Στην Ελληνίδα που κατάφερε να γίνει σύμβολο δημιουργικότητας, κύρους και δύναμης, την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, ήταν αφιερωμένη η πρώτη βραδιά του Οκτωβρίου και η δεύτερη εκδήλωση του Megaron Plus, στο πλαίσιο της οποίας ο δημοσιογράφος Θανάσης Λάλας παρουσίασε ένα ζωντανό «θεατρικό ντοκιμαντέρ» σε συνεργασία με τη σχεδιάστρια φωτισμών Ελευθερία Ντεκώ.

Στην κατάμεστη αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη τού ΜΜΑ παρουσιάστηκε ένα οπτικοακουστικό αφήγημα διάρκειας 50 λεπτών, βασισμένο στα λεγόμενα της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, έτσι όπως αυτά έχουν καταγραφεί στο 16ωρο αρχειακό υλικό του Θανάση Λάλα, ο οποίος διάβασε και αποσπάσματα κειμένων της.

«Ίσως το μόνο πράγμα που με έφτιαξε αυτό που είμαι, είναι η αντίσταση, δηλαδή το ότι δεν άφησα τον εαυτό μου ποτέ να νικηθεί από την ιστορία, δεν άφησα τον εαυτό μου ποτέ να νικηθεί από αντίξοους καιρούς. Η αντίσταση είναι το μόνο ανθρώπινο πράγμα που μπορεί να κάνει ο καθένας μας. Η αντίσταση μου έμαθε κάτι που νομίζω ότι μπορούμε να το πούμε στα παιδιά, ότι είναι καλύτερο να πεθαίνεις όρθιος παρά να ζεις γονατιστός» είπε μεταξύ άλλων η ακαδημαϊκός, καταχειροκροτούμενη από τον κοινό. 

Ο δημοσιογράφος Θανάσης Λάλας, αφού προσέφερε στην κ. Αρβελέρ ένα ζευγάρι κόκκινα παπούτσια, καθώς σε μία από τις συνεντεύξεις της του είχε πει πως στην πρώτη της εκδρομή στη Ραφήνα ως παιδί έχασε ένα ζευγάρι κόκκινα παπούτσια και από τότε τα ψάχνει, έκανε τον επίλογο της εκδήλωσης λέγοντας:

«Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, μια μεγάλη Ελληνίδα. Μεγάλη γιατί από παιδί έμαθε, με τα πόδια στη γη και τα μάτια στον ουρανό, να σχεδιάζει το αύριο, χωρίς να το ξέρει η ίδια. Ζώντας και προσπαθώντας, έμαθε ότι ο άνθρωπος είναι το μόνο ον που προσπαθεί να γίνει κάτι άλλο από αυτό που τον έκανε η φύση. Γι' αυτό ο άνθρωπος είναι το μόνο ον που έγινε δημιουργός. Δημιουργός ενός άπιαστου ονείρου, λοιπόν η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, κατάφερε να το κλείσει στις χούφτες της αυτό το όνειρο και δεν περιορίστηκε σε αυτό, το πρόσφερε ως εμπειρία ζωής σε όλους εμάς. Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, το αναγκαίο της εποχής μας, το πνεύμα και η στίξη μιας χώρας που οι κάτοικοί της, ψάχνουν να πιαστούν από μία κλωστή που μας ενώνει με το αδύνατο που γίνεται ενίοτε δυνατόν. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ είναι το πρόσωπο το οποίο μας ενώνει».

Η διεθνούς φήμης βυζαντινολόγος, που υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας του πανεπιστημίου της Σορβόννης και η πρώτη γυναίκα πρύτανης του φημισμένου γαλλικού πανεπιστημιακού ιδρύματος, επίσης αποκάλυψε ότι σε λίγες ημέρες θα κυκλοφορήσει από τον εκδοτικό οίκο Ερμής, το νέο βιβλίο της με τίτλο «Εικασίες Βεργίνα-Αμφίπολη» που θα λύσει πολλές ιστορικές απορίες γύρω από τα θέματα αυτά. «Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα μου θυμόσουν οι αρχαιολόγοι και όλοι οι Σκοπιανοί» είπε χαρακτηριστικά.

