Έπεσαν έξω οι επιτελείς των ΗΠΑ για τις αντιαεροπορικές δυνατότητες του Ιράν; Είχε το Ιράν, μήπως, μυστικά προμηθευτεί σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη από τη Ρωσία τα οποία δεν έγιναν αντιληπτά;
Το βράδυ της Κυριακής 1ης Μαρτίου 2026, στις 23:03 το βράδυ (07:03 τοπική στο Κουβέιτ) σήμανε συναγερμός στα κεντρικά της CENTCOM (Central Command) στη Φλόριντα, της διοίκησης με περιοχή ευθύνης (και) τη Μέση Ανατολή: Τρία μαχητικά αεροσκάφη αεροπορικής υπεροχής Boeing F-15E “Strike Eagle” καταρρίφθηκαν μέσα σε λίγα μόνο λεπτά!
Ο χαρακτηρισμός «E» αναφέρεται σε ένα μαχητικό διπλού ρόλου, δηλαδή ένα αεροσκάφος που μπορεί να εκτελεί τόσο αποστολές αέρος-αέρος όσο και αέρος-εδάφους
Έπεσαν έξω οι επιτελείς των ΗΠΑ για τις αντιαεροπορικές δυνατότητες του Ιράν; Είχε το Ιράν, μήπως, μυστικά προμηθευτεί σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη από τη Ρωσία τα οποία δεν έγιναν αντιληπτά;
Το αεροσκάφος του Κουβέιτ
Σύμφωνα με πηγές της CENTCOM, ο «δράστης» ήταν ένα φίλιο (της Πολεμικής Αεροπορίας του Κουβέιτ) αμερικανικής κατασκευής F/A-18 Super Hornet (τα οποία οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν σε πιο μοντέρνα έκδοση στα αεροπλανοφόρα τους) το οποίο και κατέρριψε τα τρία F-15E Strike Eagles.
Τα πληρώματα των διθέσιων F-15E επέζησαν κάνοντας χρήση των εκτινασσόμενων καθισμάτων μάρκας Martin-Baker.
Οι πηγές χαρακτηρίζουν το περιστατικό «blue-on-blue» (φίλια πυρά) το οποίο συνέβη την ώρα που πολλαπλά ιρανικά drones εισέρχονταν στον εναέριο χώρο του Κουβέιτ.
«Είναι ένα πολύ, πολύ φορτωμένο εναέριο περιβάλλον, και σε περιόδους πίεσης, έντασης, κρίσης και – σίγουρα σε αυτή την περίπτωση – [ένοπλης] σύγκρουσης, ακόμη περισσότερο», δήλωσε στην Wall Street Journal ο Μάρκ Γκούνζιγκερ, απόστρατος Ταξίαρχος της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας που πετούσε βομβαρδιστικά B-52 και σήμερα εργάζεται στο Mitchell Institute for Aerospace Studies.
Στο ίδιο ρεπορτάζ της WSJ, o Νταν Γκάρμπλερ, απόστρατος αντιστράτηγος που διοικούσε τη Διοίκηση Διαστήματος και Αντιπυραυλικής Άμυνας του Αμερικάνικου Στρατού, δήλωσε ότι ένα περιστατικό φιλικών πυρών (fratricide) όπως αυτό στο Κουβέιτ συνήθως συμβαίνει λόγω πολλαπλών βλαβών στην επικοινωνία ή αστοχιών στον εξοπλισμό.
Οι ερευνητές θα εξετάσουν αν οι αναμεταδότες φίλου-ή-εχθρού (IFF) των αεροσκαφών – οι οποίοι υποτίθεται ότι μεταδίδουν ηλεκτρονικά την ταυτότητα ενός αεροπλάνου – λειτουργούσαν σωστά. Άλλοι παράγοντες που θα ερευνηθούν είναι αν οι Κουβετιανοί γνώριζαν τα προγραμματισμένα σχέδια πτήσης των αμερικανικών μαχητικών, αν τα ίδια τα αεροσκάφη πετούσαν στις σωστές διαδρομές, καθώς και αν το Κουβέιτ μπορούσε να επικοινωνήσει με τα F-15, είτε ηλεκτρονικά είτε μέσω φωνής.
