ενημέρωση 12:53, 6 August, 2026

Πως η έκλειψη του φεγγαριού έσωσε τον Κολόμβο

Στις 12 Οκτωβρίου, γιορτάζεται στην Αμερική η «Ημέρα του Κολόμβου». Ήταν η ημέρα εκείνη, του 1492, όταν ο Κολόμβος έπιασε στεριά ερχόμενος από ένα νησί βορειοανατολικά της Κούβας. Μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, ο Κολόμβος θα κάνει τρία ταξίδια στον «Νέο Κόσμο». Στο τέταρτο και τελευταίο ταξίδι του για την εξερεύνηση των ακτών της Κεντρικής Αμερικής, ο Κολόμβος θα βρεθεί σε μια πολύ δύκολη θέση. Χρησιμοποιώντας  όμως τις γνώσεις του στην αστρονομία θα εξαπατήσει τους ιθαγενείς, τρομοκρατώντας τους, και θα σώσει το πλήρωμά του. Επιμέλεια: Μαρία Αγγελοπούλου.
 

Ο Κολόμβος ξεκίνησε στις 11 Μαίου του 1502 από την Ισπανία με τα πλοία Capitana, Gallega, Vizcaina και Santiago de Palos. Εξαιτίας όμως, μιας επιδρομής από «σαράκια», δημιουργήθηκαν τρύπες στα πλοία του στόλου, με αποτέλεσμα ο Κολόμβος να αναγκαστεί να εγκαταλείψει δύο από αυτά και να μπαρκάρει με τα υπόλοιπα στη βόρεια ακτή του γνωστού μας σήμερα νησιού Τζαμάικα στις 25 Ιουνίου 1503.

Αρχικά, οι ιθαγενείς καλωσόρισαν τον στόλο, παρέχοντας τους τροφή και στέγη. Όσο όμως οι ημέρες παραμονής τους γίνονταν εβδομάδες, οι εντάσεις αυξάνονταν. Μετά από 6 μήνες παραμονής τους, το πλήρωμα του Κολόμβου εξεγέρθηκε, λήστεψε και σκότωσε  κάποιους ιθαγενείς, που δεν τους έδιναν πια τροφή. Με την πείνα να απειλεί τον ίδιο και τους άντρες του, ο Κολόμβος σκέφτηκε ένα σχέδιο.

Συμβουλευόμενος  το βιβλίο του Γερμανού μαθηματικού και αστρονόμου Γιοχάνες Μύλερ φον Κένιγκσμπεργκ (1436-1476), έψαξε και βρήκε ότι η επόμενη έκλειψη της Σελήνης θα πραγματοποιείτο στις 29 Φεβρουαρίου του 1504.

Γνωρίζοντας αυτό, τρεις μέρες πριν από την έκλειψη, ο Κολόμβος ζήτησε να συναντήσει τον αρχηγό των ιθαγενών και τον ενημέρωσε πως ο χριστιανικός Θεός τους ήταν πολύ θυμωμένος με τους ιθαγενείς, που τους αφήνουν να λιμοκτονούν.  Έτσι για να δείξει τον θυμό του, σε τρεις μέρες θα τύλιγε το φεγγάρι με «τις φλόγες της οργής» και θα το εξαφάνιζε από τον ουρανό.

Και όντως, έγινε ότι είχε πει ο Κολόμβος. Μετά από μια ώρα από την εμφάνιση του φεγγαριού στον ουρανό ξεκίνησε η έκλειψη και το «ματωμένο φεγγάρι» έκανε την εμφάνισή του στον ουρανό. Σύμφωνα με τον γιο του Κολόμβου, οι ιθαγενείς ήταν πολύ τρομοκρατημένοι με το θέαμα του φεγγαριού και αμέσως πήγαν στον αρχηγό τους και του ζήτησαν να συνεργαστεί με τον Κολόμβο αρκεί το φεγγάρι να επέστρεφε στην αρχική του μορφή.

Τότε ο Κολόμβος κλείστηκε σε μια καμπίνα για 50 λεπτά, δήθεν για να μιλήσει με τον Θεό. Χρησιμοποίησε μια κλεψύδρα για να χρονομετρήσει τις φάσεις της έκλειψης. Λίγο πριν η έκλειψη έρθει στο τέλος της, ο Κολόμβος ανακοίνωσε πως ο Θεός συμφώνησε να φέρει το φεγγάρι στην αρχική του μορφή. Οι ιθαγενείς από την πλευρά τους κράτησαν την υπόσχεσή τους  παρέχοντας τρόφιμα στο πλήρωμα μέχρι να έρθει η βοήθεια από την Καραϊβική στις 29 Ιουνίου 1504.

