«Όλους αυτούς τους μήνες υπήρχε μια άτυπη ομάδα υπουργών. Συγκροτείται τώρα πιο επίσημα ως σώμα. Η ευθύνη είναι κοινή, πάντα ήταν κοινή».  Αυτή η δήλωση του Γιάνη Βαρουφάκη προς τους δημοσιογράφους μετά το πέρας της συνεδρίασης της πολιτικής ομάδας διαπραγμάτευσης στο υπουργείο Οικονομικών το βράδυ της Δευτέρας ερμηνεύτηκε ως έμμεση απάντηση στις πληροφορίες περί «ψαλιδίσματος» και υποβάθμισής του.

Και πρόσθεσε: «Όσο πλησιάζουμε στο τέλος, τόσο αυξάνεται η ένταση της δουλειάς. Τα τελευταία μέτρα στο σπριντ είναι τα πιο δύσκολα. Θα κάνουμε τα αδύνατα - δυνατά για μια έντιμη συμφωνία. Η διαπραγμάτευση είναι πάρα πολύ δύσκολη. Από τις πιο περίπλοκες διαπραγματεύσεις».

«Ένα από τα προβλήματα της διαπραγμάτευσης είναι ότι οι θεσμοί αλλάζουν άποψη συνέχεια, γεγονός που καθιστά σύνθετη τη διαπραγμάτευση», συνέχισε ο υπουργός και επισήμανε: «Σεβόμαστε τις διαδικασίες και τους εταίρους, αλλά έχουμε λαϊκή εντολή να αλλάξουμε τη φιλοσοφία ενός προγράμματος που έχει αποτύχει».

Για τον ανασχηματισμό της διαπραγματευτικής ομάδας του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης μίλησε ο Στέλιος Κούλογλου στα Παραπολιτικά 90,1.

Συνεχίζοντας, ο ευρωβουλευτής ανέφερε ότι «ο Βαρουφάκης έπαιξε θετικό ρόλο στην διαπραγμάτευση» ενώ πρόσθεσε: «Μπορεί το ύφος του να μην άρεσε σε κάποιους συνομιλητές του, αλλά κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν έπαιξε σημαντικό ρόλο. Ο παραμερισμός του Βαρουφάκη από την πλευρά του Τσίπρα είναι ένα είδος υποχώρησης. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι αντιμετωπίζουμε έναν ακήρυχτο οικονομικό πόλεμο». 

«Δεν νομίζω να υπάρξουν μείζονα προβλήματα, πρόσθεσε ο Στέλιος Κούλογλου για τις ενδεχόμενες διαφωνίες σε περίπτωση συμβιβαστικής λύσης. Όλα τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ έχουν συνειδητοποιήσει ότι όταν πάρεις την εξουσία τα πράγματα αλλάζουν, δεν είναι το ίδιο όπως πριν όταν είσαι αντιπολίτευση. Πόσο μάλλον όταν δεν έχεις και προηγούμενη εμπειρία. Τα πράγματα είναι δύσκολα και δεν υπάρχουν πολλές εναλλακτικές. Ο ελληνικός λαός ανησυχεί έχει αρχίσει και φοβάται λόγω των συνεχών προπαγανδιστικών επιθέσεων. Υπάρχει υποστήριξη στην κυβέρνηση αλλά υπάρχει και ανησυχία» κατέληξε ο Στέλιος Κούλογλου. 

Σαν σήμερα, το 1992, έφυγε από τη ζωή ο ζωγράφος Francis Bacon. Απεικόνισε την ανθρώπινη μορφή δίνοντάς της ωμές και για ορισμένους αποκρουστικές διαστάσεις. Το ότι είμαστε από κρέας μας κάνει εν δυνάμει σφαχτάρια, έλεγε. Έμεινε γνωστός για την απόλυτη αποδόμηση της μορφής του Πάπα, ιδιαίτερα του Πάπα Ινοκέντιου Χ. Χαρακτήριζε τον ευατό του ρεαλιστή.

Ο Francis Bacon ήταν αυτοδίδακτος στη ζωγραφίκή. Για χάρη της σταμάτησε την εργασία του ως σχεδιαστής εσωτερικών χώρων. Μέχρι το 1945 έκανε σπάνια εκθέσεις. Μόνο μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου τα έργα του άρχισαν να γίνονται γνωστά έξω από τον φιλικό του κύκλο.
 
Βασικό στοιχείο στο ύφος του είναι η Αφαίρεση(Abstraction-Αφηρημένη Τέχνη). Μετά την κτηνωδία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η πίστη στον άνθρωπο ως πηγή καλοσύνης έχει πλέον χαθεί. Η απογοήτευση αυτή, «αφαιρεί» από την απεικόνισή του την τελειότητα, καθώς ήταν πλέον δύσκολο να αποτυπωθεί το ανθρώπινο πρόσωπο, αθώο ή απλώς όμορφο.[1]

