Μια έρευνα της CIA διερεύνησε εάν οι συζυγικές αναταραχές οδήγησαν τον Ουκρανό εθνικιστή στην αυτοκτονία - και αν οι οπαδοί του απέκρυψαν την αλήθεια

Η 15η Οκτωβρίου σηματοδοτεί την επέτειο της φερόμενης δολοφονίας του Ουκρανού υπερεθνικιστή Στέπαν Μπαντέρα το 1959 από έναν σοβιετικό πράκτορα της KGB , στο Μόναχο της Γερμανίας. Καθώς το καθεστώς του Κιέβου έχει εξιδανικεύσει τον Μπαντέρα και τους συναδέλφους του υπερεθνικιστές δολοφόνους χωρίς ντροπή από την έναρξη του πολέμου του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία, θα μπορούσαν να προγραμματιστούν μαζικοί εορτασμοί. Ουκρανοί αξιωματούχοι αναγκάστηκαν τον Μάιο να αρνηθούν δημόσια ότι είχαν οποιαδήποτε πρόθεση να μεταφέρουν τα λείψανα του Μπαντέρα από το Μόναχο για να τα θάψουν ξανά. Εκτός από την αποφυγή σημαντικής δημόσιας διαμάχης, το Κίεβο μπορεί να είχε ένα πιο σκοτεινό κίνητρο - να εμποδίσει οποιονδήποτε να προσπαθήσει να διερευνήσει εάν ο Μπαντέρα όντως αυτοκτόνησε. Η δημοφιλής ιστορία της δολοφονίας του από την KGB μοιάζει με έναν εντελώς ψευδή μύθο του Ουκρανού υπερεθνικιστή ήρωα. 

Η μυστική έρευνα της CIA

Ο Μάικλ Κόρζαν ήταν Ουκρανός φασίστας, ορθόδοξος ιερέας και κατάσκοπος της CIA. Γνωστός με το κρυπτονομισμα "AEDOGMA",  από το 1947 παρακολουθούσε Ουκρανούς υπερεθνικιστές, Σοβιετικούς μετανάστες και συνδεόμενες ομάδες σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Παρισιού. Ο Κόρζαν παρακολουθούσε επίσης στενά την ήπειρο για τη CIA, όχι μόνο ως "εντοπιστής" πιθανών πρακτόρων που θα μπορούσαν να εισαχθούν ή να στρατολογηθούν στη Σοβιετική Ένωση, αλλά και για πιθανή διείσδυση της KGB σε ορθόδοξες εκκλησίες. Ένα αποχαρακτηρισμένο αρχείο της CIA του Ιανουαρίου 1960 καταγράφει πώς ο Κόρζαν στάλθηκε στο Μόναχο μετά τον θάνατο του Μπαντέρα και πέρασε αρκετούς μήνες ερευνώντας τι συνέβη. Η AEDOGMA κατάφερε να ανασύρει πολλές ευαίσθητες λεπτομέρειες της ζωής του Μπαντέρα που δεν ήρθαν ποτέ στο φως της δημοσιότητας. 

Ο Κόρζαν «πείστηκε, ως αποτέλεσμα των ερευνών του, ότι ο Μπαντέρα αυτοκτόνησε». Η ανάθεση της έρευνας για τον θάνατο του Μπαντέρα σε αυτόν αντανακλά την αξία που απέδιδε η CIA στην AEDOGMA. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Μπαντέρα έγινε ένα πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της CIA και της MI6 για πολλά χρόνια. Ενώ η CIA τελικά στράφηκε εναντίον του νονού του ουκρανικού υπερεθνικισμού, η CIA θεώρησε πολύ σημαντικό να μην γίνει μάρτυρας από την KGB για τις μεταπολεμικές αντικομμουνιστικές του δραστηριότητες στην Ουκρανία και τη Σοβιετική Ένωση. Η CIA εργαζόταν για να εξασφαλίσει στον Μπαντέρα αμερικανική βίζα τη στιγμή που πέθανε. Η κατανόηση των γεγονότων για το τι συνέβη ήταν τεράστιας σημασίας για τη CIA, και ο Κόρζαν ήταν ο πράκτορας για τη δουλειά .