Πηγή:tvxs

Ο αντισυμβατικός Όσκαρ Ουάιλντ

 

«Αλλά ποια είναι η διαφορά μεταξύ της λογοτεχνίας και της δημοσιογραφίας...; Η δημοσιογραφία δεν μπορεί να διαβαστεί και η λογοτεχνία δεν διαβάζεται. Αυτό είναι όλο»

Ο Ιρλανδός μυθιστοριογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός Όσκαρ Ουάιλντ γεννήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1854. Ο πιο αναγνωρίσιμος καλλιτέχνης της βικτοριανής εποχής, αντισυμβατικός και ιδιοφυής, έζησε την κολακεία και την τεράστια φήμη, αλλά και την κατασυκοφάντηση, τη φυλακή, την εξορία.

Θεωρείται ένας από τους κύριους εκπροσώπους του αισθητισμού, κίνημα που αναπτύχθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στην Βρετανία και θεωρείται κατά κάποιο τρόπο το αγγλικό παρακλάδι του γαλλικού συμβολισμού. Ο Ουάιλντ επηρεάστηκε ιδιαίτερα από το έργο των John Ruskin και Walter Pater, οι οποίοι δίδασκαν στην Οξφόρδη την εποχή που σπούδαζε εκεί ο ποιητής, και υπερασπίστηκε το δόγμα της τέχνης για την τέχνη, αρνούμενος την αναγκαιότητα ύπαρξης μιας ηθικής παραμέτρου στην τέχνη.

Ο Ουάιλντ γεννήθηκε στο Δουβλίνο. Σπούδασε στο Trinity College, κερδίζοντας για τις επιδόσεις του το Χρυσό Μετάλιο Μπέρκλεϊ, το οποίο αποτελούσε την μεγαλύτερη τιμητική διάκριση για φοιτητή του κολεγίου. Παράλληλα, του χορηγήθηκε υποτροφία για το Magdalen College της Οξφόρδης, όπου και συνέχισε τις σπουδές του μέχρι το 1878, λαμβάνοντας το βραβείο Newdigate για την ποιητική του σύνθεση με τίτλο Ραβέννα (Ravenna). Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του το 1878 εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Λονδίνο.

Το 1881 δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή (Poems) και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη για μία σειρά θεωρητικών διαλέξεων για το αισθητικό κίνημα στη Βρετανία. Όταν τον ρώτησαν στο τελωνείο τι είχε να δηλώσει απάντησε «τη μεγαλοφυΐα μου». Αρχικά, είχε προγραμματιστεί να δώσει πενήντα διαλέξεις σε ένα διάστημα τεσσάρων μηνών, αλλά κατέληξε να παραμείνει στις ΗΠΑ περίπου ένα χρόνο, παραχωρώντας 140 διαλέξεις.

Στη συνέχεια, ο Ουάιλντ μάγεψε το Παρίσι ενώ αργότερα οι διαλέξεις συνεχίστηκαν και σε Βρετανία και Ιρλανδία. Οι διαλέξεις του ήταν ένα one man show, θεατρικές παραστάσεις χωρίς υπόθεση, που προκαλούσαν την αποδοκιμασία των κριτικών. «Όταν με λοιδορούν, τότε ξέρω ότι πέτυχα», είπε αργότερα ο ίδιος ο Ουάιλντ.

Το 1884 παντρεύτηκε την Κόνστανς Λόυντ και μαζί απέκτησαν δύο γιους. Ο Ουάιλντ εργάστηκε σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες της εποχής, παρέχοντας δημοσιογραφικά κείμενα και κριτικές. Μάλιστα, την περίοδο 1887-1889 ανέλαβε και την έκδοση ενός περιοδικού, του The Lady's World, το οποίο μετονόμασε σε The Woman's World.

Το 1888 εκδόθηκε το έργο του «Ο ευτυχισμένος πρίγκιπας και άλλα παραμύθια». Η λογοτεχνική του δόξα όμως έφτασε στο αποκορύφωμα το 1891 με το μοναδικό του μυθιστόρημα «Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι». Πολλοί αναγνωρίζουν αυτοβιογραφικά στοιχεία σε αυτό, ενώ το ίδιο βιβλίο χρησιμοποιήθηκε και κατά τη διάρκεια της δίκης του το 1895. Ο Ουάιλντ κατηγορήθηκε για ομοφυλοφιλία. Συγκεκριμένα, ο 9ος Μαρκήσιος του Κουίνσμπερυ, πατέρας του ποιητή Λόρδου Άλφρεντ Ντάγκλας με τον οποίο συνδεόταν ο Ουάιλντ, του επιτέθηκε προσωπικά για την ομοφυλοφιλία του. Ο Ουάιλντ υπέβαλε μήνυση αλλά η κίνηση αυτή στράφηκε εναντίον του, καθώς βρέθηκε ο ίδιος κατηγορούμενος. Στις 25 Μαΐου του 1895 καταδικάστηκε σε καταναγκαστικά έργα δύο ετών.

