Στην ταινία «Tony», ο ανερχόμενος σταρ της σειράς «Τα Παιδιά του Χειμώνα», Ντόμινικ Σέσα, αναλαμβάνει να ενσαρκώσει ένα χαοτικό, καθοριστικό κεφάλαιο της ζωής του Μπουρντέν αποκομίζοντας μερικά δικά του διδάγματα.

Το να αναλάβει κανείς τον ρόλο του Άντονι Μπουρντέν σημαίνει να μπει στο μυαλό μιας από τις πιο αγαπημένες φιγούρες της αμερικανικής γαστρονομικής κουλτούρας. Πριν από το θάνατό του, το 2018, ο Μπουρντέν ήταν ο συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Kitchen Confidential», ο παρουσιαστής των εκπομπών «No Reservations» και «Parts Unknown», και το πιο κοντινό πράγμα που είχε ο κόσμος της εστίασης σε έναν λαϊκό ήρωα.

Για τον Ντόμινικ Σέσα, τον 23χρονο πρωταγωνιστή της σειράς «Tony» και την αποκάλυψη της βραβευμένης με Όσκαρ ταινίας του 2023 «Τα Παιδιά του Χειμώνα» (The Holdovers), η ερμηνεία του Μπουρντέν ήταν η πρώτη του πραγματική γνωριμία με τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο.

Χωρίς προκαταλήψεις

«Δεν κατείχε σημαντική θέση στη ζωή μου» λέει ο Σέσα στο W σχετικά με τις γνώσεις του για τον σεφ πριν επιλεγεί για το δράμα της A24, σε σκηνοθεσία Ματ Τζόνσον, που προβάλλεται τώρα στις αίθουσες.

«Είναι ένα όνομα γνωστό σε όλους, αλλά εκτός από το να έχω δει μερικά βίντεο στο YouTube, δεν ήξερα και πολλά».

Αυτή η άγνοια λειτούργησε υπέρ του Σέσα, επιτρέποντάς του να υποδυθεί τον Μπουρντέν χωρίς προκαταλήψεις.

Photo: Bob Gruen / A24

Ο κόσμος της κουζίνας

Εκεί, στο Προβινστάουν, ο Μπουρντέν μυήθηκε στον χαοτικό, υπερ-αρρενωπό και μοναστικό κόσμο των κουζινών, τον οποίο θα κατέληγε να συμβολίζει.

Δύο σκανδαλιάρικοι, νεαροί βοηθοί μάγειρες (στους ρόλους των Λέο Γούνταλ και Σταύρου Χαλκιά) είναι οι «διάβολοι» στον ώμο του, ενώ ο Αντόνιο Μπαντέρας υποδύεται τον ευγενικό, υπομονετικό και σοφό άγγελο που διδάσκει τον Τόνι να ζει με ακεραιότητα.

Όπως και ο Μπουρντέν, ο Σέσα είναι ένα παιδί από το Νιου Τζέρσεϊ που βρέθηκε να ακολουθεί μια έντονη καριέρα από νεαρή ηλικία

Τα κοινά χαρακτηριστικά

Όπως και ο Μπουρντέν, ο Σέσα είναι ένα παιδί από το Νιου Τζέρσεϊ που βρέθηκε να ακολουθεί μια έντονη καριέρα από νεαρή ηλικία.

Ο Μπουρντέν μεγάλωσε στη Λεόνια και περνούσε τα καλοκαίρια του στην ακτή, ενώ ο Σέσα γεννήθηκε στο Τσέρι Χιλ και μεγάλωσε στο Έγκ Χάρμπορ Τάουνσιπ και στο Όσεαν Σίτι. Ο ηθοποιός εισήχθη στη Deerfield Academy με υποτροφία για να παίξει χόκεϊ, αλλά ένα κάταγμα στο μηριαίο οστό τον οδήγησε τελικά στο πρόγραμμα θεάτρου.

Μια πρόσκληση για οντισιόν για την ταινία «Τα Παιδιά του Χειμώνα» του Αλεξάντερ Πέιν τον ανακάλυψε και, σε ηλικία 21 ετών, τον ανέδειξε νικητή των Critics Choice και υποψήφιο για τα BAFTA για τον ρόλο του δίπλα στον Πολ Τζιαμάτι.

Το επόμενο έργο του Σέσα είναι ένα αστυνομικό δράμα που γυρίστηκε στην Ισπανία αυτό το καλοκαίρι. Πρώτα όμως, μίλησε στο W για το πώς ανακάλυψε τον Μπουρντέν υποδυόμενος τον ίδιο — και, στη διαδικασία, πώς ανακάλυψε τον εαυτό του.

-Έχεις πει ότι μετά τα «Παιδιά του Χειμώνα» δεν ήσουν σίγουρος αν ήθελες να πρωταγωνιστήσεις αμέσως σε ταινία. Τι άλλαξε;

Με συναρπάζει κάποιος που γίνεται διάσημος στα 40 του και είναι τόσο ανοιχτός και χωρίς τύψεις για την πραγματικότητα της ζωής του και των αγώνων του — την καθημερινή του δουλειά ως σεφ στη Νέα Υόρκη και τον τρόπο με τον οποίο έβλεπε όλα όσα του συνέβαιναν. Ένιωθα ότι η είσοδός μου στον κινηματογράφο μου επιβλήθηκε κατά κάποιον τρόπο και, ως αποτέλεσμα, απορρίπτω πολλές πτυχές του. Δεν προσπαθώ να υπάρχω στον κόσμο σαν διασημότητα. Προσπαθώ πολύ σκληρά να διατηρήσω την ακεραιότητά μου σε αυτό που κάνω.

-Η ταινία ξεκινά με μια φράση του Μπουρντέν για τον εαυτό του όταν ήταν νεότερος — «ένας κακομαθημένος, δυστυχισμένος, ναρκισσιστής, αυτοκαταστροφικός και απερίσκεπτος νεαρός αγροίκος». Πώς κατάφερες να ισορροπήσεις τον ρόλο ενός χαρακτήρα τόσο ανυπόφορου ώστε να αξίζει αυτή την περιγραφή, αλλά και τόσο γοητευτικού ώστε το κοινό να τον υποστηρίζει;

Έπρεπε να κατανοήσω αυτά τα στοιχεία στον εαυτό μου για να βγάλει νόημα για τον χαρακτήρα. Σκέφτηκα πολύ τις στιγμές στη ζωή μου που ήμουν εντελώς μαλάκας: έχω πει ψέματα σε ανθρώπους και έχω πει τα χειρότερα πράγματα, προσπαθώντας να προστατεύσω το εγώ μου. Πάντα μισούσα τον εαυτό μου γι’ αυτό. Έτσι, καθώς προετοιμαζόμουν για αυτό και σκεφτόμουν αυτά τα πράγματα, έπεσα σε κατάθλιψη.

Αυτό που έπρεπε να συνειδητοποιήσω —και κάτι για το οποίο ο Ματ μου μίλησε πολύ— είναι ότι αυτά είναι παράπλευρα φαινόμενα. Είναι αντιδράσεις σε ανθρώπινα συναισθήματα. Εφόσον το συνειδητοποιείς και το αντιμετωπίζεις, τότε δεν πειράζει που έκανες λάθη. Δεν πειράζει που ήσουν ανυπόφορος. Το πιο σημαντικό είναι να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου. Αυτό μου επέτρεψε να καταλάβω ότι πρόκειται για συμπάθεια προς αυτόν, παρά για εκνευρισμό από αυτόν.

-Τι έκανες για να προετοιμαστείς, όσον αφορά την ανάγνωση του «Kitchen Confidential» ή την παρακολούθηση των εκπομπών του;

Ο Ματ μου έδωσε ένα αντίτυπο του «Kitchen Confidential» αμέσως μετά τη συνάντησή μας και με ενθάρρυνε να παρακολουθήσω τις εκπομπές του· μου έστειλε συγκεκριμένα επεισόδια. Αλλά αυτό που ήταν πιο σημαντικό για μένα ήταν να κατανοήσω τους χαρακτήρες που περιέγραφε. Δεν μπορώ να μπω σε αυτή την ταινία ως ένας πλήρως διαμορφωμένος Μπουρντέν, όπως τον γνωρίζαμε — καπνιστής και γεμάτος τατουάζ, που δουλεύει στην κουζίνα.

