Από τη Γένοβα και τη Μασσαλία μέχρι το Όκλαντ και το Μουμπάι, χιλιάδες λιμενεργάτες συμμετέχουν σήμερα 30 Οκτωβρίου, σε μια πρωτοφανή αντιπολεμική κινητοποίηση ενάντια στη μεταφορά πολεμικού υλικού προς το Ισραήλ. Χιλιάδες απεργοί και διαδηλωτές και στον Πειραιά.

Με απεργίες, στάσεις εργασίας και διαδηλώσεις σε περισσότερα από 110 λιμάνια, σε 22 χώρες και πέντε ηπείρους, οι λιμενεργάτες πραγματοποιούν σήμερα, Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς αντιπολεμικές κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών.

Με κεντρικό σύνθημα «Οι λιμενεργάτες δεν δουλεύουν για τον πόλεμο», τα εργατικά συνδικάτα ζητούν να σταματήσει η διακίνηση όπλων και στρατιωτικού υλικού μέσω των εμπορικών λιμανιών, καταγγέλλοντας τους πολέμους στη Γάζα, τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, αλλά και τον κίνδυνο μιας ευρύτερης πολεμικής σύρραξης.

Η κινητοποίηση, που αρχικά σχεδιαζόταν σε περίπου 100 λιμάνια 17 χωρών, διευρύνθηκε σημαντικά τις τελευταίες ημέρες, φτάνοντας τα 113 λιμάνια σε 22 χώρες. Στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ινδία, την Ελλάδα και την Τουρκία προκηρύχθηκαν 24ωρες απεργίες, ενώ σε χώρες όπως το Μαρόκο και η Κύπρος πραγματοποιήθηκαν μικρότερες στάσεις εργασίας. Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν επίσης συνδικάτα από την Αυστραλία, τη Βραζιλία, το Μεξικό, την Ουρουγουάη και τη δυτική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Μεγάλη απεργιακή κινητοποίηση στον Πειραιά

Στην Ελλάδα, επίκεντρο της διεθνούς ημέρας δράσης ήταν ο Πειραιάς, όπου η 24ωρη απεργία επηρέασε τόσο τις εμπορευματικές δραστηριότητες του λιμανιού όσο και τις ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες.

Η κινητοποίηση ξεκίνησε από την πλατεία Δημοτικού Θεάτρου και συνεχίστηκε με πορεία προς το λιμάνι, περνώντας από το κτίριο της Ένωσης Εφοπλιστών. Οι διαδηλωτές άνοιξαν μπροστά στα αγκυροβολημένα πλοία μεγάλο πανό με το σύνθημα «Οι εργάτες δεν δουλεύουν για τον πόλεμο». Στην απεργία συμμετείχαν η ΕΝΕΔΕΠ, η Ένωση Λιμενεργατών ΟΛΠ, η ΠΕΜΕΝ, το Συνδικάτο Μετάλλου Αττικής και Ναυπηγικής Βιομηχανίας Ελλάδας και άλλα εργατικά σωματεία.

Η σημερινή απεργία αποτελεί την κορύφωση μιας προσπάθειας διεθνούς συντονισμού που ξεκίνησε στις αρχές του 2025, με πρωτοβουλία συνδικάτων λιμενεργατών από χώρες της Μεσογείου. Όπως καταγράφει σε εκτενές ρεπορτάζ του το Al Jazeera, η αρχική πρωτοβουλία περιλάμβανε πέντε συνδικάτα που δραστηριοποιούνται σε 20 λιμάνια πέντε χωρών. Ακολούθησαν συναντήσεις στην Αθήνα, τη Γένοβα και την Κωνσταντινούπολη, όπου τον Μάιο του 2026 εκπρόσωποι συνδικάτων από περισσότερα από 35 λιμάνια υιοθέτησαν τη Διακήρυξη της Κωνσταντινούπολης, ορίζοντας την 30ή Οκτωβρίου ως ημέρα διεθνούς δράσης.

Κεντρικά αιτήματα της διακήρυξης είναι ο τερματισμός της γενοκτονίας των Παλαιστινίων, η αντίθεση στους πολέμους και η αναγνώριση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Παράλληλα, τα συνδικάτα συνδέουν την αντιπολεμική δράση με τις εργασιακές τους διεκδικήσεις, ζητώντας αυξήσεις μισθών, συλλογικές συμβάσεις, μικρότερο χρόνο εργασίας, μέτρα ασφάλειας και προστασία των θέσεων εργασίας απέναντι στις επιπτώσεις της αυτοματοποίησης. «Κάθε συνδικάτο θα επιλέξει το ίδιο τι θα κάνει, αλλά όλα θα συνδέονται με τις ίδιες αρχές και τον ίδιο αγώνα», δήλωσε ο Φραντσέσκο Στατσιόλι, στέλεχος του ιταλικού συνδικάτου USB.

Η στρατηγική σημασία των λιμανιών στη μεταφορά όπλων

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στο Al Jazeera το No Harbour for Genocide, το οποίο ερευνά τις αλυσίδες εφοδιασμού της πολεμικής βιομηχανίας, από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Σεπτέμβριο του 2026 καταγράφηκαν 315 αποστολές προς την ισραηλινή εταιρεία οπλικών συστημάτων Elbit Systems, μέσω 56 εμπορικών λιμανιών σε 29 χώρες.

Η συλλογικότητα εκτιμά ότι τα λιμάνια που συμμετέχουν στην απεργία διαχειρίζονται το 13,5% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης φορτίων, ενώ η κινητοποίηση μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις σε φορτία αξίας άνω των δύο δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μεταξύ των λιμανιών που συνδέονται με αποστολές όπλων προς το Ισραήλ βρίσκονται η Γένοβα, το Λιβόρνο και το Τζόια Τάουρο στην Ιταλία, η Μασσαλία στη Γαλλία, η Ταγγέρη στο Μαρόκο και ο Πειραιάς.

