Επιστροφή στα... Ζάππεια ή «ευρωπαϊκό προφίλ» και στήριξη της συμφωνίας Τσίπρα - πιστωτών; Στο εν λόγω δίλημμα, που διχάζει πλήρως και δημοσίως πια τη Νέα Δημοκρατία, ο Αντώνης Σαμαράς φλερτάρει ανοιχτά με το αντιμνημονιακό του παρελθόν. Και επιλέγει την άμυνα δια της επιθετικής γραμμής, βάζοντας στο κάδρο των στόχων ακόμη και τον Κώστα Καραμανλή.

Το εάν αυτή η πολιτική ανάγνωση έχει βάση θα φανεί μέσα στο επόμενο, το πολύ, δεκαήμερο, ήδη όμως οι πρώτοι που την αμφισβητούν δημοσίως είναι οι ίδιοι οι «δελφίνοι» και τα κορυφαία στελέχη της ΝΔ. Δεδηλωμένη θέση και εκτίμηση αυτών των στελεχών - από την Ντόρα Μπακογιάννη έως τον Ευριπίδη Στυλιανίδη - είναι πως η σύναψη συμφωνίας μεταξύ κυβέρνησης και πιστωτών θα σηματοδοτήσει αυτομάτως και την αντίστροφη μέτρηση για τη διαδοχή στη ΝΔ. Θρυαλλίδα σ΄αυτή την πορεία, δε, θα αποτελέσει το εάν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα στηρίξει ή όχι την διαγραφόμενη συμφωνία.

Η πρώτη αναμέτρηση επ' αυτού του διλήμματος αναμένεται σήμερα στη συνεδρίαση του άτυπου Πολιτικού Συμβουλίου, τα «στρατόπεδα» όμως έχουν ήδη διαμορφωθεί και οργανώνουν τις κινήσεις τους.

Ο ίδιος ο Αντώνης Σαμαράς και η «σκληρή» ηγετική ομάδα της Συγγρού επιλέγουν επί του παρόντος το πολιτικό κατενάτσιο - «πώς να δεσμευτούμε για μια συμφωνία που δεν έχουμε δει;», είναι το βασικό τους επιχείρημα -, όμως δείχνουν σαφή προτίμηση στη μη ψήφιση και τη μετωπική αντιπολίτευση. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, δε, η εισήγηση που βλέπει άκρως θετικά ο αρχηγός της ΝΔ είναι να μην ψηφιστεί οποιαδήποτε συμφωνία έχει τη μορφή της «ενδιάμεσης λύσης» και όχι τελικού πακέτου - ένα σενάριο, που δείχνει να κερδίζει έδαφος τις τελευταίες ώρες.

Ενδεικτικά, άλλωστε, είναι και τα όσα είπε χθες ο ίδιος ο Αντώνης Σαμαράς στον ΣΕΒ: «Κάποιοι μας ζητούν δέσμευση ότι θα στηρίξουμε τη συμφωνία. Μα αν δεν την ψηφίσουν οι κυβερνητικοί βουλευτές, ποιος θα την εφαρμόσει; Αυτός δεν είναι ο ορισμός της ακυβερνησίας;», τόνισε.

Επανέλαβε, δε, πως δεν μπορεί να «διαπραγματευτεί» μια συμφωνία που θα βασίζεται σε φόρους και θα είναι «αντιαναπτυξιακή», ενώ προχώρησε κι ένα βήμα παραπάνω απευθύνοντας πρόσκληση για τη «μεγάλη συνεννόηση για να αλλάξει η χώρα πολιτική».

Τη γραμμή Σαμαρά στηρίζουν σθεναρά στελέχη όπως ο Αδωνις Γεωργιάδης και ο Μάκης Βορίδης, ενώ σε εντελώς αντίθετη γραμμή, ωστόσο, κινούνται ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Νίκος Δένδιας και πολλοί άλλοι.