Λοιπόν, ποιοι είναι οι άνθρωποι για τους οποίους μιλάει στο βιβλίο του; Οι μάγειρες της γραμμής παραγωγής για τους οποίους γράφει και που ενέπνευσαν τους χαρακτήρες του Λέο και του Σταύρου, καθώς και ο σεφ για τον οποίο γράφει —ένας από τους πρώτους του σεφ στη Νέα Υόρκη— που ενέπνευσε πραγματικά τον χαρακτήρα του Αντόνιο [Μπαντέρας]. Πολλά από τα γνωστά χαρακτηριστικά του Μπουρντέν ζωντανεύουν στον Λέο [Γούνταλ] και στον Αντόνιο. Μεταφέρουν τις επιρροές που διαμόρφωσαν τον άνθρωπο που γνωρίσαμε στα τελευταία χρόνια της ζωής του.

«Είναι αντιδράσεις σε ανθρώπινα συναισθήματα. Εφόσον το συνειδητοποιείς και το αντιμετωπίζεις, τότε δεν πειράζει που έκανες λάθη. Δεν πειράζει που ήσουν ανυπόφορος. Το πιο σημαντικό είναι να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου»

-Υπάρχουν στιγμές που προμηνύουν τις πιο σκοτεινές πτυχές των μεταγενέστερων εμπειριών του Μπουρντέν. Πώς αντιμετωπίσατε αυτή την πτυχή της ιστορίας του στο πλατό;

Στο πρώτο σενάριο, υπήρχαν σκηνές όπου ο Τόνι ήταν τελείως διαλυμένος, έπαιρνε ναρκωτικά σε ένα σοκάκι, ουσιαστικά είχε πάρει υπερβολική δόση — πραγματικά καταθλιπτικές σκηνές που τις αφαιρέσαμε αμέσως. Επειδή γνωρίζουμε τις σκοτεινές πλευρές αυτών των εμπειριών, και ο ίδιος μιλάει γι’ αυτές τόσο ανοιχτά. Αλλά σε αυτή την ταινία, αντιλαμβανόμαστε τον ενθουσιασμό που περιγράφει στην κουζίνα.

Έτσι, βλέπεις τον Λίο να κάνει ένεση ηρωίνης στην παραλία και όλους μας να παίρνουμε μια γερή δόση κοκαΐνης στην κουζίνα. Ξέρουμε ότι αυτά είναι πράγματα που θα αποτελούν μέρος της ζωής του Μπουρντέν, αλλά καταλαβαίνεις γιατί αυτό φαινόταν τόσο ευπρόσδεκτο — επειδή ήταν συναρπαστικό. Και νομίζω ότι το να βλέπεις τα πράγματα εκ των προτέρων έχει μεγαλύτερη αξία στην ιστορία που προσπαθούσαμε να αφηγηθούμε.

-Πώς είναι οι μαγειρικές σου ικανότητες μετά από αυτή την εμπειρία;

Ο Αντόνιο μου έμαθε να φτιάχνω παέγια — ήμουν στην Ισπανία μαζί του πριν από ένα μήνα. Αλλά όχι, δεν έχω βελτιωθεί καθόλου στο μαγείρεμα. Το μόνο που έμαθα να κάνω ήταν να ανοίγω στρείδια, και έγινα πολύ καλός στο πλύσιμο των πιάτων. Απλώς μου πετούσαν πιάτα και με κακομεταχειριζόταν λεκτικά ο Σταύρος.

-Ο Μπουρντέν έχει ήδη ένα πιστό κοινό. Πώς νιώθεις για το πώς μπορεί να γίνει δεκτή η ταινία από τους θαυμαστές του και όσους τον γνώριζαν;

Είναι συναρπαστικό να βλέπεις πόσους ανθρώπους έχει επηρεάσει αυτός ο άνθρωπος, με έναν ακραίο, προσωπικό τρόπο. Είτε πιστεύεις ότι θα το εκτιμούσε και ότι είναι μια ωραία ιστορία να διηγηθείς, είτε σκέφτεσαι: «Θεέ μου, θα το μισούσε πάρα πολύ αυτό» — δεν έχω ιδέα. Η δική μου εμπειρία με τον Άντονι Μπουρντέν είναι η δημιουργία αυτής της ταινίας, και αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορώ να συνδεθώ με αυτόν τον άνθρωπο. Είμαι ευγνώμων γι’ αυτό, σε προσωπικό επίπεδο.

*Με στοιχεία από wmagazine.com | Αρχική Φωτό: Bob Gruen / A24.

«Εάν η κυβέρνηση επικαλείται συμμαχίες, θα πρέπει να μας παρουσιάσει το κέρδος τους για τη χώρα», τόνισε η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ, Θεώνη Κουφονικολάκου, κάνοντας λόγο για «αδιαμφισβήτητες αποτυχίες και υπαναχωρήσεις της κυβέρνησης της ΝΔ» στην εξωτερική πολιτική. 

Νέα επίθεση στην κυβέρνηση για την εξωτερική πολιτική που ασκεί εξαπέλυσε η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ, Θεώνη Κουφονικολάκου, μιλώντας στην εκπομπή «MEGA News Επικαιρότητα» του Meganews., ενώ παρουσίασε αναλυτικά τις προτάσεις της Συμπαράταξης για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και της ακρίβειας,

Σημείωσε πως η επίσκεψη αποτελεί επί της αρχής θετικό βήμα, το οποίο όμως θα αξιολογηθεί ολοκληρωμένα μόνο από τα αποτελέσματά της για τη χώρα. Εξηγώντας, έφερε ως παράδειγμα την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν, επισημαίνοντας πως, παρά τις ενθουσιώδεις δηλώσεις, λίγες εβδομάδες αργότερα, υπογράφηκε οδικός χάρτης αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας-Τουρκίας, μέσω της οποίας η Γαλλία θα πουλήσει κι άλλα όπλα στην Τουρκία.

Υπό το πρίσμα αυτό, η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛΑΣ διερωτήθηκε αν η αμερικανική πλευρά θα στηρίξει την Ελλάδα στα ζητήματα του ηλεκτρικού καλωδίου, των παράνομων τουρκικών θαλάσσιων πάρκων, της τουρκικής προκλητικότητας και της επίλυσης του Κυπριακού, τονίζοντας ότι «σε κάθε άλλη περίπτωση, μπορούμε να μιλάμε πάλι για ενθουσιώδεις δηλώσεις, οι οποίες όμως στην πραγματικότητα δεν κομίζουν κάτι διαφορετικό, κάτι καινούργιο για την εξωτερική πολιτική της χώρας».

Συνεχίζοντας την κριτική της, έκανε λόγο για «αδιαμφισβήτητες αποτυχίες και υπαναχωρήσεις της κυβέρνησης της ΝΔ» και αναφέρθηκε στη διακοπή των συνομιλιών Γεραπετρίτη – Φιντάν το 2024, «χωρίς να γνωρίζουμε τους λόγους».

Η Θεώνη Κουφονικολάκου επιτέθηκε στην κυβέρνηση, επικρίνοντάς την για έλλειψη ουσιαστικών συμμαχιών. «Έχουμε την Αμερική», όμως παράλληλα δεν είχαμε στήριξη στην «υπαναχώρηση από τον αγωγό EastMed, στην πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου, στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, δεν έχουμε υποστήριξη στο Oruc Reis», ούτε στα γεγονότα στην Κάσο, σημείωσε.

Στηλίτευσε για μία ακόμη φορά τη στρατηγική τού «δεδομένου συμμάχου» που ακολουθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη, σημειώνοντας ότι «αυτό δεν συμβαίνει μόνο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και με την Σαουδική Αραβία, στην οποία η Ελλάδα έστειλε patriot, αλλά η Σαουδική Αραβία υπέγραψε αμυντική συνεργασία με την Τουρκία και μάλιστα με ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής».

«Η Ελλάδα έχει παραχωρήσει τη χρήση έξι στρατιωτικών εγκαταστάσεων και του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και τι έχει εξασφαλίσει ως αντάλλαγμα; Αυτό είναι το θεμελιώδες ερώτημα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αντίθετα, υπενθύμισε πως οι πρώτες κυρώσεις στην Τουρκία για την κυπριακή ΑΟΖ επιβλήθηκαν το 2019 επί Αλέξη Τσίπρα και αναφερόμενη στις προτάσεις της ΕΛΑΣ υποστήριξε πως «θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι ευρωτουρκικές σχέσεις, που σημαίνει και το καρότο και το μαστίγιο».