Κατά την παραμονή του στη φυλακή, υπό άθλιες συνθήκες που επιβάρυναν την υγεία του, έγραψε την «Μπαλάντα της φυλακής του Ρέντιγκ», το τελευταίο σπουδαίο έργο του, που ανήκει στα σημαντικότερα ποιήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και καταγράφει τις εμπειρίες του στη φυλακή. Εκεί έγραψε επίσης και ένα γράμμα προς τον Άλφρεντ Ντάγκλας, ο οποίος δημοσίευσε ένα μέρος του το 1905, μετά το θάνατο του Όσκαρ Ουάιλντ, υπό τον τίτλο De Profundis (Εκ βαθέων).

Μετά την αποφυλάκισή του, ο Ουάιλντ αυτοεξορίστηκε και μόλις τρία χρόνια αργότερα πέθανε, στις 30 Νοεμβρίου του 1900, σε ένα παρισινό ξενοδοχείο. Στην κηδεία του παρέστησαν μόλις δεκατέσσερα άτομα. Σύμφωνα με τον βιογράφο του Ρίτσαρντ Έλμαν, ο θάνατος του ποιητή οφειλόταν σε σύφιλη, ωστόσο ο Μέρλιν Χόλαντ, επίσης βιογράφος και εγγονός του Ουάιλντ, θεωρεί πως η ερμηνεία αυτή αποτελεί παρανόηση συνδέοντας τη μηνιγγίτιδα που τον προσέβαλε με μία χειρουργική επέμβαση που είχε προηγηθεί.

Ο Ελμαν γράφει πολύ χαρακτηριστικά πως ο Ουάιλντ έζησε τη ζωή του με δύο ταχύτητες: «αργά και θριαμβικά την περίοδο της δόξας, όταν στα ύψη της φήμης του έμοιαζε ότι θα έμενε για πάντα στον ουρανό της διασημότητας, και με κινηματογραφική ταχύτητα τη δεύτερη περίοδο, μετά την αποφυλάκισή του, όταν μέσα σε δύο χρόνια έζησε μία ακόμη κόλαση, μια νέα πνευματική αυτή τη φορά φυλακή, που τώρα την είχε δημιουργήσει ο ίδιος επανασυνδεόμενος με τον πρώην εραστή του, εξαιτίας του οποίου κατέληξε πίσω από τα σίδερα, ανεχόμενος τις φιλοδοξίες του να είναι και αυτός ποιητής ενώ δεν είχε ίχνος ταλέντου, τρέχοντας πίσω από το φάντασμα του εαυτού του που το κατηύθυνε πλέον ο θάνατος».

Ο τάφος του βρίσκεται στο Παρίσι και επάνω είναι γραμμένοι στίχοι από τη «Μπαλάντα της φυλακής του Ρέντιγκ»: Γι' αυτόν, η τσακισμένη λήκυθος του οίκτου θα γεμίζει με ξένα δάκρια. Γιατί θα τονε θρηνούν οι απόκληροι της ζωής κι οι απόκληροι πάντα κλαίνε.

Η επιρροή του έργου του στη μουσική

Το έργο του έχει γίνει η αφορμή για να γραφτούν όπερες, συμφωνικά ποιήματα, ορχηστρικές σουίτες, μπαλάντες, μιούζικαλ αλλά και ροκ τραγούδια.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι Motley Crue αναφέρουν το όνομα Dorian Gray στο τραγούδι τους New Tattoo που υπάρχει στο ομώνυμο άλμπουμ, το ίδιο κάνουν και οι Libertines στο τραγούδι Narcissist. Ο James Blunt στο Tears and Rain και οι Styx στο τραγούδι του 1980 Sing For The Day. Οι U2 στο The Ocean τραγουδούν: Α Picture In Grey Dorian Gray/Just me By the Sea. Το συγκρότημα Television Personalities περιλαμβάνει το Α Picture Of Dorian Gray στο πρώτο τους άλμπουμ που κυκλοφόρησε το 1980.

Στο χώρο της κλασικής μουσικής, ο Boris Arapov έγραψε το 1971 το μπαλέτο The Picture Of Dorian Gray. Τον ίδιο τίτλο έχουν και οι όπερες που έγραψαν ο αμερικανός Lowell Liebermann το 1997, ο Αυστραλός W. Arundel Orchard το 1919 και ο Γερμανός Hans Schaeuble.

Από τα θεατρικά του έργα, το Importance Of Being Earnest είναι αυτό που έχει διασκευαστεί τις περισσότερες φορές σαν μιούζικαλ. Η Σαλώμη, θεατρικό έργο που παρουσιάστηκε στο Παρίσι το 1896, έγινε μονόπρακτη όπερα από τον γερμανό συνθέτη Richard Strauss.

Το De Profundis έχει γίνει ορατόριο από τον Frederic Rzewski το 1991 και ο Larry Sitsky το διασκεύασε σε μονόδραμα. Η «Μπαλάντα της φυλακής του Ρέντιγκ» έγινε τραγούδι με τον τίτλο Each Man Kills The Things He Loves από τον Gavin Friday.

