Οι άνθρωποι που ζουν σε περιοχές επιβαρυμένες από ατμοσφαιρική ρύπανση αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο στένωσης των καρωτίδων, των αρτηριών που βρίσκονται στον λαιμό και τροφοδοτούν με αίμα τον εγκέφαλο, σύμφωνα με νέα μελέτη η οποία παρουσιάστηκε στο Σαν Ντιέγκο κατά τη διάρκεια της 64ης Ετήσιας Συνόδου του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας (14-16 Μαρτίου) ενώ παράλληλα δημοσιεύθηκε και στο επιστημονικό έντυπο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας (Journal of the American College of Cardiology).

Στένωση καρωτίδων «ένοχη» για εγκεφαλικά

Η στένωση των καρωτίδων, η οποία είναι το αποτέλεσμα της εναπόθεσης αθηρωματικής πλάκας εντός τους, θεωρείται «ένοχη» για περισσότερα από τα μισά εγκεφαλικά επεισόδια που καταγράφονται ετησίως μόνο στις ΗΠΑ. Αρκετές πρόσφατες μελέτες έχουν συνδέσει την ατμοσφαιρική ρύπανση με καρδιαγγειακά προβλήματα, ωστόσο στην πλειονότητά τους επικεντρώνονταν στην επίδρασή της στην καρδιά και στις αρτηρίες που την περιβάλλουν. Η νέα μελέτη είναι η πρώτη που εξετάζει την επίδραση στις αρτηρίες στο κεφάλι και στον λαιμό, ρίχνοντας φως στο πώς η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού το οποίο στερεί τον εγκέφαλο από οξυγόνο.

«Η μελέτη μας ενισχύει προηγούμενα στοιχεία που έχουν δείξει πως η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα» ανέφερε οΤζόναθαν Νιούμαν, καρδιολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Langone του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και κύριος συγγραφέας της νέας μελέτης και προσέθεσε: «Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο καρδιαγγειακός κίνδυνος ενός ατόμου δεν συνδέεται μόνο με τα γονίδιά του και τις επιλογές ζωής του, αλλά εξαρτάται σε κάποιον βαθμό και από τον αέρα που αναπνέουμε στον κόσμο που ζούμε».

Μεγάλη μελέτη

Η μελέτη βασίστηκε σε ανάλυση των εξετάσεων καρδιάς (υπέρηχοι, εξετάσεις αίματος κ.ά.) περισσότερων από 300.000 ανθρώπων που ζούσαν στη Νέα Υόρκη, στο Νιου Τζέρσι και στο Κονέκτικατ. Οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση μεταξύ της στένωσης των καρωτίδων και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με βάση τις μετρήσεις ποιότητας του αέρα που είχαν γίνει από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ μεταξύ του 2003 και του 2008 στην περιοχή στην οποία έμενε ο κάθε εθελοντής (η διασταύρωση έγινε με βάση τον ταχυδρομικό κώδικα της οικίας του).

Από την ανάλυση προέκυψε ότι τα άτομα που ζούσαν σε περιοχές με τα υψηλότερα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης αντιμετώπιζαν αυξημένο κατά 24% κίνδυνο για στένωση των καρωτίδων σε σύγκριση με όσα ζούσαν σε περιοχές με τα χαμηλότερα επίπεδα ρύπανσης. Η ανάλυση δεν περιελάμβανε άτομα που είχαν γνωστή, διαγνωσμένη καρωτιδική νόσο ενώ έλαβε υπόψη της παράγοντες όπως η ηλικία, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, το ιατρικό ιστορικό και το μέσο εισόδημα του κάθε νοικοκυριού.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην ατμοσφαιρική ρύπανση που προκαλείται από τα μικροσωματίδια ΡΜ 2,5 (σωματίδια διαμέτρου 2,5 μικρομέτρων τα οποία λόγω του μικροσκοπικού μεγέθους τους μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και να προκαλέσουν πρόβλημα). Αυτού του είδους η ρύπανση «γεννιέται» από πηγές όπως οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων, καθώς και η καύση κάρβουνου ή ξύλου.

Σημαντικός παράγοντας καρδιαγγειακών νοσημάτων

«Τα αποτελέσματα εφιστούν την προσοχή σχετικά με τη σημασία ανάπτυξης στρατηγικών για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης» σημείωσε ο δρ Νιούμαν και προσέθεσε: «Αν κάποιος έχει καλή υγεία, τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης πιθανώς να μην αποτελούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για εκείνον. Ωστόσο για τα πολύ νεαρά ή τα πολύ ηλικιωμένα άτομα, καθώς και για όσους εμφανίζουν άλλα ιατρικά προβλήματα, η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων».