Painting, 1946

^{Painting 1946}
 
Ανήκει στην ομάδα έργων του Bacon με θέμα τη  Σταύρωση. Το έργο «Figure Study II» οδήγησε, πιθανώς, στο «Painting, 1946». Πριν φτάσει στην τελική μορφή του, το έργο πέρασε από πολλές φάσεις και  παραλλαγές. Αρχικά είχε ως φόντο ένα τοπίο ενώ στο προσκήνιο φαινόταν ένας χιμπατζής και δίπλα του ένα μεγάλο πουλί πεσμένο σε έναν αγρό. Όπως είπε ο ίδιος ο Bacon στονDavid Sylvester, οι γραμμές που ζωγράφιζε έμοιαζαν ξαφνικά να απαιτούν κάτι άλλο, εντελώς διαφορετικό απ’ αυτό που είχε ζωγραφίσει μέχρι τότε. Η έννοια του τυχαίου, πίστευε, είχε εξαιρετική σημασία στην τέχνη του.[2]

^{Figure Study II}
 
Το σκηνικό είναι ένα παλιό κρεοπωλείο με κεραμικές γιρλάντες στους τοίχους. Πίσω προβάλει ένα πτώμα βοδιού, παρόμοιου με εκείνο στο έργο του Rembrandt «Slaughtered Ox».
Μπροστά από το πτώμα και κάτω από μια σκούρα ομπρέλα, στέκεται ένας άντρας (αρκετοί τον ταυτίζουν με πολιτικό). Αριστερά και δεξιά, πάνω στην σωληνοειδή κατασκευή που μοιάζει με πι, τοποθετούνται δύο κομμάτια κρέατος, εκεί που θα βρίσκονταν κανονικά ανθρώπινες φιγούρες σε μια ‘κανονική’ σταύρωση.[3]

^{Rebrandt, Slaughtered Ox}
 
Όσον αφορά την κεντρική φιγούρα, οι περισσότεροι κριτικοί την ταυτίζουν με την ‘persona’ κάποιου δικτάτορα. Σε άλλους θυμίζει φωτογραφίες του Μουσολίνι σε φωτογραφίες εφημερίδων της εποχής ενώ άλλοι τον ταυτίζουν με τον Χίτλερ παρατηρώντας ότι οι γιρλάντες στους τοίχους θυμίζουν το μπαλκόνι απ’ όπου μίλησε το 1938 στη Βιέννη.[4] Συνδέουν, δηλαδή, την μορφή του δικτάτορα με μια τελετουργική θυσία ζώου-ανθρώπου την οποία αυτός κατευθύνει και πιστεύουν, έτσι, ότι το έργο συνδέεται αναπόφευκτα με τα ιστορικά γεγονότα του B' Π. Πολέμου.
 
Ο David Sylvester, σε μία συνέντευξη του στον Bacon, παρατήρησε ότι η σύνδεση του κρέατος με τη Σταύρωση γίνεται με δύο τρόπους, με την παρουσία του κρέατος μπροστά και με την μετατροπή της θυσιασμένης φιγούρας σ’ ένα κρεμασμένο σφαχτάρι. Σ’ αυτό ο Bacon προσέθεσε πως το γεγονός ότι είμαστε από κρέας, μας κάνει εν δυνάμει σφαχτάρια. Όποτε έμπαινε σε κρεοπωλεία τον εξέπληττε το γεγονός ότι δεν είναι αυτός στη θέση ενός απ’ αυτά τα σφαγμένα ζώα.[5]
 
Pope I, 1951 & Study after Velasquez’s Portrait of Pope Innocent X, 1953

Στις αρχές της του 1950, σε μια περίοδο έντονης προσωπικής αναστάτωσης, τα έργα του Bacon παρουσιάζουν μια νέα διάσταση στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν τον ζωγραφικό χώρο. Πέρασε στην απεικόνιση ολόκληρων εξελιγμένων ζωνών, οι οποίες έδιναν την εντύπωση της συγκράτησης των μορφών μέσα στον πλασματικό χώρο. Έδωσε έμφαση στην απομάκρυνση των ζωνών απ’ το χώρο, μ’ ένα τρόπο, τον οποίο ο Gilles Deleuze περιέγραψε ως μια προσπάθεια να απομακρυνθεί ο θεατής απ’ το περιεχόμενο του πίνακα.

^{Pope Innocent X, Velasquez}

Σ’ αυτή την κατηγορία έργων εντάσσονται οι πίνακες  «Pope I, 1951» και «Study after Velasquez’ s Portrait of Pope Innocent X, 1953». Εντάσσονται, όμως, και στη γενικότερη θεματική του Bacon, που αφορά τους Πάπες. Ο Bacon ζωγράφισε συνολικά σαράντα πέντε έργα με θέμα τον Πάπα Ιννοκεντίο Χ. Τα έργα αυτά στηρίζονται στον γνωστό πίνακα του Velasquez “Pope Innocent X”.

^{Study after Velasquez's Portrait of Pope Innocent X, 1953}
 
Στο «Study after Velasquez’ s Portrait of Pope Innocent X, 1953» κυριαρχεί ένα κλίμα τρόμου. Η προσοχή έχει στραφεί στο ανοιχτό στόμα του Πάπα. Αυτή η εστίαση μπορεί να αποκαλύπτει μια ένταση ανάμεσα στον εσωτερικό χώρο (φυσικό και ψυχικό) της φιγούρας και των επιπέδων του χώρου, στα οποία τοποθετείται. ΟGilles Deleuze παρατηρεί ότι η σκηνή μοιάζει σαν ολόκληρο το σώμα να προσπαθεί να αποδράσει απ’ το στόμα. Ο George Bataille δίνει μιαν άλλη ερμηνεία στο ανοιχτό στόμα, βασισμένος στην άποψη του Sigmund Freud, ότι το στόμα αποτελεί πρωταρχικό σεξουαλικό μέρος του σώματος[6].