Η δίωξη του Μάρκου Μπεκρή

Η συμμετοχή των λιμενεργατών του Πειραιά στη διεθνή απεργία αποτελεί συνέχεια προηγούμενων κινητοποιήσεων ενάντια στη μεταφορά στρατιωτικού υλικού.

Τον Οκτώβριο του 2024, εργαζόμενοι στο λιμάνι εμπόδισαν τη φόρτωση εμπορευματοκιβωτίου που περιείχε 21 τόνους πυρομαχικών με προορισμό τη Χάιφα του Ισραήλ. Για τη συγκεκριμένη κινητοποίηση, ο πρόεδρος της ΕΝΕΔΕΠ αντιμετωπίζει ποινική δίωξη. «Συνεχίζουμε την παράδοση των εργαζομένων που αρνούνται να φορτώσουν όπλα τα οποία θα χρησιμοποιηθούν εναντίον άλλων λαών», δήλωσε ο Μάρκος Μπεκρής προσθέτοντας: «Τα χέρια μας γεμίζουν καθημερινά με γράσα και ιδρώτα. Αρνούμαστε να τα αφήσουμε να βαφτούν με το αίμα άλλων ανθρώπων».

Στην Ελλάδα, τα συνδικάτα δίνουν νέο ραντεβού στην πανελλαδική πανεργατική απεργία της 25ης Νοεμβρίου. Αύριο, 31 Οκτωβρίου, θα πραγματοποιηθεί κινητοποίηση στο λιμάνι του Λαυρίου.

Πηγή: infowar

του Όουεν Μακλάφλιν, | The Conversation
Καθηγητής Οικονομικών, Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Κορκ

Μήνες μετά την έναρξη της επιχείρησης «Επική Οργή» (Operation Epic Fury) από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά. Το Ηνωμένο Βασίλειο επέλεξε να μην εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση. Παρ’ όλα αυτά, έχει υποστεί τις συνέπειες της κρίσης, με τις τιμές του πετρελαίου κίνησης να εκτινάσσονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και τον πληθωρισμό να σημειώνει απότομη άνοδο.

Η κατάσταση αυτή θυμίζει μια προηγούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή, όπως καταδεικνύει η πρόσφατη έρευνά μου.

Πριν από εβδομήντα χρόνια, η αιγυπτιακή κυβέρνηση εθνικοποίησε τη Διώρυγα του Σουέζ, πυροδοτώντας την Κρίση του Σουέζ. Η διώρυγα, η οποία διασχίζει την Αίγυπτο συνδέοντας την Ερυθρά Θάλασσα με τη Μεσόγειο, αποτελούσε ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για τα πλοία που ταξίδευαν μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής της το 1869 από μια εταιρεία υπό γαλλική ηγεσία, η αιγυπτιακή κυβέρνηση κατείχε το 44% των μετοχών της. Ωστόσο, οι οικονομικές δυσκολίες ανάγκασαν την Αίγυπτο να πουλήσει τις μετοχές της στη βρετανική κυβέρνηση το 1875, με αποτέλεσμα η Βρετανία και η Γαλλία να αποκτήσουν σημαντικά οικονομικά συμφέροντα στη διώρυγα.

Μετά την εθνικοποίηση της διώρυγας από την Αίγυπτο, η Γαλλία και η Βρετανία, από κοινού με το Ισραήλ, εισέβαλαν στην Αίγυπτο επιχειρώντας να ανακτήσουν τον έλεγχο αυτής της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού. Ωστόσο, η εισβολή κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία και καταδικάστηκε από τη διεθνή κοινότητα. Η κρίση κατέληξε να συμβολίζει την απώλεια της θέσης της Βρετανίας ως υπερδύναμης.

Σήμερα, οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ εντείνουν την πίεση προς την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με την τρέχουσα σύγκρουση. Οι εκλογές στο Ισραήλ έχουν επίσης επηρεάσει τις εξελίξεις, καθώς πρόσφατα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου πίεσε για την πραγματοποίηση νέων πληγμάτων ενόψει των εκλογών. Άλλα δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν καταρτίσει σχέδια για την επανέναρξη των επιθέσεων μετά τις εκλογές.

Σε επικοινωνία του με τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντονι Ίντεν, την επομένη της ψηφοφορίας, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντουάιτ Ντ. Αϊζενχάουερ κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνησή του δεν επρόκειτο να ανεχθεί τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και του Ισραήλ. Απαίτησε την επίτευξη μιας λύσης μέσω διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Οι παραλληλισμοί μεταξύ του Σουέζ και του Ορμούζ δεν περιορίζονται στο κλείσιμο δύο ζωτικής σημασίας θαλάσσιων οδών. Και οι δύο κρίσεις θέτουν το ίδιο ερώτημα: σε ποιον βαθμό μπορεί η γεωπολιτική ισχύς να υπερβαίνει την οικονομική ισχύ που τη στηρίζει;

Υπερδυνάμεις σε παρακμή

Το 1944, ο Αμερικανός καθηγητής εξωτερικής πολιτικής Γουίλιαμ Τ. Ρ. Φοξ επινόησε τον όρο «υπερδύναμη». Τον όρισε ως το αποτέλεσμα του συνδυασμού «μεγάλου πλούτου, μεγάλου πληθυσμού και ευνοϊκής γεωγραφικής θέσης». Ο ορισμός αυτός μοιάζει με τον τρόπο με τον οποίο ο ιστορικός Φίλιπς Ο’Μπράιεν ορίζει σήμερα τη μεγάλη δύναμη.

