ενημέρωση 7:16, 22 September, 2026

Έφυγε ο θρύλος της σόουλ Πέρσι Σλετζ

 

Ο θρύλος της σόουλ Πέρσι Σλετζ έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 73 ετών, αφήνοντας κληρονομιά τις μεγάλες επιτυχίες του μεταξύ αυτών και του ύμνου της σόουλ μπαλάντας «When a man loves a woman» (1966).

Σαρτρ: Απόλυτα ελεύθερος και υπεύθυνος

Ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ (21 Ιουνίου 1905-15 Απριλίου 1980) φιλόσοφος, λογοτέχνης και κριτικός, ήταν ο βασικότερος εκπρόσωπος του υπαρξισμού τον 20ο αιώνα. Για τον Σαρτρ, η ελευθερία του ενός ανθρώπου απειλείται διαρκώς από την παρουσία του άλλου. Έτσι ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να είναι ελεύθερος, καθώς ο Θεός δεν υπάρχει και είναι ο ίδιος υπεύθυνος της (ελεύθερης) επιλογής του.


 
Πάντως, η αντιφατικότητα ως μέρος της προσωπικότητάς του, ήταν εμφανής στις συνεχείς του παλινωδίες στην πίστη του στον κομμουνισμό και στις γενικότερες ιδεολογικές του τοποθετήσεις, αλλά και στην άρνησή του να παραλάβει το Νομπέλ Λογοτεχνίας που κέρδισε το 1964.


 
Η έννοια της ελευθερίας και η συμφιλίωση του υπαρξισμού με τον μαρξισμό
 
Η ελευθερία για τον Σαρτρ είναι πάντα ελευθερία «εν καταστάσει», δηλαδή εξαρτάται από μια κατάσταση αποτελούμενη από συνθήκες και όρους που προηγούνται της ελεύθερης δράσης.

Έτσι, η ανθρώπινη ελευθερία συνίσταται κατά κύριο λόγο σε ένα σχέδιο για το μέλλον: ο άνθρωπος ορίζεται από το σχέδιό του και είναι ελεύθερος στον βαθμό που προσδίδει μια σημασία στην κατάσταση, για να την αποδεχθεί ή να την τροποποιήσει. Ενώ τα πράγματα είναι, ο άνθρωπος υπάρχει: στη σαρτρική προοπτική η ύπαρξη θεωρείται σημαντικότερη από την ουσία.


 
Η ελευθερία όμως τού ενός ανθρώπου απειλείται διαρκώς από την παρουσία του άλλου, ο οποίος υπάρχει ως υποκείμενο όπως ακριβώς υπάρχει και ο πρώτος. Ο άλλος άνθρωπος με το βλέμμα του καθιστά τον άνθρωπο πράγμα ή τον εκμηδενίζει. Για να μην περιορισθεί η ελευθερία του, ο άνθρωπος πρέπει να δράσει, πρέπει να επιλέξει, αλλά σε τούτη την επιλογή του είναι μόνος: είναι απολύτως υπεύθυνος για την ελευθερία του και μάλιστα είναι υπεύθυνος για όλη την ανθρωπότητα.
 
Φτάνουμε λοιπόν σε μια τη βεβιασμένη συμφιλίωση του υπαρξισμού με τον μαρξισμό κατά την οποία ο Σαρτρ διατυπώνει δύο αντιρρήσεις: α) Ο μαρξισμός υποτάσσει το άτομο σε έναν γενικότερο σκοπό, ο οποίος προκύπτει από μια αφηρημένη ιστορική σύλληψη β) Η μαρξιστική ερμηνεία της ιστορίας επιμένει στις αντιφάσεις που εμπεριέχουν οι οικονομικές συνθήκες και στην αλλοτρίωση του ατόμου, περιγράφοντας εύστοχα την οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα· ωστόσο, παραμερίζει την ύπαρξη του ανθρώπου και υποτιμά την αξία της ατομικής ελευθερίας. Άρα, ο μαρξισμός, η μοναδική αξιόπιστη ερμηνεία της ιστορίας, καταλήγει δογματικός και φορμαλιστικός επειδή δεν λαμβάνει υπόψη του τον υπαρξισμό, τη μοναδική συγκεκριμένη προσέγγιση της πραγματικότητας. Ο υπαρξισμός πρέπει λοιπόν να ενσωματωθεί στον μαρξισμό ώστε να υπερβεί την θρησκευτικομυθολογική κατάσταση του δόγματος.
 
