Ρωσικοί πύραυλοι, drones και ψύχος – Το Κίεβο στη γραμμή πυρός ενόψει του πιο κρίσιμου ουκρανικού χειμώνα
Με τον πέμπτο χειμώνα του πολέμου να πλησιάζει και την ουκρανική αεράμυνα αποδυναμωμένη, η Ρωσία κλιμακώνει τις επιθέσεις στο Κίεβο, αυξάνοντας την πίεση σε αμάχους και πολιτική ηγεσία
«Βαλλιστικός πύραυλος στο Κίεβο. Λάβετε μέτρα!».
Ειδοποιήσεις σαν και αυτή για πυραυλικές επιθέσεις και επιδρομές drones της Ρωσίας έχουν πυκνώσει στην ουκρανική πρωτεύουσα.
Έπειτα από 55 μήνες πλήρους ρωσικής εισβολής, έχει γίνει σχεδόν ένα είδος εφιαλτικής ρουτίνας.
Όμως εδώ και τουλάχιστον ένα μήνα το μοτίβο των επιθέσεων έχει εμφανώς αλλάξει, και δη την τελευταία εβδομάδα.
Η Μόσχα έχει αρχίσει να βομβαρδίζει σφοδρά το Κίεβο, βράδυ και πρωί.
Το ενεργειακό δίκτυο παραμένει σταθερά στο στόχαστρο των Ρώσων.
Παράλληλα ωστόσο καταγράφεται διεύρυνση των επιλεγμένων στόχων στην ευρύτερη περιοχή του Κιέβου.
Βομβαρδίζονται κέντρα δεδομένων και υποδομές επικοινωνιών, προκαλώντας διακοπές στο διαδίκτυο και πλήττοντας την ψηφιακή οικονομία.
Έχουν πληγεί επίσης αποθήκες, γραφεία επιχειρήσεων, συγκοινωνιακοί κόμβοι, βενζινάδικα και σούπερ μάρκετ, προκειμένου να διαταραχθεί ο καθημερινός ανεφοδιασμός της ουκρανικής πρωτεύουσας.
Οι συνεχείς, πολύωροι συναγερμοί διαταράσσουν την οικονομική παραγωγή, καθώς οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να μένουν στα καταφύγια.
Συγκροτήματα κατοικιών, εκπαιδευτικές και ιατρικές εγκαταστάσεις, μέχρι και η Εθνική Ακαδημία Επιστημών -το κορυφαίο ακαδημαϊκό και ερευνητικό ίδρυμα της Ουκρανίας- έχουν δεχθεί ρωσικά πλήγματα.
Ούτε το κυβερνητικό και διπλωματικό τετράγωνο θεωρείται πια ασφαλές, όπως κατέδειξε και η πρόσφατη επίθεση με drone στην έδρα της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU).
Με «όπλο» τον επερχόμενο χειμώνα, το Κρεμλίνο δείχνει να επιδιώκει να βυθίσει και φέτος το Κίεβο στο σκοτάδι και στο κρύο, ενόσω εξαντλεί την ήδη αποδυναμωμένη ουκρανική αεράμυνα και επιχειρεί να δημιουργήσει ένα αίσθημα μόνιμου φόβου στον άμαχο πληθυσμό.
«Πλέον δεν έχει απομείνει ούτε ένα ασφαλές κτίριο στο Κίεβο», δήλωσε στο ειδησεογραφικό δίκτυο Novyny.LIVE ο Ίλια Κότοφ, επικεφαλής του ουκρανικού Κέντρου Ανάπτυξης Κρατικής Στρατηγικής και Δημόσιας Πολιτικής.
Στιγμιότυπα από την επιχείρηση διάσωσης και κατάσβεσης μετά την επίθεση στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών της Ουκρανίας, στο Κίεβο, στις 28 Σεπτεμβρίου (REUTERS/Alina Smutko/Gleb Garanich/Thomas Peter)
Αναζητώντας «Σχέδιο Β»
Οι μνήμες στο Κίεβο είναι νωπές από τον περσινό εφιαλτικό χειμώνα, με πολύωρες διακοπές στην ηλεκτροδότηση για εβδομάδες, υπό δριμύ ψύχος.
Έρευνα της ουκρανικής εταιρείας δημοσκοπήσεων Gradus Research τον περασμένο Ιανουάριο, στο αποκορύφωμα της κρίσης, έδειξε ότι το 87% των κατοίκων της ουκρανικής πρωτεύουσας δεν μετεγκαταστάθηκε, παρά την εφιαλτική καθημερινότητα.
Τώρα το σκηνικό έχει αλλάξει.
Σε νέα έρευνα της Gradus, περίπου το 40% των ερωτηθέντων κατοίκων μεγάλων ουκρανικών πόλεων δηλώνουν έτοιμοι για μετεγκατάσταση αυτόν τον χειμώνα εάν οι συνθήκες επιδεινωθούν σημαντικά.
Οι επικρατέστερες εναλλακτικές είναι η φιλοξενία σε συγγενείς ή φίλους στην ύπαιθρο, η ενοικίαση σπιτιού σε περιοχές που θεωρούνται πιο ασφαλείς και η φυγή στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με την κτηματομεσιτική σύμβουλο Λίντια Ριμπάτσοκ, η ενεργειακή αυτάρκεια έχει καταστεί κορυφαία προτεραιότητα για πολλούς που αναζητούν σπίτι προς ενοικίαση στην ευρύτερη περιοχή του Κιέβου.
