Oι ταινίες της εβδομάδας - Αναζητώντας την πατρίδα της καρδιάς
Ποια ήταν η πατρίδα στην οποία ανήκε η καρδιά του Τόμας Μαν; Ερωτήματα στην τελευταία δημιουργία του Πάβελ Παβλικόφσκι
Η τελευταία ταινία του Πολωνού Πάβελ Παβλικόφσκι που προβάλλεται από σήμερα με τις ταινίες της εβδομάδας, εξετάζει την επιστροφή του σπουδαίου Γερμανού συγγραφέα Τόμας Μαν στην πατρίδα του τη Γερμανία
Βαθμολογία
5: εξαιρετική
3: καλή
2: ενδιαφέρουσα
0: απαράδεκτη
«Πατρίδα» (Fatherland, 2026)
Παραγωγή: Πολωνία/ Γερμανία. Γαλλία/ Ιταλία, 2026
Σκηνοθεσία: Πάβελ Παβλικόφσκι
Ηθοποιοί: Χανς Τσίσχλερ, Σάντρα Χούλερ, Αουγκουστ Ντιλ κ.α.
Λίγα χρόνια πριν πεθάνει το 1955, ο Γερμανός συγγραφέας Τόμας Μαν επέστρεψε για λίγο στην πατρίδα του την οποία είχε εγκαταλείψει μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία την οποία είχε προβλέψει από το 1929. Ποια ήταν όμως η αληθινή πατρίδα του Τόμας Μαν; Ποια ήταν η πατρίδα στην οποία ανήκε η καρδιά του; Ερωτήματα σαν τα παραπάνω διαπερνούν την τελευταία δημιουργία του Πάβελ Παβλικόφσκι, του σπουδαίου Πολωνού σκηνοθέτη ταινιών όπως η «Ida» και ο «Ψυχρός πόλεμος».
Όμως ο Παβλικόφσκι ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο Τόμας Μαν γενικότερα, όχι μόνο σε σχέση με την χώρα πατρίδα του αλλά και με την οικογένεια πατρίδα. Ο Μαν που υποδύεται ο έξοχος Γερμανός ηθοποιός Χανς Τσίσχλερ, λατρεύει την κόρη του (Σάντρα Χούλερ) την οποία έχει ανάγκη. Συγχρόνως δείχνει εντελώς αποξενωμένος από τον γιό του, επίσης συγγραφέα Κλάους Μαν (Ογκαστ Ντιλ), με τον οποίο ποτέ δεν κατάφερε να επικοινωνήσει. Τα αισθήματα από πλευράς Κλάους, είναι αμοιβαία.
Τελικά όλη η συγκίνηση που πηγάζει από την ανάγνωση των γραπτών του Τόμας Μαν, βλέπουμε να αποτυπώνεται σε ένα έυφυές «απολείθωμα της μπουρζουαζίας» όπως αποκαλεί τον Τόμας Μαν η ίδια η κόρη του όταν βλέπει την ψυχρή και κυνική αντιμετώπισή του απέναντι σε μια ανείπωτη τραγωδία. «Η αυτοκτονία ένός τοξικομανούς είναι ασήμαντη μπροστά στην μοίρα του κόσμου» θα πει ο Μαν και θα ακούσει ότι τελικά, δεν είναι το κέντρο του κόσμου.
Και όλα τα παραπάνω είναι ενταγμένα σε μια ταινία γεμάτη «μικρές» αλλά χαρακτηριστικές σκηνές μέσω των οποίων ο Παβλικόφσκι μεταφέρει με υπέροχο (και αρκετά χιουμοριστικό) τρόπο, το ηλεκτρισμένο, ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής της ιστορίας της ταινίας όταν η Αμερική και την Ρωσία βρίσκονταν σε σύγκρουση ενώ καθόριζαν την μοίρα του υπόλοιπου κόσμου (στην ταινία ο Μαν δηλώνει αντίθετος και στα δύο μοντέλα, πιστεύοντας, ειρωνικά, στον άνθρωπο).
