Έντονη απογοήτευση και δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση καταγράφεται στη νέα δημοσκόπηση της Prorata - Η ακρίβεια παραμένει με διαφορά το Νο1 πρόβλημα στη χώρα

Η δημοσκόπηση της Prorata για λογαριασμό της «Εφημερίδας των Συντακτών» τον Σεπτέμβριο σκιαγραφεί ένα περιβάλλον έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας που αγκαλιάζει περίπου τα 2/3 της κοινωνίας, με την οικονομική πίεση και τη θεσμική δυσπιστία να αποτελούν τους βασικούς άξονες εξήγησής της.

Αυτά επισημαίνει ο Άγγελος Σεριάτος, διευθυντής της Prorata στην παρουσίαση της νέας δημοσκόπησης.

Η ακρίβεια παραμένει με μεγάλη διαφορά το σημαντικότερο πρόβλημα για τους πολίτες αφού αναφέρεται από περίπου 8 στους 10, ενώ ακολουθούν τα ζητήματα Δικαιοσύνης, διαφθοράς και διαφάνειας, τα εργασιακά, καθώς και τα προβλήματα που σχετίζονται με το ΕΣΥ.

Σύμφωνα με τον κ. Σεριάτο, οι πολίτες προσεγγίζουν την επόμενη εκλογική αναμέτρηση έχοντας στο μυαλό τους δύο βασικά κριτήρια: «την καταπολέμηση της διαφθοράς» και την «ανάδειξη των έντιμων δυνάμεων» (33%), με το 26% να δίνει προτεραιότητα σε ριζικές αλλαγές στην οικονομία και στον τρόπο λειτουργίας της, ενώ η σταθερότητα και η ασφάλεια (επιλογή που προτιμάται κατά κύριο λόγο από εκλογείς της ΝΔ) να ακολουθούν με 25%.

Πηγή: ΕΦΣΥΝ / Prorata

Η πρόθεση ψήφου στη δημοσκόπηση της Prorata

Όπως επισημαίνει ο διευθυντής της Prorata, η Νέα Δημοκρατία συνεχίζει να διατηρεί την πρώτη θέση, αλλά σε σαφώς χαμηλότερες πτήσεις σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ανιχνευόμενη στην πρόθεση ψήφου στο 25,5%.

Η ΕΛΑΣ καταγράφει 16,5% με μικρή, αλλά αξιοσημείωτη άνοδο στην επιρροή της, το ΠΑΣΟΚ με 9%, η Ελληνική Λύση με 8% και το ΚΚΕ με 6%.

 Πάνω από το όριο της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης κινούνται επίσης το κόμμα Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού με 4,5%, η Φωνή Λογικής με 4%, η Πλεύση Ελευθερίας (3,5%) και το ΜέΡΑ25 3%.

Στα κόμματα που δεν φτάνουν το όριο του 3%, ο ΣΥΡΙΖΑ καταγράφει 1,5%, οι Δημοκράτες 1%, η Νίκη 0,5%, άλλα κόμματα 4%.

Πηγή: ΕΦΣΥΝ / Prorata

Όπως είναι φανερό από τα παραπάνω, η διαφορά ανάμεσα σε ΝΔ και ΕΛΑΣ παγιώνεται σε μονοψήφιο νούμερο, ενώ ο διευθυντής της Prorata σημειώνει ότι τα ευρήματα της έρευνας σηματοδοτούν αναδιάταξη της αντιπολιτευτικής κατανομής ισχύος, με το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα να έχει καθιερωθεί στη δεύτερη θέση με σημαντική διαφορά από το ΠΑΣΟΚ.

Αυτή η εξέλιξη, τονίζει ο κ. Σεριάτος, καθιστά την ΕΛΑΣ βασικό υποδοχέα της αντικυβερνητικής δυναμικής.

Στη δημοσκόπηση, υπάρχει και το ερώτημα πόσο πιθανό είναι στις επόμενες βουλευτικές εκλογές να ψηφίσετε ένα κόμμα υπό την ηγεσία του Αντώνη Σαμαρά. Πολύ πιθανό απαντά το 4% και αρκετά πιθανό το 5%.