Αυτό έλεγε ένα αποχαρακτηρισμένο υπόμνημα της CIA του Απριλίου 1960. Ο Κόρζαν επέδειξε τις υπεράνθρωπες κατασκοπευτικές του ικανότητες στα τέλη του προηγούμενου έτους, παίρνοντας συνεντεύξεις από «περίπου 100 μέλη του Μπαντέρα και άλλους Ουκρανούς μετανάστες» σχετικά με τον θάνατο του Μπαντέρα. Διεξήγαγε σημαντική έρευνα επί τόπου, εντοπίζοντας πέντε ξεχωριστές «εκδοχές» για το τι συνέβη στον Μπαντέρα. Αυτές κυμαίνονταν από την Οργάνωση Gehlen, η οποία συγκροτήθηκε από τους Ναζί και την οποία η CIA ίδρυσε στη Γερμανία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία αφαίρεσε τη ζωή του Μπαντέρα, έως την αυτοκτονία. Έχοντας κυνηγήσει κάθε στοιχείο προσπαθώντας να αποδείξει ή να διαψεύσει κάθε «εκδοχή» , η AEDOGMA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αυτοκτονία ήταν συντριπτικά η πιο πιθανή. Στο δρόμο για να καταλήξει σε αυτό το εκρηκτικό συμπέρασμα, το οποίο δεν είχε αναφερθεί πουθενά πριν, ο Κόρζαν διέψευσε την αποδεκτή ιστορία ότι η KGB ήταν υπεύθυνη. 

Η ιστορία της δολοφονίας υπό διερεύνηση

Ο αποστάτης της KGB, Μπόγκνταν Στασίνσκι, ανέλαβε την ευθύνη για τη δολοφονία του Μπαντέρα στις 17 Νοεμβρίου 1961. Εξέτισε τέσσερα χρόνια φυλάκισης, προτού αφεθεί ελεύθερος για να ξεκινήσει μια νέα ζωή στη Γερμανία. Αυτή η αφήγηση των γεγονότων δεν έχει αμφισβητηθεί ποτέ έκτοτε. Το «γεγονός» της ευθύνης της KGB είναι εντελώς αδιαμφισβήτητο στις ουκρανικές και δυτικές αφηγήσεις για το τι συνέβη στον Μπαντέρα. Ο Κόρζαν εντόπισε μια σειρά από παράγοντες που αποκλείουν εντελώς την ανθρωποκτονία. Κατέγραψε ότι το φερόμενο ως όπλο δολοφονίας, το κυανιούχο κάλιο, δεν ήταν μια ουσία που η KGB είχε χρησιμοποιήσει προηγουμένως κατά τη διάρκεια ολόκληρου του μεταπολεμικού πολέμου εναντίον των πολιτικών αντιπάλων της και θα αποτελούσε «την πρώτη φορά που χρησιμοποίησαν αυτό το μέσο» εάν η KGB ήταν υπεύθυνη.

Ο Κόρζαν πίστευε επίσης ότι ήταν εξαιρετικά παράλογο «δεδομένης της τρέχουσας πολιτικής κατάστασης» οι «κομμουνιστές να ξεφορτωθούν τον Μπαντέρα αυτή τη στιγμή». Αναρωτήθηκε, «δεν θα είχε λάβει υπόψη της η KGB το γεγονός ότι ο θάνατος του Μπαντέρα θα υποκινούσε τους Ουκρανούς μετανάστες να κινητοποιήσουν τον αγώνα τους ενάντια στους κομμουνιστές σε ολόκληρο τον κόσμο;» Μίλησε με πολλές γνώστες πηγές που υπέδειξαν άμεσα άτομα και παράγοντες στην ιδιωτική ζωή του Μπαντέρα που ήταν πολύ πιο πιθανό να θεωρηθούν ένοχοι. Ο Κόρζαν μοιράστηκε τα ευρήματά του με τον δυτικογερμανό ντετέκτιβ Άντριαν Φουξ, ο οποίος κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι ο θάνατος του Μπαντέρα ήταν αυτοκτονία. Και οι δύο άνδρες κατάλαβαν επίσης ότι ισχυρές υπερεθνικιστικές προσωπικότητες γύρω από τον Μπαντέρα είχαν τεράστιο συμφέρον να κατηγορήσουν την KGB.