Φωτογραφία: Γελοιογραφία από το περιοδικό «Wasp» του Σαν Φρανσίσκο που απεικονίζει το Ουάιλντ κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ το 1882.

Αθήνα, 180 χρόνια πρωτεύουσα της Ελλάδας

Τα πρώτα βήματα που μετέτρεψαν το φτωχό χωριό σε μεγαλούπολη
 
Αθήνα, 180 χρόνια πρωτεύουσα της Ελλάδας
Η Καπνικαρέα σε λιθογραφία επιζωγραφισμένη του Theodore du Moncel, Vues pittoresques, 1843
 
Εκατόν ογδόντα χρόνια συμπληρώνονται εφέτος από την ανακήρυξη της Αθήνας ως πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους, στις 30 Σεπτεμβρίου 1834, με πρωτοβουλία του βασιλιά Οθωνα. Το ένδοξο παρελθόν της Αθήνας, λίκνου του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, βάρυνε στη ζυγαριά της επιλογής αφήνοντας τελικά πίσω πόλεις όπως το Ναύπλιο (πρώτη πρωτεύουσα της ελεύθερης Ελλάδας), τα Μέγαρα και η Κόρινθος. Στο πλαίσιο των εορτασμών για την επέτειο των 180 χρόνων πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στον δροσερό κήπο του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών - Ιδρυμα Βούρου-Ευταξία ημερίδα με θέμα «Η Αθήνα πρωτεύουσα της Ελλάδας. Τα πρώτα βήματα» σε συνδιοργάνωση με την Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας.
 
Οταν με διάταγμα της Αντιβασιλείας ορίστηκε ότι «η καθέδρα ημών μετατίθεται κατά την α' Δεκεμβρίου τρέχοντος έτους εκ Ναυπλίου εις Αθήνας (...), η πόλις Αθήναι θέλει επονομάζεσθαι απ' εκείνης της ημέρας Βασιλική Καθέδρα και Πρωτεύουσα», η Αθήνα ήταν μια πόλη μόλις 7.000 κατοίκων. Πληγωμένη από τον πολυετή πόλεμο και τις αρρώστιες, έμοιαζε περισσότερο με χωριό γεμάτο ατάκτως ερριμμένες αρχαιότητες, ερειπωμένα κτίρια και φτωχικές καλύβες. «Σε κείμενα της εποχής διαβάζουμε συχνά μαρτυρίες επισκεπτών που μιλούν για την αθλιότητα της πόλης και των κατοίκων της, για το χαμένο κλέος κάτω από το βάρος των πολλών ετών της δουλείας» ανέφερε στην ομιλία του ο κ. Σπύρος Νικολάου, σύμβουλος επί τιμή του Συμβουλίου της Επικρατείας και τέως γενικός γραμματέας της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας.

Η «επικράτηση» της Αθήνας

Το θέμα της πόλης που θα φιλοξενούσε τη νέα πρωτεύουσα τέθηκε από την άφιξη κιόλας του Οθωνα στην Ελλάδα. Προσωπικότητες της εποχής, πολιτικοί, επιστήμονες, πήραν μέρος στη συζήτηση προσπαθώντας να επηρεάσουν την τελική απόφαση. Ο γνωστός πολιτικόςΑλέξανδρος Μαυροκορδάτος, για παράδειγμα, πρόκρινε την Κόρινθο λόγω του Ισθμού. Ο υπουργός Ιωάννης Κωλέττης πρότεινε - τι άλλο; - την Κωνσταντινούπολη, γιατί μόνο έτσι θα γίνει δυνατή η αποκατάσταση της ισορροπίας στην Ευρώπη και η ηρεμία. Ακόμη στο παιχνίδι μπήκαν τα Μέγαρα, ο Πειραιάς, το Αργος και το Ναύπλιο. Ολοι ισχυρίζονταν ότι η Αθήνα μόνο με το όνομά της θα γίνει έτσι κι αλλιώς πόλος έλξης.

Η τελική επιλογή του νεαρού βασιλιά ήταν όμως η Αθήνα, γεγονός που ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της επιμονής του Λουδοβίκου Α' της Βαυαρίας, πατέρα του Οθωνα και ένθερμου λάτρη της κλασικής αρχαιότητας. Η επιλογή μόνο τυχαία δεν ήταν. Οπως εξήγησε ο καθηγητής Νεότερης Ιστορίας στη Σχολή Εθνικής Αμύνης και πρόεδρος της Εταιρείας Μελέτης Εργου Ι. Καποδίστρια κ. Ανδρέας Κούκος, ο Λουδοβίκος θέλησε να συνδέσει την έδρα της βασιλείας με το σημαντικότερο μνημείο του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, την Ακρόπολη. Εξάλλου, προτίμησε να εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι όλη η Ευρώπη γνώριζε το όνομα και την ένδοξη ιστορία της Αθήνας, προσδίδοντας έτσι περισσότερο κύρος στη νεότευκτη βασιλεία. Τέλος, προτιμούσε να κρατήσει τον Οθωνα μακριά από το Ναύπλιο και τα παγιωμένα κέντρα εξουσίας.