^{Pope I, 1951}
 
Στο «Pope I, 1951» η μορφή του Πάπα εδώ είναι λιγότερο φορτισμένη. Είναι περισσότερο ψυχρός και απειλητικός παρά τρομακτικός. Η θολωτή κατασκευή δίνει την εντύπωση της άποψης από πάνω, η οποία προήλθε από φωτογραφία του Πάπα Pius XII, που είχε ο Bacon στο ατελιέ του.
 
Τα γυαλιά της φιγούρας, που έχουν χρησιμοποιηθεί και σε άλλα έργα του, είναι παρόμοια με αυτά μιας σκηνής της κινηματογραφικής ταινίας «Θωρηκτό Ποτέμκιν». Ο Bacon είχε εμμονή με τους μεγάλους άνδρες με απάνθρωπη συμπεριφορά.
 
Man in Blue IV, 1954

Το 1954 ο Bacon ξεκίνησε μία σειρά έργων αρκετά διαφορετικών από εκείνα που είχε ως τότε φιλοτεχνήσει. Ομαδοποιημένα κάτω απ’ τον τίτλο «Man in Blue» αυτά τα επτά έργα χαρακτηρίζονται από ένα βαθύ μπλε-μαύρο φόντο, που εκτείνεται δεξιά και αριστερά των πινάκων. Πάνω σε αυτό το φόντο τοποθετείται ένας άντρας, ντυμένος με ένα σκούρο κοστούμι, κολάρο και γραβάτα. Ο χώρος γύρω από την φιγούρα αποτελείται από ένα απλά σχεδιασμένο πλαίσιο με κάθετες ραβδώσεις, που υποδηλώνουν τους τείχους. Ανάμεσα στην αντρική φιγούρα και στον θεατή βρίσκεται ένα είδος τραπεζιού ή πάγκου. Με την πρώτη ματιά στα έργα, φαίνεται ότι έχει χρησιμοποιηθεί άσπρο και μαύρο χρώμα. Τα χρώματα όμως που χρησιμοποιήθηκαν είναι περισσότερα ενώ τα πρόσωπα αυτών των έργων έχουν ζωγραφιστεί με ανάμειξη κόκκινου και άσπρου, για να δοθούν οι τόνοι της ανθρώπινης σάρκας.
 
Ο άντρας, που απεικονίζεται στο έργο αλλά και σε όλα τα «Μan in Blue», θεωρείται από πολλούς αναλυτές, ότι πρόκειται για ένα πολιτικό ή άλλο σημαντικό πρόσωπο. Παρουσιάζεται εύθραυστος και απομονωμένος. Ο ίδιος ο Bacon είπε ότι εμπνεύστηκε τους πίνακες αυτούς από έναν άντρα, που γνώρισε σε ένα ξενοδοχείο στο Henley, όπου έμεινε. Δήλωσε, επίσης, στον David Sylvester ότι αυτή η σειρά έργων έχει ως θέμα τα όνειρα και τη ζωή στις κρεβατοκάμαρες ξενοδοχείων. Ο Bacon, μεταξύ άλλων, είπε ακόμα σε συνέντευξή του στον Sylvester ότι τα έργα αυτά έχουν έντονο το στοιχείο της κλειστοφοβίας και της αγωνίας.
 
Ο Sylvester συνδυάζοντας το γεγονός αυτό με την σχέση του Bacon με τον Peter Lacy, ο οποίος ήταν συνεχώς σε κατάσταση αγωνίας, νευρωτικός και υστερικός, όπως τον χαρακτήριζε, τον ταύτισε με τον άνδρα του πίνακα. Η άποψή του αυτή ενισχύθηκε από φωτογραφίες, που είχε βγάλει ο Bacon και ο Lacy ο ένας τον άλλον πίσω από ένα μεγάλο τραπέζι[7].     
 
Study for a Portrait, 1953

Το «Study for a Portrait, 1953» έχει πολλά χαρακτηριστικά της σειράς «Man in Blue», αν και το σκηνικό του πίνακα δίνεται με λίγο περισσότερη λεπτομέρεια. Η φιγούρα, με το τετραγωνισμένο σαγόνι, τα κομψά μαλλιά, το μπλε κοστούμι και την μαύρη γραβάτα, δείχνει εντυπωσιακή. Η έκφραση του προσώπου είναι ασαφής όπως και ο λόγος αυτής της επίσημης ενδυμασίας. Είναι ντυμένος για να πάει σε κάποια επικήδεια τελετή ή πρόκειται για κάποιον που ανήκει στο χώρο του οργανωμένου εγκλήματος; Επίσης, δεν μπορούμε με σιγουριά να πούμε αν η έκφραση αυτού του προσώπου είναι έκφραση πόνου ή ηδονής, ειρωνείας ή γέλιου. Η στάση του είναι αμήχανη και αδέξια, το σταυρωμένο πόδι σηκωμένο, με τα χέρια να εξαφανίζονται από κάτω: μια βιαστική ματιά της ανθρώπινης αδυναμίας και αστάθειας.[8]
 