Εξήγησε, πρώτον, ότι «η οποιαδήποτε αναθεώρηση της τελωνειακής ένωσης της Ε.Ε. και της Τουρκίας θα πρέπει να συνδεθεί με την υποβολή συνυποσχετικού στην Χάγη και με τη δέσμευση της Τουρκίας ότι θα σέβεται το διεθνές δίκαιο και θα δεσμευτεί σε επίλυση του Κυπριακού με γνώμονα τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».

Δεύτερον, προσέθεσε, «θα πρέπει συγχρόνως να αξιοποιηθούν τα σχήματα συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, όπως το Med 9, προκειμένου η Ελλάδα να αποκτήσει ένα στρατηγικό ρόλο στην περιοχή και να ενισχυθεί και η αμυντική πολιτική εξωτερική πολιτική της EE. Από εκεί και πέρα όμως, θα πρέπει να εγκαταλειφθεί και η πρακτική τού δεδομένου συμμάχου», επέμεινε, εξηγώντας: «Έχω συμμαχία. Πάει να πει ότι κάτι κερδίζω. Αυτό που κερδίζω, πρέπει να το εμφανίζω την επόμενη μέρα. Ποιο είναι;».

Κουφονικολάκου: Η ΕΛΑΣ είναι ένα μικρό θαύμα

Όσον αφορά στη δημοσκοπική εικόνα της Συμπαράταξης, η Θεώνη Κουφονικολάκου χαρακτήρισε την ΕΛΑΣ ως ένα «μικρό θαύμα», καθώς μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες, χωρίς κρατική χρηματοδότηση και κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, «εδραιώθηκε στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης και του αντίπαλου δέους της ΝΔ».

Τόνισε πως τα ποσοστά αυτά δεν προκαλούν εφησυχασμό, αλλά σηματοδοτούν την ανάγκη για σκληρή δουλειά, προκειμένου να δοθούν απαντήσεις στην ακρίβεια, την ενεργειακή κρίση και τις διογκούμενες ανισότητες.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη στεγαστική κρίση, σημειώνοντας πως η Ελλάδα κατέχει την πρωτιά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τους πολίτες να δαπανούν άνω του 35% του εισοδήματός τους για τα έξοδα στέγασης.

Η ΕΛΑΣ, όπως τόνισε, προτείνει ένα ολιστικό σχέδιο που περιλαμβάνει την οριοθέτηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb), την αποσύνδεση της Golden Visa από τα ακίνητα, τη χαρτογράφηση ζωνών υψηλής πίεσης με επιπλέον μέτρα, καθώς και την ίδρυση Οργανισμού Κοινωνικά Προσιτής Κατοικίας για τη δημιουργία 50.000 νέων προσιτών στεγαστικών επιλογών, μέσω χρηματοδότησης ανακαινίσεων κατοικιών με όρο τη μακροχρόνια μίσθωσή τους και μέσω της δημιουργίας κοινωνικών κατοικιών, μεταξύ άλλων.

Παράλληλα, αντιπαρέβαλε τους 5.300 πλειστηριασμούς ολόκληρης της περιόδου 2015-2019 υπό την προστασία της πρώτης κατοικίας του νόμου Κατσέλη-Σταθάκη, με τους 28.000 πλειστηριασμούς κατοικιών που σημειώθηκαν μόνο το 2025.

Τέλος, σε σχέση με την πολιτική στάση του Αλέξη Τσίπρα, υπογράμμισε ότι επέλεξε τον δύσκολο δρόμο εγκαταλείποντας τη βουλευτική έδρα και τα εξασφαλισμένα προνόμια και ο λόγος είναι ότι θέλει «να προτάξει τις αξίες της ανιδιοτελούς προσφοράς στον νέο πολιτικό φορέα». Για να συμπληρώσει πως «όλες ευπρόσδεκτες και όλοι ευπρόσδεκτοι».

Την ώρα που ο Κυρ. Μητσοτάκης επενδύει επικοινωνιακά στην υποδοχή Ρούμπιο στην Αθήνα, ο Κώστας Καραμανλής στέλνει σαφή μηνύματα για «πιο πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική», υπενθυμίζοντας την πολιτική που ο ίδιος εφάρμοσε με την υπογραφή Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης με την Κίνα.

Σαφή μηνύματα προς το Μαξίμου έστειλε ο Κώστας Καραμανλής, μιλώντας για τη δική του «πιο πολυδιάστατη προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής» που οδήγησε, πριν από 20 χρόνια, στην υπογραφή της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Ελλάδας – Κίνας, την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης καταγγέλλεται για πλήρη και μονοδιάστατη πρόσδεση στο άρμα των ΗΠΑ και του Ισραήλ και που σήμερα Τετάρτη επενδύει επικοινωνιακά στην υποδοχή του Αμερικανού υπουργού εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.

Πραγματοποιώντας ομιλία στο πρόγραμμα Executive Master in Business Administration του Πανεπιστημίου Tsinghua, ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι «το αναδυόμενο πολυπολικό σύστημα επιβάλλει την άσκηση μιας πιο σύνθετης και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, απαλλαγμένης από τις άκαμπτες διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος».

Σαφές μήνυμα

Για να στείλει σαφές μήνυμα στο Μαξίμου: «Ο σημερινός κόσμος έχει ανάγκη από λιγότερες διαχωριστικές γραμμές και περισσότερη κατανόηση και συνεργασία. Επομένως, εκ των υστέρων, η στρατηγική σχέση που εγκαινιάσαμε με την Κίνα πριν από 20 χρόνια υπήρξε πρωτοποριακή και απέφερε πράγματι αμοιβαία οφέλη και για τις δύο πλευρές. Εναπόκειται σε εμάς να ενισχύσουμε τη δυναμική που δημιουργήθηκε και να αξιοποιήσουμε τις πολλές ακόμη ευκαιρίες συνεργασίας με την Κίνα που πιστεύω ότι διανοίγονται στο μέλλον. Και, ειλικρινά, πιστεύω ότι αυτή η συνεργασία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο και για συνεργασία και με άλλες ασιατικές χώρες».

«Πιο πολυδιάστατη προσέγγιση»

Ο κ. Καραμανλής, μιλώντας για τη δική του διακριτή προσέγγιση στην εξωτερική πολιτική ανέφερε πως «η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας και η πρόθεσή της να επεκτείνει την οικονομική της επιρροή πέρα ​​από τα σύνορά της την οδήγησαν να θεωρήσει την Ελλάδα ως μια κατάλληλη πύλη εισόδου προς τις ευρωπαϊκές αγορές», επισημαίνοντας πως «η προοπτική αυτή συνάντησε τις στρατηγικές προτεραιότητες της κυβέρνησής μου – που εξελέγη το 2004 – οι οποίες εστίαζαν σε μια πιο πολυδιάστατη προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής, πέρα ​​από τις παραδοσιακές μας συμμαχίες».

Επιπλέον, αναφερόμενος στη συμφωνία με την COSCO, σημείωσε: «Δεν είναι μυστικό ότι η συμφωνία προκάλεσε σκεπτικισμό μεταξύ των εταίρων μας εντός των γεωπολιτικών σχηματισμών στους οποίους συμμετέχει η Ελλάδα. Αλλά, πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι, εκείνη την εποχή, κανένας άλλος αξιόπιστος διεθνής παράγοντας δεν είχε εκφράσει ενδιαφέρον για το λιμάνι του Πειραιά. Και το γεγονός ότι σήμερα υπάρχει ενδιαφέρον και έντονη δραστηριότητα από το εξωτερικό προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ανταγωνιστικών λιμενικών εγκαταστάσεων είναι η καλύτερη απόδειξη της επιτυχίας εκείνης της στρατηγικής επιλογής».

