ενημέρωση 4:18, 9 December, 2022

Τα κυρίαρχα ΜΜΕ, μια από τις μεγαλύτερες απειλές που έχει γνωρίσει η δημοκρατία

Ο Αρης Χατζηστεφάνου του Ιnfo-war κυκλοφόρησε μόλις το βιβλίο «Προπαγάνδα & Παραπληροφόρηση - Πώς τις εντοπίζουμε», εκδόσεις Τόπος. Εξαιρετικό βιβλίο μπορώ να σας πω γιατί αποκαλύπτει πολλά από τα «κόλπα» των ΜΜΕ. Δείτε τι γράφει ο Γιώργος Πλειός στον πρόλογο του βιβλίου: «Ο Αρης Χατζηστεφάνου, πρώτον, κάνει γνωστούς μαζί με τις προπαγανδιστικές τεχνικές των ΜΜΕ που εξετάζει και τους όρους με τους οποίους αυτές ονοματίζονται και έτσι κωδικοποιείται η σημασία τους και δεύτερον, ότι μιλά για πράγματα μερικά εκ των οποίων πρόκειται να τα ζήσουμε εδώ στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου ή σε μεγαλύτερο βαθμό, τα επόμενα χρόνια».

Ο Αρης μάς λέει πως η παραπληροφόρηση που παράγεται μπορεί να είναι συνειδητή (disinformation) ή ασυνείδητη (misinformation). Η πληροφορία αντιμετωπίζεται άλλοτε σαν όπλο για τον εκβιασμό της κοινωνίας και άλλοτε σαν εμπόρευμα το οποίο πρέπει να πουληθεί στην κοινωνία. Εξηγεί πως η κατάταξη της Ελλάδας στην 108η θέση της ελευθερίας του Τύπου από τους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα δεν οφείλεται μόνο στον disinformation ούτε μόνο στο misinformation. Για να πέσεις τόσο χαμηλά χρειάζεται να συνυπάρξουν και τα δύο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το ερώτημα πλέον είναι ένα: εξελίσσονται τα κυρίαρχα ΜΜΕ σε μια από τις μεγαλύτερες απειλές που έχει γνωρίσει η δημοκρατία από την πτώση της δικτατορίας;

Ακολουθεί ένα απόσπασμα από το βιβλίο (το οποίο αξίζει να αγοράσετε).

Τον Απρίλιο του 2012 οι αναγνώστες των ελληνικών εφημερίδων έγιναν μάρτυρες ενός φαινομένου το οποίο έκτοτε παρατηρείται όλο και συχνότερα. Από τις 2 Απριλίου τα ελληνικά ΜΜΕ μετέδιδαν δελτία Τύπου της Τράπεζας Πειραιώς, τα οποία διέψευδαν καταγγελίες του πρακτορείου Reuters για σειρά ατασθαλιών και σκανδάλων με εμπλεκόμενους τον πρόεδρο της τράπεζας, Μιχάλη Σάλλα, και την οικογένειά του. Η διάψευση όμως αφορούσε μια είδηση η οποία πρακτικά ήταν σαν μην είχε υπάρξει ποτέ. Σχεδόν κανένα μεγάλο Μέσο ενημέρωσης στην Ελλάδα δεν είχε αναφέρει το παραμικρό για το ρεπορτάζ του Reuters, το οποίο υπέγραφε ο δημοσιογράφος Στίβεν Γκρέι και Ελληνες συνάδελφοι όπως ο Νικόλας Λεοντόπουλος. Μεταξύ άλλων, το Reuters αποκάλυπτε ένα δαιδαλώδες δίκτυο ιδιωτικών επιχειρήσεων της οικογένειας Σάλλα που λάμβανε δάνεια από την Πειραιώς για να αγοράζει ακίνητα τα οποία στη συνέχεια νοίκιαζε στην τράπεζα σε διπλάσια τιμή. Το ρεπορτάζ περιείχε αναφορές σε σκάνδαλα και παρατυπίες που ξεκινούσαν από τα χρόνια της χρυσής εποχής του Χρηματιστηρίου και δεν αφορούσαν μόνο τον Σάλλα αλλά και μεγάλο τμήμα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παράλληλα, εξηγούσε τους μηχανισμούς με τους οποίους οι ελληνικές τράπεζες δημιούργησαν τη φούσκα που βύθισε τη χώρα στο χρέος, σημειώνοντας ότι οι πολίτες καλούνταν στα χρόνια των μνημονίων να πληρώσουν την ανακεφαλαιοποίηση αυτών των τραπεζών.