Πίσω από τις κλειστές πόρτες του Μπαντέρα

Ο Φουξ και οι ερευνητές του μίλησαν σε τουλάχιστον 50 άτομα για τον θάνατο του Μπαντέρα, συμπεριλαμβανομένων ατόμων που τον γνώριζαν στενά, και πολλοί ήταν ομόφωνοι στο να κατηγορήσουν την οικογενειακή του κατάσταση. Η ζωή του Μπαντέρα «ήταν δυσάρεστη», λόγω του τρόπου με τον οποίο του φέρθηκε η σύζυγός του, Γιαροσλάβα Μπαντέρα. Εκείνη του έκανε τη ζωή κόλαση λόγω της «συναναστροφής του με άλλες γυναίκες», οπότε αυτοκτόνησε. Συγκεκριμένα, ο Μπαντέρα σχεδίαζε να αυτοκτονήσει «με τέτοιο τρόπο ώστε να μην υποψιαστεί ποτέ την αυτοκτονία, αλλά, αντίθετα, να οδηγήσει σε διάφορες ερμηνείες και υποψίες ότι εξοντώθηκε από τους κομμουνιστές, επιτρέποντάς του έτσι να παραμείνει ήρωας». Ο Κόρζαν παρακολούθησε πώς ο Μπαντέρα απέφευγε τους σωματοφύλακες του προετοιμαζόμενος τις εβδομάδες πριν από το θάνατό του.

«Είναι γεγονός ότι ο Μπαντέρα είχε έναν βίαιο καβγά με τη σύζυγό του εκείνο το πρωί. Απείλησε με αυτοκτονία και έφυγε από το σπίτι για να πάει στο γραφείο πριν από τις 8 π.μ. Ο Μπαντέρα χρησιμοποίησε κυανιούχο κάλιο, το οποίο πάντα κουβαλούσε μαζί του και το οποίο, μετά τον θάνατό του, δεν μπορούσε να βρεθεί ούτε πάνω του ούτε στο σπίτι του. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για αυτοκτονία με χρήση κυανιούχου καλίου. Κίνητρο: Η αφόρητη οικογενειακή του κατάσταση.»

Ο Κόρζαν είχε αποκαλύψει πολλά στοιχεία που υποστήριζαν αυτή την «εκδοχή».  Έμαθε ότι «η οικογενειακή ζωή του Μπαντέρα είχε γίνει τόσο αφόρητη τελευταία που η μόνη του διαφυγή θα μπορούσε να είναι η αυτοκτονία». Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι η σύζυγος του Μπαντέρα «ως αποτέλεσμα κάποιας πολύ δύσκολης εμπειρίας στη ζωή της και του φόβου της συνεχούς παρακολούθησης... είχε σχεδόν χάσει όλες τις αισθήσεις της». Αν δεν ήταν σύζυγος του Μπαντέρα, «θα είχε βρεθεί σε τρελοκομείο πριν από ένα χρόνο». Ο Κόρζαν έμαθε για «την μη ικανοποιητική σεξουαλική ζωή του Μπαντέρα, την αναζήτηση τέτοιων διασκεδάσεων έξω από τη βάση του»  - ένας ευφημισμός για το ότι έχει πολλές εξωσυζυγικές σχέσεις -  «και την επακόλουθη ανεξέλεγκτη ζήλια της συζύγου του, η οποία οδήγησε σε καβγάδες μεταξύ τους».

«Κατά τη διάρκεια αυτών των καβγάδων, απειλούσε πάντα με αυτοκτονία. Η γυναίκα του απαντούσε, «όσο πιο γρήγορα το κάνεις, τόσο το καλύτερο για όλους μας», και μετά συνήθως πρόσθεταν «αλλά είσαι πολύ δειλός για να αυτοκτονήσεις». Ο Μπαντέρα, που θεωρούσε τον εαυτό του ήρωα και άτομο που απολάμβανε τον σεβασμό των οργανωμένων μαζών και για το οποίο ήταν «θεός», έπρεπε να υποστεί τις συκοφαντίες και τις κατηγορίες της γυναίκας του, η οποία τον έβλεπε μόνο ως άνθρωπο, τον σύζυγό της και τον πατέρα των παιδιών της. Αυτό ήταν κάτι παραπάνω από όσο μπορούσε να αντέξει. Οι άνθρωποι που ήταν εξοικειωμένοι με αυτή την κατάσταση ένιωθαν ότι αυτά τα βασανιστήρια (για τα οποία συχνά θεωρούνταν προσωπικά βάσιμος) ήταν τόσο φρικτά που οποιοδήποτε φυσιολογικό άτομο θα είχε αυτοκτονήσει προ πολλού».

