Νέες ιδέες έριξε στο τραπέζι ο Σταύρος Θεοδωράκης, μιλώντας σε τηλεοπτική εκπομπή: να μην γίνεται περιφορά του επιταφίου την Μεγάλη Παρασκευή σε τόπους όπου η πλειοψηφία των κατοίκων είναι μουσουλμανική! Διότι, λέει, αυτό είναι κάπως εθνικιστικό και προκαλεί την Τουρκία και επίσης είναι μια ενέργεια που μπορεί να οδηγήσει σε όξυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων! Αυτά είπε πάνω - κάτω.

 
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις λοιπόν πάνε μια χαρά, αλλά άπαξ και βγει ο επιτάφιος με τα λουλούδια στο δρόμο, αμέσως χαλάνε. Αυτό είναι πράγματι μια πολύ πρωτότυπη σκέψη, η οποία ομολογουμένως ξεπερνάει σε εκσυγχρονιστικό οίστρο ακόμα και τον ίδιο τον Σημίτη: ο άνθρωπος κατήργησε ορθώς μεν την αναγραφή του θρησκεύματος στις αστυνομικές ταυτότητες, αλλά ξέχασε να καταργήσει τον Επιτάφιο. Ήταν μια παράληψη, όσο νά 'ναι.
 
Αλλά να ήταν μόνον ο Επιτάφιος; Με της Παναγίας τι θα γίνει ακριβώς; Είναι δυνατόν να είναι δεκαπενταύγουστος, να έχει γεμίσει το νησί με προτεστάντες τουρίστες και να βγαίνει ο παπάς με εξαπτέρυγα στις ρούγες και να κουβαλάει εικόνες και να ψέλνει; Πρόκειται για ωμή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό πρέπει αμέσως να το δει το Ποτάμι και να βγάλει σχετική ανακοίνωση, διότι πρώτον πλησιάζει της Παναγίας και δεύτερον δεν πρέπει να διαταραχθούν οι σχέσεις μας με τους εταίρους.
 
Αλλά και με το Πάσχα έχουμε σοβαρό πρόβλημα, διότι βρίζουμε τον Ιούδα και γενικώς τους Εβραίους, έτσι ώστε να τίθεται σε κίνδυνο η συμφωνία για την ΑΟΖ. Όλα αυτά τα ζητήματα πρέπει να λυθούν, αλλά γι’ αυτό υπάρχει και το Ποτάμι, για να καλύπτει αυτά τα κενά.
 
Πάντως, για να επιστρέψουμε στον Επιτάφιο, σύμφωνα με τις οδηγίες του Ποταμιού, οι Έλληνες πριν πάνε στην εκκλησία θα πρώτα να μετρηθούν και αν είναι λιγότεροι από τους μουσουλμάνους να μην πηγαίνουν στον επιτάφιο, αλλά να κάθονται σιωπηλοί στα σπίτια τους! Τέτοιου τύπου απαγόρευση όμως, ούτε οι Σουλτάνοι επί Τουρκοκρατίας δεν είχαν διανοηθεί, καθώς εκείνοι επέτρεπαν τουλάχιστον στους υποδούλους την άσκηση των λατρευτικών τους τυπικών, χωρίς πληθυσμιακό περιορισμό. Ο Σταύρος όμως ξεπέρασε και τους Οθωμανούς Σουλτάνους σε επινοητικότητα. Δικαιωματικά επομένως λαμβάνει τον τιμητικό τίτλο «Σταύρος ο Μεγαλοπρεπής».  

Δέκα βασικά μέτρα «κλειδώνουν» ήδη στο τραπέζι του Brussels Group και γίνονται το διαβατήριο για την πρώτη ανάσα ρευστότητας προς την Αθήνα – δέκα μέτρα τα οποία, κατά κυβερνητικές πηγές, είναι «υψηλής δημοσιονομικής και φορολογικής απόδοσης» αλλά ταυτόχρονα και «σταθμισμένης κοινωνικής δικαιοσύνης».