Ο Φοξ θεωρούσε ότι εκείνη την εποχή υπήρχαν τρεις υπερδυνάμεις: οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Σοβιετική Ένωση. Αργότερα, ωστόσο, αναγνώρισε ότι η συμπερίληψη της Βρετανίας ήταν λάθος, κυρίως εξαιτίας της σχετικής υποχώρησής της έναντι των ΗΠΑ και, στη συνέχεια, έναντι της υπόλοιπης Ευρώπης.

Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι μια αντίστοιχη μεταβολή συντελείται σήμερα.

Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με το ποιος είναι ο καταλληλότερος δείκτης μέτρησης του μεγέθους μιας οικονομίας. Ωστόσο, με βάση την αγοραστική δύναμη, η μεταβολή είναι εντυπωσιακή. Η Κίνα, από μια οικονομία που το 1990 αντιστοιχούσε σε ένα μικρό μόνο μέρος του μεγέθους της αμερικανικής, έχει πλέον ξεπεράσει κατά πολύ τις ΗΠΑ.

Τον 19ο αιώνα, η Βρετανία ήταν η κυρίαρχη παγκόσμια δύναμη και απολάμβανε αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «υπερβολικό προνόμιο». Πρόκειται για τη δυνατότητα μιας χώρας να χρηματοδοτεί εύκολα το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια, χάρη στον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζει το νόμισμά της στο διεθνές νομισματικό σύστημα. Στην περίπτωση της Βρετανίας, το προνόμιο αυτό οφειλόταν στη διεθνή σημασία της στερλίνας. Το Λονδίνο αποτελούσε επίσης το σημαντικότερο χρηματοοικονομικό κέντρο του κόσμου.

Καθώς, όμως, η βρετανική ισχύς υποχωρούσε, το προνόμιο αυτό μεταφέρθηκε σταδιακά στις ΗΠΑ. Η απώλειά του έγινε ιδιαίτερα αισθητή κατά την Κρίση του Σουέζ, όταν η βρετανική λίρα βρέθηκε υπό έντονες πιέσεις.

Αντίστοιχα, σήμερα υπάρχουν ενδείξεις πιέσεων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα που στηρίζει την αμερικανική ισχύ. Κατά τη διάρκεια της Κρίσης του Σουέζ, η αδυναμία του βρετανικού νομίσματος και η εξάρτηση της χώρας από την αμερικανική χρηματοοικονομική υποστήριξη περιόρισαν τη δυνατότητά της να ενεργεί ανεξάρτητα, παρά τη σημαντική στρατιωτική ισχύ που εξακολουθούσε να διαθέτει.

Η κρίση εντασσόταν επίσης στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Μια συμφωνία προμήθειας όπλων που συνήφθη το 1955 μεταξύ της Αιγύπτου και της Σοβιετικής Ένωσης είχε διαταράξει την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων και συνέβαλε στην απόφαση του Ισραήλ να εμπλακεί σε έναν προληπτικό πόλεμο.

Ως αντίδραση στη συμφωνία εξοπλισμών, οι ΗΠΑ απέσυραν τη χρηματοδότηση για την κατασκευή του Φράγματος του Ασουάν, ενός μεγάλου έργου υποδομής στον ποταμό Νείλο. Στη συνέχεια, το 1956, η Αίγυπτος εθνικοποίησε τη Διώρυγα του Σουέζ, πυροδοτώντας την κρίση.

Οι Βρετανοί ηγέτες επιχείρησαν να παρουσιάσουν τον Αιγύπτιο πρόεδρο Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ ως έναν δικτάτορα της δεκαετίας του 1930, ο οποίος επιδίωκε την περιφερειακή κυριαρχία.

Η αμερικανική επέμβαση στο Ιράν παρουσιάζει παρόμοια χαρακτηριστικά. Ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ έχει παρουσιάσει τη δολοφονία της ιρανικής ηγεσίας ως αναγκαία ενέργεια για την αποτροπή μιας υπαρξιακής απειλής από τον «θανάσιμο εχθρό της Αμερικής».

Η γεωοικονομία, δηλαδή η αλληλεπίδραση μεταξύ οικονομίας και γεωπολιτικής, διαδραμάτισε επίσης κεντρικό ρόλο στην Κρίση του Σουέζ. Η διώρυγα αποτελούσε σημαντική οδό μεταφοράς πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή και υπήρχαν φόβοι ότι η εθνικοποίησή της θα διατάρασσε τον εφοδιασμό του Ηνωμένου Βασιλείου με πετρέλαιο.

Κατά ειρωνικό τρόπο, όμως, ήταν η ίδια η απόφαση εισβολής στην Αίγυπτο που οδήγησε σε ελλείψεις πετρελαίου και στην επιβολή δελτίου στα καύσιμα στη Βρετανία. Ο ευρύτερος Ψυχρός Πόλεμος αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στα γεγονότα. Η Ουάσιγκτον δεν ήθελε να εμφανίζεται ότι ανέχεται ιμπεριαλιστικές ενέργειες στην Αίγυπτο, την ίδια στιγμή που καταδίκαζε τον σοβιετικό ιμπεριαλισμό στην Ουγγαρία.

Όπως η Κρίση του Σουέζ πρέπει να γίνει κατανοητή μέσα στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου, έτσι και η σημερινή σύγκρουση θα πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα της γεωπολιτικής ενός «δεύτερου Ψυχρού Πολέμου».

Οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας δεν έχουν εξομαλυνθεί, ενώ οι πόλεμοι δι’ αντιπροσώπων παρουσιάζουν ομοιότητες με εκείνους του πρώτου Ψυχρού Πολέμου.