Πηγή:Τα Νέα

Στο σπίτι της μητέρας μου περάσαμε με φαγητά, γλυκά και λιγοστή οικογενειακή παρέα.
Όλα σε μετρημένες δόσεις. Ήρεμα. Τα φαγοπότια είχαν για τελείωμα σοκολατένιες απολαύσεις, μιας και είναι η αδυναμία μου. Για να πω την αλήθεια είμαι περισσότερο της μαγειρικής και όχι της ζαχαροπλαστικής. Στο σπίτι όμως και στην κουζίνα άλλης νοικοκυράς δεν γίνεται να λειτουργήσω, ακόμα και αν αυτή είναι η μάνα μου. Αναλαμβάνω λοιπόν το ρόλο του γλυκατζή.
Θα μου πείτε «και τα λεμόνια»;

Τα λεμόνια έκαναν αισθητή την παρουσία τους για μέρες, με τρόπο θορυβώδη. Στην μπροστινή αυλή υπάρχουν δύο λεμονιές, τεραστίων πλέον διαστάσεων, μιας και λυπούνται να τις κλαδέψουν, κατάφορτες με ογκώδεις καρπούς. Μιλάμε για 400 με 600 γραμμάρια το λεμόνι - στο φόρτε τους!
Μόλις πέφτει ένα, πετάγεται η γειτονιά. Οι πελάτες του απέναντι καφενείου το έμαθαν πια, δεν τρομάζουν.
Ο βαρύγδουπος ήχος έρχεται από τα λεμόνια που πέφτουν απ' το δέντρο στο στέγαστρο της πόρτας, πάνω σε καμιά γλάστρα ή απλά στο χώμα.

Κάτι έπρεπε να κάνουμε με τα λεμόνια που μαζεύονταν στο πεζούλι, μοιράζονταν στους περαστικούς ή δίνονταν για σιρόπι και για παγάκια στη γειτόνισσα. Έχω κάνει πολλά πράγματα με αυτά τα λεμόνια αλλά ποτέ μαρμελάδα. Η ιδέα μου κόλλησε αναπολώντας ένα ταξίδι στην Ινδία πριν πέντε χρόνια, όπου είχα δοκιμάσει μια από τις ωραιότερες μαρμελάδες λεμόνι. Άλλωστε λέγεται πως από τις κοιλάδες της Ινδίας κρατά η καταγωγή της λεμονιάς, του κίτρου, της πορτοκαλιάς. Διαλέγεις χρώμα, άγγιγμα, σχήμα, υφή, άρωμα, σπιρτάδα και πίκρα σαν συντροφιά για τη δύσκολη εποχή των μουσώνων.

Όλα αυτά λοιπόν μπορούν να μπουν σε ένα βαζάκι. Τα λεμόνια μου είναι μεγάλα, χοντρόφλουδα, ζουμερά, χωρίς σχεδόν καθόλου κουκούτσια.
Να φανταστείτε πως 6 λεμόνια ζύγιζαν 2 κιλά. Για τη μαρμελάδα χρειάζονται επίσης 1500 με 1800 γραμμάρια ζάχαρη - ανάλογα με τα γούστα, εγώ είμαι του ξινού -, λίγη πιπερόριζα και κόλιαντρο φρεσκοτριμμένο, αν σας βρίσκεται.

Ξύνουμε καλά τα λεμόνια με ένα μικρό τρίφτη που είναι πιο εύχρηστος. Προσέχουμε κόβοντας τη βάση του κοτσανιού να μη φτάσουμε στο ζουμερό μέρος του φρούτου, μη το πληγώσουμε από πουθενά. Ξεπλένουμε καλά και τρίβουμε.