Αναλυτικά η ομιλία

Με μεγάλη χαρά σας καλωσορίζω στην Ελλάδα και σε αυτό το εκπαιδευτικό ταξίδι που ξεκινάτε σήμερα. Πιστεύω ότι αυτή η εμπειρία θα αποβεί εξαιρετικά ωφέλιμη για όλους σας, καθώς η Ελλάδα αποτελεί ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα εποικοδομητικής συνεργασίας μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και Κίνας, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για συνεργασία και με άλλες ασιατικές χώρες. Σήμερα, η Ελλάδα αποτελεί μια σημαντική πύλη που συνδέει την Κίνα, την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και την Ευρώπη. Λειτουργεί ως κόμβος για πολλαπλές υφιστάμενες και μελλοντικές επιχειρηματικές διασυνδέσεις – μεταξύ των οποίων η ναυτιλία, η ενέργεια και οι επικοινωνίες – και προσφέρει ακόμη μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες. Βρισκόμενη σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, η Ελλάδα προσφέρει μια εικόνα για το πώς οι τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις διαμορφώνουν τους παγκόσμιους επιχειρηματικούς μετασχηματισμούς και υπαγορεύουν περισσότερο συνεργασία παρά ανταγωνισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, οι διαπολιτισμικές σχέσεις και η ηγεσία προς αυτή την κατεύθυνση αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για μια πιο καρποφόρα συνεργασία. Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρώ ότι τα εκπαιδευτικά ταξίδια, όπως το δικό σας, είναι εξαιρετικά σημαντικά για την αμοιβαία κατανόηση και τη διερεύνηση ευκαιριών. Θα ήθελα να συγχαρώ το Πανεπιστήμιο Tsinghua για τη σταθερή προώθηση τέτοιων πρωτοβουλιών. Και θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω τον Πρέσβη Fang Qiu – ο οποίος έχει γίνει πλέον προσωπικός μου φίλος – για τις ακούραστες προσπάθειές του να προωθήσει τη φιλία και τη συνεργασία μεταξύ Κίνας και Ελλάδας και να διερευνήσει νέες ευκαιρίες.

Πριν από 20 χρόνια, η Ελλάδα και η Κίνα εγκαινιάσαμε μια αξιοσημείωτη εποχή στις διμερείς μας σχέσεις. Η Στρατηγική Εταιρική Σχέση που υπογράψαμε το 2006 υπογράμμισε την κοινή μας πεποίθηση ότι οι δύο χώρες μας που μοιράζονται έναν αμοιβαίο σεβασμό για τους αρχαίους πολιτισμούς τους, μπορούσαν να κοιτάξουν στο μέλλον μέσα από το πρίσμα της γεφύρωσης των ηπείρων μας και της προώθησης της συνεργασίας. Μέχρι τότε, οι πολιτικές επαφές ήταν σποραδικές και οι οικονομικοί δεσμοί πολύ περιορισμένοι. Αναρωτιέται κανείς τι πυροδότησε αυτή τη σχέση ανάμεσα σε δύο χώρες τόσο απομακρυσμένες, τόσο άνισες όσον αφορά το μέγεθος, τον πληθυσμό, την οικονομία και τις στρατηγικές προκλήσεις. Και τι οδήγησε αυτή τη σχέση να αναπτυχθεί σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Η απάντηση είναι ότι συνέπεσαν δύο παράγοντες: οι περιστάσεις και το στρατηγικό όραμα.

Οι περιστάσεις αφορούσαν μια συγκυρία που έδωσε την ώθηση, ώστε η Ελλάδα και η Κίνα να έρθουν πιο κοντά και να διερευνήσουν κοινές προοπτικές. Η μετάβαση από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 σε εκείνους του Πεκίνου το 2008 προσέφερε μια μοναδική ευκαιρία συνεργασίας σε ένα ζήτημα που έχαιρε σεβασμού και εκτίμησης και από τους δύο λαούς: τον αρχαίο χαρακτήρα των πολιτισμών μας. Η Ελλάδα αναγνώρισε αυτό το παράθυρο ευκαιρίας για μια αρχική διμερή προσέγγιση, παρέχοντας στην Κίνα την τεχνική υποστήριξη και την τεχνογνωσία που είχε αποκτήσει κατά τη διοργάνωση των δικών της Αγώνων του 2004. Το 2005, οι δύο πλευρές συγκρότησαν μια Κοινή Επιτροπή Συνεργασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Επιπλέον, υπεγράφησαν συμφωνίες στους τομείς της ασφάλειας και της τεχνολογίας. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, αναπτύχθηκε μια δυναμική μέσα από επαφές, επισκέψεις και ένα κοινό έδαφος, πάνω στο οποίο οι δύο χώρες μπορούσαν να συνδεθούν και να συνεργαστούν.

Σε αυτό το πλαίσιο, και οι δύο χώρες αξιοποίησαν την ευκαιρία, η καθεμία για τους δικούς της λόγους. Και εδώ υπεισέρχεται το στρατηγικό όραμα. Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας και η πρόθεσή της να επεκτείνει την οικονομική της επιρροή πέρα ​​από τα σύνορά της την οδήγησαν να θεωρήσει την Ελλάδα ως μια κατάλληλη πύλη εισόδου προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Η προοπτική αυτή συνάντησε τις στρατηγικές προτεραιότητες της κυβέρνησής μου – που εξελέγη το 2004 – οι οποίες εστίαζαν σε μια πιο πολυδιάστατη προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής, πέρα ​​από τις παραδοσιακές μας συμμαχίες. Η πολιτική αυτή έδινε έμφαση στην οικονομική διπλωματία και φιλοδοξούσε να καταστεί η Ελλάδα στρατηγικός κόμβος στην ευρύτερη περιοχή.

Με αυτό το σκεπτικό, όσον αφορά την Κίνα, εστιάσαμε κατά κύριο λόγο στη ναυτιλία, το εμπόριο και τον τουρισμό. Η δυναμική ναυτιλιακή βιομηχανία της Ελλάδας αποτελούσε ένα μεγάλο στρατηγικό πλεονέκτημα, γύρω από το οποίο μπορούσαν να συναντηθούν τα κύρια συμφέροντα και οι προτεραιότητες των δύο χωρών. Η προοπτική αυτή ενισχύθηκε από την ετοιμότητα της κυβέρνησής μου να προχωρήσει στην ιδιωτικοποίηση σημαντικών λιμένων. Από την άλλη πλευρά, οι ελληνικές εξαγωγές, ιδίως εκείνες ποιοτικών αγροτικών προϊόντων, όπως το ελαιόλαδο και το κρασί, αποτέλεσαν κεντρικό άξονα της οικονομικής διπλωματίας που ασκήσαμε. Όσον αφορά τον τουριστικό τομέα, τη «βαριά βιομηχανία» της Ελλάδας, όπως συνηθίζεται να λέγεται, εντοπίσαμε μια τεράστια ευκαιρία στην αναμενόμενη αυξητική τάση του κινεζικού τουριστικού ρεύματος. Έκτοτε, υπήρξε αξιοσημείωτη ανάπτυξη στις πολιτικές επαφές – πολλές εκ των οποίων σε ανώτατο επίπεδο – καθώς και στις οικονομικές και πολιτιστικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Το συμβατικό πλαίσιο μεταξύ μας εμπλουτιζόταν επίσης διαρκώς και περιελάμβανε συμφωνίες συνεργασίας στους τομείς της οικονομίας, του εμπορίου, της επιστήμης, της τεχνολογίας, καθώς και στους κοινωνικούς και πολιτιστικούς τομείς.

Ωστόσο, το ορόσημο στις διμερείς συμβατικές μας σχέσεις ήταν η υπογραφή της Ολοκληρωμένης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, το 2006, από εμένα και τον Πρωθυπουργό Wen Jiabao, κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψής μας στην Κίνα. Κατέστη σαφές, ακόμη και σε προσωπικό επίπεδο, ότι το σύνολο των εκπροσώπων της κινεζικής ηγεσίας ενθάρρυνε θερμά και επεσήμαινε τις προοπτικές αυτής της άνευ προηγουμένου ώθησης στις διμερείς σχέσεις. Ομοίως εντυπωσιαστήκαμε από την πρακτική προσέγγιση που είχαν όλοι για την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων αντί για τις συχνά θεωρητικές συζητήσεις σε τέτοιες επισκέψεις. Έτσι, η Ολοκληρωμένη Στρατηγική Εταιρική Σχέση που υπογράψαμε τότε προέβλεπε, μεταξύ άλλων, ότι, δεδομένης της μοναδικής σημασίας της ναυτιλίας και της ναυπηγικής στις διμερείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, οι δύο χώρες θα ενθάρρυναν τη συνεργασία μεταξύ των λιμένων και των ναυτιλιακών επιχειρήσεων μας. Θα βοηθούσαμε επίσης από κοινού στην υλοποίηση άμεσων πλωτών και διαμετακομιστικών μεταφορών μέσω των εκατέρωθεν λιμένων προς γειτονικές χώρες και περιοχές. Στόχος ήταν να καταστεί η Ελλάδα κύρια πύλη εισόδου κινεζικών προϊόντων στις αγορές των Βαλκανίων και της Ευρώπης, ενδεχομένως να συναρμολογούνταν αυτά τα προϊόντα, πριν φτάσουν στις αγορές, σε εργοστάσια που θα δημιουργούνταν στην Ελλάδα και να μεταφερόντουσαν κινεζικά προϊόντα στις διεθνείς αγορές με ελληνικά πλοία. Αυτή η πρόβλεψη ήταν ο πρόδρομος της ναυαρχίδας των εξελισσόμενων διμερών σινο-ελληνικών σχέσεων: της συνεργασίας στη ναυτιλία.