Ο άντρας είναι κρυμμένος πίσω από μια διάφανη κουρτίνα αντιμετωπίζοντας μας με ένα χαμόγελο, που δεν μπορούμε να πούμε αν είναι χαμόγελο ή ουρλιαχτό. O Gilles Deleuze το χαρακτηρίζει χλευαστικό, ανυπεράσπιστο, αποτρόπαιο, υστερικό. Το πρόσωπο, που ο ίδιος ο Bacon περιγράφει ως νευρωτικό, σχεδόν υστερικό, είναι παγιδευμένο. Η κραυγή του μοιάζει να είναι έμφυτη, χωρίς πραγματική αιτία.[9]
   
Δεκαετία 1960 
 
Στη δεκαετία του 1960 τα έργα του Bacon πέρασαν θεματικά από τους Πάπες και τις Σταυρώσεις σε πορτρέτα κοντινών φίλων του. Έκανε πορτρέτα τηςIsabel Rawnsthorne, της Henrietta Moraes, τουLucian Freud και του εραστή του George Dyer. Ο ίδιος δήλωσε, για αυτήν την στροφή του, ότι όταν άρχισε να μεγαλώνει ξεκίνησε να βρίσκει το περιεχόμενο και το θέμα της ζωγραφικής του μέσα στη δική του ζωή.[10] Τα έργα αυτά  ζωγραφίστηκαν μέσα από ένα συνδυασμό της μνήμης του ζωγράφου και φωτογραφιών, οι περισσότερες από τις οποίες τραβήχτηκαν για λογαριασμό του Bacon από τον φίλο του, φωτογράφο John Deakin.[11] Η διαφορά με τα έργα της δεκαετίας του 1950 είναι φανερή, πιο χοντρές γραμμές στα πρόσωπα, μεγαλύτερη ποσότητα και ποικιλία χρωμάτων.
 
Three Studies for a Portrait of George Dyer, 1963 

 
Το 1963 ο Bacon γνώρισε τον Dyer και έγινε εραστής του. O Dyer ήταν ένας μικροεγκληματίας από το Λονδίνο με εμμονή με την εμφάνισή του. Ως θέμα ο Dyer είχε πολλές πτυχές. Ήταν μια προσωπικότητα που περιέκλειε την φροντίδα, την επιτυχία και την αποτυχία, την ομοφυλοφιλία, την κοινωνικότητα, το έγκλημα, τον αλκοολισμό, τον εθισμό στα ναρκωτικά και τέλος την αυτοκτονία. Γι’ αυτό, πιθανόν, τον λόγο, ο Bacon έκανε τα πιο ακραία πορτρέτα του εμπνευσμένος από τον Dyer. Στα πορτρέτα αυτά, ο Dyer είναι συχνά παραμορφωμένος σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην αναγνωρίζεται.[12]
 
Αυτό, που προκαλεί εντύπωση και δείχνει, επίσης, την εξαιρετική ικανότητα του Bacon να χειρίζεται την αφαίρεση, είναι το γεγονός ότι, παρά την έντονη αφαίρεση στο πρόσωπο, τα χαρακτηριστικά του μοιάζουν πιο συγκεκριμένα από τα πρόσωπα της δεκαετίας του 1950.

Three Figures in a Room, 1964

 
Και σε αυτό το τρίπτυχο, εικονίζεται ο εραστής του Bacon, George Dyer. Αριστερά και δεξιά βρίσκεται σε ένα δωμάτιο τουαλέτας. Στο κέντρο ξαπλώνει σε έναν καναπέ, φαινομενικά δυνατός αλλά, στην πραγματικότητα, ανασφαλής, σα να έχει χάσει τη δύναμή του. Στο κεντρικό και δεξί πλαίσιο τοποθετείται αδέξια στο χώρο και με τα πόδια του προσπαθεί να κρύψει το ανδρικό γεννητικό μόριο, σύμβολο  σεξουαλικότητας, προσπαθώντας ίσως να σώσει τη σεμνότητά του. Στο αριστερό πλαίσιο ο Dyer κάθεται πάνω σε μια λεκάνη τουαλέτας. Δίνοντας ο Bacon την εικόνα του από πίσω, εκθέτοντας τον δηλαδή σε μια ιδιωτική στιγμή στα μάτια στων θεατών, τον κάνει πιο ταπεινό και τρωτό. Η παθητική φυσικότητα της κατάστασής του και η έκθεσή του την ώρα της σωματικής αυτής λειτουργίας αποκλείουν κάθε στοιχείο πνευματικότητας. Ο ζωγράφος εστιάζει στο φθαρτό και θνητό της ανθρώπινης ύπαρξης.[13]
 