Πηγή: ΕΦΣΥΝ / Prorata

Τα βασικά προβλήματα που απασχολούν τους πολίτες

Σύμφωνα με τον σφυγμό Σεπτεμβρίου της Prorata, τα βασικά προβλήματα που απασχολούν τους πολίτες είναι:

• Ακρίβεια 78%
• Θέματα Δικαιοσύνης, διαφθοράς και διαφάνειας 44%
• Χαμηλοί μισθοί – Συνθήκες εργασίας 25%
• Υγεία – Περίθαλψη 21%
• Προσφυγικό -Μεταναστευτικό 19%
• Εγκληματικότητα 16%
• Εξωτερική πολιτική – Διεθνή θέματα 15%
• Παιδεία – Εκπαίδευση 13%
• Φορολογία – Φορολογικό Σύστημα 9%
• Ανεργία 9%
• Οικονομική ανάπτυξη – Επενδύσεις 7%
• Συντάξεις -Ασφαλιστικό σύστημα 7%
• Λειτουργία δημοσίου – Γραφειοκρατία 5%
• Ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες 5%
• Περιβάλλον – κλιματική κρίση 5%
• Άλλο 3%.

«Οφείλω να το πω χωρίς περιστροφές: η Πολιτεία δεν στάθηκε στο ύψος της δέσμευσης που η ίδια ανέλαβε» δήλωσε αιχμηρά ο μέχρι πρότινος πρύτανης

Την παραίτηση απο τη θέση του Πρύτανη του ιδιωτικού πανεπιστημίου Keele Greece κατέθεσε σήμερα ο καθηγητής Οδυσσέας Ζώρας.

Η απόφασή του έγινε δεκτή από τη διοίκηση του ιδρύματος, σύμφωνα με το οποίο ο κ. Ζώρας αποχωρεί για προσωπικούς λόγους και προσωρινά τη θέση αναλαμβάνει ο Πρόεδρος του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου, ομότιμος Καθηγητής Μηχανολογίας τους Πανεπιστημίου του Λονδίνου και Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Κωνσταντίνος Αρκουμάνης.

Με δηλώσεις του στο esos, ο Οδυσσέας Ζώρας άφησε αιχμές, κάνοντας λόγο μεταξύ άλλων για αδράνεια και παλινωδίες της Πολιτείας σχετικά με τις άδειες των μη κρατικών πανεπιστημίων. Συγκεκριμένα δήλωσε:

«Α. Δεν μπορώ, ωστόσο, αποχωρώντας, να αποσιωπήσω μία πραγματικότητα που όλο αυτό το διάστημα δεν επιβάρυνε απλώς, αλλά συστηματικά -η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας- υπονόμευσε το έργο μας: τη διαρκή αδράνεια και τις παλινωδίες της Πολιτείας στην υλοποίηση του ίδιου του νομοθετικού πλαισίου που η ίδια θέσπισε για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.

Β. Δεν αρκεί να ψηφίζεται ένας νόμος αν η εφαρμογή του αφήνεται στην τύχη. Χρειάζεται πολιτική βούληση, θεσμική συνέπεια και έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων που η ίδια η Πολιτεία όφειλε να έχει προβλέψει.

Γ. Η καθυστέρηση αυτή δεν έμεινε χωρίς τίμημα: οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας εξέθεσαν δημόσια τα κενά ενός θεσμικού πλαισίου που η Πολιτεία άφησε ημιτελές, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο ιδρύματα που επένδυσαν με καλή πίστη στη χώρα και φοιτητές που εμπιστεύτηκαν σε αυτήν το μέλλον τους.

Μαρξιστής, συγγραφέας, εραστής, ακτιβιστής και πάνω απ’ όλα «αφηγητής»: η νέα βιογραφία του Τζον Μπέρτζερ φωτίζει μια ζωή γεμάτη ιδέες και αντιφάσεις

Ο Τζον Μπέρτζερ δεν ήθελε να τον αποκαλούν απλώς κριτικό τέχνης. Παρότι έγινε διάσημος εξηγώντας σε εκατομμύρια ανθρώπους πώς να κοιτούν έναν πίνακα διαφορετικά, ο ίδιος προτιμούσε μια πολύ πιο ανοιχτή λέξη για να περιγράψει τον εαυτό του: «αφηγητής».

