Μέσω… διωρύγων επεκτείνεται η Κίνα στην Ασία

Μετά τους αυτοκινητοδρόμους και τους σιδηροδρόμους, το Πεκίνο επικεντρώνεται στα πιο παραδοσιακά μέσα μεταφοράς, όπως οι διώρυγες, για να επεκτείνει την εμπορική διπλωματία του στην ασιατική ήπειρο

Η Κίνα κατασκεύασε το μεγαλύτερο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων στον κόσμο σε διάστημα τεσσάρων δεκαετιών, και τα δύο τρίτα των σιδηροδρομικών γραμμών με την υψηλότερη ταχύτητα στον κόσμο σε λιγότερο από δύο δεκαετίες. Τώρα έχει στρέψει την προσοχή της σε μια παλαιότερη, φθηνότερη και πιο ήρεμη μορφή υποδομής μεταφορών: τα κανάλια. Αλλά οι προτάσεις της διαθέτουν μια μοντέρνα πινελιά, όπως αναφέρει δημοσίευμα των Times του Λονδίνου.

Οι δρόμοι και οι σιδηρόδρομοι συνδέουν τις πόλεις της ανατολικής ακτής της Κίνας με το εσωτερικό της χώρας. Διοχετεύουν τους εργάτες και τα αγαθά που κατασκευάζουν προς τα μεγαλύτερα λιμάνια του κόσμου, όπως η Σαγκάη, το Νιγκμπό, η Σεντσέν και η Γκουανγκτζόου, για να μεταφερθούν μέσω του Ειρηνικού σε αγορές της Αμερικής και της Ευρώπης. Ωστόσο, καθώς το ρήγμα ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση βαθαίνει, τόσο η διαδρομή όσο και ο προορισμός αλλάζουν. Ακριβώς όπως τα κανάλια οδήγησαν την Κίνα σε μια εποχή οικονομικής άνθησης στο παρελθόν, τα νέα της σχέδια αποσκοπούν στην αναβίωση παλαιών δεσμών με γείτονές της στη Νοτιοανατολική Ασία, όπως το Βιετνάμ, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, πολλές διώρυγες έχουν προταθεί σε όλη τη χώρα, καθώς ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ εντείνει την αποφασιστικότητά του να χρησιμοποιήσει τις υποδομές και τη βιομηχανική ανάπτυξη ως οδό προς την ευημερία, όπως επισημαίνουν οι Times. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το κανάλι Πινγκλού, μια πλωτή οδός μήκους 134 χλμ. που θα συνδέει την πόλη Νανίνγκ με τον κόλπο του Τονκίν, στη δυτική πλευρά του νότιου «εξογκώματος» της Κίνας, κοντά στα σύνορά της με το Βιετνάμ. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν στις αρχές Φεβρουαρίου ότι η κατασκευή της διώρυγας αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2026, μετά από μόλις τέσσερα χρόνια εργασιών.

Η Νανίνγκ, πρωτεύουσα της αυτόνομης περιοχής Γκουανγκσί, δεν είναι μια οικεία ονομασία στη Δύση ή εκτός Κίνας, αλλά σύμφωνα με τους Times αυτό ακριβώς είναι το θέμα: το κανάλι θα μετατρέψει την πόλη σε κόμβο που θα συνδέει τις γενικά φτωχότερες εσωτερικές επαρχίες του νοτιοδυτικού τμήματος της χώρας με τα διεθνή εμπορικά δίκτυα. Ο άνισος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στην Κίνα συνιστά πηγή ανησυχίας για το Κομμουνιστικό Κόμμα εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα, από τότε που η χώρα εντάχθηκε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001. Η ανάπτυξη, συνέπεια του ανοίγματος των Δυτικών αγορών στα ακμάζοντα νέα εργοστάσια της Κίνας, επέφερε έναν μεσοαστικό τρόπο ζωής σε περίπου 300 εκατομμύρια Κινέζους.

Ωστόσο αυτοί ζουν κυρίως στην ανατολική ακτή, όπου αναπτύσσονται βιομηχανικοί και εμπορικοί κόμβοι. Περίπου τα δύο τρίτα του συνολικού πληθυσμού της Κίνας εξακολουθούν να ζουν με λιγότερα από 1.700 ευρώ ετησίως – πολλοί εξ αυτών, όπως αναφέρουν οι Times, σε περιοχές μακριά από την ακτή. Παρότι οι νέες σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας που διασχίζουν τη χώρα φιλοδοξούσαν να κάνουν τις περιοχές της ενδοχώρας πιο ελκυστικές για τους επενδυτές, τελικά απλώς διευκόλυναν τους εργαζόμενους, ιδιαίτερα τους νεότερους σε ηλικία, να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να κατευθυνθούν προς τη Σαγκάη ή τη Σεντσέν – καθώς η μετακίνησή τους μειώθηκε από μία με δύο ημέρες σε πέντε ή έξι ώρες.