Η μεταμόρφωση του χωριού σε πρωτεύουσα

Την πρωτοβουλία για τη δημιουργία σχεδίου ανοικοδόμησης της Αθήνας έλαβε ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδος Ιωάννης Καποδίστριας πολύ προτού η Αθήνα αναγορευθεί πρωτεύουσα. Εκείνος κάλεσε δύο σημαντικούς αρχιτέκτονες, τον Ελληνα Σταμάτη Κλεάνθηκαι τον Γερμανό Εδουάρδο Σάουμπερτ, οι οποίοι και εκπόνησαν την πρώτη πολεοδομική μελέτη για την Αθήνα. «Ενα εμπνευσμένο σχέδιο το οποίο τοποθετούσε την οικιστική ανάπτυξη της πόλης προς τις οδούς Πειραιώς και Σταδίου, τοποθετώντας τα ανάκτορα στο σημείο που αυτές συναντώνται, στην πλατεία Ομονοίας» εξήγησε η ομότιμη καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ κυρία Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη.

Το αρχικό αυτό σχέδιο προέβλεπε τη δημιουργία μιας σύγχρονης κηπούπολης του Νότου, στα πρότυπα των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων. Μεγάλοι δρόμοι, πλατείες, κήποι και χώροι για τα δημόσια κτίρια. Τρίτος βασικός δρόμος του σχεδίου ήταν η οδός Ερμού, δημιουργώντας με τις άλλες δύο ένα ισοσκελές τρίγωνο, έκτασης 2.200 στρεμμάτων. Λόγοι οικονομικοί, που είχαν να κάνουν κυρίως με τις απαραίτητες απαλλοτριώσεις για την πραγματοποίηση αυτού του σχεδίου, σταμάτησαν την εφαρμογή του. Ετσι η Αντιβασιλεία κάλεσε τον προσωπικό αρχιτέκτονα του Λουδοβίκου, τον Βαυαρό Λέο φον Κλέντσε, για να το μεταρρυθμίσει.
 
Η μετέπειτα εικόνα της πόλης, που συχνά ταλαιπωρεί τους κατοίκους της, είναι λίγο-πολύ αποτέλεσμα των αλλαγών που επέφερε ο Κλέντσε στο αρχικό σχέδιο. Εκείνος, έχοντας την πεποίθηση πως η Αθήνα δεν επρόκειτο να γίνει ποτέ μεγάλη πόλη, μείωσε το πλάτος των οδών, κατάργησε πλατείες, μετέφερε τα ανάκτορα στον Κεραμεικό (αν και τελικά δεν χτίστηκαν ούτε εκεί) και κατάργησε τα τέσσερα μεγάλα βουλεβάρτα που είχαν σχεδιάσει οι προηγούμενοι. Ακόμη, επέτρεψε την ανοικοδόμηση γύρω από την Ακρόπολη, ενώ δεν έδειξε τον δέοντα σεβασμό στα βυζαντινά μνημεία της πόλης. Στον σχεδιασμό του Κλέντσε η γνωστή μας οδός Πανεπιστημίου θα είχε πλάτος μόλις 12 μέτρα, όμως χάρη στην εμπλοκή του Κλεάνθη στη νεοσυσταθείσα οικοδομική επιτροπή αυτή έγινε τελικά 32 μέτρα.

Ενα Μουσείο για την Αθήνα

Το Μουσείον της Πόλεως των Αθηνών - Ιδρυμα Βούρου-Ευταξία στεγάζεται σε συγκρότημα δύο ιστορικών κτιρίων της Αθήνας επί της οδού Παπαρρηγοπούλου 5-7 στην πλατεία Κλαυθμώνος. Η νεοκλασική οικία Σταματίου Δεκόζη Βούρου (αρ. 7) είναι ένα από τα πρώτα κτίρια της πόλης μετά την ίδρυση του σύγχρονου ελεύθερου ελληνικού κράτους. Μάλιστα αποτέλεσε και το επονομαζόμενο «παλαιό παλάτι» καθώς μισθώθηκε από τον Οθωνα για να στεγάσει από το 1836 ως το 1842 το πρώτο διοικητικό κέντρο ως την ανέγερση των νέων ανακτόρων. Η διπλανή οικία Αφθονίδη μισθώθηκε ως κατοικία του βασιλικού ζεύγους.