Στην κατεύθυνση αυτή ο Σαρτρ πρότεινε μια διαλεκτική διαμεσολάβηση ανάμεσα στην ελευθερία του ατόμου και στις υλικές και οικονομικές συνθήκες που καθορίζουν την κοινωνική πραγματικότητα. Χρησιμοποιώντας στοιχεία από διάφορες γνωστικές περιοχές (ψυχανάλυση, θεωρία της λογοτεχνίας), προσπάθησε να συμπληρώσει τη μαρξιστική θεωρία καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος φτιάχνει την ιστορία του, πλην όμως σε δεδομένες συνθήκες και πλαίσιο.
 
Πηγές:
*Παναγιωτίδης, Μ. 2002, «Ζαν Πολ Σαρτρ: Φιλόσοφος συγγραφέας», Το Βήμα, 9 Ιουνίου 2002, <www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=143323>.
*Στυλιανού, Α. 2000, «Η συμφιλίωση του υπαρξισμού με τον μαρξισμό», Το Βήμα, 16 Απριλίου 2000, <www.tovima.gr/opinions/article/?aid=121352>.
*Τριανταφύλλου, Σ. 2012, «Σημειώσεις για τον Σαρτρ»,bookpress.gr, 8 Φεβρουαρίου 2012, <www.bookpress.gr/stiles/pillow-books/on-sartre>.

 
 
 
 
 
 

Φλαμπουράρης: Ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος σε περίπτωση αδιεξόδου

«Δεν υπάρχει περίπτωση οι εταίροι να μην κάνουν πίσω. Αν η Ελλάδα βγει από την Ευρωζώνη, θα τους στοιχίσει πολλά» υποστήριξε σε δηλώσεις του ο Αλέκος Φλαμπουράρης, σημειώνοντας ότι το θέμα είναι να υπάρξει συμφωνία με τους εταίρους κι όχι αν αυτή θα «πάει μια εβδομάδα πίσω». Επιπλέον ο υπουργός Επικρατείας για τον Συντονισμό του Κυβερνητικού Έργου, απέκλεισε το ενδεχόμενο εκλογών αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος σε περίπτωση αδιεξόδου. 

Απαντώντας και στην κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση για την καθυστέρηση των διαπραγματεύσεων, ο Αλέκος Φλαμπουράρης επισήμανε: «Μας λένε ‘καθυστερείτε, δεν υπογράφετε’. Τι να υπογράψουμε; Μειώσεις μισθών και συντάξεων; Ή ομαδικές απολύσεις;»

Σε ό,τι αφορά τα σενάρια για πρόωρες κάλπες, ο Αλέκος Φλαμπουράρης δήλωσε στον ANT1, ότι η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών δεν θα είχε κανένα νόημα, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος.

«Οι εκλογές δεν έχουν κανένα νόημα. Γίνανε πριν δύο μήνες, πήραμε συγκεκριμένες εντολές, αυτές τις εντολές θα υλοποιήσουμε. Δεν χρειάζονται εκλογές» σημείωσε και πρόσθεσε: «Εγώ το απορρίπτω εκατό 100%».

«Σε περίπτωση αδιεξόδου, μπορεί και να σκεφτούμε το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος. Σε ιστορικού βεληνεκούς αποφάσεις, δεν θα είναι κακό να ρωτήσεις και τον ελληνικό λαό».

Για το μεταναστευτικό, σημείωσε πως «το θέμα των προσφύγων είναι ένα συνολικό ζήτημα της Ευρώπης που πρέπει να λύσουμε όλοι μαζί». «Δεν αντέχει η Ελλάδα της κρίσης όλους τους πρόσφυγες πολέμου» υπογράμμισε και συμπλήρωσε: «Κανένας δεν μας λέει τι πρέπει να γίνει με αυτούς». Αναφερόμενος σε μία πιθανή προσωρινή λύση, δήλωσε πως θα πρέπει να «δημιουργηθούν συνθήκες για να μείνουν εδώ για λίγο καιρό».