Η αίσθηση της απομόνωσης και της μοναξιάς είναι διάχυτη στο έργο. Γνωρίζοντας την εμμονή που είχε ο Dyer με την εμφάνισή του, η εικόνα αυτή έρχεται σε αντίθεση με τον τρόπο που προέβαλε ο ίδιος τον εαυτό του στο κοινωνικό του περιβάλλον. Ίσως η άβολη στάση του σώματος, πέρα από την περιγραφή της ιδιοσυγκρασίας του Dyer, να σχετίζεται και με αυτό, που ο ίδιος ο Bacon είχε δηλώσει, ότι αισθάνεται για την ομοφυλοφιλία του, ότι δηλαδή ήταν μια θλίψη, ένας πόνος που τον είχε μετατρέψει σε απατεώνα. Γι’ αυτή την απάτη ντρεπόταν και όχι για το ομοφυλοφιλικό σεξ.[14]
    
Henrietta Moraes, 1966

 
Η Henrietta Moraes και η Isabel Rawnsthorne ήταν οι μόνες γυναίκες, που ζωγράφισε ο Bacon. Και οι δύο ήταν φίλες του. Η Henrietta Moraes ήταν γενναία, χαοτική, ηρωική, μαλθακή αλλά και δυναμική. Όταν πέθανε, σκόρπισε το πένθος στους φίλους της, τους οποίους τρομοκρατούσε όσο ζούσε. Αναζητούσε συνεχώς νέες εμπειρίες, διψούσε να ζήσει έντονα, έτοιμη ανά πάσα στιγμή να επιτεθεί και να συγκρουστεί παραβλέποντας φύλο και ηλικία. Για ένα διάστημα, μετά τον χωρισμό της από τον σύζυγό της, Dom Moraes, αφέθηκε στο αλκοόλ και στη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Εργάστηκε για ένα διάστημα ως μοντέλο ζωγράφων. Το 1994 έγραψε ένα βιβλίο για τη ζωή της.[15]
    
Η Moraes φωτογραφήθηκε γυμνή σε ένα κρεβάτι από τον φωτογράφο Deakin κάτω από την καθοδήγηση του Bacon. Στα περισσότερα έργα του Bacon με θέμα την Moraes η ωμή σεξουαλικότητα παίζει κυρίαρχο ρόλο. Η Moraes είναι το μόνο άτομο που εμφανίζεται εντελώς γυμνό στα έργα του. Παρουσιάζεται ταπεινή και εκτεθειμένη μέσα στη γύμνια της, σεξουαλική σαγηνευτική αλλά και επικίνδυνα ακάλυπτη και ανοιχτή. Υπάρχει όμως μια παθητικότητα στην φαινομενική σεξουαλική ανεμελιά της.[16]
 
Ο Bacon χρησιμοποίησε την Αφαίρεση όχι για να ‘αφαιρέσει’ αλλά για να συγκεκριμενοποιήσει και να αποδώσει τη μη ορατή πραγματικότητα. Από την άποψη αυτή, είχε δίκιο που αποκαλούσε τον εαυτό του ρεαλιστή.

«Οι δανειστές δεν ζητάνε από την Ελλάδα συμφωνία, αλλά υποταγή και παράδοση», υποστηρίζει ο υπουργός παραγωγικής ανασυγκρότησης Παναγιώτης Λαφαζάνης, επικεφαλής και της αριστερής πτέρυγας στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ. Ο ίδιος ταξίδεψε τις τελευταίες εβδομάδες σε Κίνα και Ρωσία, αναζητώντας πολιτική στήριξη, οικονομικές συμμαχίες, επενδύσεις και πολύτιμο ρευστό για την Ελλάδα, ώστε η διαπραγματευτική της θέση να ενισχυθεί έναντι των πανίσχυρων δανειστών της.  

Και το φλερτ αυτό ήταν αμοιβαίο. Ο πρόεδρος Πούτιν ήταν ο πρώτος που τηλεφώνησε στον Αλέξη Τσίπρα για να του ευχηθεί με θερμά λόγια καλή επιτυχία για την εκλογική του νίκη του κι αμέσως τον κάλεσε να επισκεφθεί τη Μόσχα. Ο Τσίπρας ανταποκρίθηκε και, πριν επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο και τον πρόεδρο Ομπάμα (που κάλεσε κι αυτός τον Τσίπρα να επισκεφθεί την Ουάσιγκτον), επισκέφθηκε στις 9 Απριλίου το Κρεμλίνο και τον Πούτιν ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για μια σειρά από συμφωνίες Ελλάδας-Ρωσίας που υπόσχονται να αλλάξουν τα οικονομικά, ενεργειακά και γεωπολιτικά δεδομένα της νοτιανατολικής Ευρώπης και της ανατολικής Μεσογείου.

Οικονομία Vs Γεωπολιτική;

Είναι γεγονός πως η γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας, ως πυλώνα της Ευρώπης, έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια κι ας έχει συρρικνωθεί η οικονομία της κατά το ένα τέταρτο. «Το να κρατήσεις την Ελλάδα στο ευρώ είναι κάτι πολύ παραπάνω από τα χρήματα. Όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναφέρονται στην Ελλάδα μιλούν την διάλεκτο των οικονομικών. Πιστεύω όμως ότι οι πολιτικοί της ηπείρου έχουν διαλέξει λάθος κοινή γλώσσα. Η γεωπολιτική, πολύ περισσότερο από την οικονομία, είναι το κύριο ζήτημα. Το κόστος του σφάλματος θα είναι μη μετρήσιμο», επισημαίνει στους Financial Times ο Marc Chandler επικεφαλής νομισματικής στρατηγικής της Brown Brothers Harriman.