Και ίσως αυτός να είναι ο καταλληλότερος τρόπος για να προσεγγίσει κανείς μια προσωπικότητα που δύσκολα χωρούσε σε μία μόνο ιδιότητα. Ζωγράφος, συγγραφέας, μαρξιστής διανοούμενος, κριτικός τέχνης, πολιτικός ακτιβιστής, αλλά και ένας άνθρωπος με μια ταραχώδη προσωπική ζωή, ο Μπέρτζερ πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα προσπαθώντας να δείξει ότι ο τρόπος με τον οποίο κοιτάζουμε την τέχνη δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε τον κόσμο.

Η εκπομπή που άλλαξε τον τρόπο που βλέπαμε την τέχνη

Η μεγάλη στιγμή του Μπέρτζερ ήρθε το 1972, όταν το BBC πρόβαλε το «Ways of Seeing», τη σειρά τεσσάρων επεισοδίων που έμελλε να γίνει σημείο αναφοράς για την ιστορία της τέχνης.

Η ώρα προβολής δεν προμήνυε ακριβώς τηλεοπτικό θρίαμβο. Η εκπομπή μεταδιδόταν στις 10 το βράδυ του Σαββάτου, μετά τα ποδοσφαιρικά αποτελέσματα. Κι όμως, κατάφερε να προσελκύσει ένα τεράστιο κοινό.

Ο λόγος ήταν ότι ο Μπέρτζερ δεν μιλούσε για την τέχνη όπως οι παραδοσιακοί ιστορικοί της. Δεν αντιμετώπιζε τα μεγάλα έργα σαν ιερά αντικείμενα που μπορούσαν να κατανοήσουν μόνο οι ειδικοί. Αναζητούσε πίσω από αυτά το χρήμα, την ιδιοκτησία, την εξουσία, την κοινωνική τάξη και την πολιτική.

Η παρουσία του στην τηλεόραση ήταν εξίσου σημαντική με όσα έλεγε. Με μακριά γκρίζα μαλλιά και έντονα πουκάμισα, έμοιαζε περισσότερο με μουσικό της ροκ παρά με ακαδημαϊκό. Μπορούσε να εξηγεί περίπλοκες ιδέες με πολύ απλά λόγια και να μιλά για έναν πίνακα του Βερμέερ σαν να τον έβλεπε για πρώτη φορά μαζί με τον τηλεθεατή.

Σχεδόν αναπόφευκτα, όμως, η επιτυχία αυτή είχε και ένα τίμημα. Το «Ways of Seeing» έγινε τόσο ταυτισμένο με το όνομά του ώστε επισκίασε ένα μεγάλο μέρος της υπόλοιπης δουλειάς του.

Ο μαρξιστής κριτικός

Ο Μπέρτζερ είχε γεννηθεί στο Λονδίνο το 1926 και μεγάλωσε σε εβραϊκή οικογένεια της κατώτερης μεσαίας τάξης. Σε ηλικία 11 ετών κέρδισε υποτροφία για το οικοτροφείο St Edward’s στην Οξφόρδη, όμως το αυστηρό και συντηρητικό περιβάλλον του δεν του ταίριαζε.

Στα 16 του εγκατέλειψε το σχολείο και επέστρεψε στο Λονδίνο για να σπουδάσει τέχνη. Αρχικά προσπάθησε να ζήσει ως ζωγράφος, προτού βρεθεί στο BBC World Service και αργότερα στο «New Statesman», όπου καθιερώθηκε ως ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους αλλά και αναγνωρισμένους κριτικούς τέχνης της εποχής του.

Ο τρόπος με τον οποίο έγραφε ήταν ανοιχτά επηρεασμένος από τον μαρξισμό, αλλά και από στοχαστές όπως ο Γκέοργκ Λούκατς, ο Αντόνιο Γκράμσι και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν.