«Η Τασία (σ.σ. Χριστοδουλοπούλου) τρέχει. Γίνεται προσπάθεια να βρεθούν χώροι, όπως παλιά στρατόπεδα, εγκαταλειμμένες πολυκατοικίες, να μένουν προσωρινά εκεί. Έχουμε κάνει έκκληση στον Αβραμόπουλο για να βρεθεί λύση. Αν δεν έχουμε τη λύση, πρέπει να κάνουμε προσωρινά μέτρα για να μην πεθαίνουν οι άνθρωποι στον δρόμο και στη συνέχεια, σε συνεργασία με την Ευρώπη, να λύσουμε το θέμα» είπε αναφερόμενος στις κινήσεις της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του θέματος.

Για τις καταλήψεις και τα επεισόδια των τελευταίων ημερών ο Αλέκος Φλαμπουράρης υπογράμμισε πως «είμαστε αποφασιστικά αντίθετοι σε όλες αυτές τις ενέργειες που γυρίζουν μπούμερανγκ και στις λαϊκές δυνάμεις και σε εμάς τους ίδιους. Αυτές οι δυνάμεις που κάνουν καταλήψεις και επεισόδια μας κάνουν επίθεση». «Θεωρώ πως γίνεται υπερβολική προβολή κατάληψης της πρυτανείας» τόνισε στη συνέχεια ο υπουργός αναφερόμενος στην κατάληψη της πρυτανείας του ΕΚΠΑ ο οποίος ζήτησε τη βοήθεια της πρυτανείας ώστε να σταματήσει η κατάληψη. Υποστήριξε επίσης ότι από τη στιγμή που «η εισαγγελία έδωσε εντολή, η αστυνομία έπρεπε να έχει ενεργήσει στην κατάληψη». 

Στο τέλος της συνέντευξής του, ο Αλέκος Φλαμπουράρης αναφέρθηκε στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα λέγοντας πως πλέον όλοι τον συμβουλευόμαστε. «Ο Αλέξης έχει τέτοια σιγουριά, τέτοια σφαιρική εικόνα, τέτοια αυτοπεποίθηση που χρειάζεται όλα τα στελέχη να παίρνουνε από τον Αλέξη».

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Λεονάρντο Ντα Βίντσι: Άνθρωποι που βλέπουν…

«Υπάρχουν τριών ειδών άνθρωποι. Εκείνοι που βλέπουν, εκείνοι που βλέπουν όταν τους δείχνουν και εκείνοι που δεν βλέπουν»… Ντα Βίντσι.  Σαν σήμερα, το 1452, ο Leonardo di ser Piero da Vinci» ή απλά Da Vinci, ο άνθρωπος που έβλεπε και μέσα από τα έργα του προσπάθησε να κάνει κι άλλους να δουν, ήρθε στη ζωή. Αμφιλεγόμενη προσωπικότητα που οι περισσότεροι γνωρίζουν σαν ζωγράφο. Ο ίδιος όμως ήταν γλύπτης, εφευρέτης, αρχιτέκτονας και μηχανικός και πλήθος ανακαλύψεων και κατασκευών υπήρξαν αποτέλεσμα δικής του εργασίας.

Πειραματιζόμενος με το φως ανέπτυξε μία νέα τεχνογνωσία στη ζωγραφική που πήρε το όνομά του («σφουμάτο του Λεονάρντο»), ενώ έγραψε και μία εργασία πάνω στο θέμα με τίτλο «Πραγματεία περί σκιάς και φωτός». Τα χρόνια που έπονται θα ακολουθήσει πλήθος επιστημονικών μελετών. Πριν γίνει διάσημος,πριν ζωγραφίσει τη Μόνα Λίζα και το Μυστικό Δείπνο, ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι εργάστηκε πάνω σε τεχνικά έργα και έργα πολεμικής υποδομής, υπό τον Δούκα του Μιλάνου.