Σήμερα, οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα μεγαλύτερη υπερέκταση των δυνατοτήτων τους, κάτι που αποτυπώνεται ιδιαίτερα καθαρά στην εξάντληση των αποθεμάτων πυρομαχικών τους. Τα αποθέματα αυτά βρίσκονταν ήδη υπό πίεση, εν μέρει λόγω της αμερικανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, και έχουν περιοριστεί ακόμη περισσότερο εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.

Η Κρίση του Σουέζ καταδεικνύει πόσο αργά μπορούν οι πολιτικοί ηγέτες να συνειδητοποιήσουν τους οικονομικούς περιορισμούς που τίθενται στις γεωπολιτικές τους φιλοδοξίες.

Οι ΗΠΑ του σήμερα δεν είναι η Βρετανία του 1956. Ωστόσο, η σύγκρουση στο Ιράν έχει εγείρει ερωτήματα σχετικά με τα όρια της αμερικανικής ισχύος.

Καθώς η σχετική οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ αμφισβητείται ολοένα περισσότερο, θα αναγκαστεί άραγε η Ουάσιγκτον να επανεξετάσει και την έκταση των στρατιωτικών δεσμεύσεών της σε παγκόσμιο επίπεδο;

Πηγή: infowar

Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου αναδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στα όσα η κυβέρνηση επιδίωξε και πρόβαλε συστηματικά στη δημόσια σφαίρα, και στα όσα τελικά (δεν) πέτυχε.

Περίπου εφτά χρόνια μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου, και ενώ ανάμεσα στα επιχειρήματα της ελληνικής κυβέρνησης για το ανυπόστατο του χαρακτήρα του βρισκόταν η μη κύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, η ελληνική διπλωματία εμφανίστηκε να αιφνιδιάζεται όταν τελικά στις 20 Οκτωβρίου τα μέλη του συγκεκριμένου λιβυκού κοινοβουλευτικού σώματος ακύρωσαν την από το 2020 απόφασή τους και τελικά το ενέκριναν.

Αναμφίβολα πρόκειται για μια ιδιαίτερα δυσάρεστη εξέλιξη για την ελληνική εξωτερική πολιτική, κυρίως για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή αφαιρεί ένα επιχείρημα από την ελληνική πλευρά για την πολιτική και νομική αποδοχή του μνημονίου εντός της Λιβύης και, δεύτερον, επειδή η Αθήνα σε όλο αυτό το διάστημα των εφτά χρόνων είχε αναπτύξει πυκνές διπλωματικές επαφές, έχοντας την πεποίθηση ότι αυτές οι επαφές θωρακίζουν την πρώτη απόφαση για τη μη κύρωση.

Η εξέλιξη δεν μεταβάλλει αυτομάτως τα νομικά επιχειρήματα της Ελλάδας κατά του μνημονίου. Όμως αναδεικνύει και την απόσταση ανάμεσα στα όσα η κυβέρνηση επιδίωξε και πρόβαλε συστηματικά στη δημόσια σφαίρα, και στα όσα τελικά (δεν) πέτυχε. Έξι χαρακτηριστικές περιπτώσεις υπό το πρίσμα των τελευταίων εξελίξεων φωτίζουν το εξής ερώτημα: τι πήγε λάθος;

Η μακρά διπλωματική επένδυση στην οικογένεια Χαφτάρ

Από το 2020 η κυβέρνηση Μητσοτάκη επένδυσε συστηματικά στις σχέσεις με την ηγεσία της ανατολικής Λιβύης. Οι επαφές πύκνωσαν το 2025 και το 2026 με επισκέψεις του υπουργού Εξωτερικών στη Βεγγάζη και με αρκετές συναντήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων στην Αθήνα, ανάμεσα σε αυτούς και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, με τους γιους του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, Σαντάμ, Μπελγκασέμ και Χάλεντ.
Χαρακτηριστική συνάντηση είναι αυτή της 15ης Ιουνίου 2026, τέσσερις μήνες πριν την κύρωση, όταν ο Σαντάμ Χαφτάρ συναντήθηκε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γιώργο Γεραπετρίτη στο Μέγαρο Μαξίμου. Τρεις ημέρες αργότερα το Υπουργείο Εξωτερικών κατά την ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών την παρουσίαζε ως επιβεβαίωση της βούλησης για περαιτέρω συνεργασία. Στις 5 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Εξωτερικών σε συνέντευξή του δήλωνε ότι η Ελλάδα μπορεί πλέον να έχει «μια σοβαρή επιδραστικότητα» στη Λιβύη.

Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια είναι ότι στις 18 Οκτωβρίου, δύο μόλις ημέρες πριν από την κύρωση, ο νέος πρόεδρος της λιβυκής Βουλής, Αλ Σαλχίν Αμπντελνάμπι, συναντήθηκε στη Βεγγάζη με τον Έλληνα γενικό πρόξενο Αθανάσιο Αναστόπουλο. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του λιβυκού Κοινοβουλίου, συζητήθηκαν οι διμερείς σχέσεις, το μεταναστευτικό, η συνεργασία στον τομέα της άμυνας και η εκπαίδευση της λιβυκής ακτοφυλακής. Σύμφωνα με το ίδιο δελτίο Τύπου από τη λιβυκή πλευρά ο Έλληνας πρόξενος μετέφερε επίσης τα συγχαρητήρια του προέδρου της Βουλής των Ελλήνων προς τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Βουλής. Για το τουρκολιβυκό, ούτε λέξη.