Τα νέα ευρήματα δείχνουν επίσης την ατμοσφαιρική ρύπανση ως έναν πιθανό παράγοντα που μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένα άτομα, όπως εκείνα με διαβήτη, φαίνεται να είναι πιο ευάλωτα σε καρδιαγγειακά προβλήματα σε σύγκριση με άλλα. «Οσοι έχουν άλλους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά προβλήματα θα ήταν σοφό να περιορίζουν κατά το δυνατόν τον χρόνο που περνούν σε εξωτερικούς χώρους όταν τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι υψηλά» είπε ο δρ Νιούμαν.

Οκτώ εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι ετησίως

Η ρύπανση εσωτερικών και εξωτερικών χώρων συνδέεται με περίπου οκτώ εκατομμύρια πρόωρους θανάτους εξαιτίας αναπνευστικών και άλλων νοσημάτων κάθε χρόνο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Μάλιστα στις αναπτυσσόμενες χώρες η ρύπανση των εσωτερικών χώρων εξαιτίας του ανάμματος φωτιάς για θέρμανση και μαγείρεμα είναι υπαίτια για σοβαρά προβλήματα στην υγεία του πληθυσμού. Σύμφωνα με τον ειδικό, στο μέλλον η έρευνα θα έπρεπε να «ανοίξει» ώστε να περιλάβει πολύ περισσότερους συμμετέχοντες. Παράλληλα η μελέτη των βιολογικών μηχανισμών μέσω των οποίων η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να αυξήσει τη στένωση των καρωτίδων θα φωτίσει και τον ρόλο της στα εγκεφαλικά και σε άλλες μορφές καρδιαγγειακής νόσου.

 

Οι ισχυρές βροχοπτώσεις της φετινής χρονιάς ήταν ο βασικός παράγοντας που έδωσε τη δυνατότητα στα υδροηλεκτρικά εργοστάσια να παράξουν ενέργεια αρκετή για να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της χώρας. Και με την παράλληλη ώθηση από τις γεωθερμικές, ηλιακές και αιολικές πηγές ενέργειας, η χώρα δεν χρειάζεται ούτε δείγμα άνθρακα ή πετρελαίου για να... κρατά τα φώτα της αναμμένα.

Η Κόστα Ρίκα, βεβαίως, είναι ένα μικρό κράτος, με πληθυσμό λιγότερο των 5 εκατομμυρίων ανθρώπων, δεν έχει μεγάλη μεταποιητική βιομηχανία που είναι εξαιρετικά ενεργοβόρα κι, ακόμη, είναι γεμάτη ηφαίστεια που τροφοδοτούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Παρ' όλα αυτά, παραμένει μεγάλη νίκη για ένα έθνος, οποιουδήποτε μεγέθους, η πλήρης απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Η Κόστα Ρίκα, άλλωστε, δεν είναι ο μοναδικός τόπος στον πλανήτη που επιχειρεί την πλήρη μεταστροφή στην πράσινη ενέργεια. Στο, ολλανδικής κτήσης, νησιωτικό Banaire, στις ακτές της Βενεζουέλας, η κάλυψη των αναγκών από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αγγίζει το 100% χάρη σε μια - μάλλον ασυνήθιστη - πρώτη ύλη: Τα φύκια.

Η Ισλανδία επίσης αντλεί περίπου το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζεται από ανανεώσιμες πηγές, ενώ σχεδόν το 85% του συνόλου της ενέργειας που καταναλώνει προέρχεται από γεωθερμικές και υδροηλεκτρικές πηγές. Τρεις ακόμη χώρες (Σουηδία, Βουλγαρία και Εσθονία) έχουν ήδη πετύχει τους ποσοστιαίους στόχους του 2020 για τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η Δανία, η οποία αντλεί το 40% της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, έχει θέσει ως στόχο να καταργήσει πλήρως τα ορυκτά καύσιμα έως το 2050. Το πρόβλημα της αποκλειστικής χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργιας είναι ότι τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να χρειάζονται σε αρκετές περιπτώσεις ως "απόθεμα ασφαλείας" - για πράδειγμα, για περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει μακρά περίοδος άπνοιας ή χαμηλής ηλιοφάνειας σε μια χώρα.

Στην Κόστα Ρίκα, μια ξηρασία θα μπορούσε να πλήξει καίρια την ικανότητα της χώρας να παράγει υδροηλεκτρική ενέργεια. Αυτός είναι κι ένας από τους λόγους που η κυβέρνηση ενέκρινε πρόσφατα την προώθηση ενός μεγάλου project παραγωγής γεωθερμικής ενέργειας ύψους 958 εκατομμυρίων δολαρίων. Το εν λόγω project χρηματοδοτείται κατά βάση από την Ιαπωνία και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Πέραν αυτού, ωστόσο, η Κόστα Ρίκα έχει εδώ και πολλά χρόνια τη δυνατότητα να διοχετεύει υψηλές δαπάνες στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επειδή έχει μηδενικές αμυντικές δαπάνες. Η Κόστα Ρίκα είναι μια χώρα που δεν έχει καν στρατό από το 1948.