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι διαπραγματευτικές ομάδες συγκλίνουν στα εξής:

• 1. Επιβολή ειδικού φόρου στους 500 πλουσιότερους φορολογουμένους με βάση το περιουσιολόγιο.

• 2. Έκτακτη εισφορά για εισοδήματα πάνω από 50.000 ευρώ, χωρίς την μείωση κατά 30%. Εκτιμάται ότι το μέτρο θα αποφέρει έσοδα 1,3 δις ευρώ.

• 3. Καθιέρωση ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 15% (με εξαίρεση φάρμακα-βιβλία που θα παραμείνουν στο 6,5% και τρόφιμα που θα παραμείνουν στο 13%). Οι πιστωτές φέρονται να ζητούν υψηλότερο ενιαίο συντελεστή, της τάξης του 18%.

• 4. Αύξηση του φόρου πολυτελούς διαβίωσης κατά 30% σε Ι.Χ. υψηλού κυβισμού, πισίνες και αεροσκάφη και πιθανή επέκτασή του στα σκάφη.

• 5. Επιβολή φόρου διαμονής (1-5 ευρώ ή 3-5% επί του κόστους της διανυκτέρευσης) για διανυκτερεύσεις σε πολυτελή ξενοδοχεία των νησιών του Αιγαίου.

• 6. Επιβολή φόρου 3% επί της εκδιδόμενης απόδειξης σε νυχτερινά κέντρα, μπαρ, εστιατόρια και λοιπές επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος πρώτης κατηγορίας κατά την τουριστική περίοδο (1η Απριλίου έως 31η Οκτωβρίου)

• 7. Ειδικός φόρος 6% στις πωλήσεις ειδών που υπάγονται στον φόρο πολυτελείας (π.χ. ρολόγια, κοσμήματα, έργα τέχνης). Το μέτρο θα εφαρμοστεί πιθανότατα στα νησιά του Αιγαίου όπου ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ.

• 8. Υποχρεωτική χρήση πιστωτικών καρτών για συναλλαγές άνω των 70 ευρώ στα νησιά με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων.

• 9. Αυστηρότερα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια για την προστασία της πρώτης κατοικίας από τους πλειστηριασμούς.

• 10. Δημιουργία ενδιάμεσου φορέα διαχείρισης ιδιωτικού χρέους.

Χρειάστηκαν λιγότερες από 48 ώρες, δύο τηλεφωνήματα και δύο κοινές δηλώσεις για να πάμε από τα... «βράχια» στην προσέγγιση; 

Το αποτέλεσμα δείχνει, για πρώτη φορά ίσως, ουσιαστικό. Δεν πρόκειται για συμφωνία, πρόκειται όμως για το πρώτο κοινό μήνυμα Αθήνας και πιστωτών ότι η λύση είναι εφικτή επί συγκεκριμένου «οδικού χάρτη»: Πρώτο βήμα σ' αυτόν τον «οδικό χάρτη», σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, θα είναι η «δήλωση προόδου» στο Eurogroup της 11ης Μαΐου, θα ακολουθήσει η χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης από την ΕΚΤ, ενώ παράλληλα ανοίγει και η ατζέντα της «μεγάλης συμφωνίας» με καταληκτικό ορίζοντα το τέλος Ιουνίου. 

Ασφαλιστικό και εργασιακά μπαίνουν στο τραπέζι

Σ' αυτή την ατζέντα κυρίαρχη θέση θα έχουν τα δύο θερμά ζητήματα του ασφαλιστικού και των εργασιακών, στη βάση της προσέγγισης που περιγράφεται στην χθεσινή κοινή δήλωση του Αλέξη Τσίπρα και του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.

