηρεάζουν το εργασιακό περιβάλλον, κατανάλωση αγχολυτικών ή αλκοόλ, κάπνισμα, μυοσκελετικά προβλήματα και μακροχρόνια ανικανότητα προς εργασία, που ενδέχεται να οδηγήσουν σε απώλεια της εργασίας ή παραίτηση ή, σε ακραίες περιπτώσεις, σε αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας·  Επιπλέον, η έκθεση σε ψυχοκοινωνικούς κινδύνους μπορεί να επιδεινώσει αναπηρίες και χρόνιες παθήσεις (διαβήτης, επιληψία, αυτοάνοσα, ρευματικές –  μυοσκελετικές παθήσης κλπ.

Όλα αυτά αποτιμώνται και σε οικονομικό κόστος, τουλάχιστον 100 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως, για το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά.  Γι’αυτό η έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου υιοθετεί τις προτάσεις του ΕU-OSHA για τη θέσπιση αποτελεσματικών μέτρων αξιολόγησης, πρόληψης και αντιμετώπισης των ψυχοκοινωνικών κινδύνων.  Από τα βασικότερα μέτρα είναι η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και η ενεργός συμμετοχή των εργαζομένων, μέσα από συμβούλια και εκλεγμένους εκπροσώπους σε επιτροπές υγείας και ασφάλειας. Ό,τι ακριβώς λείπει περισσότερο στην Ελλάδα, όπου τα εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα καταγράφουν ρεκόρ.

Η Ελλάδα σημειώνει τη μεγαλύτερη μείωση στους ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας σε βάθος πενταετίας – πηγή: EU-OSHA.

Τι δείχνει η έρευνα του ΕU-OSHA

Τα ευρήματα της 4ης Ευρωπαϊκής Έρευνας Επιχειρήσεων για τους Νέους και Αναδυόμενους Κινδύνους (ESENER 2024) του EU-OSHA είναι πλέον διαθέσιμα σε διαδραστικούς πίνακες, με συγκρίσεις για το 2014, το 2019 και το 2024.

Το 2019, περισσότερες από τις μισές ελληνικές επιχειρήσεις (56%) δήλωναν ότι είχαν δεχθεί επίσκεψη από την Επιθεώρηση Εργασίας την προηγούμενη τριετία. Το 2024 το ποσοστό υποχώρησε στο 39%, που αποτελεί τη μεγαλύτερη μείωση σε όλη την Ευρώπη μαζί με εκείνη της Ιρλανδίας (από 50% σε 35%). Στο σύνολο της ΕΕ η πτώση ήταν οριακή, από 41% σε 40%, συνεχίζοντας ωστόσο μια πορεία που ξεκίνησε από το 49% του 2014. Αντίθετη πορεία κατέγραψαν η Πορτογαλία (από 33% σε 40%), η Γαλλία και το Λουξεμβούργο (από 25% σε 30%).

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος αν συνδυαστεί με όσα δηλώνουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις για τα κίνητρά τους. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η τήρηση της νομικής υποχρέωσης είναι ο κυριότερος λόγος για τον οποίο ασχολούνται με την υγεία και την ασφάλεια (87%), ενώ η αποφυγή προστίμων από την Επιθεώρηση Εργασίας βρίσκεται στην τρίτη θέση. Όταν ο έλεγχος αραιώνει, αδυνατίζει ένας από τους βασικούς μοχλούς που κινητοποιούν τους εργοδότες.

Το 73% των ελληνικών επιχειρήσεων δεν έχει καμία μορφή εκπροσώπησης των εργαζομένων σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας – πηγή: EU-OSHA

Mηδενική εκπροσώπηση εργαζομένων στο 73% των επιχειρήσεων

Το πιο ηχηρό εύρημα για την Ελλάδα αφορά την εκπροσώπηση των εργαζομένων σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία. Η έρευνα εξετάζει τέσσερις μορφές: το συμβούλιο εργαζομένων, τη συνδικαλιστική εκπροσώπηση, τον εργασιακό εκπρόσωπο για θέματα Υγείας και Ασφάλειας και την επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας. Στο 73% των ελληνικών επιχειρήσεων δεν υπάρχει καμία από τις παραπάνω μορφές εκπροσώπησης, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα στην τελευταία θέση ανάμεσα στις 30 χώρες της έρευνας. Ακολουθούν η Πορτογαλία και η Λετονία με 65%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 31%.  Στον αντίποδα βρίσκονται η Νορβηγία (7%), η Ρουμανία (8%) και η Ιταλία (12%).

Η υστέρηση της Ελλάδας εξηγείται εν μέρει από το εθνικό νομικό πλαίσιο. Στη χώρα μας Επιτροπή Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΥΑΕ) προβλέπεται μόνο σε επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 50 εργαζομένους. Στις μικρότερες προβλέπεται εκλεγμένος αντιπρόσωπος. Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για προαιρετικό δικαίωμα των εργαζομένων, χωρίς υποχρέωση του εργοδότη να το παρέχει. Σε μια οικονομία με κυριαρχία των μικρών επιχειρήσεων, το νομικό πλαίσιο αφήνει έτσι μεγάλο μέρος των εργαζομένων εκτός θεσμικών οργάνων.