Βαθμολογία: 4
ΑΘΗΝΑ: ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ – ΡΙΒΙΕΡΑ – ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ – CINE PARIS – ΑΝΕΣΙΣ – ΨΥΧΙΚΟ – ΔΙΑΝΑ – ΧΛΟΗ – ΛΙΛΑ – ΤΡΙΑΝΟΝ – ΝΑΝΑ κ.α.
«Η πτώση 2» (Fall 2: Deadpoint)
Παραγωγή: ΗΠΑ, 2026
Σκηνοθεσία: Μίακλ και Πίτερ Σπίεριγκ
Ηθοποιοί: Χάριετ Σλέιτερ, Αρσέμα κ.α.
Ο μόνος λόγος ύπαρξης της ταινίας των αδελφών Σπίεριγκ είναι για να κόψει την ανάσα ακόμα και σε όσους δεν έχουν υψοφοβία (αυτοί που έχουν κατά πάσα πιθανότητα δεν θα πατήσουν το πόδι τους ούτε απ’έξω από το σινεμά). Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους η ταινία τα καταφέρνει μια χαρά, με τις Χάριετ Σλέιτερ και Αρσέμα Τόμας στους ρόλους δύο νεαρών γυναικών που έχουν αποφασίσει να σκαρφαλώσουν στην κορυφή ενός από τα πιο κατακόρυφα, επίπεδα και βεβαίως ψηλά βουνά στον κόσμο, το οποία βρίσκεται στην Ταϊλάνδη.
Ακόμα και η όψη του, από μακριά προκαλεί ανατριχίλα και διόλου τυχαία το παρατσούκλι του όρους είναι Γκοτζίλα. Αν εξαιρέσεις κάτι αστειότητες «μυστηρίου» που ξαφνικά ξεπετάγονται στην ιστορία για να την κάνουν πιο «πικάντικη», η «Πτώση 2» φαίνεται να λειτουργεί αποτελεσματικά και όχι μόνο για τους λάτρεις των extreme sports στους οποίους, ως επί το πλείστον απευθύνεται. Βεβαίως, απολύτως τίποτα σε αυτή την ταινία δεν μπορεί να γίνει πιστευτό αλλά το ότι σε κρατά κοντά της, αυτό της το δίνεις – αν βέβαια αντέχεις στην θέα ανθρώπων να κυκλοφορούν στο κενό με 1200 μέτρα από κάτω τους και χωρίς να έχουν από πουθενά να πιαστούν.
Βαθμολογία: 2 ½
ΑΘΗΝΑ: ΟΛΑ ΤΑ VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ – ΑΕΛΛΩ – ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: CINEMA ONE – ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ κ.α.
«Ετσι είναι η ζωή» (La vita va cosi)
Παραγωγή:Ιταλία, 2026
Σκηνοθεσία: Ρικάρντο Μιλάνι
Ηθοποιοί: Ντιέγκο Αμπανταντουόνο, Τζουζέπε Ιγνκάνιο Λόι κ.α.
Δεν είναι τόσο η καλλιτεχνική αξία όσο το θέμα αυτής της ιταλικής ηθογραφίας που κυρίως σε συνεπαίρνει για να την παρακολουθήσεις και να δεις που θα καταλήξει η ιστορία της. Γιατί ναι, ασκεί μια γοητεία η αντίσταση του υπερήλικα, πεισματάρη αγρότη της Σαρδηνίας, απέναντι στο κράτος που θέλει τη γη του προκειμένου να ενταχθεί στο οικόπεδο όπου θα κτιστεί ένα τεράστιο ξενοδοχειακό συγκρότημα.
Κυριαρχεί μια ποικιλία συναισθημάτων όπου η συγκίνηση και το χαμόγελο δημιουργούν ένα εύγευστο κοκτέιλ. Το «Ετσι είναι η ζωή» είναι μια κλασική περίπτωση ταινίας «Δαυίδ εναντίον Γολιάθ» και αυτό το σχήμα σχεδόν πάντα γοητεύει. Βέβαια, πρόκειται για μια ταινία που διαρκεί πολύ περισσότερο από όσο χρειαζόταν και πέφτει στην παγίδα της επανάληψης σκηνών όπου ξέρεις πολύ καλά τι θα γίνει. Όμως εν τέλει δικαιώνεσαι από την απίστευτη μορφή και μόνο του γερο-Εφίσιο που υποδύεται ο πραγματικός 84χρονος βοσκός της Σαρδηνίας Τζουζέπε Ιγκνάτσιο Λόι.
