Η Τίλντα Σουίντον, οκτώ φίλοι της και μια έκθεση

Εμβληματική ηθοποιός που μεταμορφώνεται σαν χαμαιλέοντας σε κάθε της ρόλο, τολμηρή περφόρμερ, ανατρεπτική εικαστική καλλιτέχνις, fashion icon, η Τίλντα Σουίντον ξετυλίγει το κουβάρι της πολυκύμαντης πορείας της με μια πολύ ιδιαίτερη, πολύ προσωπική έκθεση με τίτλο Ongoing που οργανώνεται από τις 17 Μαΐου έως τις 28 Ιουνίου στο Onassis Ready, σε συνεργασία με το Eye Filmmuseum του Αμστερνταμ. Νέα και παλαιότερα έργα οκτώ στενών καλλιτεχνικών συνεργατών και φίλων της, Πέδρο Αλμοδόβαρ, Λούκα Γκουαντανίνo, Τζοάνα Χογκ, Ντέρεκ Τζάρμαν, Τζιμ Τζάρμους, Ολιβιέ Σαγιάρ, Τιμ Ουόκερ και Απισατπόνγκ Βεερασεθάκουλ, συγκροτούν την έκθεση.

Προσωπικά αντικείμενα, εγκαταστάσεις, ταινίες, φωτογραφική έκθεση, γλυπτό, περφόρμανς, θερινό σινεμά, masterclass δημιουργούν έναν μαγικό κόσμο για μια μαγική προσωπικότητα της τέχνης. Ας πάρουμε μια μικρή πρόγευση λίγο πριν έρθει στην Αθήνα, καλεσμένη της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση για να γιορτάσει την τέχνη, τη ζωή και τις Ongoing φιλίες της.

Ο σκηνοθέτης Λούκα Γκουαντανίνο δημιουργεί ένα πολύ προσωπικό πορτρέτο της, με τη μορφή μιας ταινίας μικρού μήκους και ενός γλυπτού. Με νέο μοντάζ και σάουντρακ, αλλά και με επεξεργασία των εικόνων, ο Τζιμ Τζάρμους μεταμορφώνει πλάνα από τη σουρεαλιστική του ταινία με ζόμπι, The Dead Don’t Die (2019), σε μια νέα εγκατάσταση.

Ο φωτογράφος Τιμ Ουόκερ επισκέφθηκε την Τίλντα Σουίντον στο οικογενειακό της σπίτι για μια σειρά φωτογραφιών που εστιάζει στη σχέση της με τους προγόνους της και στη συνέχεια του τόπου. Ο σκηνοθέτης Απισατπόνγκ Βεερασεθάκουλ δημιουργεί μια συναρπαστική, στοχαστική εγκατάσταση, ένα δικάναλο έργο που εμβαθύνει σε θέματα που διερευνούν μαζί εδώ και χρόνια, όπως τις μεταιχμιακές καταστάσεις ανάμεσα στην εγρήγορση, τη δημιουργία και τον ύπνο, γυρισμένο στο Κιμεργκέιμ της Σκοτίας, τον τόπο καταγωγής της Τίλντα.

Ο Πέδρο Αλμοδόβαρ παρουσιάζει την ταινία μικρού μήκους The Human Voice (2020), για πρώτη φορά σε μορφή εγκατάστασης. Mε την παιδική της φίλη και σκηνοθέτρια Τζοάνα Χογκ, η Σουίντον παρουσιάζει το Flat 19, μια πολυμεσική ανασύνθεση του διαμερίσματός της στο Λονδίνο τη δεκαετία του 1980 και μια εξερεύνηση της μνήμης, του χώρου και της προσωπικής ιστορίας. Παράλληλα, από τις 16 έως τις 19 Μαΐου, μαζί με τον καταξιωμένο ιστορικό της μόδας Ολιβιέ Σαγιάρ, η Σουίντον παρουσιάζει live την περφόρμανς A Biographical Wardrobe, που ζωντανεύει μια ιδιαίτερη γκαρνταρόμπα: ρούχα από την προσωπική της συλλογή, κοστούμια ταινιών, ενδύματα από παρουσίες της σε κόκκινα χαλιά φεστιβάλ και οικογενειακά κειμήλια, σε μια περφόρμανς-εξομολόγηση, στην οποία μοιράζεται την ιστορία της ζωής της μέσα από τη συλλογή ρούχων της.