Τα βράζουμε σε μια κατσαρόλα με μπόλικο νερό για 20 λεπτά μέχρι με το πιρούνι να δούμε ότι έχουν μαλακώσει αρκετά. Ξεπλένουμε και αφήνουμε να κρυώσουν καλά. Τα ανοίγουμε και αφαιρούμε τα κουκούτσια, αν υπάρχουν, προσεκτικά. Αρχίζουμε να τα ψιλοκόβουμε ανάλογα με το γούστο μας. Σε αυτό το σημείο μπαίνει η εργασιοθεραπεία με λυτρωτικό χαρακτήρα - δυο κιλά λεμόνια είναι ό,τι πρέπει για μέτρια περιστατικά. Εγώ τα κάνω μικρά, ίσια μπαστουνάκια. Αν έχουν σκληρά άσπρα κομμάτια στο εσωτερικό, τα αφαιρούμε. Προσοχή μη χάσετε τον πολύτιμο χυμό.

Βάζουμε τα κομματάκια σε μεγάλη κατσαρόλα και απλώνουμε τη ζάχαρη από πάνω. Βράζουμε σε μέτρια φωτιά για περίπου ένα μισάωρο, ανακατεύοντας απαλά, να μη «πιάσει» η ζάχαρη στις άκρες. Όταν αρχίσει να γυαλίζει και έχει δέσει, μπορούμε να κάνουμε τη δοκιμή με το πιατάκι για να είμαστε σίγουροι για το πόσο δεμένη την θέλουμε. Αν πάλι μας φαίνεται ότι έχει μεγάλα κομμάτια, περνάμε μια μικρή ποσότητα από το μούλτι για πιο δεμένο αποτέλεσμα.

Δοκιμάστε την με στραγγιστό πλήρες γιαούρτι και πείτε πως κάνετε αποτοξίνωση και ότι άλλο σας βαραίνει.

Πόσο μ’ αρέσουν τα "μικρά τίποτα". Αυτά τα αδιόρατα κολπάκια, τα πανεύκολα, που πάραυτα αλλάζουν το κλίμα. Στο τραπέζι, στο φαγητό, ένα τσακ, μια αλλαγή τόση δα, μια εξαίρεση στον κανόνα μεταμορφώνει ένα πασίγνωστο, κοινό μαγείρεμα. Η έκπληξη, η μη αναμενόμενη επανάληψη. Να πώς θα μεταμορφώσω απόψε το “κοτόπουλο-στον φούρνο-με-πατάτες” για να μην ακούσω από τους ομοτράπεζούς μου, το αποθαρρυντικό “πάααααλι;”. Το αποτόλμησα τις προάλλες και μόνο χαρά μας επιφύλαξε.

Κοτόπουλο ψητό, καραμελωμένο και σκορδάτο

Στεγνώνω το κοτόπουλο πολύ καλά – του λόγου μου προτιμώ ολόκληρο γιατί μου φαίνεται πιο εδιαφέρουσα η ποικιλία στα κομμάτια του και το σερβίρισμα – παρουσίαση που δίνει την εντύπωση (ψευαίσθηση) γιορτινού τραπεζιού.

Ανάβω τον φούρνο στο 200 να ζεσταίνεται όσο ετοιμάζω την επικάλυψη του πουλερικού.
Σε μικρό κατσαρολάκι ζεσταίνω σε μέτρια φωτιά το λάδι και ρίχνω το σκόρδο, ψιλοκομμένο. Μόλις αρχίσει να μαραίνεται προσθέτω τη ζάχαρη, αλάτι και πιπέρι και ανακατεύω μέχρι να αρχίσει να λιώνει. Μη φανταστείτε ότι θα προκύψει ρέουσα καραμέλα, αλλά αντιθέτως μια κοκκωτή πάστα. Μ’ αυτήν αλείφω το κοτόπουλο. Μέσα στο άνοιγμα της κοιλιάς του βάζω ένα λεμονάκι τρυπημένο πολλές φορές.