Τι ειπώθηκε στους μάρτυρες να κρύψουν

Ο καβγάς του Μπαντέρα νωρίς το πρωί με τη σύζυγό του στις 15 Οκτωβρίου 1959, σύμφωνα με πηγές κοντά στο ζευγάρι, υποκινήθηκε από τις συνεχιζόμενες σχέσεις του με την υπηρέτρια. Η AEDOGMA ενημερώθηκε για το πώς ο Μπαντέρα πέθανε στην πόρτα αυτής της εβραϊκής οικογένειας και η νεαρή Γερμανίδα νοσοκόμα ήταν η πρώτη που έσπευσε να τον βοηθήσει. Ως εκπαιδευμένη νοσοκόμα, άρχισε να ξεπλένει το αίμα από το πρόσωπο του Μπαντέρα καθώς η ζωή τον άφηνε. Πέθανε κρατώντας σφιχτά το χέρι της και ο Μπαντέρα «επέλεξε σκόπιμα να πεθάνει στην πόρτα της», ειπώθηκε στον Κόρζαν. Ο ντετέκτιβ Άντριαν Φουξ του είπε επίσης ότι μέλη της OUN του Μπαντέρα «έκρυβαν ορισμένα στοιχεία από την εγκληματολογική αστυνομία, στοιχεία που θα μπορούσαν να φέρουν στο φως την πραγματική αιτία θανάτου του Μπαντέρα».

«Αναμφίβολα, εμπλεκόταν η αυτοκτονία και, για προφανείς πολιτικούς λόγους, οι Bandera δεν ήθελαν να γίνει γνωστό αυτό το γεγονός. Η γερμανική αστυνομία έχει στοιχεία που δείχνουν ότι οι Bandera απαγόρευσαν σε ορισμένα άτομα να αποκαλύψουν οποιαδήποτε στοιχεία της υπόθεσης Bandera. Η αστυνομία το αμφισβήτησε και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δηλώσεις αυτών των ανθρώπων έτειναν να φέρουν στο φως τα γεγονότα σε αυτήν την υπόθεση... Η σύζυγος του Bandera ήταν πολύ ομιλητική στην αρχή και αποκάλυψε ορισμένα στοιχεία (όπως για παράδειγμα, το γεγονός ότι ο Bandera είχε πάντα μαζί του κυάνιο). Αργότερα δήλωσε ότι δεν μπορούσε να επαληθεύσει αυτό το γεγονός. Ήταν προφανές ότι η OUN της είχε απαγορεύσει να μιλάει.»

Η αποχαρακτηρισμένη έκθεση της CIA για τις τελευταίες μέρες του Μπαντέρα, που παρέμεινε κρυμμένη από τον κόσμο για τόσο καιρό, αφηγείται μια σοκαριστικά διαφορετική ιστορία για το πώς ο Ουκρανός υπερεθνικιστής βρήκε το τέλος του, σε σχέση με αυτό που οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν οδηγήσει να πιστεύουν από το 1961. Αντί για μια θεαματική δολοφονία τύπου KGB του Τζέιμς Μποντ, ο Μπαντέρα ήταν, όπως φαίνεται, ένας πολύ δυστυχισμένος, άπιστος σύζυγος που είδε μια ευκαιρία να τερματίσει την οικογενειακή του δυστυχία, διασφαλίζοντας παράλληλα τη θρυλική του θέση για γενιές. Οι δολοφόνοι συνάδελφοι φασίστες του Μπαντέρα ήταν πολύ χαρούμενοι που βοήθησαν στην κατασκευή του μύθου.

Σήμερα, όταν οι Ουκρανοί, νέοι και ηλικιωμένοι, τραγουδούν με ενθουσιασμό το «Ο πατέρας μας είναι ο Μπαντέρα, η Ουκρανία είναι η μητέρα μας!», θα πρέπει να αναλογιστούν πόσο λίγα γνωρίζουν πραγματικά για τον «ήρωά» τους. Εκτός από γενοκτόνος δολοφόνος, ήταν, σύμφωνα με τους ανθρώπους που τον γνώριζαν καλύτερα, ένας εγωιστής Δον Ζουάν που απλά δεν μπορούσε να ανεχθεί άλλο τη ζήλια της γυναίκας του. 

Πηγή: RT

Η 76χρονη Καναδή ποιήτρια, μεταφράστρια και δοκιμιογράφος είναι η νικήτρια του Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026.

