Το «σταύρωμα» του Τιμοτέ Σαλαμέ λίγο πριν τα Οσκαρ

Με μια αμφιλεγόμενη δήλωσή του περί μπαλέτου και όπερας, το απόλυτο φαβορί για το Οσκαρ Α' ανδρικού ρόλου κατάφερε να ξεσηκώσει εναντίον του πολιτιστικούς φορείς, μεγάλες λυρικές σκηνές, αλλά και εκατομμύρια λάτρεις των συγκεκριμένων τεχνών. Ωστόσο δεν αναμένεται να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην υποψηφιότητά του

 «Να υποκριθώ;! Ενώ μέσα στο παραλήρημα δεν ξέρω πια τι λέω και τι κάνω», τραγουδάει ο παλιάτσος Κάνιο ερμηνεύοντας τη σπαρακτική άρια «Vesti la Giubba» (Βάλε το κοστούμι) από τη δημοφιλή όπερα «Οι Παλιάτσοι» του Ρουτζέρο Λεονκαβάλο. Στη σημείωση προβαίνει η Κιάρα Μαφιολέτι της Corriere della Sera έχοντας κατά νου τον… Τιμοτέ Σαλαμέ. Γράφει πως ο αμερικανός ηθοποιός σίγουρα δεν είναι λάτρης του ιταλού συνθέτη και λιμπρετίστα, όμως μετά τη διεθνή κατακραυγή που ξεσήκωσε η δήλωσή του για το μπαλέτο και την όπερα μοιάζει να είναι ακριβώς αυτό: μια σύγχρονη ενσάρκωση του τραγικού οπερετικού παλιάτσου.

Αυτό το «χρυσό αγόρι» του κινηματογράφου, που μόλις στα τριάντα του χρόνια είναι (ή ήταν;) το απόλυτο φαβορί για το Οσκαρ Α’ ανδρικού ρόλου χάρη στην ερμηνεία του στο «Marty Supreme» του Τζος Σαφντί, ξέχασε να «βάλει το κοστούμι του και να αλευρώσει το πρόσωπο του» και, ως καλεσμένος του Variety σε μια συζήτηση με τον Μάθιου Μακόναχι στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, προέβη σε ένα μάλλον ατυχές σχόλιο. «Δεν θέλω να δουλεύω στο μπαλέτο ή στην όπερα ή σε πράγματα που είναι σαν να λένε “ας κρατήσουμε αυτό το πράγμα ζωντανό, παρότι κανείς δεν ενδιαφέρεται πια”», είπε ο Σαλαμέ.

«Με όλο τον σεβασμό προς όλους τους ανθρώπους του μπαλέτου και της όπερας», προσπάθησε αμέσως να το «μπαλώσει». Αυτό όμως δεν συγκίνησε καθόλου αοιδούς, συνθέτες, χορευτές, χορογράφους, θεατρικούς οργανισμούς και πολιτιστικούς φορείς, ούτε, φυσικά, τις πιο μεγάλες λυρικές σκηνές του κόσμου, οι οποίες, μαζί με εκατομμύρια λάτρεις της όπερας και του μπαλέτου, τάχθηκαν μαζικά κατά του Σαλαμέ. Η επίμαχη δήλωση του διάσημου ηθοποιού έκανε αμέσως τον γύρο του κόσμου, προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις, περιλαμβανομένων και πάμπολλων memes. Σε ένα από αυτά βλέπουμε τον ταλαντούχο ηθοποιό να κάνει πιρουέτες σαν χορευτής κλασικού μπαλέτου, αλλά να απομακρύνεται ολοένα περισσότερο από το πολυπόθητο χρυσό αγαλματίδιο.

Ενώ διεξήγαγε μια επιτυχημένη εκστρατεία προώθησης της υποψηφιότητάς του για Οσκαρ, ενόψει της τελετής απονομής των βραβείων, μετά από τη δήλωσή του βρέθηκε ξαφνικά εκτεθειμένος στα πυρά, μεταξύ άλλων, της Οπερας της Ρώμης («Θα έπρεπε να διευρύνεις τους ορίζοντές σου»), της Σκάλας του Μιλάνου («Αν μας επισκεφθείς, ίσως ανακαλύψεις ότι σε ενδιαφέρουν κι εσένα»), της Royal Opera House του Λονδίνου («Κάθε βράδυ χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώνονται για να παρακολουθήσουν παραστάσεις μπαλέτου και όπερας»), της δικής μας Εθνικής Λυρικής Σκηνής («Εμεις πιστεύουμε ακριβώς το αντίθετο. Ελα στην Αθήνα και θα το καταλάβεις αμέσως»), ακόμα και της Οπερας του Παρισιού, η οποία μάλιστα του απάντησε με τον πλέον εύστοχο τρόπο: δημοσίευσε μια φωτογραφία των ηθοποιών της γύρω από ένα τραπέζι του πινγκ-πονγκ –ξεκάθαρη αναφορά στον ρόλο του Σαλαμέ στο «Marty Supreme», το οποίο είναι επίσης υποψήφιο για το Οσκαρ καλύτερης ταινίας– με τη λεζάντα «Plot twist!