Για τον ίδιο τα οικονομικά ζητήματα δεν πρέπει να τυφλώνουν τους πολιτικούς όσον αφορά την τεράστια, σε σχέση με το μέγεθός της, γεωπολιτική σημασία της Ελλάδας. Ο Marc Chandler υπογραμμίζει στο πως «η Ελλάδα ενώνει τον βορρά με τον νότο, και την ανατολή με την δύση, όπως καμία άλλη χώρα. Αποτελεί το νότιο άκρο του ΝΑΤΟ και η σχέση που απολαμβάνει με Ρωσία, Ιράν, Κίνα και άλλους είναι μοναδική εντός της συμμαχίας. Ακόμη κι αν είναι υψηλό το τίμημα για την ασφαλή διατήρηση των Αθηνών εντός της ευρωπαϊκής πολιτικής τάξης και ασφάλειας, αξίζει να πληρωθεί».

Ο ίδιος ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, σε συνέντευξη που έδωσε στην τηλεόραση του Star και στον Νίκο Χατζηνικολάου τη Δευτέρα 27 Απριλίου, επισήμανε την γεωπολιτική σημασία της Ελλάδας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση λέγοντας πως «παρά την οικονομική της αποδυνάμωση η Ελλάδα διατηρεί αλώβητη τη γεωπολιτική της ισχύ. Είναι μια χώρα που παίζει κρίσιμο ρόλο σε μια περιοχή αστάθειας, ένας πυλώνας σταθερότητας στο τρίγωνο αστάθειας Ουκρανία-Συρία-Λιβύη γι' αυτό και δεν μπορούν απλά να μας «πετάξουν έξω» και γι' αυτό έχουμε μεγάλες πιθανότητες να κερδίσουμε στη διαπραγμάτευση». Ο ίδιος υποστηρίζει πως αυτό το γεωστρατηγικό πλεονέκτημα θα το εκμεταλλευτεί στο έπακρο προκειμένου να αυξήσει τη διαπραγματευτική ισχύ αλλά και για να ανακουφίσει τον ελληνικό λαό από τα δυσβάστακτα βάρη του χρέους και της λιτότητας.

Βρισκόμενη στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων η Ελλάδα δεν αποτελεί απλά το νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης, αλλά με τα νησιά και τα λιμάνια της, τον εμπορικό και πολεμικό της στόλο, ελέγχει όλους τους θαλάσσιους δρόμους της ανατολικής Μεσογείου, τα περάσματα της Αδριατικής και Μαύρης Θάλασσας προς τη Μεσόγειο, και τη γεωστρατηγική σύνδεση της Τουρκίας και του Ισραήλ με το δυτικό σύστημα ασφαλείας. Αυτό έχει εκτιμηθεί δεόντως από το ΝΑΤΟ, τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, ενώ δεν περνά απαρατήρητο κι από τη Ρωσία, που έχει εδραιωθεί στη Μαύρη Θάλασσα με την προσάρτηση της Κριμαίας κι επιθυμεί διακαώς φιλικά λιμάνια για τα πολεμικά της πλοία, που σκοπεύει να επαναφέρει στη Μεσόγειο.

Πρέπει να σημειωθεί πως κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου η Ελλάδα, λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης που εμπόδιζε τις δυνάμεις του Συμφώνου της Βαρσοβίας να κατέλθουν στη Μεσόγειο και συνέδεε την Τουρκία με το δυτικό σύστημα, εισέπραττε κάθε χρόνο από τις ΗΠΑ γεωπολιτικό πρόσοδο, δηλαδή οικονομική βοήθεια της τάξεως των εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων. Η σημερινή Ελλάδα της κρίσης σκοπεύει να παίξει δυναμικά το γεωστρατηγικό της ατού, εμφανιζόμενη ως «όαση σταθερότητας» σε ένα τόξο αστάθειας που ξεκινά από τη βόρεια Αφρική, τη Μέσης Ανατολή και φτάνει ως την Ουκρανία και τα δυτικά Βαλκάνια. Να αναδείξει τη σημασία της ως περιοχή διέλευσης και ελέγχου των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη και κυρίως ως κόμβο ενεργειακών αγωγών που θα τροφοδοτούν την Ευρώπη, κάτι που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για τη Ρωσία.

Greek Stream

Οι σχέσεις Ελλήνων και Ρώσων χάνονται στα βάθη των αιώνων, ξεκινώντας από τον 10ο αιώνα με τον εκχριστιανισμό των Ρώσων από τους ιεραποστόλους του Βυζαντίου, που εδραίωσαν κοινές θρησκευτικές και πολιτιστικές αξίες. Στη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεκάδες χιλιάδες Έλληνες (Ρωμιοί) μετανάστευσαν στη Ρωσία και αρκετοί από αυτούς εξελίχθηκαν σε τμήματα της ρωσικής ελίτ, τόσο στον οικονομικό, όσο και στον πολιτικό τομέα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργό εξωτερικών της τσαρικής Ρωσίας, αντίπαλο του Μέτερνιχ, και πρώτο κυβερνήτη της ελεύθερης Ελλάδας. Η Ρωσία βοήθησε τον ελληνικό λαό σε όλες τις επαναστάσεις του κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εγγυήθηκε την ανεξαρτησία της Ελλάδας, ενώ οι δύο χώρες ήταν σε όλους τους πολέμους στο ίδιο στρατόπεδο και ποτέ αντίπαλοι, με εξαίρεση την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, όπου πρέπει να σημειωθεί πως η Σοβιετική Ένωση φιλοξένησε σχεδόν δεκάδες χιλιάδες Έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες του εμφυλίου πολέμου (1944-1949) στην Ελλάδα.

