Ingrid Bergman & Roberto Rossellini - Το σκάνδαλο που έκανε την Αμερική να την εξορίσει από το Χόλιγουντ ως «προσωποποίηση του κακού»
- Κατηγορία ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
- 0 σχόλια
Από την πρώτη της μέρα στο Χόλιγουντ, η Bergman λανσαρίστηκε ως η απόλυτη προσωποποίηση της αθωότητας. Το σοκ του αμερικανικού λαού ήταν τεράστιο, όταν έμαθαν ότι η σταρ ήταν έγκυος με το παιδί του σκηνοθέτη της, όσο και οι δύο ήταν παντρεμένοι με άλλους συντρόφους.
Η χρυσή εποχή του Χόλιγουντ θεμελιώθηκε πάνω σε μια άρρητη, πλην όμως σιδηρά συμφωνία: οι θεατές αγόραζαν το εισιτήριο όχι απλώς για να δουν μια ταινία, αλλά για να κοινωνήσουν με έναν επίγειο παράδεισο ηθικής τελειότητας και ομορφιάς. Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, καμία άλλη ηθοποιός δεν ενσάρκωνε αυτή την κατασκευασμένη αγνότητα πιο ολοκληρωμένα από την Ingrid Bergman.
Η Σουηδέζα σταρ είχε συστηθεί στο αμερικανικό κοινό ως το απόλυτο αντίδοτο στις μοιραίες γυναίκες (femmes fatales) της εποχής. Με την αμακιγιάριστη, φυσική της γοητεία (αρνείτο να βγάλει τα φρύδια της, να βάψει τα μαλλιά της ή να βάλει «γέφυρες» στα δόντια της), το καθαρό βλέμμα και τους ρόλους της μοναχής στο Οι καμπάνες της Αγίας Μαρίας ή της εμβληματικής ηρωίδας στη Ιωάννα της Λωρένης, είχε τοποθετηθεί σε ένα απρόσιτο βάθρο οσιακής αρετής. Για την πουριτανική Αμερική της μεταπολεμικής περιόδου, η Ingrid Bergman δεν ήταν μια κοινή θνητή που έκανε καριέρα στο σινεμά, αλλά οριακά μια αγία, η σύζυγος που κάθε άνδρας ονειρευόταν και η γυναίκα που το Χόλιγουντ χρησιμοποιούσε ως βιτρίνα της δικής του υποτιθέμενης ηθικής καθαρότητας.
Η σπίθα για τη μεγάλη ανατροπή άναψε σε μια σκοτεινή αίθουσα προβολών της Καλιφόρνια, όταν η Ingrid Bergman παρακολούθησε το Ρώμη, ανοχύρωτη πόλη του Roberto Rossellini. Ο ωμός, αιματηρός ιταλικός νεορεαλισμός, που αποτύπωνε τη ζωή γυμνή στους δρόμους της μεταπολεμικής Ευρώπης, τη συγκλόνισε. Ένιωσε ότι το σινεμά που έκανε μέχρι τότε στο Χόλιγουντ ήταν ένα ψεύτικο, αποστειρωμένο παραμύθι.
Η κόρη του ζευγαριού, Isabella Rossellini, περιγράφει με συγκίνηση τις λεπτομέρειες αυτής της μοιραίας συνάντησης και το πώς το πάθος για την τέχνη μετατράπηκε σε έναν θυελλώδη έρωτα:
«Η απόφασή της να επικοινωνήσει με τον Ιταλό σκηνοθέτη άλλαξε τον ρου της κινηματογραφικής ιστορίας και της προσωπικής της μοίρας. Την άνοιξη του 1948, του απέστειλε μια σύντομη επιστολή, η οποία έμελλε να μείνει στην ιστορία ως το πιο ακριβό «γράμμα θαυμασμού» του εικοστού αιώνα. Στο κείμενο αυτό, η Ingrid Bergman έγραφε με αφοπλιστική ειλικρίνεια: "Κύριε Roberto Rossellini, είδα τις ταινίες σας και τις απόλαυσα ιδιαιτέρως. Αν χρειάζεστε μια Σουηδέζα ηθοποιό που μιλάει πολύ καλά αγγλικά, δεν έχει ξεχάσει τα γερμανικά της, δεν είναι πολύ κατανοητή στα γαλλικά και στα ιταλικά ξέρει μόνο το "ti amo", είμαι έτοιμη να έρθω και να κάνω μια ταινία μαζί σας". Ο Roberto Rossellini, ο οποίος εκείνη την περίοδο βρισκόταν επίσης στο απόγειο της καλλιτεχνικής του αναγνώρισης αλλά και σε διαρκή οικονομική στενότητα, διάβασε το γράμμα την ημέρα των γενεθλίων του και απάντησε γεμάτος ενθουσιασμό, θεωρώντας το ως το πιο πολύτιμο δώρο της ζωής του».