Εκείνο που τον ενδιέφερε περισσότερο ήταν η σχέση ανάμεσα στην τέχνη και στις οικονομικές δυνάμεις μιας κοινωνίας: ποιος δημιουργεί, ποιος κατέχει ένα έργο, ποιος αποφασίζει την αξία του και τελικά ποιος έχει το δικαίωμα να του δώσει νόημα.

Η στάση αυτή δεν σήμαινε ότι βρισκόταν πάντοτε στην πλευρά του καινούργιου. Ο Μπέρτζερ ήταν, για παράδειγμα, ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό και ακόμη περισσότερο απέναντι στον Τζάκσον Πόλοκ, τον οποίο θεωρούσε ανίκανο να ξεφύγει από την παρακμή του πολιτισμού μέσα στον οποίο δημιουργούσε.

Ήταν μία από τις πολλές αντιφάσεις του: ένας ριζοσπάστης που μπορούσε να εμφανίζεται σχεδόν συντηρητικός απέναντι σε ορισμένες από τις πλέον πρωτοποριακές τάσεις της εποχής του.

Το Booker και οι Μαύροι Πάνθηρες

Το 1972 δεν ήταν μόνο η χρονιά του «Ways of Seeing». Ο Μπέρτζερ κέρδισε επίσης το Booker για το μυθιστόρημά του «G.».

Αντί όμως να αντιμετωπίσει τη βράβευση ως μια συμβατική στιγμή λογοτεχνικής καταξίωσης, χρησιμοποίησε την ομιλία του για να επιτεθεί στον ίδιο τον θεσμό των λογοτεχνικών βραβείων. Κατήγγειλε από το βήμα την Booker McConnell, χορηγό του βραβείου, για την ιστορική της σύνδεση με την αποικιακή εκμετάλλευση στην Καραϊβική και ανακοίνωσε ότι θα έδινε τις μισές από τις 5.000 λίρες του επάθλου στο βρετανικό κίνημα των Μαύρων Πανθήρων. Τις υπόλοιπες τις κράτησε για το έργο του σχετικά με τους μετανάστες εργάτες της Ευρώπης.

Η οργάνωση είχε συμμετάσχει στην εκστρατεία αλληλεγγύης προς τους «Mangrove Nine», εννέα ακτιβιστές που είχαν κατηγορηθεί για υποκίνηση ταραχών έπειτα από διαδήλωση στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με την ιστορία που αναφέρει το Jacobin, μετά την τελετή ο Μπέρτζερ πήγε σε μια παμπ στο βόρειο Λονδίνο, παρέδωσε τα χρήματα και ήπιε μαζί με τους Μαύρους Πάνθηρες.

Η Παλαιστίνη

Λιγότερο γνωστή πτυχή της πολιτικής σκέψης του ήταν η μακρόχρονη υποστήριξή του στους Παλαιστινίους.

Ήδη το 1967 έγραφε στον συγγραφέα Φίλιπ Ο’Κόνορ: «Δεν ντρέπομαι που είμαι Εβραίος, αλλά ντρέπομαι βαθιά για το Ισραήλ».

Χρειάστηκε, ωστόσο, να φτάσει το 2003 για να ταξιδέψει για πρώτη φορά στην Παλαιστίνη. Από εκείνη την εμπειρία γεννήθηκε το δοκίμιο «A Moment in Ramallah».

Στη Ραμάλα, ο Μπέρτζερ στάθηκε μπροστά στις φωτογραφίες ανθρώπων που είχαν σκοτωθεί κατά τη δεύτερη Ιντιφάντα και τις παρατήρησε όπως θα παρατηρούσε ένα πορτρέτο του Πικάσο ή του Ρέμπραντ. Πίσω από τα πρόσωπα έβλεπε πλέον την ανισορροπία ισχύος της κατοχής: ανθρώπους γεννημένους σε προσφυγικούς καταυλισμούς, ανθρώπους που είχαν αναγκαστεί να εργαστούν αντί να σπουδάσουν και ζωές των οποίων οι δυνατότητες είχαν περιοριστεί δραματικά.

Η τέχνη, για τον Μπέρτζερ, δεν ήταν ποτέ ένας τρόπος να απομακρύνεται από την πραγματικότητα. Ήταν ένας τρόπος να την κοιτάζει πιο επίμονα.