Ορισμένοι πελάτες, ανέφερε, ζητούν μάλιστα να διαθέτουν ξυλόσομπα και πηγάδι, εν μέσω αυξανόμενων φόβων για έλλειψη ρεύματος και νερού.
«Υπάρχει μια σημαντική μετατόπιση στον τρόπο με τον οποίο οι Ουκρανοί προσεγγίζουν τον επερχόμενο χειμώνα», παρατηρεί η Ευγενία Μπλιζνιούκ, κοινωνιολόγος, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της Gradus.
«Ολοένα και λιγότερο θεωρούν ότι η ανθεκτικότητα σημαίνει ικανότητα να αντέχουν επ’ αόριστον οποιαδήποτε δυσκολία», εξηγεί.
«Οι άνθρωποι αξιολογούν κατά πόσο θα μπορέσουν να διατηρήσουν ένα βασικό επίπεδο διαβίωσης υπό συνθήκες αστάθειας, πόσο προετοιμασμένοι είναι οι ίδιοι και κατά πόσο η πόλη ή η κοινότητά τους μπορεί να εξασφαλίσει τις συνθήκες που χρειάζονται».
«Δεν πανικοβάλλονται μπροστά στις πιθανές δυσκολίες, αλλά ούτε βασίζονται στην υπόθεση ότι με κάποιον τρόπο όλα θα πάνε καλά. Αξιολογούν τους κινδύνους και προετοιμάζουν εναλλακτικές».
Ήδη ο Ουκρανός πρωθυπουργός, Σεργκέι Κορέτσκι, συνέστησε σε κατοίκους του Κιέβου και άλλων μεγάλων πόλεων, οι οποίοι έχουν περιορισμένη κινητικότητα ή αναπηρίες, να εξετάσουν εναλλακτική διαμονή πριν από το χειμώνα, για να αποφευχθεί η υπερφόρτωση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.
Πυροσβέστες στην κατάσβεση πυρκαγιάς σε κτίριο ιδιωτικού ιατρικού κέντρου στο Κίεβο, που επλήγη από ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος στις 28 Σεπτεμβρίου (REUTERS/Viacheslav Ratynskyi)
Για το Κίεβο, ένας πολλαπλά δύσκολος χειμώνας
«Οι Ουκρανοί καταλαβαίνουν ότι αυτός ο χειμώνας θα μπορούσε να είναι πολύ σκληρός για εμάς, αλλά σε απάντηση δεν θα έχουμε άλλη επιλογή από το να τον κάνουμε επώδυνο και για τη Ρωσία», τόνισε από βήματος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Inter, ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας, Ντένις Σμιχάλ, έκανε λόγο για δύο ρωσικά έγγραφα που έχουν περιέλθει σε γνώση του Κιέβου, με τον σχεδιασμό εκτεταμένων επιθέσεων κατά κρίσιμων υποδομών αυτόν τον χειμώνα: από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, μέχρι την ύδρευση και τα συστήματα αποχέτευσης.
«Επισκευάζουμε ζημιές το συντομότερο δυνατό και βασιζόμαστε ολοένα και περισσότερο σε αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις, που είναι πιο δύσκολο να χτυπήσει η Ρωσία», δήλωσε εκπρόσωπος της DTEK, της μεγαλύτερης ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας στην Ουκρανία.
Αλλά «χωρίς αποτελεσματική αεράμυνα, όλη η σκληρή δουλειά μπορεί να καταστραφεί μέσα σε δευτερόλεπτα στην επόμενη μαζική επίθεση».
Στο μεσοδιάστημα, η κοινωνική κόπωση από τον πόλεμο αυξάνεται.
Οι Ουκρανοί είναι απογοητευμένοι από τα σκάνδαλα διαφθοράς, τη γενική επιστράτευση εν μέσω στρατιωτικού νόμου και την απουσία μιας πειστικής εξήγησης για το πού οδηγεί ο πόλεμος, που διανύει τον πέμπτο χρόνο.
Οι εντεινόμενες ρωσικές επιθέσεις σε λιμάνια και εγκαταστάσεις αποθήκευσης βλάπτουν τις εξαγωγές και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.
Το έλλειμμα του αμυντικού προϋπολογισμού διευρύνεται και η εξάρτηση από την εξωτερική χρηματοδότηση μεγαλώνει, ενώ η Ευρώπη βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τον δικό της βαρύ ενεργειακά, δημοσιονομικά και κοινωνικά χειμώνα.
Ουκρανοί δημοσιογράφοι σχολιάζουν ότι τα πρόσφατα σκάνδαλα διαφθοράς, οι εντάσεις γύρω από τους θεσμούς καταπολέμησης της διαφθοράς και η αυξανόμενη έλλειψη πολιτικής λογοδοσίας αλλάζουν την ισορροπία δυνάμεων στο εσωτερικό της Ουκρανίας.
Το επερχόμενο ψύχος μπορεί να «παγώσει» τις υποβόσκουσες εντάσεις, εν μέσω της κλιμακούμενης ρωσικής επιθετικότητας.
Όμως τα περιθώρια σφάλματος δείχνουν να έχουν στενέψει ασφυκτικά για την κυβέρνηση Ζελένσκι.