Διαπιστώνεται πως ακόμα και παραμονές της κύρωσης του τουρκολιβυκού αποτιμώνται στη δημόσια σφαίρα θετικά οι σχέσεις της Ελλάδας με τη Λιβύη – και ιδίως με επίκεντρο την ανατολική Λιβύη που ελέγχει η οικογένεια Χαφτάρ – και δεν φαίνεται καμία ένδειξη ότι υπήρξε προβληματισμός για την αποτελεσματικότητα των πυκνών επαφών με τους Χαφτάρ ή ακόμα και τη μεταστροφή τους.

Η «άμεση» επανέναρξη των συνομιλιών που χρειάστηκε τέσσερα χρόνια

Στις 14 Απριλίου 2021, μετά τη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο του λιβυκού Προεδρικού Συμβουλίου Μοχάμεντ αλ Μένφι, το Μέγαρο Μαξίμου ανακοίνωνε συμφωνία για την «άμεση επανεκκίνηση» των συνομιλιών οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών. Η λέξη «άμεση» αποδείχθηκε ιδιαίτερα ελαστική.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, τέσσερα χρόνια και πέντε μήνες αργότερα, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών ενημέρωνε ότι οι τεχνικές επιτροπές είχαν μόλις συγκροτηθεί και ότι δεν είχε οριστεί ακόμη ημερομηνία έναρξης. Υπενθύμιζε μάλιστα ότι οι τελευταίες διαπραγματεύσεις Ελλάδας–Λιβύης είχαν γίνει το 2010.

Είχαν προηγηθεί πολιτικές επαφές και επισκέψεις του υπουργού Εξωτερικών σε Τρίπολη και Βεγγάζη. Αυτό όμως τι σημαίνει; Γίνονταν συνομιλίες σε πολιτικό επίπεδο, πριν το τεχνικό; Η τεχνική διαδικασία, πάντως, δεν επανεκκίνησε εντός του χρονοδιαγράμματος που είχε τεθεί το 2021. Γιατί χρειάστηκε τόσος χρόνος και ποια εμπόδια συνάντησε η ελληνική διπλωματία, παραμένει αναπάντητο.

Η πενταμερής διάσκεψη που έμεινε εξαγγελία

Στις 16 Οκτωβρίου 2025, από το βήμα της Βουλής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την πρόθεση για πολυμερή συνάντηση των παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου: Ελλάδα, Κύπρος, Τουρκία, Αίγυπτος και Λιβύη. Η ανταπόκριση δεν ήταν αυτή που πιθανότατα περίμενε η Αθήνα.

Εκείνες τις ημέρες δημοσιογραφικές πληροφορίες συνέκλιναν πως δεν υπήρχε καμία ενημέρωση στις εν λόγω χώρες της ανατολικής Μεσογείου και μάλιστα ο μεγαλύτερος αιφνιδιασμός για τις ελληνικές προθέσεις ερχόταν από τη Λευκωσία.

Παρ’ όλα αυτά, στις 5 Δεκεμβρίου ο κ. Γεραπετρίτης σε ομιλία του στο 2ο συνέδριο του «Athens Policy Dialogues», επανερχόταν, παρουσιάζοντας την πρόταση ως ενίσχυση της διπλωματικής θέσης της χώρας.
Έναν χρόνο μετά την εξαγγελία, η διάσκεψη όχι απλά δεν έχει γίνει, αλλά δεν υπάρχει τίποτα που να προϊδεάζει καν έστω για την προπαρεσκευή της.

Η διαβεβαίωση ότι αποτράπηκε η κύρωση του τουρκολιβυκού

Αποτελεί ίσως την χαρακτηριστικότερη αντίθεση ανάμεσα στις κυβερνητικές δηλώσεις και στην πραγματικότητα. Στις 7 Ιανουαρίου 2020, από το Atlantic Council στην Ουάσιγκτον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικαλούνταν τη μη κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή ως πρόσθετο επιχείρημα κατά της νομικής του βάσης. Αυτή η θέση διατηρούνταν ψηλά από την ελληνική πλευρά μέχρι τις παραμονές της κύρωσης.

Στις 24 Αυγούστου 2026 ο Γιώργος Γεραπετρίτης πήγε ένα βήμα παραπέρα: στο OPEN υποστήριξε ότι η Ελλάδα είχε διασφαλίσει πως δεν θα υπάρξει ούτε περαιτέρω επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Λιβύη, ούτε κύρωση του μνημονίου.

Στις 21 Οκτωβρίου η ρητορική άλλαξε. Ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε πως δεν ήταν κάτι απροσδόκητο, και επιχειρηματολόγησε λέγοντας πως η Ελλάδα δεν είχε τη δυνατότητα να αποτρέψει την κύρωση, επειδή η απόφαση εξαρτιόταν από τις εσωτερικές λιβυκές ισορροπίες: «είναι προφανές ότι όταν οι ισορροπίες, οι ανθρωπογενείς, θα άλλαζαν, όπως συνέβη με την βίαιη έξωση του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων πριν από δύο εβδομάδες και την εγκατάσταση ενός προσώπου το οποίο ήταν φίλα διακείμενο προς την Τουρκία, θα είχαμε και διαφορετικές εξελίξεις. Δεν ήταν απροσδόκητο».

Από τη διαβεβαίωση ότι η κύρωση είχε αποτραπεί μέχρι την εκτίμηση ότι δεν ήταν απροσδόκητη μεσολάβησαν λιγότεροι από δύο μήνες. Η απόσταση ανάμεσα στις δύο τοποθετήσεις γεννά ερωτήματα τουλάχιστον για την αξιολόγηση των πληροφοριών, αλλά και τις ίδιες τις πληροφορίες, που διέθετε το Υπουργείο Εξωτερικών.