Εντύπωση έκανε η πρόσφατη δημοσιοποίηση ενός βιογραφικού που χρονολογείται το 1482, ανήκει στον ίδιο τον ζωγράφο και είχε παραλήπτη τον Δούκα. «Εξοχότατε Άρχοντα, έχοντας λάβει επαρκώς υπόψη τα δείγματα όλων όσων ισχυρίζονται πως είναι επιδέξιοι εφευρέτες πολεμικών μηχανών και πως η εφεύρεση και η λειτουργία αυτών των μηχανών δεν διαφέρει από αυτές που χρησιμοποιούνται ευρέως, θα προσπαθήσω, χωρίς να θέλω να κρίνω εκ των προτέρων κανέναν, να παρουσιάσω τον εαυτό μου στην Εξοχότητά σας, αποκαλύπτοντάς σας το μυστικό μου και στη συνέχεια θέτοντας εαυτόν στη διάθεσή σας και κρίση σας να εργαστώ, σε οτιδήποτε εσείς κρίνετε απαραίτητο από τα παρακάτω που θα σας παρουσιάσω εν συντομία ευθύς αμέσως. Διαθέτω εξαιρετικά ελαφριές και γερές γέφυρες, που μπορούν να προσαρμοστούν αναλόγως, ώστε να μεταφέρονται εύκολα και με τη βοήθειά τους να μπορείτε οποιαδήποτε στιγμή να ακολουθείτε ή να ξεφεύγετε του εχθρού. Έχω και άλλες, ασφαλείς, που δεν καταστρέφονται από τη φωτιά ή τα πυρά, εύκολες στη μεταφορά και την τοποθέτηση.

Διαθέτω, επίσης, μεθόδους καψίματος και καταστροφής των γεφυρών του εχθρού. {…} έχω μεθόδους για την καταστροφή οποιοδήποτε βράχου ή φρουρίου, ακόμα και αν αυτό βρίσκεται πάνω σε βράχο. {…} Εάν η μάχη διεξάγεται στη θάλασσα, διαθέτω διάφορες μηχανές, τις πιο αποτελεσματικές για άμυνα και επίθεση. Και καράβια, που αντέχουν στις επιθέσεις με μεγάλα όπλα, πυρίτιδα και καπνό. {…} Μπορώ να φτιάξω καμουφλαρισμένα άρματα, ασφαλή και ανθεκτικά στις επιθέσεις Σε καιρό ειρήνης, θεωρώ ότι μπορώ να προσφέρω απόλυτη ικανοποίηση σε ότι αφορά στην αρχιτεκτονική, την κατασκευή δημόσιων και ιδιωτικών κτηρίων, καθώς και τη δημιουργία υδρευτικού συστήματος για τη μεταφορά των υδάτων από ένα σημείο σε άλλο. Μπορώ να φτιάξω γλυπτά από μάρμαρο, μπρούτζο ή πηλό, ενώ μπορώ να ζωγραφίσω και οτιδήποτε θελήσετε…»

Κατά την παραμονή του στο Μιλάνο, ζωγράφισε το «Μυστικό Δείπνο» ενώ πραγματοποίησε πολλές μελέτες για το ανθρώπινο σώμα. Αργότερα όταν επέστρεψε στη Φλωρεντία συνέχισε τις μελέτες αυτές κάνοντας ανατομές σε ανθρώπινες σορούς για τις οποίες μάλιστα είχε κατηγορηθεί καθώς τότε οι άνθρωποι θεωρούσαν ιεροσυλία κάτι τέτοιο. Παράλληλα ξεκίνησε μελέτες και άρχισε να σχεδιάζει πτητικές μηχανές. Τα σχέδια του Ντα Βίντσι από εκείνη την εποχή θυμίζουν έντονα ανεμόπτερο ή ελικόπτερο και αποδεικνύουν ότι το βλέμμα του ήταν στραμμένο προς το μέλλον.

Η Φλωρεντία ήταν, τέλος, η πόλη που γέννησε τη Τζοκόντα… τη γυναίκα με το μυστηριώδες χαμόγελο. Τον μικρό πίνακα που οι άνθρωποι περιμένουν κατά χιλιάδες στην ουρά για να τον θαυμάσουν. Τον πίνακα που όταν εκλάπη στις 22 Αυγούστου του 1911, λίγες μέρες μετά την δήλωση του διευθυντή του Λούβρου ότι κανείς δεν μπορούσε να κλέψει τη Μόνα Λίζα, οδήγησε στο κλείσιμο των συνόρων της χώρας και σε μία «εθνική εκστρατεία» των Γάλλων προκειμένου να τη βρουν και να την τοποθετήσουν στο διασημότερο μουσείο του κόσμου…

    
 
Πηγή:tvxs