Κυρίες και Κύριοι,

Η ναυτιλία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος των σινο-ελληνικών σχέσεων και ένας κύριος παράγοντας που έστρεψε την κινεζική προσοχή στην Ελλάδα. Η σχέση μεταξύ της ελληνικής ναυτιλίας και της κινεζικής οικονομίας αποτελεί μια από τις ισχυρότερες στρατηγικές συνεργασίες στο παγκόσμιο εμπόριο. Όπως πιθανώς γνωρίζετε, ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το ένα πέμπτο της συνολικής χωρητικότητας του κόσμου και σχεδόν το 60% της συνολικής χωρητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατατάσσεται επίσης στην κορυφή των παραγγελιών πλοίων, εδώ και πολλά χρόνια. Οι Έλληνες πλοιοκτήτες εντόπισαν πολύ γρήγορα τότε την ευκαιρία που προερχόταν από την αυξανόμενη, με εξαγωγικό προσανατολισμό ανάπτυξη της Κίνας και που προσέφερε η κινεζική ναυπηγική βιομηχανία. Οι ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες μεταφέρουν περισσότερο από το 60% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας. Και τα ελληνικά πλοία μεταφέρουν περίπου το 50% των συνολικών παγκόσμιων εξαγωγών και αγαθών της Κίνας. Συνολικά, η Κίνα βασίζεται στην ελληνική ναυτιλία για την ενεργειακή της ασφάλεια και τη μεταφορά των αγαθών της. Ταυτόχρονα, από το 2000 έως σήμερα, οι Έλληνες πλοιοκτήτες έχουν παραγγείλει και κατασκευάσει περισσότερα από 1.000 πλοία σε κινεζικά ναυπηγεία. Ως εκ τούτου, οι Έλληνες πλοιοκτήτες είναι οι σημαντικότεροι πελάτες των κινεζικών ναυπηγείων.

Επιπλέον όλων αυτών, η επένδυση που πραγματοποίησε η COSCO στο λιμάνι του Πειραιά, το 2008, αποτέλεσε το επιστέγασμα αυτής της σχέσης, υπογραμμίζοντας τον στρατηγικό της χαρακτήρα. Κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψής μας στην Κίνα, το 2006, κανονίστηκε συνάντηση με τον πρόεδρο της COSCO, Πλοίαρχο Wei Jiafu. Το κύριο θέμα ήταν οι λιμενικές επενδύσεις, καθώς αυτό ήταν προφανώς κοινό μας μέλημα. Οι διαπραγματεύσεις για το λιμάνι του Πειραιά μπήκαν σε τροχιά. Ο Πλοίαρχος Wei είναι ένας πολύ πρακτικός και προσανατολισμένος προς στο αποτέλεσμα άνθρωπος. Την πρώτη συνάντηση ακολούθησε μια δεύτερη στην Αθήνα, την ίδια χρονιά, καταδεικνύοντας την αποφασιστικότητα και το σαφές στρατηγικό όραμα και των δύο πλευρών. Η ευκαιρία δόθηκε με τη βάπτιση του «Cosco Hellas», ενός μεγάλου ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που κατασκευάστηκε στην Κίνα και ναυλώθηκε από την COSCO. Προσωπικά, απευθύνθηκα στους συμμετέχοντες στην εκδήλωση και επιβεβαίωσα την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να υποστηρίζει σταθερά μια αμοιβαία επωφελή συνεργασία μεταξύ των δύο ναυτιλιακών κοινοτήτων. Εκείνη την εποχή, τα πλοία της COSCO άρχισαν να προσεγγίζουν τα λιμάνια του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης. Έτσι, ήδη το 2008, κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Hu Jintao στην Αθήνα, υπογράφηκε η συμφωνία με την COSCO, βάσει της οποίας η εταιρεία ανέλαβε τη λειτουργία και διαχείριση δύο τερματικών σταθμών εμπορευματοκιβωτίων στο κύριο λιμάνι της Ελλάδας, τον Πειραιά. Κάθε διαπραγμάτευση είναι μια απαιτητική διαδικασία, αλλά πρέπει να πω ότι η πρακτική προσέγγιση, η ταχύτητα δράσης και η αποτελεσματικότητα της COSCO ήταν εντυπωσιακές.

Δεν είναι μυστικό ότι η συμφωνία προκάλεσε σκεπτικισμό μεταξύ των εταίρων μας εντός των γεωπολιτικών σχηματισμών στους οποίους συμμετέχει η Ελλάδα. Αλλά, πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι, εκείνη την εποχή, κανένας άλλος αξιόπιστος διεθνής παράγοντας δεν είχε εκφράσει ενδιαφέρον για το λιμάνι του Πειραιά. Και το γεγονός ότι σήμερα υπάρχει ενδιαφέρον και έντονη δραστηριότητα από το εξωτερικό προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ανταγωνιστικών λιμενικών εγκαταστάσεων είναι η καλύτερη απόδειξη της επιτυχίας εκείνης της στρατηγικής επιλογής. Χρόνια αργότερα, έγινε γνωστό ότι η ετοιμότητα της Ελλάδας να βάλει τον Πειραιά στον χάρτη πρώτο θεωρήθηκε χαμένη ευκαιρία από άλλες γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες. Και επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο να εκφράσω την ικανοποίησή μου που η Ελλάδα ήταν πρωτοπόρος στις προσπάθειες για στενότερη συνεργασία μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και Κίνας.

Σήμερα, το λιμάνι του Πειραιά είναι ένα από τα πενήντα μεγάλα λιμάνια εμπορευματοκιβωτίων παγκοσμίως. Στην πραγματικότητα, κατατάσσεται περίπου στην 25η θέση παγκοσμίως, έχοντας σημειώσει τεράστια άνοδο την τελευταία δεκαετία. Είναι επίσης ένα από τα πέντε μεγαλύτερα λιμάνια της Μεσογείου. Λειτουργεί ως λιμάνι διαμετακόμισης για τη ναυτιλία προς την Ευρώπη, τη Μαύρη Θάλασσα, τη Μεσόγειο Θάλασσα, την Ασία και την Αφρική. Επιπλέον, η COSCO προωθεί ένα ευρύτερο αναπτυξιακό σχέδιο με μεγάλες δυνατότητες για ευρύτερους ελληνικούς παραγωγικούς τομείς. Επεκτείνει την αλυσίδα αξίας του λιμανιού δημιουργώντας κέντρα logistics για προϊόντα στο τελικό στάδιο της παραγωγής τους, προκειμένου να κυκλοφορήσουν στις αγορές από εκεί. Ένα τέτοιο εξαιρετικό παράδειγμα είναι οι στρατηγικές συνεργασίες της με την Huawei και την Hewlett Packard, βάσει των οποίων ο Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων Πειραιά της COSCO λειτουργεί ως ο κύριος κόμβος logistics και διανομής για τα προϊόντα και των δύο εταιρειών που διακινούνται στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Μέσω αυτών των συνεργασιών, η COSCO μετέτρεψε με επιτυχία το Λιμάνι του Πειραιά στη «νότια πύλη» για τα ηλεκτρονικά και τηλεπικοινωνιακά εμπορεύματα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνδυάζοντας τις θαλάσσιες μεταφορές με απευθείας σιδηροδρομικές εμπορευματικές συνδέσεις προς την ηπειρωτική Ευρώπη, οι πολυεθνικές εταιρείες εξοικονομούν σημαντικό χρόνο σε σύγκριση με τις παραδοσιακές βόρειες ναυτιλιακές διαδρομές, όπως το Ρότερνταμ ή η Αμβέρσα. Πρόσφατα, η COSCO τροποποίησε επίσης το καταστατικό της για να επιτρέψει επενδύσεις σε logistics και υποδομές πέρα ​​από τα γεωγραφικά όρια του Πειραιά, αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον για ευρύτερες επενδύσεις στη Δυτική Αττική. Η ναυπηγική βιομηχανία της Ελλάδας επωφελείται επίσης, επειδή η COSCO έχει αναζωογονήσει τις σχετικές υποδομές στον Πειραιά.