Η προειδοποίηση για βέτο που παραμένει ανοιχτή

Τον Ιανουάριο του 2020 ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωνε κατηγορηματικά. σε τηλεοπτική συνέντευξή του, ότι η Ελλάδα δεν θα συναινούσε σε πολιτική λύση για τη Λιβύη αν δεν προβλεπόταν η ακύρωση των τουρκολιβυκών μνημονίων. Προανήγγειλε μάλιστα βέτο, ακόμη και σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ.
Έξι χρόνια αργότερα, ο στόχος της ακύρωσης όχι μόνο δεν επιτεύχθηκε, αλλά η απειλή βέτο αποδείχθηκε πως δεν ασκούσε την πίεση εκείνη ούτως ώστε το τουρκολιβυκό να μην εγκριθεί από τη λιβυκή Βουλή.

Βεβαίως, συνολική πολιτική διευθέτηση της λιβυκής κρίσης, που θα ενεργοποιούσε την προειδοποίηση, δεν υπήρξε. Δεν μπορεί, συνεπώς, να υποστηριχθεί ότι η κυβέρνηση υπαναχώρησε από συγκεκριμένη ψηφοφορία. Μπορεί όμως να τεθεί ένα συγκεκριμένο ερώτημα: παραμένει το βέτο μέρος της ελληνικής στρατηγικής ή η δήλωση του 2020 ήταν περισσότερο ένα μέσο πολιτικής πίεσης χωρίς, τελικά, αντίκρισμα;

Η επιχειρηματική αποστολή που καθυστέρησε

Οι αποκλίσεις δεν περιορίζονται μόνο στην πολιτική διπλωματία, αλλά και την οικονομική. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2025 το Υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωνε συμφωνία για επιχειρηματική αποστολή στην Τρίπολη το φθινόπωρο του ίδιου έτους. Στις 7 Μαΐου 2026 η εκπρόσωπος του υπουργείου μιλούσε ακόμη για προετοιμασία και για την ανάγκη να αποτυπωθεί πρώτα το επενδυτικό περιβάλλον.

Η ξεχωριστή επιχειρηματική αποστολή πραγματοποιήθηκε στην ανατολική Λιβύη τον Ιανουάριο του 2026, δεν αναιρεί την καθυστέρηση της πρωτοβουλίας που είχε ανακοινωθεί ειδικά για την Τρίπολη.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Εξι λόγοι για το πώς φτάσαμε στο διπλωματικό στραπάτσο της Αθήνας" 

Η Λιβύη παραμένει βαθιά διαιρεμένη χώρα, με ανταγωνιζόμενα εσωτερικά κέντρα εξουσίας και εξωτερικούς παράγοντες. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα μπορούσε να ελέγξει τη Λιβύη. Δεν μπορούσε. Το πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση πρόβαλε στο εσωτερικό ως σίγουρο κάτι που δεν ήλεγχε. Πρόβαλε επίσης απειλές και πρωτοβουλίες που, όπως αποδείχθηκε, δεν είχαν αντίκρισμα.
Αυτό έχει κόστος. Για παράδειγμα όταν οι εταίροι μαθαίνουν για μια πρωτοβουλία από τις εφημερίδες και ο υπουργός Εξωτερικών διαψεύδεται μέσα σε δύο μήνες, η Ελλάδα ξοδεύει αυτό που μια χώρα του μεγέθους της δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει: την αξιοπιστία της.

Αυτό που ακόμα δεν έχει εξηγήσει η κυβέρνηση είναι ποια ήταν στην πραγματικότητα η στρατηγική της και ποια τα μέσα που χρησιμοποίησε. Σε αυτό το πλαίσιο ορισμένα απλά ερωτήματα ζητούν απαντήσεις. Τι ήξερε το υπουργείο όταν έδινε τη διαβεβαίωση του Αυγούστου; Τι απέδωσε η επένδυση στους Χαφτάρ; Τι ειπώθηκε στη Βεγγάζη δύο ημέρες πριν από την κύρωση;

Η απάτη-μαμούθ 100 εκατομμυρίων ευρώ που εξέθεσε τους «αδιάφθορους» ελεγκτικούς μηχανισμούς ● Πώς ένας επιχειρηματίας με βαρύ ποινικό παρελθόν στο trafficking κατάφερνε να διοικεί ανενόχλητος 520 εταιρείες-φαντάσματα, να εξαγοράζει κρατικούς λειτουργούς και να αλωνίζει στην αγορά, ενώ παράλληλα μπαινόβγαινε ανενόχλητος στη χώρα παρά τους περιοριστικούς όρους

Πίσω από τις θριαμβευτικές κυβερνητικές κορόνες για το «ψηφιακό κράτος», την πάταξη της φοροδιαφυγής και τους δήθεν αήττητους αλγόριθμους της ΑΑΔΕ, κρύβεται μια ζοφερή πραγματικότητα θεσμικής ανοχής και συστημικής σήψης. Τη ζοφερή αυτή εικόνα ανέδειξε η υπόθεση της αλυσίδας «Χωριάτικο» και η σύλληψη του ιδιοκτήτη της, Αγγελου Γιαννακόπουλου, που απέδειξε ότι στην Ελλάδα το οργανωμένο έγκλημα μπορεί να εκμεταλλεύεται τα «τυφλά» σημεία της κρατικής μηχανής, στήνοντας μια απάτη-μαμούθ 100 εκατομμυρίων ευρώ κάτω από τη μύτη των… «αδιάφθορων» ελεγκτικών μηχανισμών.

