ενημέρωση 7:57, 21 September, 2026

Έφυγε η ιδρύτρια του «Εξάντα» Μάγδα Κοτζιά

Η Μάγδα Κοτζιά, η γυναίκα που ίδρυσε τον «Εξάντα» και διεύρυνε τους ορίζοντες των ελλήνων αναγνωστών, μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες του εκδοτικού χώρου στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, έφυγε από τη ζωή ύστερα από πολύχρονα προβλήματα υγείας. Ηταν 75 ετών.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1940 και σπούδασε Οικονομικές και Πολιτικές Επιστήμες στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Το 1968, διέφυγε στο Παρίσι ως μέλος της Δημοκρατικής Άμυνας, όπου και γνώρισε τη Χρύσα Ρωμανού, τον σημαντικό τεχνοκριτικό Pierre Restany που συγκέντρωνε γύρω του όλες τις πρωτοποριακές τάσεις του Παρισιού και της Ευρώπης και τον Νίκο Κεσσανλή, με τον οποίο δημιούργησε την ομάδα του Mec Art, συγκεντρώνοντας καλλιτέχνες με κοινό σημείο την εργασία με μηχανικά μέσα και όχι με τα χέρια.

Αγόρασαν ένα τεράστιο επαγγελματικό μηχάνημα παραγωγής μεταξοτυπιών, ενώ η δικτατορία στην Ελλάδα ώθησε μια σειρά από καλλιτέχνες να έρθουν σε επαφή μαζί τους για πολιτικούς λόγους. Το μηχάνημα και το ατελιέ λειτούργησε από το 1968 και μετά, στο «100, rue de l' Ouest», όπου δημιουργήθηκαν έργα, μέσα από την συνεύρεση μεγάλου μέρους Ελλήνων και ξένων αντιστασιακών διανοούμενων.

Το 1973, η Μαρία Κοτζιά επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, ιδρύοντας το βιβλιοπωλείο Κοτζιά, ενώ, το 1974, ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Εξάντας, ο οποίος αριθμεί περισσότερους από 1.000 τίτλους, περιλαμβάνοντας βιβλία ψυχολογίας, ελληνικής και ξένης πεζογραφίας, παιδικής λογοτεχνίας, λευκώματα και άλλα, εκπροσωπώντας συγγραφείς, όπως οι Βασίλης Αλεξάκης, Κώστας Ταχτσής, Ερνέστο Σάμπατο, Φερνάντο Πεσσόα, Χόρχε Σεμπρούν.

«Η επιλογή και η έκδοση κάθε βιβλίου είναι πράξη πολιτική», αυτή υπήρξε η φιλοσοφία του «Εξάντα» της Μάγδας Κοτζιά.

Σε μια συνέντευξή της στην «Ελευθεροτυπία» το 2009 είχε πει μεταξύ άλλων:


Γιατί διαλέξατε αυτό το όνομα (για τον οίκο);

«Διότι είναι συμβολικό και σημαδιακό. Το όνομα υπήρχε σε ένα λογοτεχνικό περιοδικό που έβγαινε επί δικτατορίας στη Θεσσαλονίκη. Ο Εξάντας δημιουργήθηκε το 1974, αμέσως μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, με φαντασία, ρίσκο και πολλές καινοτομίες. Η βαθύτερη ανάγκη μου ήταν να μεταδώσω στον κόσμο αυτά που είχα μάθει ταξιδεύοντας και διαβάζοντας. Με ενδιέφερε η μείξη των πολιτισμών, η περιέργεια για το τι γίνεται στον κόσμο. Θέλησα να μεταδώσω το πολυπολιτισμικό στοιχείο στους Ελληνες, το άνοιγμα των οριζόντων, το κέφι για τη ζωή, τη δοκιμασία, την περιπέτεια.»

Ποια ανάγκη σάς έκανε να ασχοληθείτε με τις εκδόσεις;

«Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου αγαπούσα τα βιβλία. Χανόμουν διαβάζοντας. Η ανάγκη μου να ασχοληθώ με τις εκδόσεις ξεκίνησε από το διάβασμα και ήταν η φυσική συνέχεια αυτής της κλίσης μου. Ολα τα άλλα ήρθαν μόνα τους. Επί χούντας βρέθηκα εξόριστη στο Παρίσι για έξι χρόνια. Θυμάμαι ότι πήγαινα στους Γάλλους εκδότες με πολλή άνεση και τους έλεγα ότι όταν γυρίσω στην Ελλάδα θα κάνω εκδοτικό οίκο, χωρίς να ξέρω ούτε πότε ούτε αν θα μπορούσα να επιστρέψω. Με εμπιστεύτηκαν. Εκλεινα τίτλους και πλήρωνα μεταφράσεις με τα χρήματα που μου έστελνε ο πατέρας μου.»

Depeche Mode: undaunted

Οι Depeche Mode δε χρειάζονται πολλές συστάσεις. Τριάντα πέντε χρόνια καριέρας και πολλές μεγάλες επιτυχίες μιλούν από μόνα τους. Κι επ' ευκαιρία των εορτών (δηλαδή της επετείου κυκλοφορίας του 9ου δίσκου τους με τίτλο «Ultra» - 14 Απριλίου 1997), τους έχω και πάλι στ' αυτιά μου.
 