Αντικείμενο του Μουσείου είναι η πόλη των Αθηνών αφότου έγινε πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους ως σήμερα. Το Μουσείο διαθέτει βιβλιοθήκη και φιλοξενεί στις συλλογές του περίπου 40.000 αντικείμενα από την ελληνική αρχαιότητα ως τον 21ο αιώνα. Στον χώρο του εκτίθενται το πρόπλασμα της Πόλεως των Αθηνών του 1842, ζωγραφικοί πίνακες, χαρακτικά, γλυπτά, ιστορικά έπιπλα και άλλα αντικείμενα, χαλιά, μουσικά όργανα, φωτογραφίες, ιστορικά αντικείμενα, σπάνια βιβλία και ενθυμήματα.
«Βασικός στόχος της συμμετοχής μας στον εορτασμό για τα 180 χρόνια της πρωτεύουσας είναι η συμβολή μας στην ανάσταση της καρδιάς της πόλεώς μας» τόνισε ο πρόεδρος του ΔΣ του Μουσείου κ. Αντώνιος Βογιατζής. Αναφέρθηκε μάλιστα στον σημαντικό ρόλο που μπορεί να παίξει το Ιδρυμα Βούρου-Ευταξία στην αναζωογόνηση του κέντρου, καθώς περιουσία του αποτελεί το ιστορικό κτίριο στη συμβολή των οδών Σταδίου και Χρήστου Λαδά που υπέστη μεγάλες καταστροφές στα επεισόδια του 2012. Το κτίριο που φιλοξενούσε τις αίθουσες των κινηματογράφων Αττικόν και Απόλλων δεν έχει επισκευαστεί λόγω οικονομικών διαφωνιών που έχουν πάρει τη νομική οδό. «Πιστεύουμε ότι θα μας ανατεθεί από το δικαστήριο η αναγκαστική διαχείριση του οικήματος των δύο κινηματογράφων, όπως προβλέπεται σε αυτές τις περιπτώσεις» κατέληξε ο πρόεδρος.
Ακόμη, το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά ηλικίας από 6 ως 12 ετών, ενώ τα τελευταία χρόνια κάνει στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του άνοιγμα και στις νέες τεχνολογίες, έχοντας αναπτύξει εφαρμογές και εκπαιδευτικά παιχνίδια που είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα (http://www.athenscitymuseum.gr/) του. Επίσης, από τον Φεβρουάριο διαθέτει τη δική του ηλεκτρονική πλατφόρμα ξενάγησης μέσα από την εφαρμογή «Clio Muse», την οποία δημιούργησε πιλοτικά σε συνεργασία με τους ανθρώπους του Μουσείου μια ομάδα νέων με όραμα να δημιουργήσουν ένα δυναμικό εργαλείο ξενάγησης. Διαβάστε το σχετικό δημοσίευμα εδώ (http://www.tovima.gr/society/article/?aid=565411).
Πηγή:Το Βήμα

Ενας οδηγός για τις «Μέρες» του Σεφέρη

Ευρετήριο των πέντε τόμων του προσωπικού ημερολογίου του ποιητή δημοσίευσε ο βιβλιογράφος του Δ. Δασκαλόπουλος
 
Ενας οδηγός για τις «Μέρες» του Σεφέρη
Ο Γιώργος Σεφέρης σε νεαρή ηλικία. Το πρώτο βιβλίο επάνω στο γραφείο του έχει τίτλο «Ο μύθος του Δον Ζουάν»
 
«Η ζωή είναι τρομερά σκληρή, δείχνει τα δόντια, την ατενίζω όσο μπορώ πιο σιωπηλός να μην την ξαγριέψω. Προσπαθώ να δουλέψω τουλάχιστον για να πείσω τον εαυτό μου, όπως έλεγε εκείνος ο άλλος, πως δεν είμαι το τελευταίο σκουπίδι. Δεν βγαίνει τίποτε μα ούτε και απελπίζομαι». Τη σημείωση γράφει ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) στο ημερολόγιο του, την 1η Νοέμβρη 1931.
 
Νεαρός φοιτητής της Νομικής στο Παρίσι, αναγνώστης και φιλόμουσος, εκκολαπτόμενος λογοτέχνης, διπλωμάτης καριέρας, εραστής, σύζυγος, καταξιωμένος συγγραφέας, ο Σεφέρης κρατούσε ημερολόγιο σε όλη τη διάρκεια της ενήλικης ζωής του, από το 1925 ως σχεδόν τον θάνατό του. Εκδομένο σε επτά τόμους από το 1975 ως το 1990, το προσωπικό του ημερολόγιο είναι ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα, σχεδόν εθιστικό. Αν ο ποιητής Σεφέρης θεωρείται εγκεφαλικός και σκοτεινός, ο ημερολογιογράφος Σεφέρης είναι εξομολογητικός, αναλυτικός, άμεσος, προσιτός, συγκινητικός.
 