Το ερώτημα που αναδύθηκε από την πρώτη στιγμή της σύλληψης του «Mr Χωριάτικο» είναι το πώς ένας επιχειρηματίας με βαρύ ποινικό παρελθόν στο trafficking κατάφερνε να διοικεί ανενόχλητος μια αυτοκρατορία 520 εταιρειών-φαντασμάτων, να εξαγοράζει κρατικούς λειτουργούς και να αλωνίζει στην αγορά, ενώ παράλληλα μπαινόβγαινε ανενόχλητος στη χώρα, όταν μάλιστα του είχε επιβληθεί ο περιοριστικός όρος της απαγόρευσης εξόδου. Και, επιπλέον, πώς κατάφερνε, ενώ δήλωνε πενιχρά εισοδήματα, να προκαλεί το κοινό αίσθημα οδηγώντας υπερπολυτελή supercars, με την προκλητικότητα και το θράσος του –απότοκα του πόσο απόλυτα σίγουρος και ανέγγιχτος αισθανόταν– να αποτυπώνονται ανάγλυφα όταν πιάστηκε από τα ραντάρ της Τροχαίας να μετατρέπει τη λεωφόρο Βουλιαγμένης σε πίστα, οδηγώντας τη Lamborghini του με το ιλιγγιώδες νούμερο των 216 χιλιομέτρων την ώρα! H προκλητικότητα και τα συχνά ταξίδια του στο Ντουμπάι αποδείχτηκαν η «αχίλλειος πτέρνα» του, καθώς ανάγκασαν τις Αρχές να επισπεύσουν τις διαδικασίες όταν διαπίστωσαν ότι ο Γιαννακόπουλος σχεδίαζε να μεταφέρει μόνιμα την έδρα και τα κεφάλαιά του στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

«Ο Μπαμπάς» ετοίμαζε βαλίτσες

Ο Αγγελος Γιαννακόπουλος, γνωστός και ως «Μπαμπάς» ή «Daddy», βρισκόταν το προηγούμενο διάστημα στο Ντουμπάι και όταν επέστρεψε στην Ελλάδα ενεργοποιήθηκε η εις βάρος του απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, αφού ένα «βαθύ λαρύγγι» αποκάλυψε ότι ο επιχειρηματίας σχεδίαζε να περάσει οδικώς τα σύνορα με κατεύθυνση την Αλβανία και από εκεί να πετάξει ξανά για το Ντουμπάι, προκειμένου να γλιτώσει τη σύλληψη. Το «ελληνικό FBI», όμως, τον πρόλαβε και τον συνέλαβε στα Ιωάννινα την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026, τινάζοντας το σχέδιο απόδρασής του στον αέρα.

Τι μεσολάβησε ξαφνικά και η γιγαντιαία επιχείρηση της ΔΑΟΕ οδήγησε στη σύλληψη και κράτηση του Αγγελου Γιαννακόπουλου, του στενού του συνεργάτη και πρώην συνδικαλιστή, Ρίζου Ρίζου, καθώς και δεκάδων άλλων εμπλεκόμενων προσώπων, ανάμεσα στα οποία βρίσκονται λογιστές, στελέχη επιχειρήσεων και «αχυράνθρωποι» που χρησιμοποιούνταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι στις εκατοντάδες εικονικές εταιρείες;

Το γεγονός ότι το κύκλωμα «ξηλώθηκε» με μια αιφνιδιαστική επιχείρηση, αφού αλώνιζε ανενόχλητο για χρόνια, δεν οφείλεται σε κάποια τυχαία φορολογική διασταύρωση, αλλά σε ένα εκρηκτικό μείγμα νέων ποινικών ερευνών και υπόγειων συγκρούσεων. Είναι γνωστό ότι η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε όταν οι Αρχές έλαβαν μια νέα, συγκεκριμένη καταγγελία για εμπορία ανθρώπων και μαστροπεία σε νυχτερινά κέντρα της Αθήνας. Η ΕΛ.ΑΣ. άνοιξε εκ νέου τον φάκελο, θέτοντας τα τηλέφωνα του επιχειρηματία υπό παρακολούθηση. Η συμβολή της Αρχής για την Καταπολέμηση του Μαύρου Χρήματος υπήρξε καθοριστική, καθώς, ακολουθώντας τις διαδρομές των χρημάτων από τις δραστηριότητες της νύχτας, οι αναλυτές έπεσαν πάνω στον δαίδαλο των 520 εταιρειών-φαντασμάτων. Συνολικά στη δικογραφία-μαμούθ περιλαμβάνονται 149 κατηγορούμενοι, ενώ 59 από αυτούς έχουν ήδη συλληφθεί.

Πρόκληση

Η υπόθεση του «Mr Χωριάτικο», σε μια χώρα όπου η μικρομεσαία επιχείρηση στραγγαλίζεται καθημερινά από την εξαντλητική γραφειοκρατία, τις προκαταβολές φόρων και το κυνήγι της τελευταίας απόδειξης, αποτελεί μια βάναυση πρόκληση προς το κοινό αίσθημα δικαιοσύνης.

Η αντίφαση γίνεται ακόμα πιο εξοργιστική αν αναλογιστεί κανείς το δικαστικό παρελθόν του κεντρικού προσώπου: συνελήφθη αρχικά ;epeita από κοινή επιχείρηση Ασφάλειας, ΕΥΠ και Interpol ως εγκέφαλος διεθνούς κυκλώματος trafficking που έφερνε με τη βία γυναίκες από την Ανατολική Ευρώπη για να τις εκδίδει σε strip clubs της λεωφόρου Συγγρού. Το 2015, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων τον καταδίκασε πρωτόδικα σε κάθειρξη 10 ετών και 6 μηνών για εγκληματική οργάνωση, σωματεμπορία και ξέπλυμα χρήματος. Κι όμως, αφέθηκε ελεύθερος με ανασταλτικό χαρακτήρα στην έφεση, υπό το καθεστώς περιοριστικών όρων (υψηλή εγγύηση, εμφάνιση σε Α.Τ. και απαγόρευση εξόδου από τη χώρα) τους οποίους παραβίασε προκλητικά ταξιδεύοντας στο εξωτερικό, την ίδια ώρα που η τύχη εκείνης της παλιάς καταδίκης χανόταν στα δικαστικά συρτάρια.