Σήμερα, παρά την απομόνωση της Ρωσίας από τη Δύση λόγω του ουκρανικού ζητήματος, οι σχέσεις των δύο χωρών αναπτύσσονται πολυεπίπεδα. Με τον όγκο των οικονομικών συναλλαγών των δύο χωρών να φτάνει στα πέντε δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο, με 1,5 εκατομμύριο Ρώσους να επισκέπτονται κάθε χρόνο την Ελλάδα, με χιλιάδες Ρώσους να έχουν αγοράσει εξοχικές κατοικίες και να μένουν μόνιμα στις ακτές του Αιγαίου, και με πολλούς Ρώσους επιχειρηματίες, όπως ο ελληνικής καταγωγής Ιβάν Σαββίδης, να έχουν επενδύσει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε ξενοδοχεία, εργοστάσια και ποδοσφαιρικές ομάδες, οι σχέσεις των δύο χωρών ποτέ δεν υπήρξαν καλύτερες. Ωστόσο οι κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βάρος της Ρωσίας και το αντίστροφο, έπληξαν τις ελληνικές εξαγωγές φρούτων προς την τεράστια ρωσική αγορά (μείωση 40% στις ελληνικές εξαγωγές) ζημιώνοντας την τραυματισμένη ελληνική οικονομία με τουλάχιστον 300 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο.

Η κυβερνητική αλλαγή στην Ελλάδα και το γεγονός πως από την πρώτη μέρα ο Έλληνας υπουργός των εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς διαχώρισε τη θέση του στο θέμα των ευρωπαϊκών κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, αναθέρμανε τις ελληνορωσικές σχέσεις δημιουργώντας μεγάλες προοπτικές σε θέματα ενεργειακής συνεργασίας, ειδικά στο θέμα των αγωγών αερίου. Η απόφαση της Ρωσίας να καταργήσει τον αγωγό South Stream, που θα διερχόταν μέσω Βουλγαρίας προς την κεντρική Ευρώπη και θα κόστιζε 35 δισεκατομμύρια δολάρια, και η αντικατάσταση με τον αγωγό Turkish  Stream που θα έχει μικρότερο κόστος και θα φέρει το ρωσικό αέριο μέσω Μαύρης θάλασσας και ευρωπαϊκής Τουρκίας στα ελληνοτουρκικά σύνορα, καθιστά την Ελλάδα σημαντικό ενεργειακό κόμβο της Ευρώπης. Ήδη η Ελλάδα συμμετέχει στον αγωγό ΤΑΡ (Transadriatic Pipeline), που μεταφέρει αζέρικο αέριο μέσω Τουρκίας, Ελλάδας, Αλβανίας με υποθαλάσσια σύνδεση στην Αδριατική προς την Ιταλία.

Ο αγωγός αυτός θα αρχίσει να κατασκευάζεται το 2016 και στα 580 χιλιόμετρα που θα διέρχεται από τη βόρεια Ελλάδα θα επενδυθούν δύο δισεκατομμύρια ευρώ δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και μόνιμα έσοδα διέλευσης από τη χώρα. Αν σ' αυτό προστεθεί και ο νέος αγωγός ρωσικού αερίου, τον οποίο ο Αλέξης Τσίπρας πρότεινε στον Πούτιν να ονομασθεί «Greek Stream», που από τα ελληνοτουρκικά σύνορα και μέσω βόρειας Ελλάδας θα μεταφέρει τεράστιες ποσότητες ρωσικού αερίου μέσω ΠΓΔΜ, Σερβίας και Ουγγαρίας προς την κεντρική Ευρώπη, τότε η Ελλάδα καθίσταται αυτόματα σημαντικός ενεργειακός κόμβος. (Υπάρχει επίσης και η μελλοντική δυνατότητα κατασκευής υποθαλάσσιου αγωγού που θα μεταφέρει το αέριο από τη λεκάνη της ανατολικής Μεσογείου, από τα κοιτάσματα στο βυθό του Ισραήλ και της Κύπρου, μαζί με τα ελληνικά κοιτάσματα νοτίου της Κρήτης, στην Ελλάδα και μέσω του Ιονίου πελάγους στην Ιταλία). Ο λεγόμενος “Greek Stream”, που θα είναι σύμφωνος με τους κανόνες του ευρωπαϊκού δικαίου, θα φέρει επενδύσεις δύο δισεκατομμυρίων ευρώ και έσοδα στο ελληνικό κράτος από τέλη διέλευσης της τάξεως των 150 εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο. Μάλιστα ο Τσίπρας και ο Πούτιν συζήτησαν στη Μόσχα τη δυνατότητα άμεσης προκαταβολής των μελλοντικών κερδών με ένα ποσό της τάξεως των 3 ως 5 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα τονώσει τη ρευστότητα της χώρας. Η Ελλάδα θα μπορούσε έτσι να καταστεί σημαντική γέφυρα ενεργειακής διασύνδεσης της Ρωσίας με την Ευρώπη, που προμηθεύεται το 60% του αερίου από αυτήν.