Δευτέρα 11 Οκτώβρη 1943, στην Αλεξάνδρεια: «Δέκα μέρες χωρίς να κάνω τίποτε, και μου χρειαζότανε. Κάποτε λυπούμαι που δεν έτυχε να μείνω εδώ στην Αλεξάνδρεια όλον αυτό τον καιρό της προσφυγιάς που μ' έκαναν να σκορπιστώ στους πέντε αγέρηδες. Κάτι θα είχα κάνει· έστω και με τούτη τη θάλασσα, έστω και με τούτο το λιμάνι. Τα ποτάμια δεν παρηγορούν, θέλουν χαρούμενη καρδιά· το ίδιο ο Σηκουάνας, το ίδιο ο Τάμεσης, το ίδιο και ο Νείλος. Τα ποτάμια σ' αφήνουν πάντα πίσω, καθώς κυλούν, μ' αυτά που έχεις, πίκρες, βάσανα, απελπισίες. Η θάλασσα λυτρώνει. Ένας άνθρωπος στην ακροποταμιά: από τις πιο θλιβερές εικόνες που υπάρχουν. […] Τόσο περίεργο αυτή η Μέση Ανατολή· πώς αλέθει τους ανθρώπους· τους καταπίνει, τους χωνεύει: παρατηρώ αυτούς που έρχονται από την Ελλάδα· είναι ό,τι είναι, άνθρωποι· έπειτα από δυο εβδομάδες, βάλε τρεις, αρχίζουν κιόλας να γίνουνται σαν εμάς».
 
Από καιρό αναγκαίο, το ευρετήριο των τόμων Α΄ ως Ε΄ που δημοσιεύει τώρα ο μελετητής, εκδότης και βιβλιογράφος του Σεφέρη Δημήτρης Δασκαλόπουλος στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Κονδυλοφόρος («Γιώργος Σεφέρης, Μέρες. Τόμοι Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄. Ευρετήριο ονομάτων», Κονδυλοφόρος, τόμ. 12, 2013, σελ. 263-279) αποτελεί έναν χρήσιμο μπούσουλα, έναν ασφαλή μίτο περιήγησης στο λαβυρινθώδες σύμπαν των προσωπικών αναφορών, των λογοτεχνικών διαβασμάτων, των πολεμικών βιωμάτων και των πολιτικών εμπειριών του σμυρνιού νομπελίστα.
 
Στο ευρετήριο αποδελτιώνονται ονόματα για το διάστημα 1925-1951 -οι τόμοι του ημερολογίου που έχουν κυκλοφορήσει για το διάστημα 1951-1960 (Μέρες ΣΤ΄, 1951-1956, επιμέλεια Παν. Μέρμηγκας, Ίκαρος, 1986 και Μέρες Ζ΄, 1956-1960, επιμέλεια Θ. Ν. Μιχαηλίδου, Ίκαρος, 1990) έχουν δικά τους ευρετήρια- και προσφέρουν ένα εποπτικό πανόραμα του σεφερικού βίου.
 
Σε αυτό βρίσκουμε πρόσωπα της στενής οικογένειας του Σεφέρη (τη σύζυγό του Μαρώ, τα αδέλφια του Άγγελο και Ιωάννα, τους γονείς του Δέσπω και Στέλιο), πρόσωπα του ευρύτερου οικογενειακού και φιλικού κύκλου (όπως ο φιλόσοφος Κωνσταντίνος Τσάτσος, σύζυγος της Ιωάννας), πρόσωπα του μύθου και της λογοτεχνίας (Κίρκη, Κλυταιμνήστρα, Κρόνος, Ορέστης, Πολύφημος, Τειρεσίας κ.ά.), αγαπημένους λογοτέχνες και λογοτεχνικούς προδρόμους (Σοφοκλής, Όμηρος, Αισχύλος, Σολωμός, Κάλβος, Παπαδιαμάντης, Παλαμάς, Σικελιανός, Καζαντζάκης, Μαλακάσης, Καρυωτάκης κ.ά.), συνοδοιπόρους (Οδυσσέας Ελύτης, Αντρέας Καραντώνης, Γιώργος Κατσίμπαλης, Φώτης Κόντογλου, Νίκος Γκάτσος, Γιώργος Θεοτοκάς κ.ά.), βασιλείς, πολιτικούς, διπλωμάτες.
 