Σε άλλους τομείς, υπάρχει ακόμη πολύς χώρος για βελτίωση, εφόσον υπάρχει ακόμα πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές.

Η πρόσβαση ελληνικών γεωργικών προϊόντων στις κινεζικές αγορές έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και οι δύο κυβερνήσεις έχουν διαπραγματευτεί ενεργά για την επέκταση αυτής της πρόσβασης για τους Έλληνες αγρότες. Ειδικά το ελληνικό κρασί ανώτερης ποιότητας θεωρείται ως ένας τομέας με ισχυρό αναπτυξιακό δυναμικό και τα ελληνικά οινοποιεία μικρής παραγωγής έχουν σταδιακά εισαγάγει αυτόχθονες ποικιλίες στους Κινέζους καταναλωτές. Παρά το γεγονός ότι οι συνολικοί όγκοι εξακολουθούν να είναι περιορισμένοι σε σύγκριση με τις εξαγωγές άλλων χωρών, οι εμπορικές οδοί που δημιουργήθηκαν μέσω της πύλης του Πειραιά έχουν μειώσει τους χρόνους αποστολής, επιτρέποντας στα ελληνικά κτήματα υψηλής ποιότητας να διεισδύσουν πιο αποτελεσματικά στα δίκτυα διανομής της Κίνας. Επιπλέον, συνεχίζονται οι προσπάθειες ώστε και άλλα ποιοτικά ελληνικά προϊόντα να φτάσουν στην κινεζική αγορά, όπως ελαιόλαδο, μέλι και χυμοί φρούτων.

Οι κινεζικές τουριστικές ροές προς την Ελλάδα ενθαρρύνθηκαν ιδιαίτερα από την κινεζική πλευρά, μετά την υπογραφή της Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης. Αναβαθμίζοντας την Ελλάδα ως έναν ιδιαίτερα προτιμώμενο ευρωπαϊκό προορισμό στα κρατικά μέσα ενημέρωσης και περιγράφοντας τα δύο έθνη ως αρχαίους πολιτισμούς που μοιράζονται έναν βαθύ πολιτιστικό δεσμό, το Πεκίνο ενθάρρυνε τα εξερχόμενα ομαδικά ταξίδια, τις πολιτιστικές ανταλλαγές και την επέκταση των αεροπορικών εταιρειών προς την Ελλάδα. Μετά την άρση των περιορισμών για τον COVID, ο κινεζικός τουρισμός στην Ελλάδα γνώρισε μια τεράστια αύξηση. Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι οι ετήσιες κινεζικές αφίξεις έχουν ξεπεράσει πλήρως τα επίπεδα πριν από την πανδημία, τα οποία ανέρχονταν σε περίπου 150.000-200.000 ετήσιους επισκέπτες, καθιερώνοντας την Κίνα ως μία από τις πιο κρίσιμες αγορές ανάπτυξης για τον ελληνικό τουριστικό τομέα.

Οι ανταλλαγές μεταξύ των λαών γενικά προωθήθηκαν επίσης, μετά την υπογραφή της Εταιρικής μας Σχέσης. Οι Κινέζοι έχουν δείξει έντονο ενδιαφέρον τόσο για τον κλασικό όσο και για τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό σε όλους τους τομείς, όπως η γλώσσα, η ιστορία, η λογοτεχνία και η φιλοσοφία. Οι Έλληνες έχουν δείξει παρόμοιο ενδιαφέρον για τη μελέτη της κινεζικής γλώσσας, το οποίο επίσης ενθαρρύνεται από την επιδίωξη καλύτερων ευκαιριών εργασίας. Ως εκ τούτου, ιδρύθηκε ένα Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Ξένων Γλωσσών στο Πεκίνο, καθώς και ένα Ινστιτούτο Επιχειρήσεων Κομφούκιος στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Επιπλέον, υποτροφίες και ανταλλαγές φοιτητών και ακαδημαϊκών μέσω διμερών συνεδρίων έχουν αρχίσει να γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ των δύο λαών, ενώ πολλά ελληνικά και αντίστοιχα κινεζικά πανεπιστήμια έχουν υπογράψει απευθείας συμφωνίες μεταξύ τους συνεργασίας. Και οι δύο χώρες έχουν διαμορφώσει δομικά τις πανεπιστημιακές συμμαχίες τους ως έναν ιστορικό διάλογο μεταξύ δύο αρχαίων πολιτισμών.

Κυρίες και Κύριοι,

Το διεθνές τοπίο είναι σήμερα πολύ πιο ασταθές από οποιαδήποτε άλλη φάση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ζούμε πλέον σε έναν πολυπολικό κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτος, ασταθής και αβέβαιος. Σε αυτό το πλαίσιο, το διεθνές σύστημα επιστρέφει σε ένα realpolitik σύστημα σφαιρών επιρροής και ισχύος ως μέσο επίλυσης διεθνών διαφορών, δείχνοντας αυξανόμενη περιφρόνηση για το κράτος δικαίου και τις διεθνείς συνθήκες και οργανισμούς. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία τους, βασιζόμενες στη συντριπτική στρατιωτική τους υπεροχή, αν και όχι με αξιοσημείωτη επιτυχία. Άλλοι βασικοί παράγοντες στη διεθνή σκηνή επιδιώκουν να αναβαθμίσουν το ρόλο τους, να επεκτείνουν την επιρροή τους και να ανατρέψουν σταδιακά την μεταπολεμική τάξη που έχει εγκαθιδρύσει η Δύση. Είναι ενδεικτικό ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έφερε πίσω στην καρδιά της Ευρώπης μια παρατεταμένη σύγκρουση υψηλής έντασης. Αυτό, σε συνδυασμό με τον παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση με το Ιράν, οδηγεί τις συνέπειες της επίμονης παγκόσμιας αστάθειας και της μακροχρόνιας οικονομικής και κοινωνικής αναταραχής στα δυτικά έθνη. Ο υψηλός πληθωρισμός και το υψηλό κόστος της ενέργειας, ειδικότερα, κλονίζουν τα θεμέλια των δυτικών κοινωνιών. Από μια ευρύτερη οπτική γωνία, ο ευρωσκεπτικισμός στην Ευρώπη αμφισβητεί τις αρχές της ενιαίας αγοράς και της οικονομικής ολοκλήρωσης, ενώ στις ΗΠΑ, τα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου αμφισβητούνται ανοιχτά.

Ο παρατεταμένος και αιματηρός πόλεμος στην Ουκρανία αναδεικνύει με έντονο τρόπο πολλά από τα νέα δεδομένα και τις αντιφάσεις που χαρακτηρίζουν τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είναι άδικη και παράνομη. Ωστόσο, η προγενέστερη στάση της συλλογικής Δύσης δεν ήταν άμοιρη ευθυνών, δεδομένων των διαφόρων προσπαθειών της να εντάξει την Ουκρανία στο δυτικό στρατόπεδο. Η αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ επέφερε πλήρη ανατροπή της κατάστασης, καθώς οι ΗΠΑ κινήθηκαν προς την κατεύθυνση της προσέγγισης με τη Ρωσία και της πίεσης προς την Ουκρανία να αποδεχθεί έναν επώδυνο συμβιβασμό. Αυτό άφησε τους Ευρωπαίους εμβρόντητους και χωρίς ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη. Παράλληλα, η εφαρμογή δύο μέτρων και δύο σταθμών εκ μέρους της Δύσης υπονομεύει σοβαρά την αξιοπιστία όσων δηλώνουν υπέρμαχοι αξιών και αρχών, ενισχύοντας την υποψία ότι η στήριξη προς την Ουκρανία δεν υπαγορεύεται από αρχές, αλλά από γεωπολιτικές σκοπιμότητες. Συγκεκριμένα, ενώ η Τουρκία προβάλλει αναθεωρητικές αξιώσεις έναντι της Ελλάδας, εξαπολύει διαρκώς απειλές πολέμου, καταφεύγει συχνά στη βία για την προώθηση των φιλοδοξιών της και κατέχει παράνομα τμήμα της Κύπρου, εντούτοις η Άγκυρα εξακολουθεί να θεωρείται πολύτιμος εταίρος και σύμμαχος από τα περισσότερα άλλα δυτικά κράτη. Και ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία καταδικάζεται, επιβάλλονται κυρώσεις και η αμυνόμενη πλευρά λαμβάνει κάθε μορφή στήριξης, τα παράλληλα δεινά της Κύπρου παραμένουν χωρίς αντιμετώπιση. Αυτή η ασυνέπεια υπονομεύει την πολιτική, νομική και ηθική υπεροχή του δυτικού αφηγήματος.

Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, η σύγκρουση κατέδειξε – ίσως ακόμη πιο ξεκάθαρα από τον πόλεμο στην Ουκρανία – τον ​​τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν οι πόλοι του σημερινού παγκόσμιου πολυπολικού συστήματος. Παρόλο που οι ΗΠΑ διατηρούν τον ηγετικό ρόλο, δυσκολεύονται να επιβάλουν τη βούλησή τους. Η Ρωσία, η Κίνα και μικρότεροι δρώντες ασκούν τη δική τους επιρροή στις εξελίξεις, ενώ ταυτόχρονα συνδιαλέγονται και αλληλεπιδρούν με τις ΗΠΑ. Αυτό συμβαίνει τη στιγμή που, ίσως για πρώτη φορά, κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν έχει ταχθεί στο πλευρό των ΗΠΑ και το ευρωατλαντικό ρήγμα εμφανίζεται βαθύτερο από ποτέ. Εν τω μεταξύ, η ΕΕ, παρά το γεγονός ότι ορθώς απέφυγε την εμπλοκή στον πόλεμο, αποτυγχάνει να αναδειχθεί σε σημαντικό παίκτη σε μια κατάσταση που επηρεάζει άμεσα τα συμφέροντα και την ευημερία της.

Κυρίες και κύριοι,

Το αναδυόμενο πολυπολικό σύστημα επιβάλλει την άσκηση μιας πιο σύνθετης και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, απαλλαγμένης από τις άκαμπτες διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος. Η Ελλάδα είναι αναμφίβολα ευθυγραμμισμένη με τη Δύση, ωστόσο η ίδια η Δύση διέρχεται μια φάση μετασχηματισμού ή ακόμη και διχασμού. Παράλληλα, Ελλάδα και Κίνα μοιράζονται κοινές ανησυχίες αλλά και κοινά συμφέροντα. Η Κίνα υποστηρίζει σθεναρά την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά την αρχή της «μίας Κίνας». Ο ναυτιλιακός τομέας αποτελεί αναμφίβολα στρατηγικό πεδίο και για τις δύο πλευρές, και αυτό ήταν που ουσιαστικά μας έφερε κοντά. Ωστόσο, η δυναμική που αναπτύχθηκε πυροδότησε μια ευρύτερη πολιτική βούληση, η οποία ενίσχυσε τις σχέσεις μας και προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες. Μπορεί να ανήκουμε σε διαφορετικά γεωπολιτικά σχήματα και οι ευρύτερες συνθήκες συχνά να μας ξεπερνούν, εντούτοις υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός, ο οποίος πηγάζει και από τις αρχαίες ρίζες των πολιτισμών μας. Και είναι πεποίθησή μου ότι ο σημερινός κόσμος έχει ανάγκη από λιγότερες διαχωριστικές γραμμές και περισσότερη κατανόηση και συνεργασία. Επομένως, εκ των υστέρων, η στρατηγική σχέση που εγκαινιάσαμε με την Κίνα πριν από 20 χρόνια υπήρξε πρωτοποριακή και απέφερε πράγματι αμοιβαία οφέλη και για τις δύο πλευρές. Εναπόκειται σε εμάς να ενισχύσουμε τη δυναμική που δημιουργήθηκε και να αξιοποιήσουμε τις πολλές ακόμη ευκαιρίες συνεργασίας με την Κίνα που πιστεύω ότι διανοίγονται στο μέλλον. Και, ειλικρινά, πιστεύω ότι αυτή η συνεργασία θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο και για συνεργασία και με άλλες ασιατικές χώρες.

Και, τέλος, επιτρέψτε μου να διευκρινίσω το εξής: η επίσκεψή μου στην Κίνα τον Ιανουάριο του 2006 δεν ήταν η πρώτη μου. Πολύ νωρίτερα, τον Νοέμβριο του 1979, ο τότε Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής μού ζήτησε να συνοδεύσω την αντιπροσωπεία του στην ιστορική, πρώτη επίσκεψη Έλληνα Πρωθυπουργού στην Κίνα. Είχα το μοναδικό προνόμιο —σε ηλικία τότε 23 ετών— να δω την Κίνα ακριβώς στα πρώτα βήματα της προσπάθειάς της να βγει στο παγκόσμιο προσκήνιο. Είχα τη σπουδαία ευκαιρία να συναντήσω τον ιστορικό ηγέτη Deng Xiaoping και, φυσικά, να αποκτήσω ένα μέτρο σύγκρισης για τον πρωτοφανή μετασχηματισμό και την πρόοδο που σημείωσε η Κίνα έκτοτε.

Αυξάνονται τα δυστυχήματα τα εργατικά γιατί ... «εκβιαζόμενοι εργοδότες» δεν παίρνουν μέτρα και ζητάνε ωράρια εξαντλητικά. Ωρα για Μελέτη... ποια λεξούλα δεν κολλάει στην πρόταση; Για «φεστιβάλ αλαζονείας» μίλησε ο Τσίπρας σταχυολογώντας τα best of από τις δηλώσεις γαλάζιων στελεχών και υπουργών τις τελευταίες ημέρες. Και ανοησίας θα προσθέσω.

Αγαπημένοι μου συγκάτοικοι στην τρέλα και στην παρακμή, αγαπημένα μου golden boys, αδικημένοι μου μικροαστοί, φτωχοί μου προλετάριοι, κυρίως εσείς οι τελευταίοι να θυμάστε ότι του εργοδότη η καρδιά δεν σας κρατάει κακία για τους… εκβιασμούς. Την έπνιξε το δίκιο του εργοδότη την Ελεονώρα Μελέτη. Ωστόσο μια υπενθύμιση στα γαλάζια παιδιά: αν η «συμμορία της μιζέριας» που ζητά καλύτερα νοσοκομεία και σχολεία, τα τακιμιάσει με τους «κακομοίρηδες» που όσο καρμίρηδες και αν γίνουν ο μισθός δεν τους φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα, θα μας πάρουν με τις πέτρες και οι «εκβιαζόμενοι εργοδότες» και οι αδικημένοι εκατομμυριούχοι, (που ταράχθηκαν με το περιουσιολόγιο και βγάλαμε λυτούς και δεμένους να τους υπερασπιστούν), είναι πολύ λιγότεροι, δεν φτάνουν να μας σώσουν.

Κάπου έχουν φωλιά

Τελικά εκεί στη Νέα Δημοκρατία έχουν πολλά … αστέρια –αλλά βγαίνουν ένα – ένα! Κάπου εκεί φαίνεται ότι έχουν … φωλιά, που λέει και το ανέκδοτο. Τελευταία «αποκάλυψη» – μετά από τον υφυπουργό Εξωτερικών κ. Χάρη Θεοχάρη – είναι η ευρωβουλευτής κυρία Ελεονώρα Μελέτη – η οποία μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο ούτε λίγο – ούτε πολύ ζήτησε την προστασία των … εργοδοτών από τους εργαζόμενους! Ναι, πολύ σωστά διαβάσατε. Διότι όπως είπε «πρέπει να μιλήσουμε και για τα δικαιώματα των εργοδοτών γιατί και εκείνοι αντιμετωπίζουν προκλήσεις. Ξέρετε πόσοι εργοδότες εκβιάζονται από αντιεπαγγελματίες εργαζόμενους; Πόσες επιχειρήσεις ειδικά μικρομεσαίες αντιμετωπίζουν πίεση και δυσκολίες στη διαχείριση των ομάδων τους; Και οι εργοδότες είναι θύματα των ψυχοκοινωνικών παραγόντων, όχι μόνο οι εργαζόμενοι»! Είναι αλήθεια πως ένα … «πέπλο προστασίας» πρέπει να το αναπτύξουμε πάνω από τους εργοδότες. Πονάει η καρδιά μου όταν τους σκέφτομαι. Εύλογη όμως ήταν και η απάντηση του τομεάρχη Εργασίας κ. Διονύση Τεμπονέρα «η κυρία Μελέτη αισθάνθηκε την ανάγκη να υπερασπιστεί τον κάθε φουκαριάρη, βιοπαλαιστή CEO που γυρίζει σπίτι κάθε βράδυ «ράκος» από την τρομοκρατία που του ασκεί καθημερινά ο υπάλληλος της εταιρείας»!

Επιστήμων!