---

Η αυτοκρατορία – «πλυντήριο» του «Mr Χωριάτικο» που εξευτέλισε τις κρατικές αρχές"

Ερωτήματα

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών οφείλει να απαντήσει: Πώς ένα «ψηφιακό κράτος» εξαντλεί την αυστηρότητά του στον ελεύθερο επαγγελματία της γειτονιάς, αλλά μέχρι πρότινος δήλωνε πλήρη αδυναμία απέναντι σε ένα οργανωμένο δίκτυο 520 εταιρειών-φαντασμάτων; Αν η κυβέρνηση περιοριστεί στην επικοινωνιακή διαχείριση της σύλληψης από το «ελληνικό FBI», χωρίς να ξηλώσει τους θεσμικούς θύλακες και τους επίορκους που προσφέρουν προστασία στο οργανωμένο έγκλημα, θα επιβεβαιώσει απλώς τη βαθύτερη υποψία των πολιτών: ότι απέναντι στη μεγάλη φορολογική απάτη το κράτος δεν είναι ανίκανο. Είναι, εκ του αποτελέσματος, επιλεκτικά τυφλό.

---

Η αυτοκρατορία – «πλυντήριο» του «Mr Χωριάτικο» που εξευτέλισε τις κρατικές αρχές

Ο ρόλος-κλειδί του επίορκου αστυνομικού αλλά και του πρώην συνδικαλιστή

Ο πρώην ισχυρός οργανωτικός γραμματέας της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, με βαθιά γνώση των δαιδαλωδών διαδρομών του δημόσιου τομέα, των offshore και των τραπεζικών συστημάτων, λειτούργησε ως ο αρχιτέκτονας πίσω από το εταιρικό προπέτασμα καπνού

Στοιχεία της τεράστιας δικογραφίας για τον «Mr Χωριάτικο» αποκαλύπτουν ότι ο λόγος που η αυτοκρατορία αυτή παρέμενε όρθια και απρόσβλητη τόσα χρόνια αφορά την κάλυψη που του παρείχε το ίδιο το σύστημα, καθώς η έρευνα αποκάλυψε ένα βαθύ δίκτυο προστασίας μέσα από τους ίδιους τους κρατικούς μηχανισμούς! Ως κεντρικό πρόσωπο εμφανίζεται ένας επίορκος ανθυπαστυνόμος, ο οποίος λειτουργούσε ως ο προσωπικός «πληροφοριοδότης» του Γιαννακόπουλου, πληροφορίες υποστηρίζουν ωστόσο ότι ενδεχομένως στη συνέχεια να αποκαλυφτεί ότι η κάλυψη ερχόταν από υψηλότερα κλιμάκια, πιθανόν και πολιτικά!

Ο αστυνομικός βρισκόταν σε σταθερό μηνιαίο μισθολόγιο από τον επιχειρηματία, λαμβάνοντας μεγάλα χρηματικά ποσά προκειμένου να παρέχει πλήρη κάλυψη και ασφάλεια στις παράνομες δραστηριότητες της οργάνωσης. Μάλιστα, φέρεται ότι εκμεταλλευόταν τη θέση του για να κάνει παράνομες αναζητήσεις στις απόρρητες βάσεις δεδομένων της ΕΛ.ΑΣ. και στη συνέχεια ενημέρωνε άμεσα τον «Mr Χωριάτικο» για το αν το όνομά του ή τα ΑΦΜ των εταιρειών του βρίσκονταν υπό έρευνα, αν υπήρχαν ανοιχτές καταγγελίες ή αν επίκειντο αιφνιδιαστικοί έλεγχοι από μεικτά κλιμάκια.

Εκτός από τη φορολογική θωράκιση, ο επίορκος λειτουργούσε ως «ομπρέλα» προστασίας για τα strip clubs της λεωφόρου Συγγρού, ειδοποιώντας έγκαιρα το κύκλωμα πριν από κάθε αστυνομική έφοδο για μαστροπεία, διασφαλίζοντας ότι η «βιτρίνα» θα παρέμενε καθαρή.

Η αποκάλυψη της δράσης του οδήγησε τον επικεφαλής της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή, να ζητήσει την κατεπείγουσα συνδρομή της ΕΛ.ΑΣ., καθώς υπάρχουν βάσιμες υποψίες ότι η διαρροή υπηρεσιακών μυστικών εκτεινόταν και σε υπαλλήλους των οικονομικών υπηρεσιών. Γι’ αυτό τον λόγο η υπόθεση έχει διαβιβαστεί στη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων, για να γίνει πλήρες ξεσκέπασμα των κρατικών «προστατών». Στο πλαίσιο των επιχειρησιακών ελιγμών της εγκληματικής οργάνωσης Γιαννακόπουλου, φέρεται να είναι και ο ρόλος του στενού του συνεργάτη, Ρίζου Ρίζου, καθώς ο πρώην ισχυρός οργανωτικός γραμματέας της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, με βαθιά γνώση των δαιδαλωδών διαδρομών του δημόσιου τομέα, των offshore και των τραπεζικών συστημάτων, λειτούργησε ως ο αρχιτέκτονας πίσω από το εταιρικό προπέτασμα καπνού.