Όπως εξήγησε στο «Βήμα» ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, στον πρώτο τόμο (1925-1931) κυριαρχούν τα γαλλικά ονόματα. Ο Σεφέρης βρισκόταν στη Γαλλία, υπό την επιρροή του γαλλικού συμβολισμού. Στον δεύτερο τόμο υπερτερούν οι μουσικοί (1931-1934). Είναι τα χρόνια που στην ερωτική ζωή του κυριαρχεί η μοιραία μουσικοκριτικός Λουκία Φωτοπούλου και παράλληλα εξελίσσεται η μουσική του διαπαιδαγώγηση, παρακολουθώντας συναυλίες και κονσέρτα ή ακούγοντας δίσκους στο κόκκινο γραμμόφωνό του. Στον τρίτο τόμο (1934-1940) βρίσκεται δυσαρεστημένος διπλωμάτης στην Κορυτσά και πυκνώνουν οι αναφορές σε αξιωματούχους της ελληνικής κυβέρνησης και πολιτικούς. Στον τέταρτο τόμο (1941-1944) καταφεύγει με την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση στην Αίγυπτο και αρχίζει η συναναστροφή του με τους Αλεξανδρινούς, τον Μαλάνο, τον εστέτ λόγιο Νάνη Παναγιωτόπουλο, ο Καβάφης εμφανίζεται επίμονα ενώ πυκνώνουν οι αναφορές σε πολιτικά πρόσωπα. Στον πέμπτο τόμο (1945-1951), που καλύπτει τα χρόνια του Εμφυλίου, τα πρόσωπα αναφέρονται καλυμμένα, τα ονόματα είναι εικονικά.
 
Το όνομα με τη μεγαλύτερη συχνότητα αναφοράς στο ευρετήριο είναι της Μαρώς Σεφέρη, και έπονται του Καβάφη και του Μακρυγιάννη. Ο Παλαμάς αναφέρεται συχνότερα από τον Σολωμό και ο Αισχύλος περισσότερο από τον Όμηρο. Από τους αρχαίους έλληνες τραγικούς τον Αισχύλο ακολουθεί ο Σοφοκλής και τελευταίος, με μία ρητή αναφορά, έρχεται ο Ευριπίδης. Για όσους ενδιαφέρονται, λόγου χάριν, για τις πηγές της αρχαιογνωσίας του Σεφέρη, τα ευρετήρια είναι, σε πρώτο επίπεδο, αποκαλυπτικά. Από τους πολιτικούς συχνότερα αναφέρεται ο υφυπουργός Τύπου του Μεταξά Θεολόγος Νικολούδης και έπεται ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Η μετακίνηση των αναγνωστικών ενδιαφερόντων του Σεφέρη από τη γαλλική προς την αγγλική λογοτεχνία αποτυπώνεται επίσης στην πύκνωση και στην αραίωση των σχετικών αναφορών. Ονόματα με διασπορά σε πολλούς τόμους μαρτυρούν σταθερές προσωπικές και μόνιμες λογοτεχνικές συγγένειες (π.χ. Τ. Σ. Έλιοτ, Αντρέ Ζιντ).
 
«Το Ευρετήριο αποτελεί μια πρόταση-πρόκληση για πιθανά συμπληρώματα και διορθώσεις»λέει ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, ο οποίος εκτιμά ότι «η συγκρότηση ενός συνολικού Ευρετηρίου των ημερολογίων του Σεφέρη μετά την έκδοση του όγδοου και τελευταίου τόμου των Μερών θα αποτελέσει βάση για πιο σταθερά συμπεράσματα».
 
Για την ώρα, τούτο το ευρετήριο, σε συνδυασμό με τα ευρετήρια των τόμων ΣT΄και Ζ΄, καθιστά ευχερέστερα διαχειρίσιμη ερευνητικά την πολυποίκιλη πληροφορία των σεφερικών ημερολογίων και διευκολύνει τη διασταύρωση στοιχείων με τους τόμους της αλληλογραφίας του ποιητή και τους τρεις τόμους των Δοκιμών. «Δεν έχω παρατηρήσει αντιφάσεις διασταυρώνοντας στοιχεία από τις τρεις αυτές πηγές», μας είπε ο συντάκτης του ευρετηρίου, υποστηρίζοντας την αυθεντικότητα των ημερολογίων απέναντι σε όσους ισχυρίζονται ότι η επιμελημένη τους μορφή μαρτυρεί τον πεποιημένο προς δημοσίευση και όχι αυθόρμητο και ιδιωτικό χαρακτήρα τους.
 
Σε κάθε περίπτωση, οι Μέρες του Σεφέρη αποτελούν το χαρακτηριστικότερο και διασημότερο παράδειγμα προσωπικού ημερολογίου λογοτέχνη στη νεοελληνική γραμματεία, ένα πεζό κείμενο αναμφισβήτητης λογοτεχνικής αξίας, πλούσιο σε σκέψεις, αφορισμούς και συμβουλές για τη ζωή και την τέχνη, όπως το μυθιστόρημα-ποταμός του Προυστ. Αναλυτικότερα ευρετήρια έργων, εντύπων, τόπων, όρων, θεμάτων και ιστορικών γεγονότων, με σύντομα σχόλια για πρόσωπα και πράγματα άγνωστα ή λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό, θα αναδείξουν περισσότερο τον πολυμορφικό πλούτο αυτού του υλικού και τις δυνατότητες ανάγνωσης και αξιοποίησής του.