Η κατασκευή της διώρυγας Πινγκλού αναμένεται να ολοκληρωθεί προς τα τέλη του 2026, μετά από μόλις τέσσερα χρόνια εργασιών (Pinglu Canal Group)

Τα κανάλια λειτουργούν διαφορετικά, σύμφωνα με τους Times. Μπορεί να είναι άχρηστα για τους επιβάτες, αλλά είναι φθηνά για τα εμπορεύματα. Μέσω του καναλιού Πινγκλού τα αγαθά θα ταξιδεύουν από την ενδοχώρα κατευθείαν στη μεγαλύτερη αναπτυσσόμενη αγορά της Κίνας. Μετά τις πρωτοβουλίες των προέδρων Μπάιντεν και Τραμπ για μείωση της εξάρτησης των ΗΠΑ από τις φθηνές εισαγωγές μέσω του μεγαλύτερου γεωπολιτικού τους αντιπάλου, η προσοχή του Πεκίνου στράφηκε στη νοτιοανατολική Ασία. Τα κράτη της περιοχής αποικίστηκαν τον 19ο και τον 20ό αιώνα, υπέστησαν εισβολές, αγώνες ανεξαρτησίας, καταστροφικές μετα-αποικιακές δικτατορίες και εμφύλιες συγκρούσεις.

Τώρα σημειώνουν σταδιακά οικονομική άνθηση και, παρότι εξακολουθούν να ανησυχούν για την επεκτατική πολιτική της Κίνας, την αντιμετωπίζουν ως μια αναπόφευκτη και εύπορη πηγή ανάπτυξης. Οι Times επισημαίνουν ότι μέχρι το τέλος της πρώτης θητείας του Τραμπ ο Σύνδεσμος Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας είχε ξεπεράσει τις ΗΠΑ ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Πεκίνου. Δεδομένων των οικονομικών εντάσεων ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις, αναλυτές αναφέρουν στους Times ότι το κανάλι Πινγκλού θα παίξει σημαντικό ρόλο στις σχέσεις της Κίνας με τις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας. Τα χρήματα που ξοδεύει το Πεκίνο για το κανάλι είναι κάθε άλλο παρά «ψίχουλα» – περίπου 73 δισ. γιουάν (8,6 δισ. ευρώ).

Ωστόσο πρόκειται για κλάσμα του ποσού που διοχετεύεται στους αυτοκινητόδρομους και στο σιδηροδρομικό σύστημα υψηλών ταχυτήτων, το οποίο έχει βυθίσει πολλές κινεζικές επαρχίες στη φτώχεια, όπως την Κουεϊτσόου, γείτονα της αυτόνομης Γκουανγκσί, η οποία είναι πλέον εξίσου διάσημη τόσο για την κρίση χρέους της όσο και για τις γιγάντιες γέφυρες των αυτοκινητοδρόμων της. Το προτεινόμενο κανάλι της Γκουανγκσί, με μήκος και κόστος διπλάσια εκείνων του αντίστοιχου Πινγκλού, αναμένεται να ανακοινωθεί τον επόμενο μήνα, και θα συνδέει το Πίνγκλου προς τα βόρεια, με τελικό προορισμό τον ποταμό Γιανγκτσέ, αλλά και πέρα ​​από αυτόν, όπως γράφουν οι Times.

Η Κίνα διαθέτει ήδη ένα από τα διασημότερα κανάλια στον κόσμο – το Μεγάλο Κανάλι, το μεγαλύτερο στον πλανήτη, που κτίστηκε κατά τη διάρκεια διαδοχικών αυτοκρατορικών δυναστειών και εκτείνεται σε μήκος άνω των 1.800 χλμ. από το Πεκίνο μέχρι την πρώην πρωτεύουσα της χώρας, Χανγκτσόου, στον Νότο. Κάποτε ήταν σε ερειπωμένη κατάσταση, αλλά πλέον έχει εκσυγχρονιστεί και σχεδιάζεται να συνδέσει όλους τους μεγάλους ποταμούς της χώρας – από τον Κίτρινο Ποταμό στα βόρεια μέχρι τον Γιανγκτσέ, αλλά και εκείνους που κυλούν γύρω από τα νοτιοδυτικά βουνά της Κίνας.

Η ασιατική υπερδύναμη διαθέτει τη μεγαλύτερη ναυπηγική βιομηχανία στον κόσμο, κάτι που σύμφωνα με πληροφορίες των Times ενοχλεί τον Τραμπ, ο οποίος τη βλέπει ως τον λόγο για τον οποίο η αμερικανική βιομηχανία έχει ουσιαστικά υποβαθμιστεί μέσω των εισαγωγών. Το ερώτημα, σύμφωνα με τους Times, είναι αν ο αμερικανός πρόεδρος θα καταφέρει να αντιστρέψει αυτή την εμπορική τάση, την ώρα που εξακολουθεί να διαπραγματεύεται εμπορικούς όρους με τον κινέζο ομόλογό του. Σε κάθε περίπτωση, η ζήτηση του Πεκίνου για πλοία είναι μάλλον απίθανο να τερματιστεί σύντομα.