Η χθεσινή δήλωση Μητσοτάκη, δε, για την ανάγκη στήριξης της συμφωνίας θεωρείται μήνυμα για θερμές ώρες το επόμενο διάστημα στα κομματικά όργανα της ΝΔ: «Στο τέλος», είπε, «κινδυνεύουμε να ζαλιστούμε εμείς από τις πιρουέτες μας. Η ΝΔ θα πρέπει να είναι υπεύθυνη ευρωπαϊκή δύναμη η οποία θα βάλει πλάτη στην εθνική προσπάθεια. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση εμένα προσωπικά θα με βρει κάθετα αντίθετο».

Την ίδια ώρα, μέτωπο απειλείται να ανοίξει και με τους καραμανλικούς, μετά τη σαφή αιχμή για «πολιτικό φλερτ» Τσίπρα - Καραμανλή που άφησε ο Αντώνης Σαμαράς στη συνέντευξή του στο «Εθνος» της Κυριακής:

«Πιστεύω πως ο ίδιος ο Κώστας Καραμανλής καταλαβαίνει πως όσοι τα ισχυρίζονται αυτά, δεν του κάνουν καλό και εξυπηρετούν τους δικούς τους και μόνο σκοπούς», ήταν η χαρακτηριστική φράση του, που δεν έμεινε αναπάντητη.
«Φτιάχνουν φανταστικούς εχθρούς και δεν καταλαβαίνω την σκοπιμότητα των όσων είπε ο κ. Σαμαράς, κυρίως μάλιστα κάτω από αυτές τις κρίσιμες στιγμές που περνά η χώρα και το κόμμα», ήταν το χαρακτηριστικό σχόλιο του πρώην υπουργού της ΝΔ Γιάννη Μχελάκη, ενώ και το... twitter του Ευάγγελου Αντώναρου γέμισε για μια ακόμη φορά με άκρως καυστικές αιχμές...

Εάν ο δρόμος προς τον «έντιμο συμβιβασμό» παραμένει ακόμη ανοιχτός, τότε το «σχέδιο Γιούνκερ» - ή, για την ακρίβεια, το «non paper» Γιούνκερ - θα μπορούσε να αποτελεί το θεμέλιό του. Ο «άξονας λύσης», όμως, που χτίζεται πυρετωδώς μεταξύ Αθήνας – Βρυξελλών μπορεί και να προσκρούσει τελικώς ακριβώς πάνω στη διαρροή του επίμαχου κειμένου.

Στην πραγματικότητα, και σύμφωνα με τις πληροφορίες από Βρυξέλλες και Αθήνα, υπάρχει όντως παρέμβαση του προέδρου της Κομισιόν για άμεση «win win» πολιτική λύση – μια παρέμβαση, όμως, που συναντά το σύνηθες τείχος της «σκληρής φράξιας» του Βερολίνου (Σόιμπλε) και του άκαμπτου ΔΝΤ.

Τι δίνει στην Ελλάδα το non paper Γιούνκερ

Στην πράξη, το «non paper Γιούνκερ» ζητά από την Ελλάδα ήπια μέτρα ύψους 5 δις, δίνοντας ως αντάλλαγμα σχεδόν ισόποση άμεση χρηματοδότηση: Για την ακρίβεια, προβλέπει καταβολή μέσα στο καλοκαίρι της εκκρεμούσας ευρωπαϊκής δόσης των 1,8 δις ευρώ και επιστροφή περίπου 3 δις από τα κέρδη επί των ελληνικών ομολόγων, ενώ ανοίγει και τον δρόμο για χρηματοδότηση από την ΕΚΤ.

Στον πυρήνα της συμφωνίας δίνει τα χαμηλά πρωτογενή πλεονάσματα (0,75% το 2015 και 2% το 2016), δηλαδή λιγότερη λιτότητα, δίνει επίσης το καλό σενάριο στα εργασιακά – μεταρρύθμιση πάνω στο μοντέλο του ILO όπως ζητά η Αθήνα- , κρατά για εφέτος τον ΕΝΦΙΑ και παραπέμπει στο φθινόπωρο το νυστέρι στο ασφαλιστικό και μαζί και τη συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους.