Η συνάντησή τους για τα γυρίσματα της ταινίας Στρόμπολι το 1949, σε ένα απομονωμένο, άγριο ηφαιστειογενές νησί της Ιταλίας, λειτούργησε ως το ιδανικό σκηνικό για μια συναισθηματική έκρηξη. Η έλξη μεταξύ τους υπήρξε ακαριαία, τροφοδοτούμενη από το πάθος τους για μια νέα κινηματογραφική γλώσσα αλλά και από μια βαθιά προσωπική μοναξιά. Η Ingrid Bergman εγκατέλειψε το Χόλιγουντ και τη μικρή της κόρη, Pia, για να ζήσει στο πλευρό του Roberto Rossellini, ο οποίος με τη σειρά του παραμέρισε τη μέχρι τότε σύντροφο και μούσα του, τη θρυλική Anna Magnani. Η Anna Magnani, έξαλλη από τη διπλή προδοσία, προσωπική και επαγγελματική, λέγεται πως του πέταξε ένα πιάτο σπαγγέτι στο κεφάλι όταν της ανακοίνωσε τον χωρισμό. Λίγο αργότερα, η ίδια γύρισε μια ανταγωνιστική ταινία σε γειτονικό νησί για να τον εκδικηθεί.
Όταν τον Δεκέμβριο του 1949 η διαβόητη κοσμικογράφος του Χόλιγουντ Louella Parsons αποκάλυψε ότι η Ingrid Bergman όχι μόνο είχε εγκαταλείψει τον σύζυγό της, αλλά ήταν έγκυος στο παιδί του Roberto Rossellini, η Αμερική υπέστη ένα συλλογικό σοκ που προκάλεσε ηθικό πανικό. Το γεγονός ότι και οι δύο πλευρές ήταν ακόμα νόμιμα παντρεμένες με τους συντρόφους τους, ήταν αρκετό ώστε να βάλει «φωτιά» σε δύο ηπείρους. Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, που μέχρι πρότινος την αποθέωναν, ηγήθηκαν μιας πρωτοφανούς εκστρατείας λασπολογίας και ανθρωποφαγίας. Οι εφημερίδες τη χαρακτήριζαν «αποστάτιδα της ηθικής» και «προσωποποίηση του κακού», ενώ το κοινό ένιωθε προσωπικά προδομένο, καθώς συνέχεε τον πραγματικό χαρακτήρα της γυναίκας με την αγνότητα των ρόλων που υποδυόταν στην οθόνη.
Η κατακραυγή ξεπέρασε γρήγορα τα όρια του καλλιτεχνικού κουτσομπολιού και έφτασε μέχρι τα ανώτατα κλιμάκια της αμερικανικής πολιτικής σκηνής. Στις 14 Μαρτίου 1950, ο γερουσιαστής Edwin Johnson εξαπέλυσε μια μνημειώδη, γεμάτη πουριτανικό μένος επίθεση από το βήμα της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην ομιλία του, η οποία καταγράφηκε στα επίσημα πρακτικά του κράτους, ο Edwin Johnson αποκάλεσε την Ingrid Bergman «μια ισχυρή επιρροή του κακού» και «απόστολο της υποβάθμισης», ενώ ζήτησε να θεσπιστεί νόμος που θα επέτρεπε την αφαίρεση της άδειας εργασίας από καλλιτέχνες που υπέκυπταν σε «τέτοια σκανδαλώδη συμπεριφορά». Η ηθοποιός βρέθηκε αυτόματα στη μαύρη λίστα της βιομηχανίας, οι ταινίες της «έφαγαν» σκληρό μποϊκοτάζ από τις αίθουσες και η ίδια εξαναγκάστηκε σε μια άτυπη, επταετή εξορία στην Ευρώπη.