Δύσκολος δίσκος ο «Ultra». Όχι ακουστικά, σε καμία περίπτωση. Αλλά συγκυριακά.  Μετά από συμπόρευση δώδεκα ετών, ο Άλαν Ουάιλντερ αποχώρησε από το συγκρότημα κι έτσι ήταν το πρώτο τους άλμπουμ ως τρίο από το «Α broken frame» του 1982. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό: ο τραγουδιστής Ντέιβ Γκάχαν παραλίγο να πεθάνει από υπερβολική δόση το 1996, ο Μάρτιν Γκορ πάλευε με τον αλκοολισμό και ο Άντι Φλέτσερ περνούσε κατάθλιψη. Ο Γκορ τελικά ήταν αυτός που «ξύπνησε» ξανά την μπάντα και μετά... εγένετο «Ultra».
 
Το «It's no good» ήταν το δεύτερο σινγκλ του άλμπουμ. Χαμηλών τόνων αλλά με πολύ ευχάριστο ρυθμό, είναι από τα αγαπημένα του κοινού στα λάιβ κι ένα ομολογουμένως σέξι τραγούδι με πιασάρικο στίχο. Τουλάχιστον ωραίος συνδυασμός...

Εσείς ξέρετε να προφέρετε σωστά τους οίκους;

Ψάξαμε και μάθαμε πώς να προφέρουμε σωστά τα ονόματα των διάσημων brands.
 
Martin Margiela, Proenza Schouler, Ann Demeulemeester, όλες μας έχουμε σταθεί λίγα δευτερόλεπτα παραπάνω σε αυτά τα ονόματα προσπαθώντας να τα προφέρουμε σωστά.

Σύμφωνα με τον Guardian, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γαλλικοί οίκοι (λόγου χάρη Hermes, Givenchy και Hervé Léger), την προφορά των οποίων μπορείς να πεις πως γνωρίζει με ασφάλεια, μόνο εάν έχεις γεννηθεί στη Γαλλία - με λίγες εξαιρέσεις. Αυτό έδειξε άλλωστε και η πρόσφατη έρευνα του bomoda.com, που προκάλεσε δεκάδες περαστικούς στους δρόμους της Νέας Υόρκης να προφέρουν τα ονόματα διάσημων brands. Το αποτέλεσμα είναι απολαυστικό: 

Για να μην σας πιάσουν και εσάς απροετοίμαστες, φτιάξαμε μία λίστα με το σωστό τρόπο που προφέρονται τα ονόματα των οίκων:
 
Anna Sui: Άννα Σουί
Ann Demeulemeester: Αν Ντεμίλεμεστερ
Azzedine Alaia: Αζεντίν Αλάια
Badgley Mischka: Μπάτζλι Μίσκα
Balenciaga:Μπαλενσιάγκα
Balmain: Μπαλμέν
Bottega Veneta: Μποτέγκα Βένετα
Christian Lacroix: Κριστιάν Λακρουά
Christian Louboutin: Κριστιάν Λουμπουτέν
Comme des Garçons: Κομ ντε Γκαρσόν
Dolce & Gabbana: Ντόλτσε & Γκαμπάνα
Dries Van Noten: Ντρις Φαν Νότεν
Gareth Pugh: Γκάρεθ Πιου
Giambattista Valli: Τζιαμπατίστα Βάλι
Gianfranco Ferre: Τζιανφράνκο Φερρέ
Givenchy: Ζιβανσί
Hermès: Ερμές
Hervé Léger: Ερβέ Λεζέ
Hussein Chalayan: Χουσεϊν Τσαλαγιάν
Issey Miyake: Ίσεϊ Μιγιάκε 
Jean Paul Gaultier: Ζαν Πολ Γκολτιέ
Lanvin: Λανβέν
Loewe: Λέβε
Louis Vuitton: Λουι Βιτόν
Maison Martin Margiela: Μεζόν Μαρτέν Μαρζελά
Marchesa: Μαρκέζα
Monique Lhuillier: Μονίκ Λουιλιέ
Moschino: Μοσκίνο
Olivier Theyskens: Ολιβιέ Τέισκενς
Proenza Schouler: Προενζα Σκουλερ
Rochas: Ροσά
Salvatore Ferragamo: Σαλβατόρε Φεραγκάμο
Sonia Rykiel: Σόνια Ρικιέλ
Thakoon: Τακούν
Versace: Βερσάτσε
Yves Saint Laurent: Υβ Σεν Λοράν 
Yohji Yamamoto: Γιόζι Γιαμαμότο

 

Τρομάξαμε!

Για άλλη μια φορά επιχειρείται μέσω του διεθνούς τύπου η τρομοκράτηση και η διασπορά καταστροφολογικών σεναρίων για την Ελλάδα.

Όπως ακριβώς συμβαίνει από τότε που εκλέχθηκε αυτή η κυβέρνηση, τις παραμονές κάθε σημαντικής ημερομηνίας των επιχειρούμενων «διαπραγματεύσεων».

(Αγαπητέ Jo Di, αν η Ελλάδα βγει από την Ευρωζώνη, κάτι φυλλάδες τύπου Bild θα βάλουν λουκέτο. Πάντως, ένα από τα καλά της χρεοκοπίας της χώρας είναι πως διαπιστώσαμε ότι υπάρχουν φασιστικές, ρατσιστικές και εμετικές φυλλάδες σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Και αν κρίνουμε από τα πολλά φύλλα που πουλάνε, καταλαβαίνουμε πολλά και για πολλούς από τους κατοίκους αυτών των χωρών. Άντε, να την κάνουμε από αυτό το θλιβερό μαγαζί γιατί βρόμισε και θα κολλήσουμε καμιά αρρώστια.)

Πηγή:pitsirikos