ενημέρωση 1:28, 26 September, 2026

Με μια ματιά μας «κλέβουν» την καρδιά τα σκυλιά

Νέα Υόρκη
Μια ματιά είναι αρκετή για δημιουργεί η σχέση αγάπης και φιλίας ανάμεσα στον άνθρωπό και τον σκύλο, υποστηρίζουν ιάπωνες ερευνητές. Όπως αναφέρεται στοScience, όταν ο άνθρωπος και ο σκύλος κοιτάζονται στα μάτια, αυξάνεται η παραγωγή της ωκυτοκίνης και στους δύο, δημιουργώντας έναν βιοχημικής φύσης συναισθηματικό δεσμό μεταξύ τους. 

Κάπως έτσι, λοιπόν, τα κατοικίδια ζώα και ιδίως οι σκύλοι γρήγορα γίνονται αναπόσπαστο μέλος μιας ανθρώπινης οικογένειας, ψυχή τε και σώματι.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ζωολόγο Τακεφούμι Κικουσούι, καθηγητή Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Αζαμπού, μελέτησαν στο εργαστήριο 30 ζεύγη ανθρώπων (ανδρών και γυναικών) και σκύλων (από διάφορες ράτσες) και μέτρησαν τα επίπεδα της ωκυτοκίνης πριν και μετά την 30λεπτη επαφή μεταξύ τους.

Η ανάλυση των ούρων τόσο των ανθρώπων, όσο και των σκύλων, έδειξε ότι η ωκυτοκίνη τους ακολουθούσε παράλληλη πορεία. Όσο ανέβαινε στους ανθρώπους, τόσο αύξανε στους σκύλους και το αντίστροφο. Και όσο αυξανόταν η ωκυτοκίνη στα δύο είδη, τόσο μεγαλύτερος ήταν ο χρόνος που οι σκύλοι (και ιδίως τα θηλυκά) κοιτούσαν περισσότερο τα αφεντικά τους. Η ωκυτοκίνη αυξανόταν στους σκύλους κατά 130% περίπου, ενώ στα αφεντικά τους κατά 300%, όταν κοιτάζονταν για αρκετή ώρα στα μάτια. 

Οι ερευνητές εξηγούν ότι η δράση της ωκυτοκίνης μπορεί να υπερβεί τα σύνορα των βιολογικών ειδών, τουλάχιστον μεταξύ ανθρώπων και σκύλων. 

Η ωκυτοκίνη, η οποία παράγεται στον υποθάλαμο του εγκεφάλου και εκκρίνεται από τη υπόφυση, επιτελεί ποικίλους ρόλους στους ανθρώπους και σε άλλα θηλαστικά. Βοηθά στην έναρξη του τοκετού, στη δημιουργία δεσμού ανάμεσα στη μητέρα και στο βρέφος στη διάρκεια του θηλασμού, στη μείωση του στρες, στην αρμονική συνεργασία των μελών μιας ομάδας, στην ενίσχυση του αλτρουισμού, στη σεξουαλική διέγερση κ.α.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρόμοια πειράματα με λύκους δεν έδειξαν ανάλογη επίδραση στην ωκυτοκίνη, ούτε των ανθρώπων ούτε των λύκων, παρόλο που οι τελευταίοι είχαν ανατραφεί από ανθρώπους από τη στιγμή της γέννησής τους.

Το αρχαίο αντίδοτο του hangover

Αρχαίος πάπυρος αναφέρει ότι τα φύλλα δάφνης περιορίζουν τα συμπτώματα της μέθης
 
 
Η αλεξανδρινή χαμαιδάφνη χρησιμοποιούνταν ως αντίδοτο στα συμπτώματα μέθης στον αρχαίο κόσμο
 
Δεν χρειάζεται πολλή σκέψη για να καταλάβουμε ότι το hangover είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί τον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια. Ενας αρχαίος πάπυρος που βρέθηκε στην Αίγυπτο γραμμένος στα ελληνικά αποκαλύπτει μια μέθοδο που ακολουθούσαν πριν από δύο χιλιάδες χρόνια όσοι ήθελαν να περιορίσουν τα συμπτώματα της μέθης. Φορούσαν ένα κολιέ από βότανα και πιο συγκεκριμένα από φύλλα δάφνης.