Σ’ αυτή τη βάση, κύκλοι του Μαξίμου τονίζουν με έμφαση ότι ο πρόεδρος της Κομισιόν «τοποθετήθηκε με σαφήνεια τόσο στο θέμα της ρύθμισης της αγοράς εργασίας όσο και σε αυτό του συνταξιοδοτικού συστήματος». Ο κ. Γιούνκερ, κατά τους ίδιους κύκλους, «υποστηρίζει ένα σύστημα συλλογικών διαπραγματεύσεων κατά τα βέλτιστα ευρωπαϊκά πρότυπα», ενώ συμφωνεί πως «βασικός στόχος του συνταξιοδοτικού συστήματος πρέπει να είναι η αποφυγή της φτώχειας της τρίτης ηλικίας».

Το τι, βεβαίως, σημαίνει ακριβώς «βέλτιστα ευρωπαϊκά πρότυπα» και «αποφυγή της φτώχειας» θα κρίνει και την έκταση των υποχωρήσεων που θα κάνει εν τέλει η κυβέρνηση καθώς ασφαλιστικό και εργασιακά είναι τα δύο ζητήματα που κουβαλούν και τις πιο βαριές «κόκκινες γραμμές». Την πρόκληση αυτή, και την ευκολία με την οποία μπορεί να μετατραπεί σε παγίδα, την γνωρίζουν καλά και στο Μαξίμου, εξ ου και οι ίδιες πηγές στέλνουν μήνυμα με νόημα προς όλους τους «θεσμούς» - και δη προς το ΔΝΤ - σημειώνοντας: «Ευελπιστούμε ότι το νηφάλιο μήνυμα του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα εισακουστεί από όλες τις πλευρές».

Μήνυμα «ενότητας» εκπέμπουν τώρα οι πιστωτές

Καίριο ρόλο στην ισορροπία προκλήσεων και παγίδων στον δρόμο προς τον «έντιμο συμβιβασμό» θα παίξουν και οι τελικοί συσχετισμοί δυνάμεων ανάμεσα στις συνιστώσες των πιστωτών, οι οποίες επί του παρόντος στέλνουν μήνυμα… ενότητας. Το εν λόγω μήνυμα αφ' ενός, ανοίγει παράθυρο για την «δήλωση προόδου» υπέρ της Ελλάδας στο Eurogroup της Δευτέρας και, αφ' ετέρου επιχειρεί να ανασκευάσει την εικόνα ρήξης μεταξύ ΔΝΤ και Ευρώπης για το κούρεμα του χρέους.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μοιράζονται τον ίδιο στόχο να βοηθήσουν την Ελλάδα» αναφέρεται στην κοινή ανακοίνωση των τριών θεσμών και προστίθεται: «Και οι τρεις θεσμοί εργάζονται σκληρά για να επιτύχουν απτή πρόοδο στις 11 Μαΐου». 

Η φράση «μοιράζονται τον ίδιο στόχο» σηματοδοτεί και την απάντηση στο χθεσινό μήνυμα του Μαξίμου ότι οι διαφωνίες μεταξύ των πιστωτών αποτελούν το βασικό εμπόδιο για την επίτευξη συμφωνίας - μια παράμετρο που, σύμφωνα με τις πληροφορίες, επεσήμανε ο Αλέξης Τσίπρας και στις σημερινές του επικοινωνίες με τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και τον Γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ.

Η επιβεβαίωση ή μη της εν λόγω «ενότητας» θα κριθεί και μετρηθεί στην πορεία των διαπραγματεύσεων του επόμενου διμήνου, που ντε φάκτο θα συμπεριλάβουν την απομείωση του χρέους και την παραμονή ή όχι του ΔΝΤ στο πρόγραμμα. Θα είναι μια ακόμη θυελλώδης πορεία με νέα… βράχια και νέες συγκλίσεις - μέχρι τότε, ωστόσο, η Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται για πρώτη φορά κοντά στην «ανάσα ρευστότητας» που θα της δώσει τον αναγκαίο χρόνο για τη μάχη του «new deal».