Η σιγή στα ελληνικά ΜΜΕ ήταν εκκωφαντική μέχρι τη στιγμή που ο τραπεζίτης επιχείρησε να διαψεύσει το ρεπορτάζ. Το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι ακόμη και όταν παρουσίασαν τη διάψευση Σάλλα, αρκετά ΜΜΕ συνέχισαν να αποκρύπτουν τις αποκαλύψεις του Reuters. Με μια πρόχειρη αναζήτηση, π.χ. στο αρχείο του Πρώτου Θέματος, βρίσκουμε τρεις αναφορές με τους εξής τίτλους:

● Τι απαντά η Τράπεζα Πειραιώς σε δημοσίευμα του Reuters (2/4/2012)

● Αγωγή κατά του Reuters από την Τράπεζα Πειραιώς (5/4/2012)

● Καταγγέλλει εκβιασμό από το Reuters – Μιχ. Σάλλας (15/7/2012)

Το πρώτο κείμενο απλώς περιλαμβάνει αυτούσιο το δελτίο Τύπου της Τράπεζας Πειραιώς και τίποτα άλλο. Το δεύτερο κείμενο προσθέτει την πληροφορία για την αγωγή εναντίον του Reuters και παραπέμπει για περισσότερες πληροφορίες στο πρώτο κείμενο (δηλαδή στο δελτίο Τύπου). Το τρίτο κείμενο περιλαμβάνει νέο, αυτούσιο κείμενο του Μιχάλη Σάλλα χωρίς πάλι καμία αναφορά στο ρεπορτάζ του Reuters. Τελικά οι δικηγόροι του Σάλλα δεν μπόρεσαν να αντικρούσουν ούτε ένα από τα στοιχεία των αποκαλύψεων, γεγονός που σηματοδότησε τη σταδιακή αποκαθήλωση του «βασιλιά» του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Η ικανότητα των Ελλήνων εκδοτών να αποκρύπτουν από τους αναγνώστες τους ένα κείμενο-βόμβα του κορυφαίου ειδησεογραφικού πρακτορείου του πλανήτη μπορεί να συγκριθεί μόνο με τον έλεγχο πληροφοριών που ασκούν απολυταρχικά καθεστώτα όπως η Βόρεια Κορέα.

Προφανώς δεν χρειάζεται να έχει κανείς βαθιά γνώση του τρόπου λειτουργίας της διαφημιστικής αγοράς, αλλά και των δανειοδοτήσεων για να καταλάβει τι είχε συμβεί. Το 2012 όσα περίπτερα κρεμούσαν τα σαββατιάτικα και τα κυριακάτικα φύλλα των εφημερίδων σε μανταλάκια εξέπεμπαν ένα ελαφρώς κιτρινομπλέ χρώμα, καθώς οι διαφημίσεις της Τράπεζας Πειραιώς καταλάμβαναν έως και το ένα τρίτο της πρώτης σελίδας σχεδόν όλων των μεγάλων εφημερίδων. Καθώς η διαφημιστική αγορά της χώρας είχε καταρρεύσει λόγω της πολιτικής της Τρόικας, οι μεγάλες τράπεζες και κυρίως η Πειραιώς αποτελούσαν τον βασικότερο αιμοδότη των ιδιωτικών μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα. Αναφερόμαστε βέβαια μόνο στα διαφημιστικά πακέτα και όχι στα σκανδαλώδη δάνεια που μπορούσαν να λαμβάνουν ζημιογόνες επιχειρήσεις του κλάδου, όπως το Mega, τη στιγμή που στην αγορά η ρευστότητα δινόταν με το σταγονόμετρο. Το 2015 τα δάνεια μόνο των 11 μεγαλύτερων ΜΜΕ από ελληνικές τράπεζες ξεπερνούσαν τα 800 εκατ. ευρώ.

Τελευταία τροποποίηση στιςΔευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2022 05:51

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.