Στην όπερα υπάρχει και πινγκ πονγκ». Ολα αυτά, μαζί με χιλιάδες άλλα προσωπικά σχόλια, ακόμη και από επιφανείς προσωπικότητες (ο διάσημος βενεζουελάνος μαέστρος Γκουστάβο Ντουνταμέλ τον αποκάλεσε αδαή, όπως άλλωσε –αν και πιο ευγενικά– και ο τενόρος-σούπερ σταρ Αντρέα Μποτσέλι), τα οποία, σύμφωνα με αναλυτές, θα μπορούσαν πράγματι να τορπίλισαν την πορεία του προς το Οσκαρ: οι ψηφοφόροι της Ακαδημίας είναι πάνω από 10.000 και προέρχονται από διάφορους κλάδους της βιομηχανίας, κάποιοι από τους οποίους συνδέονται στενά με την όπερα και το μπαλέτο. Ανησυχία στον Σαλαμέ πρέπει να προκαλεί και το γεγονός πως κάτι παρόμοιο συνέβη πέρυσι στην Κάρλα Σοφία Γκασκόν, την πρώτη τρανς ηθοποιό υποψήφια για Οσκαρ Α’ γυναικείου ρόλου, η οποία τελικά αποκλείστηκε (εμμέσως) από την κούρσα (και από το κόκκινο χαλί) εξαιτίας κάποιων παλιών ρατσιστικών αναρτήσεών της.

Ο Σαλαμέ δεν κατηγορείται όμως μόνο για έπαρση (παρόμοια με εκείνη που επιδεικνύει και ο Μάρτι Μάουζερ, ο χαρακτήρας που υποδύεται στο «Marty Supreme»). Κατηγορείται επίσης για έλλειψη λεπτότητας, αν όχι για χοντροκοπιά, και μόνο επειδή η μητέρα του και η αδελφή του είναι αμφότερες χορεύτριες, όπως χορεύτρια υπήρξε και η γιαγιά του. Η δημοσιογράφος της Corriere δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η δήλωση του ηθοποιού να αποτελούσε μέρος μιας επικοινωνιακής τακτικής, πολωτικής μεν, χάρη στην οποία όμως κατάφερε να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον των ΜΜΕ, διατηρώντας τον Σαλαμέ και κατ’ επέκταση το «Marty Supreme» στο προσκήνιο της δημοσιότητας, ακριβώς λίγο πριν από την απονομή των Οσκαρ. Στην πραγματικότητα, ο πιθανός αρνητικός αντίκτυπος της υποψηφιότητάς του είναι σχετικός, καθώς η ψηφοφορία ολοκληρώθηκε στις 5  Μαρτίου, μόλις λίγες μέρες μετά τις δηλώσεις του.

Εκτοτε, όμως, ο Σαλαμέ είναι ο ηθοποιός για τον οποίο μιλούν οι πάντες. Επιπλέον, όσοι δεν τον επικρίνουν θεωρούν ότι με αυτή τη δήλωσή του για την όπερα και το μπαλέτο ήθελε να εκφράσει την ανησυχία του μην τυχόν καταλήξει και ο κινηματογράφος να μην μπορεί να απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινό. Κάτι παρόμοιο υποστήριξαν οι Los Angeles Times, γράφοντας ότι η αγανάκτηση που προκάλεσαν τα λόγια του Σαλαμέ αποδεικνύει ότι το πρόβλημα υπάρχει: η όπερα και το μπαλέτο δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν το πολιτιστικό εκτόπισμα του κινηματογράφου. Το Esquire υποστήριξε ότι ο ηθοποιός εξέφρασε απλώς έναν διάχυτο φόβο. Το έκανε με τρόπο άμεσο, προκλητικό, ίσως και αστόχαστο, αλλά αναμφίβολα αποτελεσματικό, αφού λίγες μέρες πριν πατήσει στο κόκκινο χαλί, όλοι οι προβολείς είναι ήδη στραμμένοι πάνω του.