ενημέρωση 4:18, 9 December, 2022

Ο Λούις Άρμστρονγκ είχε προτίμηση στη μαριχουάνα και στη χρήση καθαρτικών

Το «Black & Blues του Louis Armstrong» είναι μία άκρως απολαυστική μελέτη του Σάσα Τζένκινγκς, η οποία διατρέχει με ταχύτητα την πρωτοποριακή καριέρα του τρομπετίστα, περνάει μέσα από το πλούσιο υλικό των πηγών που είναι ζαλιστικά πλούσιο. Ένα ντοκιμαντέρ «διαμάντι».

Με πλούσιο αρχειακό υλικό που περιλαμβάνει ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές συνεντεύξεις, ιδιωτικές συνομιλίες από κασέτες (ο Άρμστρονγκ μπορούσε να βρίζει σαν ναύτης) και παλιά αποκόμματα εφημερίδων (τα θυμάστε;), αυτή η ταινία για τον σπουδαίο ανυπέρβλητο τρομπετίστα είναι ένα πραγματικό ντοκιμαντέρ.

Οι θαυμαστές του θρυλικού τρομπετίστα της τζαζ είναι πιθανό να παραπονεθούν ότι τα μόλις 104 λεπτά δεν είναι αρκετά για να καλύψουν έναν τόσο σύνθετο, καινοτόμο χαρακτήρα του οποίου η καριέρα διήρκεσε δεκαετίες και να ελπίζουν ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει ένα υπερκομμάτι που θα συνεχίζει για ώρες. Αλλά κατά κάποιον τρόπο αυτή η swinging, 4/4, 135 παλμούς ανά λεπτό βιογραφία-συνέντευξη στριμώχνει πολλά στον χρόνο διάρκειάς της και κάνει τη σχετική συντομία αρετή της. Όπως ένα από τα σπουδαία σόλο του Άρμστρονγκ, μοιάζει γεμάτο δυναμική, πασπαλισμένο με εκπληκτικές υψηλές νότες και εξαιρετικά απολαυστικό.

Τρομπετίστας και τραγουδιστής των δύο πλευρών του ωκεανού 

Ο Λούις Άρμστρονγκ έκανε το πρώτο του υπερατλαντικό ταξίδι τον Ιούλιο του 1932, ταξιδεύοντας από τη Νέα Υόρκη στο Πλίμουθ της Αγγλίας, με το υπερωκεάνιο RMS Majestic. Ήταν μια θριαμβευτική επίσκεψη για τον Άρμστρονγκ, ο οποίος ως τρομπετίστας και ως τραγουδιστής είχε ήδη κάνει αίσθηση και στις δύο πλευρές του ωκεανού.

Η περιοδεία του Αμερικανού μουσικού της τζαζ και οι τεταμένες σχέσεις με τον μάνατζέρ του, λευκό γκάγκστερ Τζόνι Κόλινς, είναι ένα από τα πολλά κομβικά γεγονότα που προβάλλονται στο «Louis Armstrong’s Black & Blues» ένα αποκαλυπτικό νέο ντοκιμαντέρ της Apple TV+.

Όπως συμβαίνει με τόσα πολλά ντοκιμαντέρ στις μέρες μας, υπάρχουν πολύ λίγες «ομιλούσες κεφαλές» (προσωπικές μαρτυτίες), και αντ’ αυτού ο σκηνοθέτης Σάσα Τζένκινγκς επιλέγει να επιστρώσει τον ήχο από αόρατους ομιλητές πάνω από αποσπάσματα ταινιών και πλάνα από το βήμα. Μια καλοδεχούμενη εξαίρεση είναι μια υπέροχη σεκάνς όπου η κάμερα παρακολουθεί αργά τον ηθοποιό Όσι Ντέιβις καθώς θυμάται να παρατηρεί τον Άρμστρονγκ όταν ο μουσικός νόμιζε ότι κανείς δεν κοιτούσε.

Photo: Wikimedia Commons

«Αν δεν μπορώ να μείνω, δεν θα παίξω»

Το ντοκιμαντέρ ρίχνει φως στους κινδύνους που αντιμετώπιζαν οι Αφροαμερικανοί διασκεδαστές της εποχής και εξερευνά την πολύπλευρη εμπειρία του Άρμστρονγκ ως μαύρου Αμερικανού μουσικού που ενηλικιώθηκε τον 20ο αιώνα, υπομένοντας τα χειρότερα και κατά κάποιο τρόπο ενσαρκώνοντας τα καλύτερα.