Η αποκάλυψη

Πριν από περίπου έναν αιώνα ανακαλύφθηκε σε μια περιοχή της αρχαίας αιγυπτιακής πόλης της Οξυρρύγχου ένας πραγματικός θησαυρός. Επρόκειτο για περίπου 500 χιλιάδες αρχαίους παπύρους. Οι περισσότεροι ήταν σε εξαιρετικά κακή κατάσταση και η διαδικασία του καθαρισμού, της αποκατάστασης και τελικά της μετάφρασής τους αποτελεί μια εξαιρετικά αργή διαδικασία. Αυτές τις μέρες δόθηκε στη δημοσιότητα ένα νέο «πακέτο» από αυτό το υλικό, τη μετάφραση του οποίου επιμελήθηκαν ειδικοί του University College του Λονδίνου. Οι συγκεκριμένοι πάπυροι φυλάσσονται στη Βιβλιοθήκη Sackler του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

Πρόκειται για περίπου 30 ιατρικούς παπύρους ένας εκ των οποίων είναι ηλικίας 1900 ετών και γραμμένος στα ελληνικά. Ο πάπυρος αυτός περιέχει πληροφορίες για το πώς αντιμετώπιζαν εκείνη την εποχή τα συμπτώματα που προκαλεί η κατανάλωση αλκοόλ. Σύμφωνα με τους συγγραφείς του παπύρου αυτός που είχε πιει αρκετά έπρεπε να πλέξει φύλλα αλεξανδρινής χαμαιδάφνης (Ruscus racemosus L.) και να τα φορέσει γύρω από τον λαιμό του. Το φυτό αυτό εθεωρείτο κατάλληλο για την αντιμετώπιση του πονοκέφαλου αλλά και των συμπτωμάτων της μέθης. Το πόσο αποτελεσματικό ήταν το κολιέ της δάφνης δεν αναφέρεται στον πάπυρο αλλά όποιος έχει απορία δεν έχει παρά να κάνει μια δοκιμή…

Ενα μέρος του παπύρου που αναφέρει τη «συνταγή» της δάφνης για τα συμπτώματα μέθης

 

On line και δωρεάν αρχεία σε όλο τον κόσμο

9 φωτογραφικά επιστημονικά και λογοτεχνικά αρχεία με μεγάλο ενδιαφέρον

Ο μεγαλύτερος θρίαμβος στην διάδοση της γνώσης είναι το άνοιγμα των αρχείων σε όλο τον κόσμο. Κείμενα, ντοκουμέντα, ηχητικά και γραπτά, φωτογραφίες και έργα τέχνης γίνονται κοινό κτήμα όλων, ελεύθερα και on line. Σας παρουσιάζουμε εννιά από αυτά.  

1. Πανοραμική άποψη της Αθήνας.

Διακρίνονται στα δεξιά η Ακρόπολη, στο κέντρο στο βάθος ο Λυκαβηττός και στα αριστερά ο Ναός του Ηφαίστου (Θησείο).   Περισσότερες από 15.000 εικόνες είναι αρκετές για να καταλάβει ένας επισκέπτης τον τόπο του. Γεωγραφικές ιστορικές, πολιτικές και πολιτισμικές πληροφορίες, όλες αυτές είναι ελεύθερες στους χρήστες στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Λασκαρίδη TRAVELOGUES - ME TO BΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ.  