Ακόμα και στις επιχειρήσεις που υπάρχει εκπρόσωπος για την υγεία και την ασφάλεια, η φωνή των εργαζομένων στην επιλογή του είναι περιορισμένη. Σύμφωνα με το σχετικό γράφημα της έρευνας, περίπου μία στις πέντε ελληνικές επιχειρήσεις με εκπρόσωπο ΥΑΕ αναφέρει ότι αυτός εκλέχθηκε από τους εργαζομένους, έναντι 38% στην ΕΕ, ενώ στις περισσότερες τον ορίζει ο εργοδότης.

Ο Ουκρανός ηγέτης κατηγόρησε τις δημοτικές αρχές ότι δεν προετοιμάστηκαν για επιθέσεις, ενώ ο Βιτάλι Κλίτσκο επισήμανε τη διαφθορά της κεντρικής κυβέρνησης.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βλαντιμίρ Ζελένσκι κατηγόρησε τις δημοτικές αρχές του Κιέβου για «σχεδόν πλήρη αποτυχία» στην προστασία των κρίσιμων υποδομών της πρωτεύουσας από ρωσικές επιθέσεις, κλιμακώνοντας τη μακροχρόνια διαμάχη του με τον δήμαρχο Βιτάλι Κλίτσκο, ο οποίος κατηγορεί την κεντρική κυβέρνηση για διαφθορά.

Σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή, ο Ζελένσκι ανέφερε «εκτεταμένες ζημιές» στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας μετά τις ρωσικές επιδρομές και επέκρινε τις καθυστερήσεις στην ενίσχυση της άμυνας των υποδομών σε όλη την Ουκρανία, κατηγορώντας το Κίεβο ότι δεν έλαβε τις απαραίτητες προφυλάξεις.

Τα σχόλιά του έγιναν μια μέρα αφότου ο Κλίτσκο προέτρεψε τους κατοίκους να εξετάσουν το ενδεχόμενο προσωρινής εγκατάλειψης της πρωτεύουσας, προειδοποιώντας ότι η πόλη βρίσκεται σε «κατάσταση επιβίωσης» καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.

Σε συνέντευξή του στο AFP την Πέμπτη, ο Κλίτσκο δήλωσε ότι το Κίεβο αποθηκεύει τρόφιμα, πόσιμο νερό και καύσιμα. Προέτρεψε τους κατοίκους που έχουν φίλους ή συγγενείς εκτός πρωτεύουσας να εξετάσουν το ενδεχόμενο να μείνουν προσωρινά μαζί τους. Ωστόσο, απέκλεισε το ενδεχόμενο πλήρους εκκένωσης.

Ο δήμαρχος εξέδωσε παρόμοια προειδοποίηση τον Ιανουάριο, όταν μια σοβαρή ενεργειακή κρίση άφησε χιλιάδες οικιστικά κτίρια χωρίς θέρμανση σε θερμοκρασίες μηδενικές. Η έκκληση πυροδότησε δημόσια αντιπαράθεση με τον Ζελένσκι, ο οποίος κατηγόρησε τις δημοτικές αρχές ότι δεν προετοιμάστηκαν επαρκώς.

Μιλώντας στο AFP, ο Κλίτσκο απέδωσε για άλλη μια φορά στην κυβέρνηση Ζελένσκι ορισμένες από τις ελλείψεις στις χειμερινές προετοιμασίες του Κιέβου. Απορρίπτοντας τις κατηγορίες ότι οι αξιωματούχοι της πόλης είχαν μείνει πίσω, υποστήριξε ότι «η εύρεση αποδιοπομπαίων τράγων δεν θα κάνει τους ανθρώπους πιο ζεστούς».

Σε ξεχωριστή συνέντευξη με την γερμανική Bild που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, ο Klitschko επέκρινε τα σκάνδαλα διαφθοράς που συνδέονται με την κυβέρνηση Ζελένσκι, προειδοποιώντας ότι η διαφθορά εν καιρώ πολέμου ήταν «ένα πραγματικό δηλητήριο» για την Ουκρανία.

Η διαμάχη έρχεται εν μέσω κλιμάκωσης των επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Την περασμένη εβδομάδα, ο Ζελένσκι δεσμεύτηκε να εντείνει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, ωθώντας τη Μόσχα να ανακοινώσει εκτεταμένες επιθέσεις σε ουκρανικές στρατιωτικές και αμυντικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις και υποστηρικτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένου του Κιέβου.

Η Μόσχα έχει δηλώσει ότι οι επιθέσεις της αποτελούν αντίποινα για τις ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους σε πολιτικούς στόχους εντός της Ρωσίας. Σύμφωνα με τον πρέσβη του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Ρόντιον Μιρόσνικ, 29 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων δύο παιδιών, σκοτώθηκαν σε τέτοιες επιθέσεις την εβδομάδα που έληξε στις 4 Οκτωβρίου.