Εν ολίγοις, δίνει πολύτιμο ρευστό κι εξίσου πολύτιμο πολιτικό χρόνο στην κυβέρνηση, χωρίς βαριά μέτρα, βγάζοντας ταυτόχρονα εκτός παιχνιδιού το σκληρό ΔΝΤ. Εξ ου και ο Αλέξης Τσίπρας έσπευσε, εμμέσως πλην σαφώς, να το υιοθετήσει με τους 4 άξονες για τη λύση που έθεσε στην ομιλία του στον ΣΕΒ. Δεν είναι καθόλου τυχαίο όμως ότι στην ίδια ομιλία τόνισε ότι «υπάρχουν κύκλοι που δεν θέλουν αυτή τη συμφωνία να παίρνει σάρκα και οστά, έχοντας ενδεχομένως στα συρτάρια τους διχαστικά σχέδια για τη πορεία της Ευρώπης».

Και παρά την «ακλόνητη πεποίθηση» που εξέφρασε, στην ίδια ομιλία, ο πρωθυπουργός ότι «ήδη στους θεσμούς και στην ευρωζώνη έχουν επικρατήσει συντριπτικά οι σώφρονες φωνές», δεν είναι επίσης καθόλου δεδομένο ότι το «πλαίσιο Γιούνκερ» δεν θα έχει την ίδια τύχη με το… κείμενο Μοσκοβισί του περασμένου Φεβρουαρίου.

Το ίδιο το έγγραφο, άλλωστε, επιβεβαιώνει την ανοιχτή διάσταση που υπάρχει ανάμεσα στην Κομισιόν από τη μία πλευρά, και το ΔΝΤ και το Βερολίνο από την άλλη για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης, ενώ τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στην Αθήνα δεν διέφυγαν της προσοχής πληροφορίες που μετέδωσε το Bloomberg αμέσως μετά τη διαρροή. Το πρακτορείο, επικαλούμενο «κορυφαίες πηγές της ΕΕ» μετέδωσε ότι «η Ελλάδα δεν έχει καταγράψει επαρκή πρόοδο, ώστε να είναι εφικτή μια συμφωνία με τους δανειστές εντός της τρέχουσας εβδομάδας».

Financial Times: «Εμβρόντητοι» με τον Γιούνκερ οι… θεσμοί

Ακόμη πιο εύγλωττος ήταν ο γνωστός Πήτερ Σπίγκελ των Financial Times, ο οποίος έγραψε ότι «πολλοί από τους εμπλεκόμενους στις διαπραγματεύσεις δεν είναι ευτυχείς με τις ανεξάρτητες πρωτοβουλίες της Κομισιόν». Ο πρώτος εξ αυτών, κατά τον Σπήγκελ πάντοτε, είναι ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ ο οποίος «δεν είχε κρύψει την δυσαρέσκειά του ούτε τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν η Κομισιόν είχε επιχειρήσει να παρέμβει εν αγνοία του».

Ανάλογες αντιδράσεις φαίνεται να προκαλεί και η νέα πρωτοβουλία Γιούνκερ: «Είμαστε εμβρόντητοι», φέρονται να δήλωσαν κατά τους FT παράγοντες που μετέχουν στις διαπραγματεύσεις, λέγοντας πως ούτε το ΔΝΤ, ούτε η ΕΚΤ ήταν ενήμεροι για την παρέμβαση.

Κι εδώ ο Πήτερ Σπήγκελ αναλαμβάνει να υπενθυμίσει, όχι με ιδιαίτερα κομψό τρόπο, ότι στο τέλος τις αποφάσεις παίρνει «εκείνος που πληρώνει» - εν προκειμένω το Eurogroup και το ΔΝΤ. Πηγαίνοντας, δε, ένα βήμα παραπέρα, γράφει ότι και στην περίπτωση της Κύπρου, η Κομισιόν και ο Ολι Ρεν είχαν προσπαθήσει «απεγνωσμένα» να αποτρέψουν το σχέδιο Γερμανίας-ΔΝΤ για το bail in και το κούρεμα των καταθέσεων. «Όμως ο Ολι Ρεν», γράφει, «έχασε τότε τη μάχη… Το νέο έγγραφο Γιούνκερ πιθανότατα θα έχει την ίδια τύχη. Στο τέλος της ημέρας, θα είναι το Eurogroup και το ΔΝΤ – οι δύο θεσμοί που πληρώνουν για τη διάσωση – εκείνοι που θα αποφασίσουν ποιοι είναι οι όροι που θα πρέπει να αποδεχθεί η Ελλάδα για να κερδίσει την χρηματοδότηση που έχει άμεση ανάγκη».