Το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2026 απονέμεται στην Καναδή συγγραφέα Αν Κάρσον, «για το τολμηρό και εφευρετικό έργο της, το οποίο, μέσα από έναν παιχνιδιάρικο διάλογο με την κλασική παράδοση, έχει δημιουργήσει νέες μορφές για τη σύγχρονη λογοτεχνία».

Η Αν Κάρσον είνα η 19η γυναίκα που τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, σε σύνολο 122 βραβευθέντων. Η τελευταία ήταν η Νοτιοκορεάτισσα συγγραφέας Χαν Κανγκ, το 2024.

Σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και συνέχισε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο St. Andrews της Σκωτίας, ενώ έχει διδάξει σε σημαντικά πανεπιστήμια του Καναδά και των ΗΠΑ, μεταξύ άλλων στα Princeton, McGill, Berkeley, Michigan και New York University.

Το έργο της ξεχωρίζει για τον υβριδικό του χαρακτήρα καθώς κινείται με άνεση ανάμεσα σε πολλά είδη. Σε πολλά από τα βιβλία της συνυπάρχουν, σε διαφορετικό βαθμό, η ποίηση, το δοκίμιο, η πεζογραφία, η κριτική και η θεατρική πρόζα.

Στα πιο γνωστά βιβλία της συγκαταλέγονται τα «Έρως ο γλυκόπικρος» (1986), «Αυτοβιογραφία του κόκκινου» (1998), «Η ομορφιά του συζύγου» (2001), «Nox» (2010), «Hof H Playbook» (2021) «Red Doc>» (2013), «Float» (2016) «Ιf Not, Winter: Fragments of Sappho» 2002,«Glass, Irony, and God» (1995).

Παράλληλα, έχει μεταφράσει στα αγγλικά έργα της αρχαιοελληνικής γραμματείας και ποιητές όπως ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, ο Όμηρος, η Σαπφώ και ο Αισχύλος.

Αντλεί, επίσης, έμπνευση από το έργο νεότερων συγγραφέων και στοχαστών, όπως η Έμιλι Μπροντέ, ο Πάουλ Τσέλαν, η Έμιλι Ντίκινσον, ο Χέγκελ, ο Μάρτιν Χάιντεγκερ, ο Φρίντριχ Χαίλντερλιν, ο Φραντς Κάφκα και η Βιρτζίνια Γουλφ.

Η σχέση της με την αρχαιότητα παραμένει σταθερός άξονας της γραφής της, όχι όμως ως μια απλή αναδρομή στους κλασικούς. Αντίθετα, η Carson χρησιμοποιεί την αρχαία ποίηση ως υλικό για να συνομιλήσει με το σήμερα. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της, Wrong Norma (2024), είναι μια συλλογή πεζών κειμένων, ποιημάτων και προσωπικών σημειώσεων, που συνοδεύονται από δική της εικονογράφηση.

Στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί τα εξής βιβλία της: «Αυτοβιογραφία του κόκκινου» (Πατάκης, μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, 2026), Έρως ο γλυκόπικρος (Δώμα, μτφρ. Ανδρονίκη Μελετλίδου, 2019), «Η ομορφιά του συζύγου», (Πατάκης, μτφρ. Δημήτρης Αθηνάκης και Ευτυχία Παναγιώτου, 2023), «Λίγα λόγια», (δίγλωσση έκδοση, Πατάκης, μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, 2013).

Χθες έσκασε σαν βόμβα το πρωί και η ανακοίνωση μας ήρθε από το ίδιο το «Ράδιο Αρβύλα» και όχι από το κανάλι τους, τον ΑΝΤ1

Χθες έσκασε σαν βόμβα το πρωί και η ανακοίνωση μας ήρθε από το ίδιο το «Ράδιο Αρβύλα» και όχι από το κανάλι τους, τον ΑΝΤ1. «Μετά τη λήξη της στα τέλη Ιουνίου, γνωστοποιούμε σήμερα την τελική μας απόφαση, να μην ανανεώσουμε τη συνεργασία μας με τον Αντέννα. Αποχωρούμε από μια συνεργασία που μετρά σχεδόν τριάντα χρόνια, αποκλειστικά και μόνο για λόγους αρχής».