Βαθμολογία: 2 ½
ΑΘΗΝΑ: ΚΑΡΜΕΝ – ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ – ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ – ΑΕΛΛΩ – ΔΑΦΝΗ – ΣΠΟΡΤΙΓΚ – ΚΑΤΕΡΙΝΑ – ΣΙΝΕ ΤΙΤΑΝ – ΟΡΦΕΑΣ κ.α.
«Spa weekend»
Παραγωγή: ΗΠΑ, 2026
Σκηνοθεσία: Τζον Λούκας ,Σκοτ Μουρ
Ηθοποιοί: Ισλα Φίσερ, Μισέλ Μπουτό, Λέσλι Μαν κ.α.
Το μόνο χάρισμα αυτής της χαζοχαρούμενης γυναικείας κομεντί είναι ότι βάζει εις τον κάλαθο των αχρήστων την πολιτική ορθότητα, ενώ αφηγείται την ιστορία τεσσάρων καταπιεσμένων γυναικών που αποφασίζουν για πρώτη φορά να το ρίξουν έξω και να περάσουν μερικές μέρες ξεγνοιασιάς σε ένα διάσημο για τις ανέσεις του ξενοδοχείο Spa. Εκεί όπου βεβαίως, θα τα κάνουν λίμπα.
Η Λέσλι Μαν είναι η δικηγόρος που μεγαλώνει τρία παιδιά και δεν μπορεί να βρει τον χρόνο για ένα ραντεβού, η Μισέλ Μπουτό είναι η ευτραφής μιγάς με τα δύο παιδιά που καταριέται τον άντρα της που την παράτησε για μια μεγαλύτερη, η Αν Φάρις έχει μόλις απολυθεί από τον καταπιεστικό «βασιλιά των πάρκινγκ» της Καλιφόρνια και η Ισλα Φίσερ είναι το πιο ανεξάρτητο πνεύμα μιας παρέας που κατά βάθος δεν την θέλει μαζί της. Η λειτουργία του ίδιου του Spa με τα κομφόρ του δίνει το πεδίο για μια συρραφή από κωμικά επεισόδια που τα ψιλοευχαριστιέσαι παρότι η ταινία αν και αρκετά δεικτική δεν έχει τη δυναμική αλλά ούτε και την «βρομιά» παρόμοιων κωμωδιών με γυναικοπαρέες όπως οι «Φιλενάδες» και το «Πάρτι γυναικών»
Βαθμολογία: 2
ΑΘΗΝΑ: ΝΑΝΑ – CINE ΚΗΠΟΣ (ΔΕΥΤ-ΤΕΤ) – CINE ΒΟΤΣΑΛΑΚΙΑ (ΠΕΜ-ΚΥΡ) – ΠΑΝΘΕΟΝ ΑΓ. ΒΑΡΒΑΡΑ (ΔΕΥΤ-ΤΕΤ) ΘΕΣ/ΚΗ: ΕΛΛΗΝΙΣ – ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ
«Πινόκιο: Ξεκουρδιστός» (Pinocchio: Unstrung)
Παραγωγή: ΗΠΑ/ Αγγλία, 2026
Σκηνοθεσία: Ρις Φρέικ-Γουότερφιλντ
Ηθοποιοί: Ρίτσαρντ Μπρέικ, Κάμερον Μπελ κ.α.
Το σεναριακό αδιέξοδο που επικρατεί τα τελευταία χρόνια όχι μόνο στο Χόλιγουντ αλλά σε όλες τις κινηματογραφίες του κόσμου αναφορικά με το είδος του θρίλερ και ακόμα περισσότερο του splatter είναι γνωστό και για κάποιους η αποδόμηση παραδόσεων φαίνεται να είναι η καλύτερη λύση. Οπότε σε πολλές σύγχρονες ταινίες του είδους βλέπεις μυθικά πρόσωπα της ποπ κουλτούρας να μετατρέπονται σε φορείς στιγνών εγκλημάτων, που αποκρυσταλλώνονται με αποκρουστικά αιμόφυρτες σκηνές.