Αν το όλο σχέδιο προχωρήσει, όπως έδειξε και η πρόσφατη επίσκεψη του διευθυντή της Gazprom στην Αθήνα, τότε τα χρήματα αυτά θα μπορέσουν να εκταμιευθούν μέσα στους επόμενους μήνες, όπως αποκάλυψε και ο Έλληνας πρωθυπουργός στη συνέντευξη του στο κανάλι Star. Το γεγονός αυτό προκαλεί αμηχανία σε Ευρώπη και ΗΠΑ, προκαλώντας το φόβο μήπως η Ελλάδα της κρίσης πέσει στην αγκαλιά της Ρωσίας. Ο ίδιος ο πρόεδρος της Ευρωβουλής Μάρτιν Σουλτς επισήμανε πως η οικονομική πολιτική σε βάρος της Ελλάδας έχει και γεωπολιτικές συνέπειες και πως η χώρα θα μπορούσε να στραφεί σε άλλους συμμάχους. «Θέλετε να δείτε τον ρωσικό έκτο στόλο να αράζει στον Πειραιά;», διερωτήθηκε ο Σουλτς υπογραμμίζοντας πως οι οικονομικές θεωρίες δεν είναι λύση στα προβλήματα της Ευρώπης. Αντιδράσεις υπήρξαν όχι μόνον από την Ευρώπη αλλά και από τις ΗΠΑ, έναν παραδοσιακό στρατηγικό σύμμαχο της Ελλάδας, ανασύροντας ιστορικούς φόβους της Δύσης για κάθοδο της «λευκής αρκούδας» στις θερμές θάλασσες.  Ορισμένοι μίλησαν ακόμη για την Ελλάδα ως «Δούρειο Ίππο» της Ρωσίας στην Ευρώπη...

Η απάντηση σ' αυτές τις ανησυχίες ήρθε από τον Έλληνα υπουργό των εξωτερικών Ν. Κοτζιά: «Ερωτώ όλους τους εταίρους μας, παρακαλώ πείτε μου, τι μπορώ να πω στο λαό μας ότι επιτρέπετε στην Τουρκία να φέρει αγωγό από τη Gazprom στα σύνορά μας, αλλά εγώ είμαι τόσο αντι-Ρώσος που δεν θέλω να το κάνω;»  Ο ίδιος, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του στις ΗΠΑ και ενώπιον του Aμερικανού ομολόγου του Τζον Κέρι, χαρακτήρισε τις συνομιλίες για τον αγωγό Greek Stream ως οικονομική και όχι πολιτική απόφαση, επισημαίνοντας πως «η Gazprom μας έκανε μια πολύ καλή προσφορά». Ο Κέρι του απάντησε ότι οι ΗΠΑ θα ήταν πρόθυμες να κάνουν μια αντιπροσφορά και ότι ο ειδικός απεσταλμένος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τις διεθνείς ενεργειακές υποθέσεις Amos Hochstein, θα επισκεφθεί την Αθήνα εντός των ημερών για τις σχετικές συνομιλίες, προτείνοντας ίσως εναλλακτικούς αγωγούς, χρηματοδοτούμενους από αμερικανικές εταιρείες, που θα μεταφέρουν αέριο τόσο από το Ισραήλ, όσο κι από το Ιρακινό Κουρδιστάν μέσω Ελλάδας προς την Ευρώπη.

Για την ελληνική πλευρά κάθε αναπτυξιακή πρόταση είναι ευπρόσδεκτη. Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο σύγκρουσης συμφερόντων και σφαιρών επιρροής τεράστιων οικονομικών δυνάμεων, αν λάβουμε υπόψιν μας και την απόφαση της Κίνας να καταστήσει τον Πειραιά σε βασικό λιμάνι εφοδιασμού της Ευρώπης με κινεζικά προϊόντα, που μεταφέρονται κυρίως με ελληνικά εμπορικά πλοία. Για να εκμεταλλευτεί όμως αυτή τη σημαντική γεωστρατηγική και γεωοικονομική της θέση, ώστε να ανακάμψει οικονομικά και να ενισχυθεί διαπραγματευτικά, η Ελλάδα θα πρέπει να αναπτύξει μια πολυεπίπεδη και ενεργή εξωτερική πολιτική και μια έξυπνη οικονομική διπλωματία στα πλαίσια πάντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απαιτείται πολύ προσοχή για να μην διαταραχθούν οι πολύ λεπτές ισορροπίες ώστε να μην γίνει η χώρα μας ένα ακόμη πεδίο σύγκρουσης γιγαντιαίων αντίπαλων δυνάμεων. Άλλωστε, όταν στο βάλτο μαλώνουν τα βουβάλια την πληρώνουν πάντα τα βατράχια.

Πηγή:tvxs