Νωρίτερα στη ζωή του, ο Σάσα Τζένκινς δεν έβλεπε τον Άρμστρονγκ ως σύμβολο των πολιτικών δικαιωμάτων. «Το αφήγημα ήταν ότι αυτός ο τύπος είναι πουλημένος, χαμογελάει πάντα στον λευκό άνδρα», ανέφερε ο Τζένκινς στο Realscreen. «Αλλά μαθαίνεις όλα αυτά τα πράγματα… ότι έκανε κράτηση σε αυτά τα φανταχτερά ξενοδοχεία που δεν εξυπηρετούσαν, ούτε δέχονταν μαύρους και έλεγε: “Αν δεν μπορώ να μείνω, δεν θα παίξω”. Αυτός είναι ακτιβισμός, αυτό είναι αλλαγή», υπογράμμισε.

Photo: Wikimedia Commons

Photo: Wikimedia Commons

Μαριχουάνα και καθαρτικά

Το χαμόγελο των εκατομμυρίων βατ ήταν απενεργοποιημένο και έμοιαζε με τον πιο θλιμμένο άνθρωπο στον κόσμο. Υπάρχουν αποκαλυπτικά αποσπάσματα παρατήρησης από μαέστρους όπως ο Γουίντον Μαρσαλίς, ο Μάιλς Ντέιβις, ο Λέοναρντ Μπερνστάιν και άλλοι, καθώς και κομμάτια από τα γραπτά του Άρμστρονγκ που διαβάζει ο ράπερ Nas. Ανάμεσα σε όλες τις βαθύτερες γνώσεις υπάρχει άφθονο ζουμερό κουτσομπολιό και παράξενα trivia, που καλύπτουν τα πάντα, από την καλοζωισμένη νεότητα του τρομπετίστα που έπαιζε μουσική σε οίκους ανοχής, τη γενναιοδωρία του προς τους θαυμαστές του (μοίραζε κάρβουνο στους φτωχούς σε κάποιες συναυλίες), την προτίμησή του στη μαριχουάνα και την αφοσιωμένη χρήση καθαρτικών. Ποιος το ήξερε;

Ο Τζένκινς δεν αναλύει ακριβώς το υλικό σε ειδικά χαρακτηρισμένα κομμάτια, αλλά υπάρχουν διακριτές θεματικές ομάδες εδώ: καλύπτουν, για παράδειγμα, τη μουσικότητα του Άρμστρονγκ, την άνοδό του στη φήμη, τη διφορούμενη σχέση του με τη λευκή ηγεμονία που διοικούσε τις επιχειρήσεις μουσικής και κινηματογράφου, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα κ.ο.κ.

Photo: Wikimedia Commons

Photo: Wikimedia Commons

Για να μαθαίνουν οι νεότεροι 

Πράγματι, υπάρχει μια πιο τζαζ προσέγγιση εδώ στο παιχνίδι από τη συνηθισμένη ευθεία χρονολογική βαδίσματος τόσων πολλών βιο-ντοκιμαντέρ. Κατά συνέπεια, η ταινία πηδάει από το ένα έτος στο άλλο και πάλι πίσω, πλέκοντας και μεταπηδώντας από ιδέα σε σχόλιο με μια στιλάτη ευστροφία που μπορεί να είναι λίγο υπερβολική για κάποιους. Αλλά δεν είναι σαν να μην υπάρχουν πολλές δευτερογενείς πηγές εκεί έξω, αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον «Satchmo», ή «Pops», όπως τον αποκαλούν. Η ταινία αποτελεί επίσης ένα εξαιρετικό εισαγωγικό υλικό για τους νεότερους θεατές που μπορεί να γνωρίζουν τον Άρμστρονγκ μόνο από, ας πούμε, τη διασκευή του στο La Vie en Rose στο Wall-E.

Το ντοκιμαντέρ φέρει τον τίτλο της διασκευής του Άρμστρονγκ στο «Black and Blue» του Φατς Ουάλερ, το οποίο «έχει ονομαστεί το πρώτο πραγματικό τραγούδι διαμαρτυρίας της αμερικανικής μουσικής ενάντια στη φυλετική ανισότητα» σύμφωνα με άρθρο του Πριντό στην εφημερίδα «The Guardian» το 2020.

Πολυμέσα

Τελευταία τροποποίηση στιςΠέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2022 11:59

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.