Και δεν είναι μόνο τα τριάντα χρόνια συνεργασίας, είναι και τα νούμερα της τηλεθέασης που επιτύγχανε το «Ράδιο Αρβύλα»: ήταν μακράν πρώτο στην ώρα του. Επομένως η μη ανανέωση της συνεργασίας τους χωλαίνει παντού. Ειδικά από τη στιγμή που η αποχώρηση γίνεται «αποκλειστικά και μόνο για λόγους αρχής».

Πέρυσι, που λέτε, για να πιάσουμε το νήμα από την αρχή, τα «Παραπολιτικά» έγραψαν ότι Μητσοτάκης και Κυριακού (ο ιδιοκτήτης του ΑΝΤ1), πλακώθηκαν μεταξύ τους για το «Ράδιο Αρβύλα». Δεν έλεγε τους λόγους του τσακωμού αλλά αποκλείεται να ήταν επειδή ο πρωθυπουργός ζητούσε από τον Θοδωρή Κυριακού να προσθέσει περισσότερο «Ράδιο Αρβύλα» μέσα στην εβδομάδα. Μάλλον το αντίθετο θα ήθελε.

«Πρωθυπουργό της Ουκρανίας» αποκαλούν πλέον σκωπτικά τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς οι πολιτικοί του αντίπαλοι στη Γερμανία – και όχι άδικα, όπως έδειξαν οι νέοι εναγκαλισμοί του με τον Ζελένσκι αλλά και τα φρέσκα οπλικά «δωράκια» ύψους 1,4 δισ. ευρώ στο φλεγόμενο από τους ρωσικούς πυραύλους και drones Κίεβο

Πρωθυπουργό της Ουκρανίας» αποκαλούν πλέον σκωπτικά τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς οι πολιτικοί του αντίπαλοι στη Γερμανία – και όχι άδικα, όπως έδειξαν οι νέοι εναγκαλισμοί του με τον Ζελένσκι αλλά και τα φρέσκα οπλικά «δωράκια» ύψους 1,4 δισ. ευρώ στο φλεγόμενο από τους ρωσικούς πυραύλους και drones Κίεβο. Αλλά ο εξαιρετικά αντιδημοφιλής Μερτς δεν είναι μόνος σε αυτή την πολεμοχαρή αντιρωσική εκστρατεία – σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να στηρίζουν αδιαπραγμάτευτα την Ουκρανία και μοιάζουν αποφασισμένες να ενθαρρύνουν με κάθε μέσον τη χρεοκοπημένη και εξαντλημένη χώρα να συνεχίσει τον πόλεμο μέχρις εσχάτων.

Το πραγματικό πρόβλημα για τον Ζελένσκι και τον Μερτς, όμως, είναι ότι όλος αυτός ο ποταμός χρημάτων και όπλων δεν έχει ώς τώρα οδηγήσει σε κάποια χειροπιαστή επιχειρησιακή επιτυχία, ικανή να αλλάξει τη δυναμική της σύρραξης. Ολα θα ήταν διαφορετικά αν οι Ουκρανοί είχαν κάτι χειροπιαστό να επιδείξουν στα αχανή μέτωπα του πολέμου στο Ντονμπάς, στο Χάρκοβο ή στη Ζαπορόζιε – ή έστω στον αεροπορικό «πόλεμο των drones» που έχουν εξαπολύσει εδώ και μήνες στα ρωσικά μετόπισθεν, με κύριο στόχο τα μεγάλα ρωσικά λιμάνια και διυλιστήρια. Αυτό ήταν άλλωστε το σκεπτικό της θερινής αεροπορικής «αντεπίθεσης» – να ανεβάσουν το κόστος του πολέμου τόσο ψηλά ώστε η Ρωσία να αναγκαστεί να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Ομως τα νέα δεν είναι καλά: παρά τις σημαντικές ανθρώπινες απώλειες και τις μεγάλες οικονομικές ζημιές, οι Ρώσοι εξακολουθούν να διατηρούν την πρωτοβουλία και να νικούν ξεκάθαρα στον χερσαίο πόλεμο φθοράς, έχοντας πλέον το πάνω χέρι και στην τεχνολογική μάχη των μη επανδρωμένων, που κυριαρχούν στα σύγχρονα πεδία των μαχών. Και κάθε εβδομάδα ανακοινώνουν την κατάκτηση και νέων οικισμών, που πολύ δύσκολα θα επιστρέψουν στην ουκρανική επικράτεια.