Το εάν τελικά έχει δίκιο ο Σπήγκελ και οι «εμβρόντητοι» των «θεσμών» θα φανεί, σε πρώτο χρόνο, μεθαύριο στη σύνοδο κορυφής της Ρίγα. Οπου το ενδεχόμενο πολιτικό deal δεν θα συζητήσουν ο Σόιμπλε και ο Τόμσεν, αλλά η Μέρκελ και ο Γιούνκερ…

Η συμφωνία με τους πιστωτές μπορεί να είναι και θέμα εβδομάδας, η κυβέρνηση δεν θα υπογράψει λύση που δεν θα περιλαμβάνει αναδιάρθρωση χρέους και η χρεοκοπία απέναντι στο ΔΝΤ είναι προτιμότερη από τη χρεοκοπία απέναντι σε μισθωτούς και συνταξιούχους:

Τάδε έφη Γιάνης Βαρουφάκης στη νυχτερινή του συνέντευξη στο Star – μια συνέντευξη, στην οποία ο υπουργός Οικονομικών έδωσε στίγμα «ρεαλιστικής αισιοδοξίας» και διαμήνυσε ότι «ποτέ δεν ήταν στην ατζέντα η ρήξη».

Ο Γιάνης Βαρουφάκης απέκλεισε από την ατζέντα και το «άλλο νόμισμα»: Στην ερώτηση εάν είμαστε έτοιμοι και για το ενδεχόμενο άλλου νομίσματος είπε: «Αλλο νόμισμα δεν είναι στα ραντάρ μας. Αλλά δεν είναι στο ραντάρ μας και η υπογραφή μίας μη βιώσιμης συμφωνίας». Πρόσθεσε, πάντως, ότι αυτή η κυβέρνηση και ο ίδιος «δεν πρόκειται να υπογράψει λύση που δεν θα περιλαμβάνει αναδιάρθρωση του χρέους».

Ως βασικά αγκάθια για την επίτευξη αυτής της «βιώσιμης συμφωνίας» προσδιόρισε το ασφαλιστικό, το δημοσιονομικό και τα εργασιακά.

Στο δημοσιονομικό και ειδικά στον στόχο για τα πρωτογενή πλεονάσματα είπε ότι «έχουμε συγκλίνει πάρα πολύ αλλά υπάρχει ακόμη απόσταση» ενώ χαρακτήρισε ως «το μεγάλο αγκάθι» το ασφαλιστικό για το οποίο η Ελλάδα αντιπροτείνει λύσεις με πρώτο βήμα το φρένο στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.

«Θέλουμε χειρουργική επέμβαση στο ασφαλιστικό, δεν θέλουμε την επέμβαση του χασάπη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Για τα εργασιακά είπε ότι οι πιστωτές επιμένουν στις ομαδικές απολύσεις «τις οποίες δεν θα αποδεχθεί η κυβέρνηση».