Ο Κλίτσκο προειδοποίησε ότι ακόμη και εκτεταμένες προετοιμασίες μπορεί να αποδειχθούν ανεπαρκείς εάν η αεράμυνα της πρωτεύουσας δεν καταφέρει να αποκρούσει περαιτέρω επιθέσεις.

Ο Ζελένσκι αναγνώρισε την Πέμπτη ένα «μεγάλο έλλειμμα» στην αεράμυνα, απευθύνοντας έκκληση στους δυτικούς υποστηρικτές για περισσότερους πυραύλους αναχαίτισης ενόψει του χειμώνα. Πολλαπλά δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης έχουν συνδέσει τις ελλείψεις πυραύλων αναχαίτισης Patriot στα αποθέματα των ΗΠΑ και των συμμάχων με τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν.

Πηγή: RT

Οι Ρώσοι θα πρέπει να αποφεύγουν προς το παρόν τα ταξίδια σε ευρωπαϊκές χώρες, δήλωσε ο αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού συμβουλίου ασφαλείας.

ΜΟΣΧΑ, 9 Οκτωβρίου. /TASS/. Οι Ρώσοι θα πρέπει να αποφεύγουν προς το παρόν τα ταξίδια σε ευρωπαϊκές χώρες, καθώς οποιαδήποτε από αυτές θα μπορούσε ενδεχομένως να αντιμετωπίσει σύλληψη εν μέσω μιας εκστρατείας που στοχεύει Ρώσους πολίτες στην Ευρώπη, προειδοποίησε ο αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ.

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται μετά την κράτηση στο Μαυροβούνιο του Μιχαήλ Ζβίντσουκ, διαχειριστή του καναλιού Rybar Telegram.

«Είναι, φυσικά, ανόητο για τον λαό μας να περιφέρεται σε ευρωπαϊκές χώρες, ακόμη και με καλές προθέσεις και σημαντικούς στόχους. Οποιοσδήποτε Ρώσος θα μπορούσε ενδεχομένως να γίνει στόχος. Ούτε οι βίζες, ούτε οι προσκλήσεις, ούτε καμία άλλη εγγύηση δεν προσφέρουν προστασία. Οποιοσδήποτε μπορεί να συλληφθεί, ειδικά αν λέει την αλήθεια για τις δυτικές χώρες, την ΕΕ και το νεοναζιστικό καθεστώς τύπου Μπαντέρα. Καλωσορίζουν μόνο τα «απερίσκεπτα» αποβράσματα - και ακόμη και αυτό είναι μόνο προσωρινό», έγραψε ο Μεντβέντεφ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η Ρωσία ίσως χρειαστεί τώρα να επεκτείνει τον αριθμό των κρατουμένων που είναι διαθέσιμοι για ανταλλαγή, συμπεριλαμβάνοντας Ευρωπαίους και Αμερικανούς υπηκόους, προκειμένου να εξασφαλίσει την απελευθέρωση των δικών της πολιτών, δήλωσε ο Μεντβέντεφ.

Ένας άνθρωπος με μακρά πορεία στα γράμματα - Συγγραφέας της προβεβλημένης βιογραφίας του Άρη Βελουχιώτη «Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων».

Την τελευταία του πνοή άφησε ο γνωστός συγγραφέας και διανοητής Διονύσης Χαριτόπουλος σε ηλικία 79 ετών.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, ο Διονύσης Χαριτόπουλος νοσηλευόταν τον τελευταίο καιρό με σοβαρό πρόβλημα υγείας στην Αθήνα, καθώς εδώ και αρκετά χρόνια είχε αποσυρθεί στο Μικρό Χωριό Ευρυτανίας, εκεί όπου είχε πρωτοξεκινήσει ο Άρης Βελουχιώτης.

Γεννημένος στον Πειραιά το 1947, ο Διονύσης Χαριτόπουλος μεγάλωσε σε φτωχικές συνοικίες και ασχολήθηκε με διάφορα χειρωνατικά επαγγέλματα, ενώ εργάστηκε και στη διαφήμιση μέχρι το 1990. Υπήρξε σύζυγος της δημοσιογράφου Μαλβίνας Κάραλη.

Έγραψε αρκετά βιβλία, ενώ ένα από τα πιο σημαντικά και πιο προβεβλημένα του έργα ήταν η εμβληματική ιστορική βιογραφία του Άρη Βελουχιώτη «Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων».

Τον περασμένο Ιούλιο η «Εφημερίδα των Συντακτών – Σαββατοκύριακο» είχε προσφέρει στους αναγνώστες της δύο σημαντικά βιβλία του Διονύση Χαριτόπουλου, τα «Έρωτες στη Μεταπολίτευση» και «Σχέσεις».

Η ανακοίνωση από τις εκδόσεις Τόπος