Υπάρχουν επίσης πολλοί διαφορετικοί τύποι συχνοτήτων από ραντάρ, παρεμβολές (jamming) και άλλα σήματα που εκπέμπονται σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, τα οποία μπορούν να παρεμβαίνουν στα στρατιωτικά συστήματα επικοινωνιών, ανέφερε ο Μάρκ Γκούνζιγκερ.
«Τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο περίπλοκα όταν υπάρχουν διαφορετικά συστήματα αεράμυνας που λειτουργούν σε διαφορετικές συχνότητες και δεν είναι ενσωματωμένα μεταξύ τους, ενώ ορισμένα από αυτά τα συστήματα προσπαθούν ενεργά να αντιμετωπίσουν απειλές όπως τα drones», αναφέρει.
«Παράδοξο περιστατικό»
Ένας πρώην πιλότος μαχητικών της Πολεμικής Αεροπορίας δήλωσε στο Air & Space Forces Magazine ότι το περιστατικό είναι «παράδοξο», δεδομένου ότι οι πιλότοι συμμαχικών δυνάμεων εκπαιδεύονται να ακολουθούν συγκεκριμένες διαδικασίες ώστε να αποφεύγονται τέτοια επικίνδυνα λάθη.
«Αν εκτελείς αποστολές αεράμυνας, το πρώτο πράγμα που κάνεις είναι να πραγματοποιήσεις αναγνώριση μέσω του αναμεταδότη (transponder)», είπε ο πρώην πιλότος. Οι Αμερικανοί πιλότοι μεταδίδουν έναν κωδικό Identification Friend or Foe (IFF) που τους αναγνωρίζει ως φίλιες δυνάμεις για τους συμμάχους.
«Αν βρίσκεσαι πέρα από την οπτική επαφή (beyond visual range), ανακρίνεις/ελέγχεις το άλλο αεροσκάφος για να δεις αν εκπέμπει έναν φιλικό κωδικό (squawking a friendly code)», είπε ο πιλότος. «Αν δεν υπάρχει φιλική ταυτοποίηση, τότε προχωράς σε οπτική αναγνώριση».
Δεν είναι σαφές αν τα αμερικανικά αεροσκάφη είχαν ενεργοποιημένα τα συστήματα IFF τους.
«Είναι αρκετά δύσκολο να μπερδέψει κανείς ένα F-15E με ιρανικό αεροσκάφος, ιδιαίτερα αν δεν εκτελεί κανενός είδους επιθετικούς ελιγμούς», δήλωσε ο πρώην πιλότος.
Ακόμη κι αν, για κάποιο λόγο, τα F-15 πετούσαν χωρίς ενεργοποιημένους τους αναμεταδότες (transponders), «αυτό από μόνο του δεν αποτελεί βάση για εμπλοκή εναντίον αυτών των αεροσκαφών», είπε ο πρώην πιλότος.
«Πρέπει να επιδεικνύουν κάποια εχθρική πρόθεση. Αν απλώς πετούν, αυτό δε συνιστά εχθρική πρόθεση».
Ενώ το Αμερικανικό υπουργείο Άμυνας συνεχίζει την έρευνα για το περιστατικό – το οποίο γίνεται πιο ενδιαφέρον καθώς αν είχαν χρησιμοποιηθεί πύραυλοι αέρος/αέρος AIM-9 Sidewinder οι πιλότοι των F-15 δε θα προλάβαιναν να αντιδράσουν – αυτό που είναι σίγουρο είναι πως η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ έχασε 3 αεροσκάφη από φίλια πυρά με συνολικό κόστος σχεδόν 300 εκατομμυρίων δολαρίων.
Το αν θα «πέσουν κεφάλια» στο Κουβέιτ για αυτό το περιστατικό ή αν αντιθέτως, τα αμερικανικά αεροσκάφη πετούσαν χωρίς τους αναμεταδότες τους ανοιχτούς – κάτι που κάνουν συνήθως μόνο τα βομβαρδιστικά B-2 – και άρα έχουν ευθύνη, θα φανεί τις επόμενες ημέρες.