Το είδαμε να συμβαίνει με τον Αγιο Βασίλη, το βλέπουμε τώρα και με την ξύλινη κούκλα του Μπολντόνι, τον θρυλικό ξύλινο κούκλο Πινόκιο του οποίου η μύτη μακραίνει όποτε λέει ψέματα. Κατασκεύασμα ενός πολύ σύγχρονου Τζεπέτο (Ρίτσαρντ Μπρέικ), θα γίνει ο καλύτερος φίλος του εγγονού του, Τζέιμς (Κάμερον Μπελ) και συγχρόνως ένα τερας που προκαλεί αποκρουστικούς θανάτους στην προσπάθειά του να γίνει και αυτός άνθρωπος. Την ίδια ώρα που πολλοί σπουδαίοι δημιουργοί έδωσαν την δική τους, σκοτεινή άποψη για τον Πινόκιο ακολουθώντας την λογική του παραμυθιού – ανάμεσά τους ο Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο και ο Ματέο Γκαρόνε – αυτή η ταινία, ξεδιάντροπα, αμαυρίζει την εικόνα της ξύλινης κούκλας χωρίς κανένα ουσιαστικό λόγο πέρα από την πρόκληση που έχει από μόνη της η ίδια η ιδέα της αποδόμησης.
Βαθμολογία:1
ΑΘΗΝΑ: VILLAGΕ MALL – ΑΕΛΛΩ – VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ – ΝΑΝΑ κ.α.
Προβάλλεται επίσης το animation «PAW Patrol Κουτάβια και δεινόσυροι» (PAW Patrol: The Dino movie ΗΠΑ, 2026) στο οποίο μετά από ένα ναυάγιο τα κουτάβια της PAW Patrol ξεβράζονται σε ένα αχαρτογράφητο τροπικό νησί δεινoσαύρων και αποφασίζουν να το σώσουν εμποδίζοντας έναν αδίστακτο δήμαρχο να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς πόρους του. Στην ελληνική μεταγλώττιση ακούγονται οι Γιώργος Μαντάς, Ιωάννα Αβδελοπούλου, Τάσος Νταπαντάς κ.α.
Από το Παρελθόν
Ο δειλός (The coward)
Παραγωγή: Ινδία, 1965
Σκηνοθεσία: Σατγιαζίτ Ρέι
Ηθοποιοί: Σουμίτρα Σατερτζί, Μανταβί Μουκερτζί, Χαραντάν Μπανερτζί κ.α.
Ο πρωτότυπος ινδικός τίτλος αυτού του μελοδράματος που σκηνοθέτησε ο κορυφαίος Ινδός σκηνοθέτης Σατγιαζίτ Ρέι σημαίνει «Ο κακός άνθρωπος» αν και ο «Δειλός» όπως η ταινία βαφτίστηκε στη Δύση ταιριάζει περισσότερο. Οι μεγάλες αποφάσεις ζωής που όλοι κάνουμε και αργότερα για κάποιες μετανιώνουμε και για κάποιες όχι, είναι εδώ το ουσιαστικό θέμα. Πολλά χρόνια πριν, ο Ρόι (Σουμίτρα Σατερτζί), ο περιφερόμενος στο ινδικό ύπαιθρο σεναριογράφος και κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας, επέλεξε να μην ακολουθήσει τον δρόμο της καρδιάς του και δεν παρέμεινε στο πλευρό της αγαπημένης του Καρούνα (Μανταβί Μουκερτζί). Οπότε όταν χρόνια αργότερα την ξαναβρίσκει μπροστά του, παντρεμένη με έναν πλούσιο ιδιοκτήτη φυτειών τσαγιού (Χαραντάν Μπανερτζί) θα προσπαθήσει να την πλησιάσει εκ νέου. Ο Ρέι παρακολουθεί με όρεξη την ιστορία που διανθίζεται από σύντομα φλας μπακ συνθέτοντας μια πλήρη εικόνα τόσο των προσώπων όσο και του πλαισίου της ινδικής κοινωνίας στην οποία, ως γνωστόν, ο οικονομικός παράγοντας δημιουργεί ένα κλίμα έντονου ρατσισμού.