2. Αρχεία της Wellcome Library  

Τα αρχεία της Wellcome Library, της Λονδρέζικης βιβλιοθήκης που φιλοξενεί μία από τις μεγαλύτερες συλλογές ιστορικών ιατρικών εικόνων, εικονογραφήσεων και αρχείων στο κόσμο περιήλθαν πριν από λίγες μέρες στον κόσμο των Creative Commons και της ελεύθερης πρόσβασης. Πρόσβαση σε όλες τις φωτογραφίες εδώ.  

3. Νέα Υόρκη  

Περισσότερες από 900.000 εικόνες από την πόλη της Νέας Υόρκης βρίσκονται πλέον στη διάθεση του κοινού από τα αρχεία της Δημοτικής Πινακοθήκης της πόλης. Η πόλη είναι μια μεγάλη βιομηχανική γκαλερί, με τις διαρκείς μεταμορφώσεις της και τις μνημειώδεις εικόνες που την χαρακτηρίζουν.  

4. Αλμπερτ Αϊνστάιν  

Στο διαδίκτυο θα είναι σύντομα διαθέσιμο το πλήρες αρχείο του Αλμπερτ Αϊνστάιν, που περιλαμβάνει την άγνωστη έως τώρα προσωπική αλληλογραφία του, καθώς και τα χειρόγραφα επιστημονικά σημειωματάριά του. Μεταξύ αυτών βρίσκεται για πρώτη φορά καταγραμμένη η πιο διάσημη εξίσωση στην ιστορία της ανθρωπότητας (E=MC2). Τα αρχεία άρχισαν ήδη να «ανεβαίνουν» στο ίντερνετ από το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, το οποίο τα έχει πλέον στην ιδιοκτησία του. Δείτε τα αρχεία εδώ.  

5. Επιστολή της Emily Dickinson  

Για τη δημιουργία αυτής της online συλλογής συνεργάστηκαν το Χάρβαρντ, το Αμχερστ, η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Βοστώνης, η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσσου και άλλες τέσσερις συλλογές. Παρόλες τις δυσκολίες για τη συγκέντρωση του ογκώδους έργου της, ο επιμελητής Λέσλι Μόρις, δήλωσε ότι «σκοπός είναι να υποβαθμιστεί το θέμα της ιδιοκτησίας των ποιημάτων της και να επικεντρωθεί ο κάθε ενδιαφερόμενος και μελετητής στο έργο της». Το ανοιχτό πλέον αρχείο των χειρογράφων της Ντίκινσον, συνοδεύεται από το Lexicon, το οποίο περιέχει περισσότερες από 9.000 λέξεις τις οποίες χρησιμοποιούσε η Ντίκινσον στην ποίησή της.  

6. Bιβλιοθήκη του Κογκρέσου  

Η βιβλιοθήκη του Κογκρέσου διαθέτει πλέον ελεύθερες και στη διάθεση του κοινού για πρώτη φορά και σε απευθείας σύνδεση κάποιες από τις 2.000 ηχογραφήσεις που έχει στη διάθεσή της, των τελευταίων 75 ετών λογοτεχνίας. Το σχέδιο ψηφιοποίησης του αρχείου αυτού έχει ήδη αρχίσει και η υπεύθυνη του προγράμματος δήλωσε ότι δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να αντικαταστήσει την ακρόαση της λογοτεχνίας, ειδικά όταν διαβάζεται από τον ίδιο τον δημιουργό. Η καταγεγραμμένη Ποίηση και Λογοτεχνία είναι διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.  

7. "The White Negress"  

Η Morgan Library & Museum ανακοίνωσε ότι η μεγάλη συλλογή των χαρακτικών του Ρέμπραντ (1606-1669) η οποία θεωρείται η καλύτερη στη Βόρεια Αμερική - έχει πλήρως ψηφιοποιηθεί και είναι πλέον διαθέσιμη στο διαδίκτυο.. Η ολοκλήρωση του έργου αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τους μελετητές, τους φοιτητές και τον κόσμο που ενδιαφέρεται για το έργο ενός από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες όλων των εποχών. Η προσπάθεια ψηφιοποίησης επιτρέπει την πρόσβαση στη συλλογή από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου και περιλαμβάνει ένα χαρακτηριστικό ζουμ ώστε να μπορούν να μελετηθούν οι επιμέρους λεπτομέρειες στα έργα. Σχεδόν πεντακόσιες εικόνες υπάρχουν ανεβασμένες στην ιστοσελίδα του Morgan. Δείτε εδώ μια επιλογή από τα έργα.  