Φουρνίζω για δύο ώρες (ελέγχετε μετά τη 1.30 ώρα και προφανώς, αν επιλέγετε μερίδες, μειώνεται ο απαραίτητος χρόνος).

Τώρα, όσοι μπορούν να αντισταθούν στις πατάτες, καταφεύγουν σε μια γιγάντια, πράσινη, ξινούτσικη σαλάτα. Αν επιθυμείτε να υποκύψετε στην κατευναστική του στρες γοητεία του άμυλου, ψήστε μαζί με το κοτόπουλο, πατάτες, καλά λεμονισμένες. Θα γίνουν λουκούμι. (Πιθανότατα να χρειαστεί, κατά τη διάρκεια του φουρνίσματος, να προσθέσετε λίγο νεράκι στο φαγητό).

Στα εφτά κεφάλαια του βιβλίου και στις 250 του σελίδες,ο αναγνώστης γίνεται κοινωνός του κλίματος της εποχής σε πολιτικό,πολιτισμικό και ηθογραφικό επίπεδο.

Η ιστορία ξεκινά από το 1973με το κεφάλαιο «Το τέλος της Δικτατορίας» και την Ειρήνη να είναι 13 ετών.Περιγραφές από το προαύλιο του σχολείου ,τις φιλίες ,τα αναγνώσματα,το ντύσιμο της εποχής ,την επιστράτευση ,συνεχίζει στην «πρώτη χρονιά της Μεταπολίτευσης»,1974-75,την ενωμένη αριστερά,τις προκηρύξεις το δίλημμα «Καραμανλής ή τανκς»,περνά στο «Μαθητικό κίνημα»(1975-76) ,τη «Χρονιά των αποφθεγμάτων»(1976-77)και το «Προεκλογικό καλοκαίρι»,συνεχίζει με τη «Χρονιά της ήττας»,(1977-78) και φτάνει ως το 1979 με το κεφάλαιο «Απόπειρα συγκρότησης».

Με νοσταλγία και αγάπη , η Αγγέλα Καστρινάκη μιλά για την εποχή που«νομίζαμε ότι θα αλλάζαμε τα πάντα»,ελπίζει ότι τα νεότερα παιδιά θα εισπράξουν από την ανάγνωση του βιβλίου την αξία της συλλογικότητας και την πεποίθηση ότι η αλλαγή στη ζωή μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εμάς τους ίδιους,ενώ αναγνωρίζει ότι η γενιά εκείνη δικαιώθηκε μόνο στο ότι επιβεβαιώθηκαν οι χειρότερες προβλέψεις που έφεραν τη χώρα στην σημερινή της κατάσταση.

Με την πεποίθηση ότι οι νέοι της εποχής εκείνης μπορούσαν να ασχοληθούν,χάρη στην πληθωρική παρουσία της πολιτικής,με κάτι πέρα από τον εαυτό τους,διαποτισμένοι από τις ιδέες της ελεύθερης σκέψης ,της δημιουργικής αμφιβολίας και του ορθού λόγου αλλά και με μαρτυρίες νέων της εποχής που έζησαν σε διαφορετικό κοινωνικό πλαίσιο από την ηρωίδα,δίνει το προσωπικό της στίγμα,αλλά και μια αντικειμενική και αντιπροσωπευτική ματιά για την περίοδο της Μεταπολίτευσης.

Ένα εξαιρετικά καλογραμμένο βιβλίο,που αφήνει αίσθημα όχι μόνο προβληματισμού,αλλά κυρίως αισιοδοξίας ότι έχουμε το χρόνο να αλλάξουμε τα κακώς κείμενα,αρκεί να αλλάξουμε πορεία,καταρχήν εντός μας....