Οι γυναίκες που άφησε πίσω του

Η βιογραφία του Όβερτον δεν σταματά, ωστόσο, στον δημόσιο διανοούμενο.

Ο Μπέρτζερ παντρεύτηκε τέσσερις φορές, απέκτησε τρία παιδιά και είχε πολλές εξωσυζυγικές σχέσεις. Ο τρόπος με τον οποίο εγκατέλειπε τις συντρόφους του αποτελεί μία από τις πιο δύσκολες πλευρές της ζωής του και δημιουργεί ένα προφανές ερώτημα για τη σχέση ανάμεσα στις πολιτικές πεποιθήσεις και στην προσωπική συμπεριφορά του.

Ιδιαίτερα οδυνηρό φαίνεται ότι ήταν το τέλος του γάμου του με τη δεύτερη σύζυγό του, Ρόζμαρι Γκεστ. Σε ημερολόγιό της χαρακτήρισε τα χαρτιά του διαζυγίου «θανατική καταδίκη» και περιέγραψε τις εβδομάδες που ακολούθησαν ως «εφιαλτικές».

Παρόμοια αγωνία εντοπίζει ο Όβερτον και στα γραπτά άλλων γυναικών της ζωής του.

Η αντίφαση γίνεται ακόμη εντονότερη επειδή η σκέψη του Μπέρτζερ επηρέασε ανθρώπους όπως η θεωρητικός του κινηματογράφου Λόρα Μάλβεϊ, που συνέδεσε το έργο του με τη δική της πρωτοποριακή θεωρία για το «ανδρικό βλέμμα».

Ο Όβερτον δεν επιχειρεί να λύσει αυτή την αντίφαση. Αναγνωρίζει ότι ο Μπέρτζερ καταλάβαινε την αδυναμία του να θυσιάσει την άμεση επιθυμία για χάρη της μακροχρόνιας σταθερότητας και ότι φανταζόταν έναν κόσμο λιγότερο εγκλωβισμένο στην αυστηρή μονογαμία. Δεν παραβλέπει, όμως, τις συνέπειες που είχαν οι επιλογές του στις ζωές των άλλων.

Ο κόσμος που φοβόταν

Ο Τζον Μπέρτζερ πέθανε στις 2 Ιανουαρίου 2017, σε ηλικία 90 ετών.

Λίγο πριν από την αλλαγή της χιλιετίας, του είχαν ζητήσει να επιλέξει ένα έργο τέχνης που εξέφραζε καλύτερα την εποχή του. Επέλεξε τις εικόνες της Κόλασης στο «Τρίπτυχο της Χιλιετίας» του Ιερώνυμου Μπος.

Στις αλλόκοτες μορφές του Μπος έβλεπε μια προφητεία για το ψυχικό τοπίο που δημιουργούσαν η παγκοσμιοποίηση και η νέα οικονομική τάξη: έναν κόσμο χωρίς παύσεις και διαδρομές, χωρίς παρελθόν και μέλλον, όπου απέμενε μόνο ο θόρυβος ενός κατακερματισμένου παρόντος.

Το Jacobin αναρωτιέται πώς θα αντιμετώπιζε ο Μπέρτζερ τον σημερινό κόσμο εάν είχε φτάσει τα 100: την τεχνητή νοημοσύνη, την άνοδο της Ακροδεξιάς και όσα συμβαίνουν στη Γάζα.

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο ερώτημα. Θα μπορούσε σήμερα ένας δηλωμένος μαρξιστής κριτικός τέχνης να πάρει από το BBC τέσσερα ολόκληρα επεισόδια για να αμφισβητήσει τον τρόπο με τον οποίο είχε γραφτεί η ιστορία της δυτικής τέχνης;

Το 1972 συνέβη.

Και ίσως αυτή να είναι τελικά η σημαντικότερη υπενθύμιση της νέας βιογραφίας του: όχι μόνο πόσο ασυνήθιστος υπήρξε ο Τζον Μπέρτζερ, αλλά και πόσο διαφορετικός ήταν ο δημόσιος χώρος που επέτρεψε σε έναν άνθρωπο σαν αυτόν να ακουστεί.