Βαθμολογία: 3
AΘΗΝΑ: ΣΤΟΥΝΤΙΟ
«Στη βοή της καταιγίδας» (Key Largo)
Παραγωγή: ΗΠΑ, 1948
Σκηνοθεσία: Τζον Χιούστον
Ηθοποιοί: Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Λορίν Μπακόλ, Εντουαρντ Τζ. Ρομπινσον κ.α.
Αρχετυπικό φιλμ νουάρ του σπουδαίου Τζον Χιούστον στο οποίο παρακολουθούμε την σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στα μέλη μιας επικίνδυνης συμμορίας κακοποιών, της οποίας ο αρχηγός είναι ψυχοπαθής, και τους ανθρώπους που κρατούν ομήρους σε κάποιο νησάκι της Φλόριντα, απ’ όπου οι κακοποιοί σκοπεύουν να διαφύγει. Ανάμεσα στους ομήρους όμως, βρίσκεται και ένας φαινομενικά δειλός βετεράνος πολέμου που τελικά θα αποπειραθεί να τον σταματήσει. Ο Χιούστον πραγματεύεται άψογα το θέμα της αντίστασης του καθημερινού ανθρώπου απέναντι στην οποιαδήποτε μορφή αδικίας και βίας και αποσπά αξέχαστες ερμηνείες σε μια διαρκώς τεταμένη ατμόσφαιρα. Η Κλερ Τρέβορ κέρδισε το Όσκαρ β’ γυναικείου ρόλου ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ παίζει αρκετά συγκρατημένα τον βετεράνο και την παράσταση κλέβει ο Εντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον, πραγματικά ασυγλράτητπς στον ρόλο του εκτός εαυτού γκάνγκστερ.
Βαθμολογία: 3
AΘΗΝΑ: ΑΤΕΝΕ
«Μπασού, ο μικρός ξένος» (Bashu, the Little Stranger)
Παραγωγή: Ιράν,1989
Σκηνοθεσία: Μπαχράμ Μπεϊζαΐ
Ηθοποιοί: Αντνάν Αφραγιάν, Σουζάν Τασλιμί κ.α.
Δεν είναι ευρέως γνωστό ότι το 1999, δέκα χρόνια μετά την πρώτη προβολή της στις αίθουσες, η ταινία του Μπαχράμ Μπεϊζαΐ ψηφίστηκε ως η καλύτερη ιρανική ταινία όλων των εποχών, ενώ μόλις πέρσι, τιμήθηκε με το Βραβείο Καλύτερης Αποκατεστημένης Ταινίας στο τμήμα Venice Classics του Φεστιβάλ Βενετίας. Η οδύσσεια προς τον ιρανικό Βορρά του Μπασού, ξεριζωμένου παιδιού που έχασε τους γονείς του σε βομβαρδισμό στο νότιο Ιράν κατά την διάρκεια του πολέμου Ιράν – Ιράκ,είναι το εργαλείο του Μπεϊζαϊ για την καλά μελετημένη και διόλου λαϊκίστικη οργάνωση του «ευρύτερου πλάνο» της ταινίας: με την κάμερά του «αγγίζει» πλευρές των κοινωνικών συνθηκών της εποχής, σχολιάζει τις συνέπειες ενός παράλογου πολέμου και επισημαίνει τις προκαταλήψεις σε μια χώρα όπου η αποδοχή του διαφορετικού μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Και όλα αυτά τα αντανακλώνται στην ταινία μέσα από την σχέση του Μπασού με την εξαίρεση στον κανόνα, μια γυναίκα. Το μοναδικό πρόσωπο που αποφασίζει να τον βοηθήσει, παρότι έτσι βρεθεί η ίδια στο μάτι του κυκλώνα και στο στόχαστρο της τοπικής κοινωνίας σε αυτή την βαθιά ουμανιστική αλλά και λυρική ταινία που αξίζει να ανακαλύψετε.
Βαθμολογία: 3