8. Δίγλωσση έκδοση της Ιλιάδας στα ελληνικά και τα λατινικά  

Η Αποστολική Βιβλιοθήκη του Βατικανού ψηφιοποίησε ήδη πολύτιμα αρχαία θρησκευτικά χειρόγραφα τα οποία βρίσκονται στη διάθεση των αναγνωστών και διατίθενται δωρεάν προς ανάγνωση μέσω της ιστοσελίδας της. Το Βατικανό έκανε crowdfunding προκειμένου να μπορέσει να ολοκληρώσει αυτό το τεράστιο έργο. Η Βιβλιοθήκη του Βατικανού ιδρύθηκε το 1451 μ.Χ. και κατέχει πάνω από 80.000 χειρόγραφα, χαρακτικά, σχέδια, πλάκες και παλαίτυπα (βιβλία τυπωμένα πριν από το 1500 μ.Χ.), γραμμένα από ανθρώπους διαφορετικών θρησκειών από όλο τον κόσμο. Περιλαμβάνει επίσης επιστολές, σχέδια και σημειώσεις από καλλιτέχνες και επιστήμονες, όπως ο Μιχαήλ Άγγελος και ο Γαλιλαίος, καθώς ιστορικά βιβλία τα οποία αναφέρονται στις συνθήκες που έχουν συναφθεί σε όλες τις ιστορικές περιόδους. Στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού μπαίνετε από εδώ.  

9.  

85.000 σπάνιες ταινίες του παγκόσμιου πολιτισμού δωρεάν μέσα από την British Pathé. Ιδρύθηκε το 1890 και άρχισε να καταγράφει κάθε πτυχή του παγκόσμιου πολιτισμού σε φιλμ. Δημιούργησε χιλιάδες ταινίες, ντοκιμαντέρ, ενημερωτικές εκπομπές και σίριαλ, τα οποία είναι πλέον διαθέσιμα online.Ολόκληρη η συλλογή των ταινιών διαρκεί περισσότερες από 3.500 ώρες και μπορείτε να τα δείτε δωρεών στο παρακάτω λινκ: British Pathé   

To Άμστερνταμ έχει ζωή

«Του Άμστερνταμ του πάει κάθε φως και κάθε εποχή», είναι η ελεύθερη μετάφραση της φράσης ενός φωτογράφου του Vanity Fair. Επιπλέον, στο Άμστερνταμ το φως έχει την ικανότητα να αλλάζει το feeling, χωρίς να το ρίχνει. Για παράδειγμα, σε μία ηλιόλουστη μέρα αν ένα συννεφάκι μπει μπροστά ή πέσει κάποια ψιχάλα, η διάθεση θα αλλάξει αλλά η μετάβαση θα είναι υπέροχη.

Ίσως είναι από τις πρωτεύουσες με την μεγαλύτερη φωτογένεια στην Ευρώπη. Στα κλικ παίζουν όλα: σπίτια του 17ου αιώνα, κόκκινες «βιτρίνες», πάνω από 1200 γέφυρες, χιλιάδες ποδήλατα, υπαίθρια παζάρια, διεθνές weekend crowd και νερό. Πολύ νερό. Έτσι, ακόμα και αν δεν διαθέτεις μάτι φωτογράφου, το κάδρο σου έχει 90% πιθανότητες να βγει καλό. Και εμπνευσμένο. Ε, πώς αλλιώς;

image

image

image

image

image

image

image

image

image

image

image

image

image

image

image