Σε αυτή τη δίνη, ο σύζυγός της, Petter Lindström, επέλεξε μια στάση ψυχρής εκδίκησης. Αρνήθηκε πεισματικά να της δώσει διαζύγιο για μεγάλο χρονικό διάστημα και, το κυριότερο, της απαγόρευσε κάθε επικοινωνία με την εννιάχρονη τότε κόρη τους, Pia. Η Ingrid Bergman βρέθηκε αποκομμένη από το παιδί της, βιώνοντας έναν ανείπωτο πόνο και βαθιές τύψεις που τη συνόδευαν για το υπόλοιπο της ζωής της, όπως εξομολογήθηκε αργότερα στην αυτοβιογραφία της.
Αντίθετα, ο Roberto Rossellini, αν και δέχτηκε επικρίσεις, δεν υπέστη τις ίδιες επαγγελματικές ή κοινωνικές κυρώσεις, γεγονός που αναδεικνύει τα ακραία διπλά στάνταρ της εποχής (ή και όχι μόνο) απέναντι στα δύο φύλα. Η αντιμετώπιση της Ingrid Bergman από την κοινωνία και το Κογκρέσο παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα δημόσιας διαπόμπευσης, όπου μια γυναίκα πλήρωσε το τίμημα της προσωπικής της ελευθερίας με την καταστροφή της καριέρας της.
Ο γάμος της με τον Roberto Rossellini τελέστηκε τελικά με πληρεξούσιο στο Μεξικό τον Μάιο του 1950, και το ζευγάρι απέκτησε τρία παιδιά: τον Robertino Rossellini και τις δίδυμες Isabella Rossellini και Isotta Rossellini. Καλλιτεχνικά, η συνεργασία τους απέδωσε ταινίες που σήμερα θεωρούνται αριστουργήματα και επηρέασαν καταλυτικά το γαλλικό Νέο Κύμα, όπως το Ταξίδι στην Ιταλία, όμως εκείνη την εποχή απορρίφθηκαν τόσο από τους κριτικούς όσο και από το κοινό, που αρνούνταν να συγχωρήσει το παράνομο ζευγάρι. Η οικονομική στενότητα, οι καλλιτεχνικές διαφωνίες και η έντονη ζήλεια του Roberto Rossellini, ο οποίος δεν της επέτρεπε να δουλέψει με άλλους σκηνοθέτες, οδήγησαν στη φθορά και στον οριστικό χωρισμό τους το 1957.
Η επιστροφή της Ingrid Bergman στο Χόλιγουντ το 1956 με την ταινία Αναστασία αποτέλεσε μια από τις πιο θριαμβευτικές στιγμές της κινηματογραφικής ιστορίας. Το αμερικανικό κοινό, έχοντας κουραστεί από τον ακραίο πουριτανισμό των προηγούμενων ετών, την υποδέχτηκε ξανά με ανοιχτές αγκάλες, χαρίζοντάς της το δεύτερο Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου. Η ίδια, διατηρώντας την περηφάνια της, αρνήθηκε να παρευρεθεί στην τελετή και το βραβείο παρέλαβε για λογαριασμό της ο καλός της φίλος Cary Grant. Η πλήρης ηθική και πολιτική της αποκατάσταση ήρθε πολλές δεκαετίες αργότερα, το 1972, όταν ο γερουσιαστής Charles Percy ζήτησε επίσημα και δημόσια συγγνώμη εκ μέρους του Αμερικανικού Κογκρέσου για την αδικαιολόγητη επίθεση που είχε δεχτεί μια από τις μεγαλύτερες καλλιτέχνιδες του αιώνα.
Η Ingrid Bergman δεν μετάνιωσε ποτέ για το τίμημα που πλήρωσε, αφήνοντας ως παρακαταθήκη μια φράση που συμπυκνώνει τη φιλοσοφία της ζωής της: «Πέρασα από τη φήμη της αγίας σε αυτή της πόρνης και μετά πάλι πίσω στην αγία, όλα μέσα σε μια μόνο ζωή. Δεν μετανιώνω για τίποτα από όσα έκανα, μετανιώνω μόνο για όσα δεν έκανα».
Πηγή: Grace