Αμφιταλαντευτήκαμε για το αν θα πληρώναμε το ΔΝΤ

Στην συνέντευξή του ο Γιάνης Βαρουφάκης επιβεβαίωσε το θρίλερ που προηγήθηκε της καταβολής της δόσης των 750 εκατομμυρίων ευρώ προς το ΔΝΤ στις 12 Μαίου, λέγοντας πως η κυβέρνηση αμφιταλαντεύτηκε για το εάν θα προχωρούσε ή όχι στην πληρωμή της:

«Επειδή δεν ήταν σίγουρο ότι θα μπορούσαμε να καταβάλουμε και τη δόση και μισθούς και συντάξεις, ήμασταν αμφιταλαντευόμενοι για το εάν θα το κάναμε», είπε, προσθέτοντας: «Προτιμώ να χρεοκοπήσω απέναντι στο ΔΝΤ παρά απέναντι στους μισθωτούς και τους συνταξιούχους». Σε ό,τι αφορά την επόμενη δόση του Ιουνίου είπε ότι η κατάσταση αλλάζει κάθε ημέρα και επεσήμανε ότι «εάν έχουμε δίλημμα μεταξύ του να πληρώσουμε έναν δανειστή και τους συνταξιούχους θα πληρώσουμε τους συνταξιούχους. Ελπίζω να πληρώσουμε και τους δύο».

Ο υπουργός Οικονομικών επιβεβαίωσε επίσης, εμμέσως, ότι ο άνθρωπος που υπέδειξε την ύπαρξη του «ξεχασμένου» λογαριασμού της Τράπεζας της Ελλάδος από τον οποίον και τελικά πληρώθηκε η δόση ήταν ο – υπό παραίτηση – εκπρόσωπος της χώρας μας στο ΔΝΤ Θάνος Κατσάμπας.

Ο υπουργός Οικονομικών απέκρουσε και τα σενάρια για πιθανό «μοντέλο Κύπρου» στην Ελλάδα, καθώς και για πρόταση-τελεσίγραφο από την πλευρά των εταίρων με συμφωνία «take it or leave it».

Σε ερώτημα για το εάν η χρεοκοπία εντός ευρωζώνης είναι στο ραντάρ μας απάντησε: «Χρεοκοπία εντός ευρωζώνης είχαμε δυο φορές στο παρελθόν, το 2012. Το PSI ήταν μια χρεοκοπία γιατί εισπράχθηκαν τα ασφάλιστρα κινδύνου (cds)».

Η πιθανή «έξοδος» του ΔΝΤ και η ΕΚΤ

Αναφερόμενος στην στάση των πιστωτών και στις εμφανείς διαφορές μεταξύ τους, ο Γιάνης Βαρουφάκης δεν έκρυψε ότι η Ελλάδα δεν θα έβλεπε αρνητικά μια ενδεχόμενη αποχώρηση του ΔΝΤ από το τραπέζι.

«Θα ήταν ευχής έργο», είπε, «να επιστρέψει η Κομισιόν του Ντελόρ. Είχε μια πολύ ενεργητική παρουσία, οδηγούσε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, λειτουργούσε ως η κυβέρνηση της Ευρώπης. Αυτό έχει χαθεί με τα Μνημόνια και τη δημιουργία θεσμών που, στην ουσία, είναι παραθεσμικοί και έχουν δημιουργήσει αφαίμαξη στη δύναμη της Κοσμιόν. Το να παίξει αυτό το ρόλο η Κομισιόν χωρίς να επικουρείται από το ΔΝΤ θα ήταν καλό».

Για την σκληρή στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δήλωσε: «Είμαστε μια πολύ μικρή χώρα και η πολύ σκληρή στάση απέναντί μας έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την σύγκρουση των γιγάντων, της ΕΚΤ με πολλές χώρες, όχι μόνο τη Γερμανία, για την έξοδο από την κρίση. Είμαστε παράπλευρη απώλεια της προσπάθειας του προέδρου της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι να σώσει την ευρωζώνη εφαρμόζοντας την ποσοτική χαλάρωση… Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να εξηγηθεί η σκλήρυνση της στάσης της ΕΚΤ απέναντι στην Ελλάδα».

Για την σχέση του με τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε υποστήριξε ότι «οι συζητήσεις μας είναι εγκάρδιες. Έχουμε μία συμφωνία  να μένει μεταξύ μας ότι λέμε και εγώ την τηρώ απολύτως. Έχει πολύ μεγάλη σημασία ότι δύο ΥΠΟΙΚ συμφωνούν σε μία διεξοδική συζήτηση και να μένει μεταξύ μας».