Του βγάζω το καπέλο – που δεν φοράω… – του πρώην πρωθυπουργού κ. Αντώνη Σαμαρά. Παίζει με τα νεύρα όχι μόνο των παιδιών του Μεγάρου Μαξίμου, αλλά και του ίδιου του πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη. Χθες μιλώντας στο συνέδριο που διοργάνωσε «Το Βήμα» – και χρησιμοποιώντας το … «μαρτύριο της σταγόνας» – αφού είπε ότι πρέπει «να τελειώνουμε μ ΄ αυτή τη νεοφιλελεύθερη διαχείριση» και χαρακτήρισε ως «ματαιόδοξους» και «εγωπαθείς» όσους «ενδιαφέρονται αποκλειστικά για τη διατήρηση της δικής τους καρέκλας και εξουσίας» τόνισε πως «είναι υποχρέωση μου να συνεισφέρω στην πατρίδα» και «προτιμώ σταθερά το κόστος της συνείδησης»! Τι ήθελε να πει; Πως το κόμμα θα το ανακοινώσει, αλλά όχι ακόμη!

Δεν μπορούν

Και ξέρετε ποιο είναι το καλαμπούρι; Πως στο Μέγαρο Μαξίμου έχουν αναβάλει δύο φορές την ανακοίνωση των ψηφοδελτίων του κόμματος – όχι σε πλήρη σύνθεση, αλλά τους καινούργιους. Και γιατί το έχουν αναβάλει; Διότι είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν αντιδράσεις από τους υπάρχοντες βουλευτές – που δεν θέλουν να τους … βλέπουν. Και οι αντιδρώντες είναι πιθανόν να … ροβολήσουν κατά την πλευρά του κ. Σαμαρά. Κι αυτό δεν το θέλουν με τίποτα! Οφείλω να ομολογήσω ότι η τακτική του πρώην πρωθυπουργού είναι εξαιρετική!

Εκμυστηρεύσεις

Προσέξτε, χθες το απόγευμα ήταν η γενική συνέλευση του ΣΕΒ και φυσικά προσκεκλημένος ήταν ο πρωθυπουργός. Οι επιχειρηματίες – με βάση τις υποσχέσεις που έλαβαν προ ημερών από τον αντιπρόεδροι της κυβέρνησης κ. Κωστή Χατζηδάκη – περίμεναν να ακούσουν τι θα τους δώσει για να περιοριστεί το ενεργειακό κόστος. Ωραία, τους είπε αυτά που είχε σκοπό να τους πει – τους έδωσε 95 εκατ. ευρώ. Ενιωσε όμως ο κ. Μητσοτάκης την ανάγκη να κάνει λόγο στην ομιλία του για το θέμα της επόμενης ημερών μετά από την εκλογές! Εντυπωσιακό; Όχι και τόσο. Τι τους είπε; Πως η χώρα έχει ανάγκη για «ένα σταθερό και έμπειρο χέρι στο τιμόνι» – δηλαδή τον ίδιο! Και πρόσθεσε πως το χρειάζεται για να μείνει «μακριά από εξωτερικές απειλές και εσωτερικά πειράματα ακυβερνησίας»! Δηλαδή τους «εκμυστηρεύτηκε» τον καημό του! Τους είπε με άλλα λόγια «στηρίξτε με και θα σας στηρίξω» – με ποιο τρόπο δεν είναι σαφές, αλλά το κράτος έχει πολλούς μηχανισμούς στήριξης…. Για ποιο λόγο αυτή η αναφορά δεν είναι τόσο εντυπωσιακή; Διότι το τελευταίο διάστημα ο πρωθυπουργός και διάφοροι – επίσημοι κι ανεπίσημοι – φίλοι του, έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα δρόμου όχι μόνο για να κλείσουν «μέτωπα» με διάφορους παράγοντες της επιχειρηματικής ελίτ, αλλά και γενικότερα για να βελτιώσουν την εικόνα του κ. Μητσοτάκη στον επιχειρηματικό κόσμο – που σε αρκετούς κύκλους δεν είναι και η καλύτερη δυνατή! Προφανώς ξέρει ο ίδιος τους λόγους….

Και τον Αδωνι;

Λοιπόν, ο φίλος μου ο υπουργός Υγείας κ. Αδωνις Γεωργιάδης το τελευταίο διάστημα δεν είναι και στα καλύτερα του. Το καταλαβαίνω – αν και η «Ομάδα Αλήθειας» κάνει ότι μπορεί για να τον στηρίξει. Εχει συνηθίσει από το παρελθόν, μία στις τόσες να ρίχνει μία … «ταβανόπροκα» στον υπουργό Αμυνας κ. Νίκο Δένδια – που είναι και ο βασικός «δελφίνος» του κ. Μητσοτάκη. Ετσι έπραξε και χθες, επιτιμώντας τον διότι δεν προσήλθε στα «γενέθλια» της Νέας Δημοκρατίας. Όμως εκτός από το γεγονός ότι ο κ. Δένδιας αγνοεί συστηματικά τις προκλήσεις του κ. Γεωργιάδη, φαίνεται ότι έπεσαν και τα σχετικά τηλέφωνα στο Μέγαρο Μαξίμου – που ορκιζόταν πως δεν έχει σχέσεις με τις δηλώσεις του υπουργού Υγείας. Ετσι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Παύλος Μαρινάκης δήλωσε το βράδυ πως «δε νομίζω ότι έλειπε κάποιος χθες (σσ προχθές) αδικαιολόγητα»! Βέβαια η αποδοκιμασία είχε και την σχετική… «περικοκλάδα» ως προς την προσφορά του κ. Γεωργιάδη – αλλά η ουσία είναι η αποδοκιμασία!

 Το δίλημμα είναι σαφές!

Χθες όμως ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ κ. Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του προς τα στελέχη του κόμματος στην Αττική, είπε ορισμένα πολύ ενδιαφέροντα πράγματα. Όπως επί παραδείγματι αν δεν υπήρχε η ΕΛΑΣ ο κ. Μητσοτάκης θα έκανε περίπατο. Κι αυτό είναι αλήθεια – σας παραπέμπω στις δημοσκοπήσεις πριν από την ανακοίνωση του κόμματος. Κι έθεσε εκ νέου το δίλημμα «αν όχι εμείς, τότε ποιοι;» με άλλα λόγια για να γίνει ακόμη πιο σαφές. Είπε συγκεκριμένα ότι «ή εμείς θα τα καταφέρουμε ή η πιο διεφθαρμένη και άδικη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης θα συνεχίσει να κυβερνά»! Τώρα βέβαια το σύστημα του Μεγάρου Μαξίμου έχει αλλάξει το παιχνίδι – «πουσάρουν» το ΠΑΣΟΚ αμφισβητώντας την δεύτερη θέση που – με διαφορά – κατέχει η ΕΛΑΣ. Επειδή ο «εμφύλιος» στην κεντροαριστερά κινείται σε πολύ χαμηλούς τόνους κι αυτό δεν συμφέρει καθόλου την κυβέρνηση, προσπαθεί με κάθε τρόπο να τον ενισχύσει. Κι έχει αρχίσει πάλι τα παιχνίδια….

Ποιον θαυμάζουν!

Είναι εντυπωσιακό ότι ο πρόεδρος Τραμπ στις ΗΠΑ κάθε φορά ξεπερνά τον εαυτό του και όχι για καλό… Χθες τί είπε; Πως δεν τρέχει και τίποτε να καταστραφούν περιοχές όπως το Λος Άντζελες και το Σαν Ντιέγκο (αμφότερες πόλεις των Δημοκρατικών στην επίσης Δημοκρατική πολιτεία της Καλιφόρνια) αν είναι να κερδηθεί ο πόλεμος με το Ιράν (ο ποιός;;;). Είναι σαν να έβγαινε στην Ελλάδα αντίστοιχα ο πρωθυπουργός Κυριάκος (αν είχε τα μυαλά του Τραμπ) και πει το ίδιο π.χ. για την Πάτρα επειδή βγάζει κομμουνιστή δήμαρχο. Τα λέω αυτά επειδή διάφοροι στην κυβέρνηση πίνουν νερό στο όνομα του αμερικανού προέδρου, π.χ. ο λατρέμενος Άδωνις ή ο Πλεύρης, εντελώς συμπτωματικά δηλαδή η ακροδεξιά πτέρυγα της ΝΔ ή πιο…. εκσυχρονιστικά η alt right εκδοχή της. Αυτοί είναι, που θα έλεγε και ο Κουτσούμπας!