Τέλος, η Τίλντα Σουίντον αποτίνει φόρο τιμής σε μια από τις μεγαλύτερες καλλιτεχνικές της επιρροές, τον σκηνοθέτη Ντέρεκ Τζάρμαν (1942-1994), με τον οποίο συνεργάστηκε σε επτά μεγάλου μήκους ταινίες. Η ενότητα αυτή, εμπλουτισμένη με υλικό από το αρχείο της Σουίντον, περιλαμβάνει μια εγκατάσταση μεγάλης οθόνης με σκηνές από την ταινία «The Last of England» (1987), καθώς και μια ειδική εγκατάσταση με ακυκλοφόρητο υλικό Super8 από την προσωπική συλλογή του Τζάρμαν.

Οπως δηλώνει η 65χρονη καλλιτέχνις, «αυτή η πρόσκληση είναι μια ευκαιρία να αναστοχαστώ τους μηχανισμούς της εργασιακής πρακτικής μου τα τελευταία σαράντα χρόνια. Και να σταθώ στο –μονίμως παρόν– υπόβαθρο και στο ενεργειακό δυναμικό των στενών συνεργασιών που συνάντησα από την αρχή και στις οποίες συνεχίζω να στηρίζομαι μέχρι σήμερα». Είναι γόνιμες δημιουργικές σχέσεις ζωής, όπως τις χαρακτηρίζει, «οι οποίες με κρατούν περίεργη, ενεργή και γεμάτη έμπνευση. Ενα συνεχές –και αδιάσπαστο– μονοπάτι από ψίχουλα μέσα στο δάσος, νέα φύλλα σε δέντρα με βαθιές ρίζες. Το αέναο φυτώριο».

Η Σουίντον τονίζει ότι κάθε δημιουργικό εγχείρημα είναι προϊόν συλλογικής προσπάθειας. Μας προσκαλεί να αναλογιστούμε τι σημαίνει η δημιουργία τέχνης και κινηματογράφου στο πλαίσιο μιας διαρκούς συνομιλίας, σε μια ανταλλαγή που καλλιεργείται μέσα από την εμπιστοσύνη, όπου οι ρόλοι συγχέονται και οι ιδέες εξελίσσονται συλλογικά. Αυτή η φιλοσοφία ήταν ήδη έκδηλη στις πρώτες κινηματογραφικές εκφράσεις της Σουίντον, ιδίως στη συνεργασία της με τον Ντέρεκ Τζάρμαν.

Η έκθεση Ongoing παρουσιάζει έργα που γεννήθηκαν μέσα από τη φιλία, τη δημιουργική ώθηση και την πολιτική αναγκαιότητα. Και ακριβώς μέσα από τη βαθιά, προσωπική γνώση των αμοιβαίων τους καταβολών, οραμάτων και πηγών έμπνευσης προκύπτουν εξαιρετικά εγχειρήματα στον κινηματογράφο, την τέχνη και τη μόδα. Δεν είναι μια αναδρομική έκθεση, αλλά μια στιγμή συνάντησης και γιορτής, καθώς και μια χειρονομία πίστης στο μέλλον. Μια ευκαιρία αποτίμησης και αναστοχασμού. Διότι δεν πρόκειται για φινάλε, αλλά για έναν σταθμό-ορόσημο σε ένα ταξίδι περιέργειας και συντροφικότητας που συνεχίζεται... οngoing.